Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Clinical guideline myocardial_infaction(1)

Зүрхний цочмог шигдээс

  • Be the first to comment

Clinical guideline myocardial_infaction(1)

  1. 1. ǯÐÕÍÈÉ ÖÎ×ÌÎà ØÈÃÄÝÝÑÈÉÍ ÝÌÍÝËǯÉÍ ÓÄÈÐÄÀÌÆ Óëààíáààòàð, 2013 ÌÎÍÃÎËÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÑÎÐÈËÒÛÍ ÑÀÍ Ý Ð ¯ ¯ Ë Ì Ý Í Ä È É Í Ò ª Ñ ª Ë ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÇÀÑÃÈÉÍ ÃÀÇÀÐ ÝЯ¯Ë ÌÝÍÄÈÉÍ ßÀÌ ÄÝËÕÈÉÍ ÝЯ¯Ë ÌÝÍÄÈÉÍ ÁÀÉÃÓÓËËÀÃÀ
  2. 2. 2 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ ÀÃÓÓËÃÀ ªìíºõ ¿ã ..................................................................................................................... 4 Òîâ÷èëñîí ¿ãèéí æàãñààëò ....................................................................................... 6 Îðøèë ........................................................................................................................ 7 A. ÓÄÈÐÒÃÀË ....................................................................................................... 7 À.1 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí òîäîðõîéëîëò ............................... 7 A.2 ªâ÷íèé êîä (Îëîí óëñûí Õ àíãèëàë) .......................................................... 7 A.3 Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã õýðýãëýã÷èä ........................................................ 7 A.4 Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéí çîðèëãî .............................................................. 8 A.5 Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã áîëîâñðóóëñàí îãíîî ........................................ 8 À.6 Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã øèíý÷ëýõ îãíîî ................................................ 8 À.7 Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã áîëîâñðóóëñàí õ¿ì¿¿ñèéí íýðñ, àëáàí òóøààë ............................................................................................... 8 A.8 Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã õýëýëö¿¿ëæ áàòëóóëñàí áàéäàë ....................... 9 A.9 Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèíä àøèãëàãäñàí íýð òîìú¸î ................................. 9 A.10 Òàðõâàð ç¿éí ìýäýýëýë ................................................................................. 10 Á. ÌÅÍÅÆÌÅÍÒÈÉÍ ÀËÃÎÐÈÒÌ (ÎÍÎØËÎÃÎÎ, ÝÌ×ÈËÃÝÝÍÈÉ ÀËÃÎÐÈÒÌ) ......................................... 11 Â. ǯÐÕÍÈÉ ÖÎ×ÌÎà ØÈÃÄÝÝÑÈÉÍ ÀÍÃÈËÀË ÁÀ ÎÍÎØËÎÃÎÎ ........ 14 Â.1 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí àíãèëàë ......................................................... 14 Â.2 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí îíîøëîãîî .................................................... 15 Ã. ST ªÐêÃÄÑªÍ Ç¯ÐÕÍÈÉ ØÈÃÄÝÝÑÒÝÉ ªÂ×ÒªÍÈÉ ¯ÍÝËÃÝÝ ÁÀ ÝÌ×ÈËÃÝÝ ........................................................................... 19 Òîéì õýñýã ................................................................................................................ 19 Ã.1 Ýìíýëãèéí ÿàðàëòàé òóñëàìæèéí ìåíåæìåíò ........................................... 20 Ã.1.1 Ò¿ðãýí òóñëàìæèéí ¿éë÷èëãýý ..................................................................... 20 Ã.1.2 Óðüä÷èëñàí îíîøëîãîî áà ýðñäëèéí ¿íýëãýý ............................................ 21 Ã.1.3 Ýìíýëýãò õ¿ðãýõýýñ ºìíºõ øàòíû ÿàðàëòàé òóñëàìæ ................................ 22 Ã.2 Ýìíýëýãò õýâòýí ýì÷ë¿¿ëýõ ¿åèéí ýì÷èëãýý .............................................. 24 Ã.2.1 Òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ñýðãýýõ ýì÷èëãýý ................................... 24 Ã.2.2 Òèòýì ñóäñàí äîòóóðõ ýì÷èëãýý .................................................................. 25 Ã.2.3 Á¿ëýí óóñãàõ ýì÷èëãýý ................................................................................. 26 Ã.2.4 Òèòýì ñóäàñíû ìýñ çàñàë ............................................................................ 28 Ã.2.5 Àíòèàãðåãàíò áà àíòèêîàãóëÿíò ýì÷èëãýý .................................................. 30 Ã.2.6 Ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí öóñàí õàíãàìæ õîìñäîëûí ýñðýã ýìýí ýì÷èëãýý ..... 32 Ã.2.7 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã äóòàãäàë áà îâîðãî ............................................................ 32 Ã.2.8 Øèãäýýñèéí ìåõàíèê õ¿íäðýë¿¿ä ............................................................... 33 Ã.2.9 Ç¿ðõíèé õýì àëäàãäàë áà õîðèã ................................................................. 34 Ã.3 ÇÖØ-èéí ºâºðìºö õýëáýðèéí ìåíåæìåíò ................................................. 38 Ã.4 Õîæóó ¿åèéí õ¿íäðýëèéí ìåíåæìåíò .......................................................... 39 Ã.5 Õî¸ðäîã÷ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýëò ................................................................ 41 Ã.6 STÇØ-èéí ¿åèéí ýìíýëãèéí òóñëàìæèéí çîõèîí áàéãóóëàëò ................... 42
  3. 3. 3Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ Ä. ST ÑÅÃÌÅÍÒ ªÐêÃĪªÃ¯É ǯÐÕÍÈÉ ØÈÃÄÝÝÑÈÉÍ ¯ÍÝËÃÝÝ ÁÀ ÝÌ×ÈËÃÝÝ ........................................................................... 43 Òîéì õýñýã ................................................................................................................ 43 Ä.1 Îíîøëîãîî áà ýðñäëèéí ¿íýëãýý ............................................................... 45 Ä.2 Ýì÷èëãýý ....................................................................................................... 48 Ä.2.1 Ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí öóñàí õàíãàìæèéí õîìñäîëûí ýñðýã ýì÷èëãýý ....... 48 Ä.2.2 Àíòèêîàãóëÿíò ýì÷èëãýý .............................................................................. 50 Ä.2.3 Àíòèàãðåãàíò ýì÷èëãýý ................................................................................ 52 Ä.2.4 Òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ñýðãýýõ ýì÷èëãýý ................................ 53 Ä.3 Õ¿íäðýë¿¿ä áà òýäãýýðèéí ýì÷èëãýý ......................................................... 54 Ä.4 STïÉÇØ-èéí ºâºðìºö íºõöºë áàéäëûí ìåíåæìåíò ............................. 55 Ä.5 Õî¸ðäîã÷ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýëò ................................................................ 56 Ä.6 Ìåíåæìåíòèéí ñòðàòåãè ............................................................................. 57 ÍÎÌÇ¯É ................................................................................................................... 61 ÕÀÂÑÐÀËÒÓÓÄ ........................................................................................................ 62
  4. 4. 4 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ ªÌÍªÕ ¯Ã ªíººäºð äýëõèéí óëñ îðíóóäàä òºäèéã¿é Ìîíãîë÷óóäûí äóíäöóñíûäàðàëòèõñýëò,òàðõèíûõàðâàëò,ç¿ðõíèéøèãäýýñ íü íèéò ºâ÷ëºë, íàñ áàðàëòûí òýðã¿¿ëýõ øàëòãààíóóäûí íýã áîëñîîð áàéíà. Ìàíàé îðíû õ¿í àìûí äóíä 2005, 2009 îíóóäàä õèéãäñýí Õàëäâàðò áóñ ºâ÷èí (ÕÁª)-èé çîíõèëîí òîõèîëäîõ ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëñèéí øàòàëñàí “STEPS” ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýñ õàðàõàä àíõäàã÷ ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éë áîëîõ òàìõè òàòàõ, àðõèéã õýòð¿¿ëýí õýðýãëýõ, õºäºë㺺íèé èäýâõèã¿é áàéäàë, èë¿¿äýë æèí, òàðãàëàëòûí òàðõàëò, ò¿¿í÷ëýí çàâñðûí õ¿÷èí ç¿éë áîëîõ àðòåðèéí äàðàëò èõñýëò, ÷èõðèéí øèæèí õýâ øèíæ 2 çýðýã ºâ÷í¿¿äèéí òîõèîëäîë ºíäºð áàéíà. Äýýðõ áàéäëààñ ¿çýõýä àíõäàã÷ áîëîí çàâñðûí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëèéí íºëººë뺺ñ ¿¿ññýí òàðõèíû öî÷ìîã õàðâàëò, ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ¿åèéí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýã ñàéæðóóëàõ çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé áàéíà. Áèä ÕÁª-íèéã áóóðóóëàõ çîðèëãîîð íîòîëãîîíä ñóóðèëñàí, ¿ð ä¿íòýé, ºðòºã çàðäàë áàãàòàé, õàðèó àðãà õýìæýýí¿¿äèéã òîäîðõîé òºëºâëºëòòýéãýýð õýðýãæ¿¿ëæ áàéãààãèéí íýã íü ÀÍÓ-ûí Çàñãèéí ãàçàð, Ìÿíãàíû Ñîðèëòûí Êîðïîðàöèéí ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýã òóñëàëöààòàé ìàíàé óëñàä õýðýãæèæ áóé Ìîíãîëûí Ìÿíãàíû Ñîðèëòûí ñàí (ÌÌÑÑ)-ãèéí Ýð¿¿ë ìýíäèéí òºñºë þì. Ýíýõ¿¿ òºñëèéã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààíû õ¿ðýýíä “Òàðõèíû õàðâàëò, ç¿ðõíèé øèãäýýñèéí ¿åèéí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýã ñàéæðóóëàõ” òºñëèéã Øàñòèíû íýðýìæèò Óëñûí Ãóðàâäóãààð òºâ ýìíýëãèéã ò¿øèãëýí öîãö òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýã îëîí óëñûí ñòàíäàðòàä íèéö¿¿ëýí ¿ç¿¿ëýõ ýìíýëç¿éí øèíý÷èëñýí õºòºëáºðèéã õýðýãæ¿¿ëæ áóñàä ýìíýëýã, ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãóóäàä òóðøëàãà, çàãâàð áîëîõóéö îíîøëîãîî, ýì÷èëãýý, ñýðãýýí çàñàõ øèíýëýã àðãà òåõíèê, òåõíîëîãèéã íýâòð¿¿ëýõýýð çîðèí àæèëëàæ áàéíà. “Òàðõèíû õàðâàëò, ç¿ðõíèé øèãäýýñèéí ¿åèéí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýã ñàéæðóóëàõ” òºñëèéí çîðèëòóóä íü òàðõèíû öî÷ìîã õàðâàëò, ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ¿åèéí áîëîí õàðâàëò, øèãäýýñèéí äàðààõ ñýðãýýí çàñàõ òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýã ¿ç¿¿ëýõ õ¿íèé íººöèéí ìýäëýã, ÷àäâàð, õàíäëàãûã ñàéæðóóëàõ, ýìíýëãèéí òîíîã òºõººðºìæ, òåõíèê òåõíîëîãèéí õ¿÷èí ÷àäëûã íýìýãä¿¿ëæ äýëõèéí ò¿âøèíä õ¿ðýõ¿éö òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýã ¿ç¿¿ëýõ ÿâäàë þì. Òºñëèéí çîðèëòóóäûã õýðýãæ¿¿ëýõ íýã òîìîîõîí ¿éë àæèëëàãààíû õ¿ðýýíä äýëõèé äàõèíä õ¿ëýýí çºâøººðºãäñºí, àíàãààõ óõààíû õàìãèéí ñ¿¿ëèéí ¿åèéí íîòîëãîîíä ñóóðèëñàí “Òàðõèíû öî÷ìîã õàðâàëò”, “Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñ”, “Ç¿ðõíèé øèãäýýñèéí ñýðãýýí çàñàõ” áîëîí “Òàðõèíû õàðâàëòûí ñýðãýýõ çàñàõ” ýìíýëç¿éí óäèðäàìæóóäûã øèíýýð áîëîâñðóóëàõàä ìýäëýã ìýðãýæèë óð ÷àäâàðàà äàé÷ëàí àæèëëàñàí àæëûí õýñãèéí ãèø¿¿ä, ýì÷, ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòí¿¿ä, ýðäýìòýä, ÌÌÑÑ-ãèéí Ýð¿¿ë ìýíäèéí òºñëèéí áàã, ÄÝÌÁ-ûí çºâëºõ¿¿äýä ñàëáàðûí õàìò îëíû íýðèéí ºìíººñ áîëîí õóâèàñàà ÷èí ñýòãýëèéí òàëàðõëàà èëýðõèéëæ áàéíà. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàëáàðûí øàòëàë á¿ðò àæèëëàæ áóé ýì÷, ýìíýëãèéí ìýðãýæèëòýí, ýðäýìòýí ñóäëàà÷èä, áàãø, îþóòíóóäàä ýíýõ¿¿ ýìíýëç¿éí óäèðäàìæóóä ìýäëýã ìýðãýæëèéã íü äýýøë¿¿ëýõ ãàðûí àâëàãà áîëíî ãýäýãò èòãýë ä¿¿ðýí áàéíà. Ýíýõ¿¿ ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ íü Ìîíãîë õ¿íèé ýð¿¿ë ìýíäèéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ, ºâ÷ëºë ýíäýãäëèéã áóóðóóëàõàä ¿íýòýé õóâü íýìýð áîëíî ãýäýãò ýðãýëçýõã¿é áàéíà. Ñàéí ¿éëñ á¿õýí äýëãýðýã! Ìîíãîë Óëñûí çàñãèéí ãàçðûí ãèø¿¿í, Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Ñàéä, ìîíãîëûí ìÿíãàíû ñîðèëòûí ñàíãèéí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿í, àøó-íû äîêòîð Í.Óäâàë
  5. 5. 5Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ ªÌÍªÕ ¯Ã Õàëäâàðò áóñ ºâ÷èí (ÕÁª) áîëîõ ç¿ðõ ñóäàñíû ºâ÷èí, õàâäàð, ÷èõðèéí øèæèí, àìüñãàëûí çàìûí àðõàã ºâ÷í¿¿ä íü Íîìõîí Äàëàéí Áàðóóí Á¿ñèéí (ÍÄÁÁ) îðíóóäûí õóâüä õàëäâàðò ºâ÷íººñ èë¿¿ ýð¿¿ë ìýíäèéí òýðã¿¿ëýõ çýðãèéí òóëãàìäñàí àñóóäàë áîëîîä áàéíà. ÍÄÁÁ-èéí óëñ îðíóóäàä ºäºð á¿ð 26 500 õ¿í ÕÁª-íèé óëìààñ íàñ áàðæ áàéãààãààñ 20 000 îð÷èì íü õºãæèæ áóé îðíóóäàä òîõèîëäîæ áàéíà. ÄÝÌÁ-ûí 2002 îíû ¿ç¿¿ëýëòýýð Ìîíãîë óëñ òàðõèíû õàðâàëòûí òîõèîëäîë ºíäºðòýé îðíû òîîíä áàãòñàí. ÕÁª-íèé çîíõèëîõ áîëîí çàâñðûí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éë¿¿äýýñ (òàìõè òàòàõ, çîõèñã¿é õîîëëîëò, õºäºë㺺íèé èäýâõã¿é áàéäàë, àðõèíû õýðýãëýý, àãààðûí áîõèðäîë, àðòåðèéí äàðàëò èõñýëò, ÷èõðèéí øèæèí) óðüä÷èëàí ñýðãèéëæ áîëîõóéö ãýæ ¿çäýã. Àðòåðèéí ãèïåðòåíçè íü òàðõèíû õàðâàëòûí 62%, ç¿ðõíèé òèòýì ñóäàñíû ýìãýãèéí 49%-èéã òóñ òóñ ¿¿ñãýõ ¿íäñýí øàëòãààí áîëäîã. Õàðâàëò áà ç¿ðõíèé øèãäýýñ íü õºäºëìºðèéí ÷àäâàð àëäàëò, íàñ áàðàëòûí ãîë øàëòãààí, áèå äààñàí 2 òºðëèéí ýìãýã õèðíýý èæèë òºñòýé íýã øàëòãààíààð (ñóäàñíû õàòóóðàë) ¿¿ñãýãääýã. Õî¸ðäîã÷ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýëò áîë ç¿ðõ ñóäàñíû ýìãýãòýé ºâ÷òºíèé ýìãýã äàõèõ ýðñäëèéã áóóðóóëàõàä ¿ð ä¿íòýé àðãà õýìæýýíä òîîöîãääîã. Ýíýõ¿¿ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýëòýä àìüäðàëûí õýâ ìàÿãèéã ººð÷ëºõ, ýìýí áîëîí ìýñ çàñëûí ýì÷èëãýýí¿¿äèéã õàìààðóóëàõ áà ýíý íü ç¿ðõ ñóäàñíû ºâ÷íèé ýðñäëèéã áîäèòîéãîîð áóóðóóëæ ÷àäíà ãýæ ¿çäýã. Äýëõèéí “ÕÁª-íèé óðüä÷èëàí ñýðãèéëýëò áà õÿíàëò”-ûí ñòðàòåãèéã õýðýãæ¿¿ëýõ 2008-2013 îíû ¿éë àæèëëàãààíû òºëºâëºãºº íü ÄÝÌÁ-ûí Òàìõèíû Õÿíàëòûí Ñóóðü Êîíâåíöè, “Çîõèñòîé õîîëëîëò, èäýâõòýé õºäºë㺺í, Ýð¿¿ë ìýíä” ¿íäýñíèé ñòðàòåãè, ÄÝÌÁ-ûí áóñàä áîäëîãûí áàðèìò áè÷ã¿¿ä äýýð ¿íäýñëýãäñýí. Ýíýõ¿¿ òºëºâëºãººòýé ÍÄÁÁ-ûí óëñ îðíóóäûí ÕÁª-íèé ¿éë àæèëëàãààíû òºëºâëºãºº íÿãò óÿëäààòàé þì. ÕÁª-íèé ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëñòýé òýìöýõýä Çàñãèéí ãàçðûí á¿õ òàëûí îðîëöîî ÷óõàë áºãººä áîäëîãî íü îëîí ñàëáàðóóäûã òàòàí îðîëöóóëàõàä ÷èãëýãäýõ øààðäëàãàòàé. Òàðõèíû õàðâàëò áà ç¿ðõíèé øèãäýýñèéã ýðò îíîøëîõ, ýì÷ëýõ, ¿ð ä¿íòýé ñýðãýýí çàñàõ, äàõèëòààñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ýð¿¿ë ìýíäèéí öîãö òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýã ñàéæðóóëàõ çîðèëãîîð Ìîíãîëûí Ìÿíãàíû Ñîðèëûí Ñàí (ÌÌÑÑ)-ãèéí Ýð¿¿ë ìýíäèéí òºñëèéí õ¿ðýýíä îëîí òàëûí ¿éë àæèëëàãààíóóäûã õýðýãæ¿¿ëæ áàéíà. ÄÝÌÁ, ÌÌÌÑ-ãèéí õîîðîíä áàéãóóëñàí ãýðýýíèé õ¿ðýýíä òàðõèíû õàðâàëò, ç¿ðõíèé øèãäýýñèéí ýðò èëð¿¿ëýëò, ýì÷èëãýý, ñýðãýýí çàñàëò, äàõèëòààñ ñýðãèéëýõ ýìíýëç¿éí óäèðäàìæóóäûã áîëîâñðóóëëàà. Ýíýõ¿¿ óäèðäàìæèéã áîëîâñðóóëàõ íü òºñëèéí íýã òîìîîõîí ¿éë àæèëëàãàà þì. Áèäíèé áîëîâñðóóëñàí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ ýì÷, ñóâèëàã÷, ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòí¿¿äýä ¿ð ºãººæºº ºã÷, óëìààð õ¿í àìä ¿ç¿¿ëýõ ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõàä çîõèõ õóâü íýìðýý îðóóëíà ãýäýãò èòãýæ áàéíà. Íèéò ýì÷, ìýðãýæèëòí¿¿äýä õ¿í àìäàà ýð¿¿ë ìýíäèéí ÷àíàðòàé, àþóëã¿é òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýã ¿ç¿¿ëýõ àæèë, ¿éëñäýý àìæèëò ãàðãàõûã õ¿ñýí åðººå! ÄÝÌÁ-ÛÍ ÒªËªªËªÃ× ÌÌÑÑ-ÃÈÉÍ ÝЯ¯Ë ÌÝÍÄÈÉÍ ÒªÑËÈÉÍ ÇÀÕÈÐÀË, ÀÍÀÃÀÀÕ ÓÕÀÀÍÛ ÄÎÊÒÎÐ ÑÓ ÍÞÓÍÒ-Ó À. ̪ÍÕÒÀÉÂÀÍ ÄÝÌÁ-ÛÍ ÒªËªªËªÃ ÑÓ ÍÞÓÍÒ-Ó ÇÀÕÈÐÀË, ÀÍÀÃÀÀÕ Ó À. ̪ÍÕÒÀÉÂÀÍ
  6. 6. 6 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ TÎÂ×ÈËÑÎÍ ¯ÃÑÈÉÍ ÒÀÉËÁÀÐ ÀÄ ÀÐÒÅÐÈÉÍ ÄÀÐÀËÒ Àà ÀÐÒÅÐÈÉÍ ÃÈÏÅÐÒÅÍÇÈ ÀÐÕ ÀÍÃÈÎÒÅÍÇÈÍ ÐÅÖÅÏÒÎÐÛÍ ÕÎÐÈÃËÎÃ× ÀÕÔÑ ÀÍÃÈÎÒÅÍÇÈÍ ÕÓÂÈÐÃÀÃ× ÔÅÐÌÅÍÒÈÉà ÑÀÀÒÓÓËÀÃ× ÁÍËÏ ÁÀÃÀ ÍßÃÒÐÀËÒÒÀÉ ËÈÏÎÏÐÎÒÅÉÍ ÁÕ ÁÅÒÀ ÕÎÐÈÃËÎÃ×ËÎÃ× ÁÒÑ ÁÀÐÓÓÍ ÒÈÒÝÌ ÑÓÄÀÑ ÁÓÝ Á¯ËÝÍ ÓÓÑÃÀÕ ÝÌ×ÈËÃÝÝ ÃÁÕÕ ÃÈÑÈÉÍ ÁÀÐÓÓÍ ÕªËÈÉÍ ÕÎÐÈà ÃÇÕÕ ÃÈÑÈÉÍ Ç¯¯Í ÕªËÈÉÍ ÕÎÐÈà ÄÝÌÁ ÄÝËÕÈÉÍ ÝЯ¯Ë ÌÝÍÄÈÉÍ ÁÀÉÃÓÓËËÀÃÀ ÅÇÍ ÅÂÐÎÏÛÍ Ç¯ÐÕÍÈÉ ÍÈÉÃÝÌËÝà ÇÄ Ç¯ÐÕÍÈÉ ÄÓÒÀÃÄÀË ÇÒÑ Ç¯¯Í ÒÈÒÝÌ ÑÓÄÀÑ ÇÒÑÁ ǯ¯Í ÒÈÒÝÌ ÑÓÄÀÑÍÛ ÁÀÃÀÍÀ ÇÕÀØ Ç¯ÐÕÍÈÉ ÕÝÒ ÀÂÈÀÍ ØÈÍÆÈËÃÝÝ ÇÕÄ Ç¯¯Í ÕÎÂÄËÛÍ ÄÓÒÀÃÄÀË ÇÕÒ Ç¯¯Í ÕÎÂÄËÛÍ ÒÎÌÐÎË ÇÖÁ ǯÐÕÍÈÉ ÖÀÕÈËÃÀÀÍ ÁÈ×ËÝà ÇÖÄ Ç¯ÐÕÍÈÉ ÖÎ×ÌÎà ÄÓÒÀÃÄÀË ÇÖÒ Ç¯ÐÕÍÈÉ ÖÎÕÈËÒÛÍ ÒÎÎ ÇÖØ ÇÖØ ÇØ Ç¯ÐÕÍÈÉ ØÈÃÄÝÝÑ ÁÌà ÁÀÃÀ ÌÎËÅÊÓËÒ ÃÅÏÀÐÈÍ ÊÒ ÊÎÌÏÜÞÒÅÐÈÉÍ ÒÎÌÎÃÐÀÔÈ ÊÔÊ ÊÐÅÀÒÈÍÔÎÑÔÎÇÈÍÀÇÀ ËÄà ËÀÊÒÀÒÄÅÃÈÄÐÎÃÅÍÀÇÀ ìì ÌÓÁ ìèëëåìèòð ̪ÍÃªÍ ÓÑÍÛ ÁÀÃÀÍÀ STÇØ ST ÑÅÃÌÅÍÒ ªÐêÃÄÑªÍ ÇØ STïÉÇØ ST ÑÅÃÌÅÍÒ ªÐêÃĪªÃ¯É ÇØ ÒÑÄÝ ÒÈÒÝÌ ÑÓÄÑÀÍ ÄÎÒÓÓÐÕ ÝÌ×ÈËÃÝÝ ÒÑÌÑ ÒÈÒÝÌ ÑÓÄÀÑÍÛ ÌÝÑ ÇÀÑÀË ÓÃÒÝ ÓËÑÛÍ ÃÓÐÀÂÄÓÃÀÀРҪ ÝÌÍÝËÝà ÓÍÒÝ ÓËÑÛÍ ÍÝÃįÃÝÝРҪ ÝÌÍÝËÝà ÓÕÒÝ ÓËÑÛÍ ÕΨÐÄÓÃÀÀРҪ ÝÌÍÝËÝà ÕÁª ÕÀËÄÂÀÐÒ ÁÓÑ ªÂ×ÈÍ ÕÕÓÑ ÕÎÂÄÎË ÕÎÎÐÎÍÄÛÍ ÓÐÄ ÑÀËÀÀ ÖÕ ÖÀÖÀËÒÛÍ ÕÝÌÆÝÝ ÝÌØÓÈÑ ÝЯ¯Ë ÌÝÍÄÈÉÍ ØÈÍÆËÝÕ ÓÕÀÀÍÛ ÈÕ ÑÓÐÃÓÓËÜ ÝÌß ÝЯ¯Ë ÌÝÍÄÈÉÍ ßÀÌ
  7. 7. 7Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ ÎÐØÈË Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñ (ÇÖØ) íü õàëäâàðò áóñ ºâ÷íèé íàñ áàðàëòûí òýðã¿¿ëýõ øàëòãààíû íýã áºãººä îëîí îðîíä ýð¿¿ë ìýíäèéí òóëãàìäñàí àñóóäàë õýâýýð áàéñààð áàéíà. Äýëõèéä æèë á¿ð 32 ñàÿ õ¿í ÇÖØ-ýýð ºâäºæ, òýäãýýðýýñ 2,5 ñàÿ íü íàñ áàðäàã. ÀÍÓ-ä 20 ñåêóíä òóòàìä 1 õ¿í ç¿ðõíèé øèãäýýñ (ÇØ)-ýýð ºâäºæ, íýã ìèíóò òóòàìä 1 õ¿í øèãäýýñýýð íàñ áàðæ áàéãààã ñòàòèñòèêèéí ä¿í ìýäýý õàðóóëñàí. Ìàíàé îðíû õóâüä ÇÖØ-èéí ýðò îíîøëîãîîíû ò¿âøèí õàíãàëòã¿é (38.9%), òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã íºõºí ñýðãýýõ ýì÷èëãýýíèé õ¿ðòýýìæ áàãà, ìºðäºæ áàðèìòëàõ îíîøëîãîî ýì÷èëãýýíèé óäèðäàìæã¿é çýðýã íü ÇÖØ-èéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã øèíýýð áîëîâñðóóëàõ ¿íäýñëýë áîëñîí þì. ÇÖØ-èéí ¿åèéí ýìíýëãèéí òóñëàìæèéí ãîë çîðèëãî íü òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã áîãèíî õóãàöààíä ýðãýí ñýðãýýõýä îðøäîã. Ýíýõ¿¿ ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã Ýð¿¿ë Ìýíäèéí ßàì (ÝÌß)-íû àæëûí õýñýã Äýëõèéí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Áàéãóóëëàãà (ÄÝÌÁ)-ûí äýìæëýãòýéãýýð õàìòðàí áîëîâñðóóëëàà. ÝÌß-íû àæëûí õýñýãò ÝÌØÓÈÑ, Óëñûí Ãóðàâäóãààð Òºâ Ýìíýëýã, Óëñûí Õî¸ðäóãààð Òºâ Ýìíýëýã, Óëñûí Íýãä¿ãýýð Òºâ ýìíýëýã, Ñîíãèíî õàéðõàí ä¿¿ðãèéí Íýãäñýí Ýìíýëýã, Ìîíãîëûí Ç¿ðõíèé Õîëáîî (ÌÇÕ), “Õ¿ì¿¿í” õóâèéí ýìíýëýã, Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Òåõíîëîãèéí Ñóðãóóëü, Ìîíãîëûí ìÿíãàíû ñîðèëòûí ñàíãèéí (ÌÌÑÑ) Ýð¿¿ë ìýíäèéí òºñºë ãýñýí áàéãóóëëàãóóäûí òºëººëºë îðæ àæèëëàñàí. ¯íäýñíèé óäèðäàìæèéã îëîí óëñàä õ¿ëýýí çºâøººðºãäñºí (Åâðîïûí Ç¿ðõíèé Íèéãýìëýã, ÄÝÌÁ) ÇÖØ-èéí îð÷èí ¿åèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæóóä äýýð òóëãóóðëàí áîëîâñðóóëñàí. Ýíýõ¿¿ óäèðäàìæ íü ÇÖØ-èéí ìåíåæìåíòèéí àëãîðèòì, àíãèëàë áà îíîøëîãîî, ST ñåãìåíò ºðãºãäñºí áà ST ñåãìåíò ºðãºã人ã¿é ÇÖØ-òýé ºâ÷òºíèé ¿íýëãýý áà ýì÷èëãýý ãýñýí ¿íäñýí á¿ëã¿¿äýýñ á¿ðäñýí. ST ñåãìåíò ºðãºãäñºí ÇØ (STÇØ) íü ST ñåãìåíò ºðãºã人ã¿é ÇØ (STïÉÇØ)-ýýñ ýì÷èëãýýíèé àðãà áàðèëààð íèëýýä ÿëãààòàé áîëîõûã îíöëîí òýìäýãëýñýí þì. À. ÓÄÈÐÒÃÀË À.1. Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí òîäîðõîéëîëò Ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí öóñàí õàíãàìæ öî÷ìîãîîð õîìñäîñíîîñ ¿õæëèéí ãîëîìò ¿¿ñýõèéã ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñ (ÇÖØ) ãýíý. À.2. ªâ÷íèé êîä (îëîí óëñûí X àíãèëàë): I21-I23 (õàâñðàëò 1) À.3. Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã õýðýãëýã÷èä:  Ç¿ðõíèé ýì÷  Äîòðûí ýì÷  Åðºíõèé ìýðãýæëèéí ýì÷  ªðõèéí ýì÷  Ò¿ðãýí òóñëàìæèéí ýì÷  Ñýõýýí àìüäðóóëàõ òàñãèéí ýì÷  Àíãèîãðàôèéí ýì÷
  8. 8. 8 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ  Òóõàéí ÷èãëýëýýð àæèëëàæ áóé òºðèéí áà òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà  Èðãýä  Ñóâèëàã÷ À.4. Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéí çîðèëãî: ÇÖØ-èéí òàëààðõ ýì÷, ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû áà èðãýäèéí ìýäëýãèéã äýýøë¿¿ëýí, ýðò èëð¿¿ëýëò, îíîøëîãîî, ýì÷èëãýý, õÿíàëòûã ñàéæðóóëñàíààð ºâ÷ëºë áà íàñ áàðàëòûã áóóðóóëàõàä îðøèíî. À.5. Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã áîëîâñðóóëñàí îãíîî: 2012 îí À.6. Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã øèíý÷ëýõ îãíîî: 2016 îí À.7. Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã áîëîâñðóóëñàí õ¿ì¿¿ñèéí íýðñ, àëáàí òóøààë Íýð Àëáàí òóøààë ª.Öîëìîí ÝÌØÓÈÑ-èéí ç¿ðõ ñóäàñíû òýíõìèéí àõëàõ áàãø, Óëñûí Õî¸ðäóãààð Òºâ Ýìíýëãèéí ç¿ðõ ñóäàñíû çºâëºõ ýì÷ Áþíã-×óë ×àíã ÄÝÌÁ-ûí çºâëºõ, Ñîëîíãîñ óëñûí Èîíñåéí Èõ Ñóðãóóëèéí Ñåâåðåíñ Ç¿ðõ Ñóäàñíû Òºâèéí äàðãà Ä. Íàðàíòóÿà ÄÝÌÁ-ûí ìýðãýæèëòýí, “Õàðâàëò áà ç¿ðõíèé øèãäýýñ òºñºë” Ç.Ëõàãâàñ¿ðýí Óëñûí Ãóðàâäóãààð Òºâ Ýìíýëãèéí àíãèîãðàôèéí îíîøëîãîî ýì÷èëãýýíèé òàñãèéí çºâëºõ ýì÷ Ä.Çóëãýðýë ÝÌØÓÈÑ-èéí ç¿ðõ ñóäàñ-ðåâìàòîëîãèéí òýíõìèéí ýðõëýã÷ À.ªëçèéõóòàã Ìîíãîëûí Ç¿ðõíèé Õîëáîîíû åðºíõèéëºã÷ Ä.Ñýðæýý Óëñûí Ãóðàâäóãààð Òºâ Ýìíýëãèéí ç¿ðõ ñóäàñíû òàñãèéí çºâëºõ ýì÷ Ä.Öýãýýíæàâ, Óëñûí Ãóðàâäóãààð Òºâ Ýìíýëãèéí ç¿ðõíèé ìýñ çàñëûí çºâëºõ ýì÷ Ã.Äýæýýõ¿¿ “Õ¿ì¿¿í” ýìíýëãèéí çàõèðàë Õ.Òóÿà Óëñûí Ãóðàâäóãààð Òºâ Ýìíýëãèéí ç¿ðõ ñóäëàëûí òàñãèéí ýì÷ ×.Ýíõòóóë Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Òåõíîëîãèéí Ñóðãóóëèéí äîòîð ñóäëàëûí òýíõìèéí áàãø Á.Áàòáîëä, Óëñûí Íýãä¿ãýýð Òºâ Ýìíýëãèéí ç¿ðõ ñóäàñíû òàñãèéí ýðõëýã÷ Ð.Öýâýëìàà, Óëñûí Ãóðàâäóãààð Òºâ Ýìíýëãèéí ç¿ðõ ñóäàñíû òàñãèéí ýðõëýã÷ Ï.Îòãîíòóíãàëàã Ñîíãèíî Õàéðõàí Ä¿¿ðãèéí Íýãäñýí Ýìíýëãèéí ç¿ðõ ñóäàñíû ýì÷
  9. 9. 9Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ Ö.Äàìäèíñ¿ðýí Óëñûí Ãóðàâäóãààð Òºâ Ýìíýëãèéí àíãèîãðàôèéí îíîøëîãîî ýì÷èëãýýíèé òàñãèéí ýðõëýã÷ Õ.Áàòìÿãìàð Óëñûí Ãóðàâäóãààð Òºâ Ýìíýëãèéí ç¿ðõ ñóäàñíû ýì÷ ýì÷ Ë.Ýðäýíýõ¿¿ Óëñûí Õî¸ðäóãààð Òºâ Ýìíýëãèéí ç¿ðõ ñóäàñíû ýì÷ Ã.Ãýðýëòóÿà Óëñûí Ãóðàâäóãààð Òºâ Ýìíýëãèéí ç¿ðõ ñóäàñíû ýì÷ Ö.Áóðìàà Ñòàíäàðò õýìæèë ç¿éí ãàçàð, Ýð¿¿ë ìýíäèéí àñóóäàë õàðèóöñàí ìýðãýæèëòýí Í.Îþóíáèëýã ÌÌÑÑ-ãèéí Ýð¿¿ë ìýíäèéí òºñëèéí áàãèéí àõëàã÷ Ñàëèê Ðàì Ãîâèíä ÄÝÌÁ-ûí ÕÁª-íèé áàãèéí àõëàã÷, íèéãìèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæèëòýí À.8. Ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã õýëýëö¿¿ëæ áàòëóóëñàí áàéäàë: Õóðàë/áàéãóóëëàãà Õàðèóöàõ õ¿í ÇÖØ-èéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã áîëîâñðóóëàõ ÝÌß-íû äýðãýäýõ àæëûí äýä õýñãèéí õóðàë ( 2011 îíû 11 ñàðààñ 2012 îíû 10 ñàð ) Àæëûí õýñãèéí àõëàã÷ ª.Öîëìîí ÇÖØ-èéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæèéã õýëýëöýõ çºâëºëäºõ óóëçàëò, (2011 îíû 12-ð ñàðûí 20) ÝÌß-íû ýìíýëãèéí òóñëàìæèéí áîäëîãûí õýðýãæèëòèéã çîõèöóóëàõ ãàçðûí äàðãà Ä. Ãîí÷èãñ¿ðýí ÝÌØÓÈÑ-èéí íýð òîìú¸îíû çºâëºëèéí õóðàë (2012 îíû 3 ñàðûí 9) ÝÌØÓÈÑ-èéí Íýð òîìú¸îíû çºâëºëèéí äàðãà, ïðîôåññîð, Ã.Öàãààíõ¿¿ Ìîíãîëûí ç¿ðõíèé ýì÷ íàðààñ ¿íäýñíèé óäèðäàìæèéã õýëýëöýõ óóëçàëò ñåìèíàð ( 2012 îíû 9 ñàðûí 13-14) Ä.Íàðàíòóÿà, ÄÝÌÁ-ûí ìýðãýæèëòýí Áþíã-×óë ×àíã, ÄÝÌÁ-ûí çºâëºõ ÝÌß-íûäîòðûíìýðãýæëèéíñàëáàðçºâëºëèéí õóðàë (2012 îíû 09 ñàðûí 18) ÝÌß-íû Äîòðûí ìýðãýæëèéí ñàëáàð çºâëºëèéí äàðãà, àêàäåìè÷, ïðîôåññîð, Á.Öýðýíäàø ÝÌß-íû óäèðäëàãûí çºâëºëèéí õóðàë (2012 îíû 11 ñàðûí 15) ÝÌß-íû òºðèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Æ. Õàòàíáààòàð À.9. Ýìíýë ç¿éí óäèðäàìæèíä àøèãëàãäñàí íýð òîìú¸î STÇØ (ST segment Elevation Myocardial Infarction-STMI) ãýäýã íü ÇÖØ-èéí íýã õýëáýð áºãººä ç¿ðõíèé öóñàí õàíãàìæ õîìñäîëûí ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäýãýýð èëýð÷, ç¿ðõíèé öàõèëãààí áè÷ëýã (ÇÖÁ)-ò ST ñåãìåíò ãîë÷ òýíõëýãýýñ äýýø ºðãºãäñºí áàéäëààð èëýðäýã. STïÉÇØ (Non ST segment Elevation Myocardial Infarction-non-STMI) ãýäýã íü ÇÖØ-èéí ººð íýãýí õýëáýð áºãººä ç¿ðõíèé öóñàí õàíãàìæ õîìñäîëûí ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäýãýýð èëýð÷, ÇÖÁ-ò ST ñåãìåíò ºðãºã人ã¿é áàéíà.
  10. 10. 10 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ Òèòýì ñóäàñíû öî÷ìîã õàìøèíæ (Acute Coronary Syndrome) íü òèòýì ñóäàñ á¿ëýíãýýð ãýíýò áºãëºðñºíèèé óëìààñ ¿¿ñýõ õàìøèíæ þì. Ýíýõ¿¿ õàìøèíæèéí õ¿ðýýíä STÇØ, STïÉÇØ, òîãòâîðã¿é ÿâöòàé öýýæíèé áàõ ãýñýí ãóðâàí ýìãýã áàãòàíà. Òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéí ñýðãýëò (Coronary Reperfusion) ãýäýã íü öóñàí õàíãàìæèéí õîìñäîëòîé ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí öóñàí õàíãàìæ ýðãýí ñýðãýõèéã õýëíý. Òèòýì ñóäàñíû ýðãýí ñýðãýëò (Coronary Revascularazation) ãýäýã íü ñóäàñíû õàòóóðàëòàé ºâ÷òºíèé òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã äàõèí ñýðãýýõ çîðèëãîîð õèéãääýã ýì÷èëãýýíèé àæèëáàð þì (òèòýì ñóäàñíû ìýñ çàñàë, òèòýì ñóäñàí äîòóóðõ ýì÷èëãýý, òèòýì ñóäñàíä òýëýã÷ òàâèõ ). Òèòýì ñóäñàí äîòóóðõ ýì÷èëãýý (ÒÑÄÝ) (Percutanious Coronay Intervension) ãýäýã íü õýò íàðèéññàíààñ, ýñâýë á¿ëýíãýýñ áºãëºðñºí òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ñýðãýýõýä ÷èãëýãäñýí àæèëáàð áà òèòýì ñóäàñíû íºõºí ñýðãýýëò ãýæ ººðººð ÷ áàñ íýðëýäýã. Á¿ëýí óóñãàõ ýì÷èëãýý (ÁÓÝ) (Thrombolytic therapy) ãýäýã íü ñóäñàí äîòîðõ á¿ëýíã òóñãàé ýìèéí áîäèñûí òóñëàìæòàé óóñãàõ ýì÷èëãýý þì. Òèòýì ñóäàñíû ìýñ çàñàë (ÒÑÌÇ) (Coronary Artery By pass Graft ) ãýäýã íü ãîë ñóäàñ áà òèòýì ñóäàñíû õîîðîíä ñóäàñ çàëãàõ ìýñ çàñëûí õàãàëãàà þì. À.10. Òàðõâàð ç¿éí ìýäýýëýë ÇØ íü äýëõèé äàõèíàà õºäºëìºðèéí ÷àäâàð àëäàëòûí áà íàñ áàðàëòûí òýðã¿¿ëýõ øàëòãààíû íýã ìºí. Îëîí îðîíä ýð¿¿ë ìýíäèéí òóëãàìäñàí àñóóäàë õýâýýð áàéñààð áàéíà. Äýëõèéä æèë á¿ð 32 ñàÿ õ¿í ÇØ-ýýð ºâäºæ, 2.5 ñàÿ õ¿í íàñ áàðäàã. ÀÍÓ-ä 20 ñåêóíä òóòàìä 1 õ¿í øèãäýýñýýð ºâäºæ, íýã ìèíóò òóòàìä 1 õ¿í øèãäýýñýýð íàñ áàðæ áàéãààã ñòàñòèêèéí ä¿í ìýäýý õàðóóëñàí. ÀÍÓ-ä 2001 îíä ÇØ-èéí åðºíõèé ºâ÷ëºë 100.000 õ¿í àìä 600 áàéæýý. ªâ÷ëºë íàñíû õóâüä ÿëãààòàé áºãººä íàñ àõèõ òóòàì èõñýõ õàíäëàãàòàé áàéíà. ªâ÷ëºë õ¿éñíèé õóâüä ÿëãààòàé. Äýëõèéí ºíäºð õºãæèëòýé îðîí ÀÍÓ-ä 100,000 õ¿í àìä íîîãäîõ ºâ÷ëºë 30 - 69 íàñíû ýðýãòýé÷¿¿äýä 600, ýìýãòýé÷¿¿äýä 200 áàéæýý. Ãýâ÷ ºíºº ¿åä ýìýãòýé÷¿¿äèéí ºâ÷ëºë èõñýæ, õ¿éñíèé ÿëãàà áàãàñàæ áàéãààã ñóäëàà÷èä îíöîëæ áàéíà. Ìîíãîë÷óóäûí õóâüä íàñ áàðàëòûí òýðã¿¿ëýõ øàëòãààí (36.8%) íü öóñíû ýðãýëòèéí òîãòîëöîîíû ýìãýã þì. Öóñíû ýðãýëòèéí òîãòîëöîîíû íàñ áàðàëòûí ¿íäñýí øàëòãààíû íýã íü ÇÖØ áèëýý. Ìàíàé îðíû õ¿í àìûí äóíäàõ ÇÖØ-èéí åðºíõèé ºâ÷ëºë 2000 îíû áàéäëààð 100.000 õ¿í àìä 58 áàéâ. ¯íäýñíèé ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿ç¿¿ëýëòýýñ õàðàõàä öóñíû ýðãýëòèéí òîãòîëöîîíû ýìãýãèéí òàðõàëò 2008 îíä 10 000 õ¿í àìä 502 íîîãäîæ áàéñàí áîë 2009 îíä 679 áîëæ ºñ÷ýý. ªíäºð, äóíä óóëûí á¿ñýä, õ¿÷èëòºðºã÷èéí õàðüöàíãóé äóòàãäàëòàé, ýðñ òýñ óóð àìüñãàëòàé îð÷èíä õ¿í àìûíõ íü çîíõèëîõ õýñýã íü àìüäàðäàã ìàíàé óëñàä ÇØ ºâ÷íèé øàëòãààí áîëîí ò¿¿íèé ýìíýë ç¿é õýðõýí èëýð÷ áóéã ìàíàé ñóäëàà÷èä ñóäëàí òîãòîîñîí áàéäàã. Ìîíãîë÷óóäûí äóíä òèòýì ñóäñàíäàà á¿ëýíãèéí áºãëºðºëã¿é ¿åä ÇØ ¿¿ñýõ íü á¿ëýíãýýð áºãëºð÷ ¿¿ñýõýýñ èë¿¿ òîõèîëäîæ, ÇØ- èéí ýìíýë ç¿é ñîíãîäîã áóñ õýëáýðýýð õàâñðàí èëðýõ íü ýëáýã, ç¿¿í õîâäëûí ºìíºä õàíûí øèãäýýñ, ìºí Q ø¿äòýé øèãäýýñ äàâàìãàéëàí èëýð÷, ÇØ õàðüöàíãóé õºíãºí ÿâöòàé áàéâ (Ä. Íàðàíòóÿà 2001).
  11. 11. 11Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ ÇØ-èéí îíîøëîãîî, ýì÷èëãýýíä äýâøèëòýò òåõíîëîãè Ìîíãîëä 1997 îíîîñ íýâòýð÷, òèòýì ñóäàñíû äîòóóð îíîøëîãîî, ýì÷èëãýýã õèéõ áîëñîí þì. Òèòýì ñóäàñíû äîòîð òýëýã÷èéã òàâüæ ýì÷ëýõ àðãà 2000 îíîîñ ýõëýí íýâòýð÷, ç¿ðõíèé öóñàí õàíãàìæ äóòàãäëûí ¿íäñýí ýì÷èëãýý áîëñîí. Ìîíãîë õ¿íèé àìüäðàëûã õàìãààëæ, àìüäðàëûí ÷àíàðûã íü äýýøë¿¿ëæ áàéãàà áèëýý. Ìàíàé ñóäëàà÷äûí 719 ºâ÷òºíä õèéñýí ñóäàëãààãààð òèòýì ñóäñàí äîòóóðõè ýì÷èëãýý (ÒÑÄÝ)-íèé ¿ð ä¿í 92.9% áàéæ, ÒÑÄÝ-íèé ýðò ¿åèéí õ¿íäðýë ºâ÷òºíèé 3.2%-ä, õîæóó ¿åèéí õ¿íäðýë 13.1%-ä èëýð÷, 7.1% íü íàñ áàðæýý (Ä. Öýãýýíæàâ, Ç.Ëõàãâàñ¿ðýí áà áóñàä 2011). Ìîíãîë óëñûí õýìæýýíä ÇÖØ-èéí òàðõâàð ç¿éãýýð ñóäàëãààíû äîðâèòîé àæèë õèéãäýýã¿é, øèíæëýõ óõààíû ¿íäýñëýëòýé ñóóðü òîîí ¿ç¿¿ëýëò ºíººã õ¿ðòýë áàéõã¿é áàéíà. Óëñûí òºâ ýìíýëã¿¿äýä ººðñäèéí ýìíýëýãò õýâòýí ýì÷ë¿¿ëñýí ÇÖØ-èéí òîõèîëäëóóäûí òàëààð ñóäàëñàí áàéäàã (ª.Öîëìîí, Á.Ñýëýíãý 2011). Á. ÌÅÍÅÆÌÅÍÒÈÉÍ ÀËÃÎÐÈÒÌ (ÎÍÎØËÎÃÎÎ, ÝÌ×ÈËÃÝÝÍÈÉ ÀËÃÎÐÈÒÌ) Öýýæíèé ºâäºëòØèíæ òýìäýã Óðüä÷èëñàí îíîø Òèòýì ñóäàñíû öî÷ìîã õàìøèíæ ÇÖÁ ST ñåãìåíò ºðãºãäñºí ST ñåãìåíòèéí áóóëò, ñºðºã Ò Õýâèéí Ëàáîðàòîðèéí øèíæèëãýý STÇØÒºãñãºëèéí îíîø Òðîïîíèí èõýññýí STïÉÇØ Òðîïîíèí èõñýýã¿é ÇÖØ-ã ¿ã¿éñãýíý. Òîãòâîðã¿é öýýæíèé áàõ áàéæ áîëíî Çóðàã 1. ÇÖØ-èéí îíîøëîãîîíû àëãîðèòì* * Ýõ ñóðâàëæ: ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of non-ST-segment elevation acute coronary syndromes(2007)
  12. 12. 12 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ Öýýæíèé ºâäºëòòýé ºâ÷òºí ýì÷èä ¿ç¿¿ëýõ ÇÖÁ-èéã 10 ìèíóòûí äîòîð õèéõ ÇÖÁ-èéí ≥2 õîëáîëòîä ST ñåãìåíò ºðãºãäñºí ýñýõ Ýìíýëãèéí íºõöºëä äàõèí ¿íýëýõ ßàðàëòàé òóñëàìæ: ÌÎÍÀ** 2 öàãèéí äîòîð ÒÑÄÝ-ã õèéõ áîëîìæòîé ýñýõ ÁÓÝ õèéõýä ýñðýã çààëò áèé ýñýõèéã òîäðóóëàõ ÒÑÄÝ õèéõ òàëààð äàõèí õýëýëöýõ ÒÑÄÝ õèéõ ÁÓÝ õèéõ Òèéì Òèéì Òèéì ¯ã¿é ¯ã¿é ¯ã¿é Çóðàã 2. ST ñåãìåíò ºðãºãäñºí ç¿ðõíèé øèãäýýñèéí ýì÷èëãýýíèé àëãîðèòì* * Ýõ ñóðâàëæ: Nova Scotia Guigelines for Acute Coranary Syndromes (Canada, 2008) ** ÌÎÍÀ- Ìîðôèí, õ¿÷èëòºðºã÷, íèòðîãëèöåðèí, àñïèðèí. STïÉÇØ ßàðàëòàé òóñëàìæ, ÌÎÍÀ** Ýìíýëýãò õ¿ðãýõ Ýðñäëèéí çýðãèéã òîäîðõîéëîõ Áàãà ýðñäýëòýé Ýìýí ýì÷èëãýý Äóíä çýðãèéí ýðñäýëòýé 24-72 öàãèéí äîòîð ÒÑÄÝ õèéõ ªíäºð ýðñäýëòýé ßàðàëòàé, 24 öàãèéí äîòîð ÒÑÄÝ õèéõ Çóðàã 3. ST ñåãìåíò ºðãºã人ã¿é ç¿ðõíèé øèãäýýñèéí ìåíåæìåíòèéí àëãîðèòì * Ýõ ñóðâàëæ: ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of non-ST-segment elevation acute coronary syndromes (2011) ** ÌÎÍÀ- Ìîðôèí, õ¿÷èëòºðºã÷, íèòðîãëèöåðèí, àñïèðèí.
  13. 13. 13Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ Ýìíýëýãò: - Ôóðîñåìèä 0.5-1.0 ìã/êã ñóäñàíä - Ìîðôèí 2-4 ìã ñóäñàíä - Î2 /èíòóáàöè - Íèòðîãëèöåðèí õýëýí äîð òàâèõ, äàðàà íü 10-20 ìêã/ìèí ñóäñàíä (ÑÄ>100 ììÌÓÁ) - Äîïàìèí 5-15 ìêã/êã/ ìèí ñóäñàíä (ÑÄ 70- 100 ììÌÓÁ áà îâîðãûí øèíæòýé) - Äîáóòàìèí 2-20 ìêã/êã/ ìèí ñóäñàíä (ÑÄ 70- 100 ììÌÓÁ áà îâîðãûí øèíæã¿é) Ãèïîïåðôóçè Ýìíýëýãò: - Øèíãýí þ¿ëýõ - Öóñ ñýëáýõ - Øàëòãààí-ºâºðìºö àðãà õýìæýýí¿¿ä Ñóäàñ àãøààõ ýìèéã òîîöîîëîõ Ç¿ðõíèé îâîðãî Õýì àëäàãäàë ÀÄ õÿíàõ ÀÄ õÿíàõ Áðàäèêàðäè Òàõèêàðäè Óäèðäàìæèéí õóóäàñ 35, 36-ààc õàðíà óó Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäýã: îâîðãî, ãèïîïåðôóçè, ç¿ðõíèé çîãñîíãèøëûí äóòàãäàë, ç¿¿í õîâäëûí öî÷ìîã äóòàãäàë, ñóóðü ýìãýãèéí øèíæ¿¿ä Ç¿¿í õîâäëûí öî÷ìîã äóòàãäàë ÑÄ>100 ììÌÓÁ ÑÄ 70-100 ììÌÓÁ áà îâîðãûí øèíæã¿é ÑÄ 70-100 ììÌÓÁ áà îâîðãûí øèíæòýé ÑÄ <70 ììÌÓÁ áà îâîðãûí øèíæòýé ÑÄ>100 ììÌÓÁ, ¿íäñýí äàðàëòààñ <30 ììÌÓÁ-ààñ áóóëãàõã¿é Íèòðîãëèöåðèí 10-20 ìêã/ìèí ñóäñàíä Äîáóòàìèí 2-20 ìêã/ êã/ìèí ñóäñàíä Äîïàìèí 5-15 ìêã/êã/ ìèí ñóäñàíä Íîðýïèíåôðèí 5-30 ìêã/ìèí ñóäñàíä ÀÕÔÑ - Áîãèíî ¿éëäýëòýé êàïòîïðèë (1-6,25 ìã) Çóðàã 4. Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí õ¿íäðýëèéí ýì÷èëãýýíèé àëãîðèòì
  14. 14. 14 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ Â. ǯÐÕÍÈÉ ÖÎ×ÌÎà ØÈÃÄÝÝÑÈÉÍ ÀÍÃÈËÀË ÁÀ ÎÍÎØËÎÃÎÎ Â.1. ǯÐÕÍÈÉ ÖÎ×ÌÎà ØÈÃÄÝÝÑÈÉÍ ÀÍÃÈËÀË: Õ¿ñíýãò 1. ÇÖØ-èéí ýìíýëç¿éí õýëáýð¿¿ä*: 1-ð õýëáýð Ãýíýòèéí ÇÖØ: òèòýì ñóäàñíû òîâðóó øàðõëàõ, çàäðàõ, õóóëðàõ çýðýã øàëòãààíû óëìààñ òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæ õîìñäîñíîîñ ¿¿ññýí øèãäýýñ 2-ð õýëáýð Õî¸ðäîã÷ ÇÖØ: ç¿ðõíèé òèòýì ñóäàñíû àãøèëò, ñóäàñíû á¿ëýíò áºãëºðºë, öóñ áàãàäàëò, àðòåðèéí ãèïîòåíçè çýðýã øàëòãààíû óëìààñ ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí õ¿÷èëòºðºã÷èéí õýðýãöýý áà øààðäëàãûí òýíöâýðò áàéäàë àëäàãäñàíààñ ¿¿ññýí øèãäýýñ 3-ð õýëáýð Ãýíýòèéí ç¿ðõíèé ¿õýë: ç¿ðõ çîãñîõ, ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí öóñàí õàíãàìæèéí õîìñäîëûí ýìíýëç¿éí øèíæ íü äàðààõ ¿ç¿¿ëýëòèéí àëü íýãòýé õàâñðàí òîõèîëäîõ. ¯¿íä:  ÇÖÁ-ò ST ñåãìåíò øèíýýð ºðãºãäºõ, ýñâýë Ãèñèéí ç¿¿í õºëèéí õîðèã (ÃÇÕÕ) øèíýýð ¿¿ñýõ  Òèòýì ñóäàñíû øèíæèëãýýíä, ýñâýë çàäëàí øèíæèëãýýíä øèíý á¿ëýí òîäîðõîéëîãäîõ Ãýõäýý ãýíýòèéí íàñ áàðàëò öóñíû áèîìàðêåðèéí øèíæèëãýýã àâ÷ àìæààã¿é áàéõàä, ýñâýë ç¿ðõíèé ºâºðìºö ôåðìåíò¿¿ä èëðýõ õóãàöàà íü áîëîîã¿é áàéõàä òîõèîëäîíî. 4à õýëáýð Òèòýì ñóäñàí äîòóóðõ ýì÷èëãýýòýé õîëáîîòîé øèãäýýñ 4á õýëáýð Òèòýì ñóäàñíû òýëýã÷ îð÷ìèéí á¿ëýíãýýñ ãàðàëòàé øèãäýýñ, ãýõäýý á¿ëýí íü òèòýì ñóäàñíû øèíæèëãýý, ýñâýë çàäëàí øèíæèëãýýãýýð íîòëîãäñîí áàéõ 5-ð õýëáýð Òèòýì ñóäàñíû ìýñ çàñàëòàé õîëáîîòîé ÇØ * Ýõ ñóðâàëæ: Expert consensus document (ECS, ACC, AHA, WHF). Universal definition of myocardial infarction (2007). ÇÖØ-èéã ¿õæèë á¿õèé ãîëîìòûí òàëáàéãààð íü 3 á¿ëýãò àíãèëíà:  Áè÷èë õýìæýýíèé ÇØ  Æèæèã õýìæýýíèé ÇØ (ç¿¿í õîâäëûí áóë÷èíãèéí <10% ãýìòýõ)  Äóíä çýðãèéí õýìæýýíèé ÇØ (ç¿¿í õîâäëûí áóë÷èíãèéí 10-30% ãýìòýõ)  Òîì õýìæýýíèé ÇØ (ç¿¿í õîâäëûí áóë÷èíãèéí >30% ãýìòýõ) Èëýð÷ áóé ýìíýëç¿éí øèíæ, ÿâöààð íü ÇÖØ-èéã äàðààõ ¿å øàòààð àíãèëäàã.
  15. 15. 15Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ ¯¿íä:  Ýõëýë ¿å (<6 öàã)  Öî÷ìîã ¿å (6 öàãààñ-7 õîíîã)  Ýäãýð÷ áóé ¿å (7-28 õîíîã)  Ýäãýðýëòèéí ¿å (≥29 õîíîã) ªâ÷òºíä èëýð÷ áóé ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäýã, ÇÖÁ-èéí ººð÷ëºëò¿¿ä íü ç¿ðõíèé áóë÷èíä ãàðàõ ýìãýã ººð÷ëºëòòýé òîõèðîõã¿é áàéæ áîëíî. Æèøýý íü: ÇØ ýäãýðýõ ¿åäýý áàéõàä øèãäýýñèéí ýõëýë ¿åèéí ÇÖÁ-èéí øèíæ ST ñåãìåíòèéí ººð÷ëºëò, ç¿ðõíèé ºâºðìºö ôåðìåíò¿¿äèéí èõñýëò õýâýýð õàäãàëàãäàõ òîõèîëäîë áàéäàã. Â.2. ǯÐÕÍÈÉ ÖÎ×ÌÎà ØÈÃÄÝÝÑÈÉÍ ÎÍÎØËÎÃÎÎ Õ¿ñíýãò 2. ÇÖØ-èéí îíîøëîãîîíû øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä * ÇÖØ-èéí 1-ð áà 2-ð õýëáýðèéí îíîøëîãîîíû øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò: Ç¿ðõíèé ºâºðìºö ôåðìåíòèéí èõñýëò (KÔÊ-MB, òðîïîíèí) äàðààõ ¿ç¿¿ëýëòèéí àëü íýãòýé õàâñðàí èëðýõ:  Öýýæíèé ºâäºëò  ÇÖÁ-ò ST ñåãìåíò ºðãºãäºõ, ýñâýë ÃÇÕÕ øèíýýð èëðýõ  ÇÖÁ-ò ST ñåãìåíò áóóõ, ýñâýë ñºðºã Ò ø¿ä èëðýõ  ÇÖÁ-ò ýìãýã Q ø¿ä øèíýýð ¿¿ñýõ  Ç¿¿í õîâäëûí õàíûí õýñýã÷èëñýí õºäºë㺺íèé ýìãýã ººð÷ëºëò õî¸ð õýìæýýñò ç¿ðõíèé õýò àâèàí øèíæèëãýý (ÇÕÀØ)-íä èëðýõ ÇÖØ-èéí III õýëáýðèéí îíîøëîãîîíû øàëãóóð: Ç¿ðõíèé ãýíýòèéí ¿õýë äàðààõ øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëòèéí àëü íýãòýé õàâñðàõ, ãýõäýý áèîõèìèéí ìàðêåðèéã öóñàíä øèíæëýõýýñ ºìíº, ýñâýë öóñíû ñèéâýíä ç¿ðõíèé ºâºðìºö ôåðìåíò èõñýõýýñ ºìíº íàñ áàðäàã. Øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò:  ÇÖÁ-ò ST ñåãìåíò ãîë÷ øóãàìààñ äýýø ºðãºãäºõ, ýñâýë ÃÇÕÕ øèíýýð ¿¿ñýõ  Òèòýì ñóäàñíû á¿ëýí òèòýì ñóäàñíû øèíæèëãýýãýýð, ýñâýë çàäëàí øèíæèëãýýãýýð áàòëàãäàõ ÇÖØ-èéí IV õýëáýðèéí îíîøëîãîîíû øàëãóóð:  Òèòýì ñóäñàí äîòóóðõ îíîøëîãîî áà ýì÷èëãýýòýé õîëáîîòîé òðîïîíèíû õýìæýý 3 äàõèí èõñýõ ÇÖØ-èéí V õýëáýðèéí îíîøëîãîîíû øàëãóóð:  Òèòýì ñóäàñíû çàëãààñ õèéõ õàãàëãààòàé õîëáîîòîé òðîïîíèíû õýìæýý 5 äàõèí èõñýõ, ÇÖÁ-ò ýìãýã Q ø¿ä, ýñâýë ÃÇÕÕ øèíýýð èëðýõ * Ýõ ñóðâàëæ: Expert consensus document (ECS, ACC, AHA, WHF). Universal definition of myocardial infarction (2007). Öýýæíèé ºâäºëò Öýýæíèé ºâäºëòèéã ¿íýëýõäýý äàðààõ ºãºãäë¿¿äèéã çààâàë àíõààðàõ õýðýãòýé. ¯¿íä:  Öýýæíèé ºâäºëò/òààã¿é ìýäðýìæ 10-20 ìèíóò áà ò¿¿íýýñ óäààí õóãàöààãààð ¿ðãýëæëýõ, íèòðîãëèöåðèíä íàìäàõã¿é áàéõ  ªâ÷¿¿íèé àðààð, ýñâýë õîäîîäíû îð÷èìä ºâäºõ  ªâäºëò õ¿ç¿¿, ýð¿¿, ç¿¿í ãàð ëóó äàìæèõ  ªâäºëò òºäèé õ¿÷òýé áóñ áàéõ íü ÿëàíãóÿà àõìàä íàñòàíä èë¿¿ àæèãëàãäàõ  Ñóëüäàõ, àìüñãààäàõ, ìóóð÷ óíàõ çýðýã áóñàä äàãàëäàõ øèíæ¿¿ä èëðýõ íü ýëáýã áàéäàã. ÇÖÁ  Ýì÷èä àíõ óäàà ¿ç¿¿ëñíýýñ õîéø 10 ìèíóòûí äîòîð ÇÖÁ õèéñýí áàéõ
  16. 16. 16 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ  Øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä íýìýëò õîëáîëòóóäûã (V7-V9, RV3-RV5) àøèãëàí ÇÖÁ õèéõ  Ç¿ðõíèé öóñàí õàíãàìæ õîìñäîëûí øèíæ äàõèõ òîõèîëäîëä, ìºí ýìíýëýãò õýâòýõýýñ 6 áà 24 öàãèéí äàðàà ÇÖÁ äàâòàí õèéõ (Consensus Nova Scotia, 2007). Õ¿ñíýãò 3. Ç¿ðõíèé öóñàí õàíãàìæ õîìñäîëûã (èøåìè) èëòãýõ ÇÖÁ-èéí øèíæ¿¿ä** ST ñåãìåíò ºðãºãäºõ ST ñåãìåíòèéí ºðãºãäºë (J-öýãò) : Öýýæíèé V2–V3 õîëáîëòîíä ýðýãòýé õ¿íä ≥2 ìì, ýìýãòýé õ¿íä ≥1.5 ìì, áóñàä õîëáîëòîíä ≥1.0 ìì-ýýð ãîë÷ òýíõëýãýýñ äýýø çýðãýëäýý 2 õîëáîëòîíä ºðãºãäºõ ST ñåãìåíòèéí áóóëò áà T-ø¿äíèé ººð÷ëºëò ST ñåãìåíò õýâòýý, ýñâýë óðóóäàõ áàéäëààð çýðãýëäýý 2 õîëáîëòîíä ãîë÷ òýíõëýãýýñ ≥0.5 ìì-ýýð äîîø áóóõ, Ò ø¿ä óðâóó, ñºðºã òóéëòàé (≥1.0 ìì) áîëîõ **Ç¿¿í õîâäëûí òîìðîëò áà ÃÇÕÕ èëðýýã¿é òîõèîëäîëä õ¿÷èíòýé Õ¿ñíýãò 3-ò çààñíààð ST ñåãìåíòèéí øèëæèëò íü çýðãýëäýý õî¸ð áà ò¿¿íýýñ äýýø õîëáîëòóóäàä èëýðñýí áàéõ ¸ñòîé. Ãýâ÷ ç¿ðõíèé öóñàí õàíãàìæ õîìñäîëûí öººí òîõèîëäîëä ST ñåãìåíòèéí èëýðõèé ººð÷ëºëò äàí íýã õîëáîëòîíä òîõèîëäîõ áà îíîøëîãîîíû à÷ õîëáîãäîë áàãàòàé áàéäàã. ÇÖÁ-èéí õîëáîëòóóäàä ST ñåãìåíòèéí ºðãºãäºë, ýìãýã Q ø¿ä èëðýõ íü ST ñåãìåíòèéí áóóëòààñ èë¿¿òýé ç¿ðõíèé áóë÷èí öî÷ìîãîîð ãýìòñýí, ¿õæñýíèéã çààõ ºâºðìºö øèíæ þì. Õýäèéãýýð V1–V3 õîëáîëòóóäàä ST ñåãìåíò áóóõûã ç¿ðõíèé öóñàí õàíãàìæ õîìñäîëûí øèíæ ãýæ ¿çýõ áîëîâ÷, ÿëàíãóÿà Ò ø¿ä ýåðýã, V7–V9 õîëáîëòóóäàä ST ñåãìåíòèéí ºðãºãäºë ≥1.0 ìì áàéâàë áàòàëãààòàé ãýæ òîîöíî. Ç¿¿í õîâäëûí äîîä õàíûí øèãäýýñòýé ºâ÷òºíä öýýæíèé áàðóóí õîëáîëòûí (V3R áa V4R) áè÷ëýã õèéæ, áàðóóí õîâäëûí øèãäýýñèéí øèíæ òýìäýã áîëîõ ST ñåãìåíòèéí ºðãºãäºë áàéãàà ýñýõèéã òîäðóóëàõ øààðäëàãàòàé. Öýýæíèé öî÷ìîã ºâäºëòèéí ¿åä ºìíº íü ÇÖÁ-ò èëýð÷ áàéñàí ñºðºã Ò ø¿äíèé ººð÷ëºëò õýâèéí áîëîõ “õóóðàì÷” ¿çýãäýë áàéäàã. Óóøãèíû ýìáîëè, ¿íõýëöýã õàëüñíû, ýñâýë ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí ¿ðýâñëèéí ¿åä ST ñåãìåíò, Ò ø¿äíèé ººð÷ëºëò èëðýõ òóë “õóóðàì÷ ýåðýã” ãýæ ¿çýí, ÿëãàí îíîøëîãîîã õèéõ õýðýãòýé. ÃÇÕÕ-èéí ¿åä “Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñ” ãýäýã îíîøèéã òàâèõàä ò¿âýãòýé áàéäàã. Ó÷èð íü õîðèãòîé õîëáîîòîé ST ñåãìåíò áà Ò ø¿äíèé ººð÷ëºëò öýýæíèé õîëáîëòóóäàä ýëáýã òîõèîëääîã. Ýíý òîõèîëäîëä ÇÖØ ãýäýã îíîøèéã òàâèõàäàà ºìíº íü õèéëãýæ áàéñàí ÇÖÁ-òýé õàðüöóóëæ ¿íýëýõ øààðäëàãàòàé. Ãýíýò íàñ áàðñàí çàðèì ºâ÷òºíèé öóñàíä ç¿ðõíèé ºâºðìºö ôåðìåíò èëðýýã¿é, çàäëàí øèíæèëãýýãýý𠺺ð÷ëºëòã¿é áàéõàä ÇÖÁ-ò ST ñåãìåíò ºðãºãäºõ, øèíýýð ÃÇÕÕ èëðýõ òîõèîëäëóóä áàéäàã. Èéì òîõèîëäîëä ÇØ-ýýð íàñ áàðñàí õýìýýí òîîöíî. ÇÖØ-èéí ýõýí ¿åä ÇÖÁ-ò ST ñåãìåíòèéí ºðãºãäºë, ýìãýã Q-ø¿äíèé ºâºðìºö îíöëîã øèíæ¿¿ä èëýðäýãã¿é òóë ýðãýëçýý òºð¿¿ëäýã. Èéì òîõèîëäîëä ÇÖÁ-èéã äàâòàí õèéæ, áè÷ëýã¿¿äèéã õîîðîíä íü õàðüöóóëàí ä¿ãíýëò ºãíº. ªâ÷òºí á¿ðò ÇÖÁ-
  17. 17. 17Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ èéã àëü áîëîõ ýðòõýí õèéæ, àìü íàñàíä àþóëòàé ç¿ðõíèé õýì àëäàãäàë áàéãàà ýñýõèéã òîãòîîõ øààðäëàãàòàé. ÇÖÁ-èéí õýäýí õîëáîëòîíä ýìãýã Q ø¿ä øèíýýð èëðýõ íü ÇÖØ-èéí ºâºðìºö øèíæ þì. ST ñåãìåíòèéí õàçàéëò, Ò ø¿äíèé ººð÷ëºëò äàíãààðàà èëðýõ íü ç¿ðõíèé ¿õæëèéí õóâüä ºâºðìºö øèíæ áóñ áàéäàã. Õýðýâ èéì ººð÷ëºëò¿¿ä ýìãýã Q ø¿ä èëýðñýí õîëáîëòóóäàä ãàðâàë ÇÖØ-èéí ìàãàäëàëûã óëàì íýìýãä¿¿ëíý. Ò¿¿íýýñ ãàäíà õ¿ñíýãò 4-ò ¿ç¿¿ëñýíýýð QRS á¿ðäýë èëðýýã¿é ¿åä Q ø¿ä, ýñâýë QS á¿ðäýë ãàðàõ íü õóó÷èí øèãäýýñèéã èëýðõèéëíý Õ¿ñíýãò 4. Ç¿ðõíèé õóó÷èí øèãäýýñèéã èëòãýõ ÇÖÁ-èéí ººð÷ëºëò Q-ø¿ä >0.02 ñåê V2–V3 õîëáîëòóóäàä èëðýõ, ýñâýë QS á¿ðäýë V2 áà V3-ä èëðýõ Q-ø¿ä >0.03 ñåê, 1 ìì-ñ èë¿¿ äàëàéöòàé, ýñâýë QS á¿ðäýë I, II, aVL, V5-V6-ä , ýñâýë V4–V6 õîëáîëòóóäàä, ýñâýë II, III, áa aVF –ä èëðýõ Áºãëºðºëòºò, òýëýãäëèéí êàðäèîìèîïàòè, ÃÇÕÕ, Ãèñèéí áàðóóí õºëíèé õîðèã (ÃÁÕÕ), Ãèñèéí ç¿¿í ºìíºä õºëíèé õîðèã, áàðóóí áà ç¿¿í õîâäëûí ãèïåðòðîôè, ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí ¿ðýâñýë, öî÷ìîã óóøãèí ç¿ðõ, ãèïåðêàëèåìè çýðýã ýìãýãèéí ¿åä ýìãýã Q-ø¿ä, ýñâýë QS á¿ðäýë èëýð÷ áîëíî. Õ¿ñíýãò 5. ÇÖÁ-ò øèãäýýñ òºñòýé ººð÷ëºëò¿¿ä èëýðäýã ýìãýã¿¿ä Õóóðàì÷ ýåðýã  Ýðò ¿åèéí ðåïîëÿðèçàöè  ÃÇÕÕ  Áðóãàäûí õàì øèíæ  ¯íõýëöýã õàëüñíû, ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí ¿ðýâñýë  Óóøãèíû ýìáîëè  Ààëçàâ÷èí á¿ðõýâ÷èéí äîîðõè öóñ õàðâàëò  Ãèïåðêàëèåìè  Õîëåöèñòèò Õóóðàì÷ ñºðºã  Q ø¿ä, ýñâýë ST ñåãìåíòèéí ºðãºãäºë á¿õèé õóó÷èí øèãäýýñ  Àâòîìàò óäèðäëàãàòàé õýìíýë  ÃÇÕÕ Áèîìàðêåðèéí øèíæèëãýý ÇØ-èéí öî÷ìîã øàòàíä ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí ¿õæëèéã èëýðõèéëýõ ôåðìåíòèéí õýìæýýã öóñíû ñèéâýíä çààâàë òîäîðõîéëíî. ÇÖØ-èéí ýìíýëç¿éí øèíæ òîäîðõîé áîë øèíæèëãýýíèé õàðèóã õ¿ëýýëã¿éãýýð òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ñýðãýýõ ýì÷èëãýýã ýõë¿¿ëíý. ßëàíãóÿà ÃÇÕÕ ã.ì îíîøëîãîîíû ò¿âýãòýé íºõöºëä öóñíû ñèéâýíä ¿õæëèéí ºâºðìºö ôåðìåíò èõñýõ íü ÒÑÄÝ-ã õèéõ çààëòûã áàòàëãààæóóëæ ºãäºã. ÇÖØ-èéí ¿åä ãýìòñýí áóë÷èíãààñ òðîïîíèí Ò áà I, ÊÔÊ-ÌÂ, ËÄà áà áóñàä óóðãóóä öóñíû óðñãàë ðóó ÿëãàð÷ õýìæýý íü èõýñäýã. Ýìíýëç¿éí øèíæ¿¿ä èëýðñýí òîõèîëäîëä ÇÖØ îíîøèéã áàòòàé òàâèíà. Õýðýâ òðîïîíèí öóñíû ñèéâýíä èõýññýí ÷ ÇØ-èéí ýìíýëç¿éí áîëîí áóñàä øèíæ¿¿ä áàéõã¿é òîõèîëäîëä ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí ¿õæèëä õ¿ðãýäýã ìèîêàðäèò, ãîë ñóäàñíû õóóëðàë, óóøãèíû ýìáîëè,
  18. 18. 18 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ çîãñîíãèøëûí ÇÄ, Ẻðíèé äóòàãäàë çýðýã (õ¿ñíýãò 6) øàëòãààíûã õàéíà. Õ¿ñíýãò 6. Òðîïîíèíûã èõýñãýäýã øèãäýýñèéí áóñ ãàðàëòàé øàëòãààíóóä Ç¿ðõíèé ãýìòýë (ìýñ çàñàë, õýì àëäàãäëûã òàñëàõ ýì÷èëãýý, ïåéñìåêåð, ç¿ðõíèé èëëýã, äåôèáðèëëÿöè) Ç¿ðõíèé öî÷ìîã áà àðõàã äóòàãäàë Ãîë ñóäàñíû õóóëðàë Ãîë ñóäàñíû õàâõëàãûí ýìãýã Çóçààðëûí êàðäèîìèîïàòè Òàõè-áðàäèàðèòìè, ç¿ðõíèé äàìæóóëàëòûí õîðèã Ç¿ðõíèé îðîéí õèéëýãäýõ õàì øèíæ Ç¿ðõíèé ãýìòýë á¿õèé ðàáäîìèîëèç Óóøãèíû ýìáîëè, óóøãèíû õ¿íä çýðãèéí ãèïåðòåíçè Áººðíèé äóòàãäàë Òàðõèíû õàðâàëò Íýâ÷äýñò ýìãýã¿¿ä: àìèëîéäîç, ãåìîõðîìàòîç, ñàðêîéäîç, ñêëåðîäåðìè ¯ðýâñýëò ýìãýã¿¿ä: ìèîêàðäèò, ýíäîêàðäèò, ìèîêàðäèò Ýìèéí áà áóñàä õîðäëîãî Õ¿íä ýìãýãòýé ºâ÷òºí¿¿ä, ÿëàíãóÿà àìüñãàëûí çàìûí äóòàãäàëòàé Ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí ¿õæëèéã õàðóóëàõ õàìãèéí ìýäðýã, ºâºðìºö óóðàã áîë òðîïîíèí (I áà T) þì. Öóñíû øèíæèëãýýíä õàìãèéí ò¿ð¿¿íä òðîïîíèíûã ¿çýõ áà ºâ÷íèé øèíæ òýìäýã èëýðñýíýýñ 6-9 öàãèéí äàðàà (çàðèìäàà øèíæ òýìäýã èëðýíã¿¿ò öóñàíä ãàðàõ òîõèîëäîë áàéõ) øèíæèëíý. Ìºí ºâ÷òºíä ÇØ-èéã òààìàãëàõ ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäýã òîä áàéõàä ýðò ¿åèéí øèíæèëãýý ñºðºã ãàðâàë 12 áà 24 öàãóóäàä øèíæèëãýýã äàâòàíà. ÇÖØ-òýé ºâ÷òºíä òðîïîíèíû ò¿âøèí 7-14 õîíîãèéí òóðø ºíäºð õýâýýð õàäãàëàãääàã. Õýðâýý òðîïîíèí ¿çýõ áîëîìæã¿é áîë ÊÔÊ-ÌÂ-ã ¿çýõ õýðýãòýé. ÊÔÊ-ÌÂ-ã ýðò ¿åèéí øèíæèëãýý áîëãîæ ºâ÷íèé øèíæ òýìäýã èëýðñýíýýñ 6-9 öàãèéí äàðàà ¿çíý. Çàðèì ºâ÷òºíä ÇÖØ-èéã òààìàãëàõ ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäýã òîä áàéõàä ýðò ¿åèéí ôåðìåíòèéí øèíæèëãýý ñºðºã ãàðâàë íýìýëòýýð 12 áà 24 öàãóóäàä äàâòàí õèéõ øààðäëàãàòàé. Åðºíõèé ÊÔÊ íü àðàã ÿñíû áóë÷èíãèéí ýìãýãèéí ¿åä öóñàíä òîäîðõîéëîãääîã, ìýäðýã ÷àäâàð ìóóòàé òóë ò¿¿íèéã ÇØ-èéí îíîøëîãîîíä àøèãëàõã¿é. ÇØ-èéí öî÷ìîã ¿åèéí ä¿ðñëýë îíîøëîãîî ÇØ-èéí ¿åä ýëáýã àøèãëàäàã ä¿ðñëýë îíîøëîãîîíû àðãóóä áîë ÇÕÀØ, öºìèéí øèíæèëãýý, òèòýì ñóäàñíû çóðàã àâàõ øèíæèëãýý þì. Ç¿ðõíèé õýò àâèàí øèíæèëãýý (ÇÕÀØ) ÇÕÀØ áîë îð÷èí ¿åèéí ç¿ðõíèé ä¿ðñ îíîøëîãîîíû àðãà áºãººä õî¸ð õýìæýýñò ÇÕÀØ íü öýýæíèé ºâäºëòòýé ºâ÷òºíèé õ¿íä, õºíãºíèé çýðãèéã òîãòîîõîä ÷óõàë ¿¿ðýãòýé. Òèòýì ñóäàñ áºãëºðñºíººñ õýäõýí ñåêóíäûí äîòîð áóë÷èí ¿õæèõýýñ ºìíº òóõàéí ñóäàñíû õàðüÿà õàíûí õºäºë㺺í àëäàãääàã. Ãýâ÷ ÇÕÀØ-ä ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí öóñàí õàíãàìæèéí õîìñäîëûí ãàðàëòàé ç¿¿í õîâäëûí õàíûí õºäºë㺺íèé àëäàãäëûã ÇØ-ýýñ ÿëãàõàä ó÷èð äóòàãäàëòàé áàéäàã. ÇØ-èéí õ¿íäðýë
  19. 19. 19Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ áîëîõ õàíûí çàäðàë, õîâäîë õîîðîíäûí òàñëàâ÷èéí öîîðîë, õºõëºã áóë÷èíãèéí öóñàí õàíãàìæèéí õîìñäîë, ýñâýë óðàãäëààñ ¿¿ññýí õî¸ð õàâòàñò õàâõëàãûí äóòóó õààãäàë çýðãèéã îíîøëîõîä à÷ õîëáîãäîëòîé. Õàíûí õºäºë㺺íèé ýìãýã èëðýýã¿é òîõèîëäîëä ç¿ðõíèé áóë÷èíä öóñàí õàíãàìæèéí õîìñäîëûã ¿ã¿éñãýíý. Öºìèéí øèíæèëãýý Òàëëè-201, òåõíèöè-99ì çýðýã òýìäýãò àòîìûã àøèãëàí ç¿ðõíèé ýñèéí àìüäðàõ ÷àäâàðûã øóóä òîäîðõîéëæ ÷àääàã. Ãýâ÷ ä¿ðñëýëèéí õàðüöàíãóé áàãà íÿãòðàëòàé áàéõ òóë æèæèã ãîëîìò á¿õèé ÇØ-èéã èëð¿¿ëýõäýý äóòàãäàëòàé áàéíà. Òèòýì ñóäàñíû çóðàã àâàõ øèíæèëãýý (àíãèîãðàôè) Òèòýì ñóäàñíû çóðàã àâàõ øèíæèëãýýãýýð òèòýì ñóäàñíû á¿òýö, ò¿¿íèé íàðèéñëûí çýðýã, áàéðøèë áîëîí áóñàä ººð÷ëºëòèéã òîäîðõîéëíî.  Ç¿ðõíèé òèòýì ñóäàñíû ¿íäñýí áîëîí ò¿¿íèé ñàëáàð ñàëààíóóäûí ººð÷ëºëòèéã íýã á¿ð÷ëýí òîäîðõîéëíî. ¯¿íä: - òèòýì ñóäàñíû ç¿¿í ¿íäñýí ñàëàà - ç¿¿í òèòýì ñóäàñíû õîâäîë õîîðîíäûí óðä ñàëàà (ÕÕÓÑ) - I ä¿ãýýð òàøóó ñàëàà - ç¿¿í òèòýì ñóäàñíû òîéðîõ ñàëàà (ÒÑ) - áàðóóí òèòýì ñóäàñ (ÁÒÑ) - õîâäëûí àðûí ñàëàà (ÕÀÑ) - õàæóóãèéí ñàëàà (ÕÑ) Òèòýì ñóäàñíû ººð÷ëºëòèéí áàéðøëûã òîãòîîõäîî ñóäñûã äýýä, äóíä, äîîä 1/3 –ýýð õóâààí áàéðëàëûã òîäîðõîéëíî. Òèòýì ñóäàñíû íàðèéñëûí çýðãèéã ñóäàñíû íàðèéññàí õóâüòàé ä¿éö¿¿ëæ äîîðõè áàéäëààð àíãèëíà. - I çýðýã - 50% õ¿ðòýë íàðèéññàí - II çýðýã - 50-75% õ¿ðòýë íàðèéññàí - III çýðýã - 75-99% õ¿ðòýë íàðèéññàí - IY çýðýã áóþó á¿ðýí áºãëºðñºí Òèòýì ñóäàñíû êîëëàòåðàë öóñàí õàíãàìæèéí áàéäàëä ä¿ãíýëò ºãíº. Shlesinger M.J.-èéí àðãà÷ëàëûí äàãóó ç¿ðõíèé àð áà äîîä õàíûã òýæýýõ õîâäëûí àðûí ñàëàà òèòýì ñóäàñíû ÿìàð ¿íäñýí ñàëààíààñ ãàð÷ áàéãààãààñ õàìààð÷ áàðóóí, ç¿¿í áîëîí æèãä öóñàí õàíãàìæòàé ã‎ýñýí ãóðâàí õýëáýðò àíãèëíà. Ã. ST ªÐêÃÄÑªÍ Ç¯ÐÕÍÈÉ ØÈÃÄÝÝÑÒÝÉ ªÂ×ÒªÍÈÉ ¯ÍÝËÃÝÝ ÁÀ ÝÌ×ÈËÃÝÝ STÇØ-èéí åðºíõèé òîéì* 1. Áºãëºðñºí òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ýðò ñýðãýýõ íü STÇØ-èéí ¿íäñýí ýì÷èëãýý ìºí. 2. Ò¿ðãýí òóñëàìæèéí ¿éë÷èëãýý, ÇÖÁ-èéí îíîøëîãîî íü ºâ÷íèé ýõëýëýýñ òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ñýðãýýõ ýì÷èëãýýã õèéõ õ¿ðòýëõ õóãàöààã áàãàñãàõàä ãîëëîõ ¿¿ðýãòýé. 3. ÒÑÄÝ íü ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí öóñàí õàíãàìæèéã ò¿ðãýí ñýðãýýõ ýì÷èëãýýíèé õàìãèéí ¿ð ä¿íòýé àðãà þì. 4. ÒÑÄÝ-ã ýì÷èéí àíõíû ¿çëýãýýñ õîéø 2 öàãèéí äîòîð áàãòààí õèéõèéã çºâëºäºã.
  20. 20. 20 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ 5. ÒÑÄÝ-ã 2 öàãèéí äîòîð õèéõ áîëîìæã¿é òîõèîëäîëä á¿ëýí óóñãàõ ýì÷èëãýý (ÁÓÝ)-ã àëü áîëîõîîð ýðò ýõëýõ õýðýãòýé. 6. ÁÓÝ ¿ð ä¿íòýé áîëñîí òîõèîëäîëä òèòýì ñóäàñíû çóðàã àâàõ øèíæèëãýý õèéëãýõýýð ÒÑÄÝ-ã õèéäýã ýìíýëýã ð¿¿ øèëæ¿¿ëíý. ÁÓÝ-íèé äàðààõü 3-24 öàãèéí õîîðîíä øèëæ¿¿ëýõ íü õàìãèéí òîõèðîìæòîé õóãàöàà þì. 7. ÁÓÝ ¿ð ä¿íã¿é òîõèîëäîëä ÒÑÄÝ-ã ºâ÷íèé ýõíèé 12 öàãò áàãòààí õèéõ õýðýãòýé. 8. Ýñðýã çààëòã¿é áîë á¿õ ºâ÷òºíä àñïèðèí, êëîïèäîãðåë óóëãàæ, äàðààõü àíòèêîàãóëÿíòààñ àëü íýãèéã ñîíãîæ õýðýãëýíý: ÒÑÄÝ õèéõ òîõèîëäîëä áèâàëèðóäèí, ýñâýë ãåïàðèí, ÁÓÝ õèéõ áîë ýíàêñîïàðèí, ýñâýë ãåïàðèíûã òàðèíà. 9. Àíòèêîàãóëÿíò ýì÷èëãýýã ÒÑÄÝ õèéæ äóóñàíãóóò, õàðèí ÁÓÝ õèéëãýñýí òîõèîëäîëä 24-48 öàãèéí äàðàà òóñ òóñ çîãñîîíî. 10. Àíãèîòåíçèí õóâèðãàã÷ ôåðìåíòèéã ñààòóóëàã÷ (ÀÕÔÑ)-èéã ç¿¿í õîâäëûí äóòàãäëûí øèíæòýé ºâ÷òºí á¿ðò (ýñðýã çààëòã¿é áîë) øèãäýýñèéí ýõíèé ºäðººñ ýõëýí óóëãàíà. ÀÕÔÑ-èéã àðòåðèéí ãèïåðòåíçè (ÀÃ), ÷èõðèéí øèæèí, Ẻðíèé àðõàã ºâ÷èíòýé õ¿ì¿¿ñò õýðýãëýõýä èë¿¿ çîõèìæòîé. Õóóðàé õàíèàëãàíû óëìààñ ÀÕÔÑ-èéã óóëãàõ áîëîìæã¿é òîõèîëäîëä àíãèîòåíçèíû ðåöåïòîð õîðèãëîã÷ (ÀÐÕ)- èéã (âàëñàðòàí) õýðýãëýíý. 11. Áåòà-õîðèãëîã÷èéã òàðèàãààð õýðýãëýõèéã çºâëºäºãã¿é. Õàðèí öóñíû ýðãýëòèéí áàéäàë òîãòâîðòîé áîëìîãö áåòà-õîðèãëîã÷èéã óóæ ýõýëíý. Øèãäýýñèéí äàðàà ç¿ðõíèé áóë÷èíä öóñàí õàíãàìæèéí õîìñäîë òîäîðõîé õýìæýýãýýð áàéãàà ºâ÷òºíä áàðèõ òóíãààð ¿ðãýëæë¿¿ëýí õýðýãëýíý. 12. Õýðýâ õîëåñòåðèíû ò¿âøèí ºíäºð áîë ñòàòèíû á¿ëãèéí ýìýí ýì÷èëãýýã ÿàðàëòàé ýõýëæ, áàãà íÿãòðàëòàé ëèïîïðîòåéí (ÁÍËÏ)-û ò¿âøèíã 100 ìã/äë (2.5 ììîëü/ë)-ä õ¿ðòýë ¿ðãýëæë¿¿ëýí õýðýãëýíý. 13. Ýìíýëãýýñ ãàðñàíû äàðàà á¿õ ºâ÷òºíä (ýñðýã çààëòã¿é áîë) àñïèðèí, êëîïèäîãðåë, áåòà-õîðèãëîã÷, ñèìâàñòàòèí áýëäìýë¿¿äèéã ¿ðãýëæë¿¿ëýí õýðýãëýíý. Õýðýâ ºâ÷òºí ç¿¿í õîâäëûí äóòàãäàëòàé áîë ÀÕÔÑ, ýñâýë ÀÐÕ ýì÷èëãýýíä íýìíý. *Ýõ ñóðâàëæ: ESC Essential messages. ESC guidelines on the management of acute myocardial infarction. www.escardio.org/guidelines Ã.1. ÝÌÍÝËÃÈÉÍ ßÀÐÀËÒÀÉ ÒÓÑËÀÌÆÈÉÍ ÌÅÍÅÆÌÅÍÒ Ã.1.1. Ò¯ÐÃÝÍ ÒÓÑËÀÌÆÈÉÍ ¯ÉË×ÈËÃÝÝ* Ýìíýëýãò õ¿ðãýõýýñ ºìíºõ îíîø, ýðýìáëýí ¿íýëýõ, òóñëàìæ ¿ç¿¿ëýõ ÒÑÄÝ õèéäýã ýìíýëýã ßÒÒ-èéí ¿éë÷èëãýý ßÒÒ ªðõèéí ç¿ðõíèé ýì÷ ÒÑÄÝ õèéäýãã¿é ýìíýëýã Ǻºâºðëºõ STÇØ-òýé ºâ÷òºí Õóâèéí òýýâýð àøèãëàõ ªºðèéí øèéäâýð
  21. 21. 21Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ Çóðàã 5. ßÒÒ-ßàðàëòàé ò¿ðãýí òóñëàìæ, ÒÑÄÝ–Òèòýì ñóäñàí äîòóóðõè ýì÷èëãýý, òîä õàð øóãàì – ºâ÷òºíä ¿ç¿¿ëýõ òóñëàìæèéí çºâ óðñãàë, òàñàðõàé øóãàì – ºâ÷òºíä ¿ç¿¿ëýõ òóñëàìæèéí çàéëñõèéõ óðñãàë * Ýõ ñóðâàëæ: ECS guideline. Management of acute myocardial infarction in patients presenting with persistent ST-segment elevation (2008) Ã.1.2. ÓÐÜÄ×ÈËÑÀÍ ÎÍÎØËÎÃÎÎ ÁÀ ÝÐÑÄËÈÉÍ ¯ÍÝËÃÝÝ Öýýæíèé öî÷ìîã ºâäºëòòýé ºâ÷òºíèéã ò¿ðãýí çºâ îíîøëîõ, ýðñäëèéã ýðò èëð¿¿ëýõ íü àëèâàà àðãà õýìæýýã ýðò îíîâ÷òîé àâ÷, ¿ð ä¿íã ñàéæðóóëàõàä ÷óõàë þì. ͺ㺺 òàëààð STÇØ ¿ã¿éñãýãäñýí òîõèîëäîëä ãîë ñóäàñíû öóóðàë, óóøãèíû ýìáîëè, ¿íõýëöýãíèé ¿ðýâñýë çýðýã ç¿ðõíèé áà ç¿ðõíèé áóñ øàëòãààíóóäûã òîäðóóëíà. STÇØ-èéí îíîøëîãîîíû øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëòèéã äàðààõü õ¿ñíýãòýýð õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãò 7. STÇØ-èéí îíîøëîãîîíû øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò Öýýæýýð ºâäºõ, ýñâýë öýýæýýð òààã¿é îðãèõ ìýäðýìæ ÇÖÁ-ò ST ñåãìåíò ºðãºãäºõ, ýñâýë ÃÇÕÕ øèíýýð èëðýõ Ç¿ðõíèé ºâºðìºö ôåðìåíò¿¿ä èõñýõ (KÔÊ-MB, òðîïîíèí). Óã øèíæèëãýýíèé õàðèóã õ¿ëýýëã¿é, ç¿ðõíèé öóñàí õàíãàìæèéã ñýðãýýõ ýì÷èëãýýã ýõëýõ Ç¿ðõíèé õàíûí õýñýã÷èëñýí õºäºë㺺íèé ýìãýã ººð÷ëºëò õî¸ð õýìæýýñò ÇÕÀØ-ä èëðýõ Àñóóìæ àâàõ, áîäèò ¿çëýã õèéõ àæëûã öàã àëäàëã¿é ýõýëíý. ªâ÷èí ýõýëñýí õóãàöàà áà ºâ÷èí ýõýëñíýýñ õîéø ýì÷èä àíõ óäàà ¿ç¿¿ëñýí õóãàöààã öàã ìèíóòààð òýìäýãëýñýí áàéõ ¸ñòîé. Áîäèò ¿çëýãýýð STÇØ-èéã èëýðõèéëñýí ºâºðìºö øèíæ òýìäýã ãýæ áàéäàãã¿é. Õýðýâ ÁÓÝ õèéõýýð òºëºâëñºí áîë ìýäðýëèéí áîäèò ¿çëýã õèéãäýíý. Ãýâ÷ èõýíõ ºâ÷òºíä ìýäðýëèéí òîãòîëöîîíû òàëààñ ººð÷ëºëò¿¿ä (öàðàé öîíõèéæ öàéõ, õºëðºõ), ìºí ÀÄ áóóðàõ øèíæ¿¿ä èëýðäýã. Õýì àëäàãäàõ, ÇÖÒ öººðºõ, ýñâýë ò¿ðãýñýõ, ç¿ðõíèé 3-ð àâèà ñîíñîãäîõ, óóøãèíû äîîä òàëààð õýðæèãí¿¿ð ñîíñîãäîõ øèíæ¿¿ä èëýð÷ áîëíî. ÇÖÁ-èéã àëü áîëîõ õóðäàí õèéõ øààðäëàãàòàé. Çàðèìäàà ºâ÷íèé ýõíèé ¿åä õèéãäñýí ÇÖÁ õýâèéí ãàð÷ áîëíî. ÇÖÁ-ò ST ñåãìåíò ºðãºãäºõ, ýñâýë ÃÇÕÕ øèíýýð èëýðñýí òîõèîëäîëä òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ýðãýí ñýðãýýõ ýì÷èëãýýã ÿàðàëòàé ýõëýõ õýðýãòýé. Ýðñäëèéí ¿íýëãýý ÇÖØ-òýé ºâ÷òºíèé ýðñäëèéí ¿íýëãýýã òàâèëàíã òîãòîîõ, öààøäûí àâàõ àðãà õýìæýýã òîäîðõîéëîõ çîðèëãîîð õèéäýã. Ýðñäëèéã ¿íýëýõýä àíõààðàõ ç¿éëñ:  ªâ÷òºíèé íàñ: (Íàñ àõèõ òóòàì ýðñäýë èõýñíý).  Øèãäýýñèéí ºã¿¿ëýìæ. Äàâòàí øèãäýýñ ýðñäëèéã íýìýãä¿¿ëíý.  Ç¿ðõ ñóäàñíû ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëñèéí òîî  Öýýæíèé ºâäºëòèéí äàâòàìæ, ýìýí ýì÷èëãýýíèé ¿ð ä¿í  ÀÄ-ûí ò¿âøèí  Öî÷ìîã ¿åèéí õîâäëûí õýì àëäàãäàë
  22. 22. 22 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ  ÇÖÁ-èéí ººð÷ëºëò¿¿ä  Ç¿ðõíèé ¿éë àæèëëàãààíû äóòàãäàë Õ¿ñíýãò 8. ÇÖØ-òýé ºâ÷òºíèé ýðñäëèéí çýðýã áà ò¿¿íèéã òîäîðõîéëîõ øèíæ òýìäã¿¿ä* ªíäºð ýðñäýë  Íàñ >65  Õóó÷èí øèãäýýñèéí ºã¿¿ëýìæòýé  Ç¿ðõ ñóäàñíû îëîí ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëòýé  Öýýæíèé áàõ äàõèõ, òàéâàí ¿åä èëðýõ  Àðòåðèéí ãèïîòåíçè, õ¿éòýí õºëñ ÿëãàðàõ  Ç¿ðõíèé öî÷ìîã äóòàãäëûí ýìíýëç¿éí øèíæ èëðýõ  Õîâäëûí õýì àëäàãäàë äàâòàãäàõ  ÇÖÁ-ä ST ñåãìåíò ãóðàâ áà ò¿¿íýýñ îëîí õîëáîëòîä ≥ 2 ìì-ýýð ºðãºãäºõ Äóíä çýðãèéí ýðñäýë  ªíäºð ýðñäëèéí øèíæ òýìäýã èëðýýã¿é áàéõ  Íàñ >55  ªìíº íü ÇØ-ýýð ºâäñºí ÷ ç¿ðõ ñóäàñíû ýðñäýëò õ¿÷èí ç¿éëñ öººí áàéõ  Öýýæíèé áàõ äàõèõ áîëîâ÷ ÇÖÁ-ä íýìýëò ººð÷ëºëòã¿é áàéõ  Ç¿ðõíèé öî÷ìîã äóòàãäàë òóð çóóðûí øèíæòýé, õºíãºí ÿâöòàé áàéõ Áàãà ýðñäýë  ªíäºð áà äóíä çýðãèéí ýðñäëèéí øèíæ òýìäýã èëðýýã¿é áàéõ  Íàñ <55  Õóó÷èí øèãäýýñèéí ºã¿¿ëýìæã¿é  Öýýæíèé áàõ äàõèõã¿é, ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäýãã¿é *Ýõ ñóðâàëæ: Nova Scotia Guigelines for Acute Coranary Syndromes (Canada, 2008) Á¿õ ºâ÷òºíä áîäèñûí ñîëèëöîîíû ýðñäëèéí ¿íýëãýýã õèéíý. Íèéò õîëåñòåðèí, ÁÍËÏ, èõ íÿãòðàëòàé ëèïîïðîòåéí (ÈÍËÏ), òðèãëèöåðèä, öóñíû ãëþêîç, Ẻðíèé ¿éë àæèëëàãààã òîäîðõîéëíî. ÇÖØ-èéí äàðààõ 4 ºäºðò ëèïèäèéí ò¿âøèí áàãà çýðýã ººð÷ëºãäºõ íü öààøäûí ýì÷èëãýýíäýý àíõààðàõûã õàðóóëíà. Ã.1.3. ÝÌÍÝËÝÃÒ Õ¯ÐÃÝÕÝÝÑ ªÌÍªÕ ØÀÒÍÛ ßÀÐÀËÒÀÉ ÒÓÑËÀÌÆ Ýìíýëãèéí àíõàí øàòíû ÿàðàëòàé òóñëàìæ íü öýýæíèé õ¿÷òýé ºâäºëò, àìüñãààäàëòûã íàìäààõ, òàéâøðóóëàõàä ÷èãëýãäýíý. Àíõàí øàòíû ÿàðàëòàé òóñëàìæèéã ãîë òºëºâ ò¿ðãýí òóñëàìæèéí ýì÷ íàð ãýðò íü, ýñâýë àæëûí ãàçàðò ¿ç¿¿ëäýã. Ì Morphine (Ìîðôèí) O Oxygen (Õ¿÷èëòºðºã÷) N Nitroglycerin (Íèòðîãëèöåðèí) A Aspirin (Àñïèðèí) Ìîðôèí Ìîðôèí ñóëüôàò ºâäºëò íàìäààõ ñîíãîäîã áýëäìýë þì. Ìîðôèí íü ºâäºëò íàìäààõààñ ãàäíà òàéâøðóóëàõ, àéäàñ áàãàñãàõ, âåíèéí ñóäñûã òýëæ ç¿ðõýíä èðýõ à÷ààëàëûã áóóðóóëàõ (ýíý íü óóøãèíû õàâàíãèéí ¿åä èõ ÷óõàë), òýíýìýë ìýäðýëèéí òîíóñûã èõýñãýõ, ñèìïàòèê èäýâõæëèéã áàãàñãàõ (áðàäèêàðäè, ãèïîòîòåíçè) ¿éë÷èëãýýòýé.
  23. 23. 23Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ Ìîðôèí (àìïóëä 1%- 1ìë áóþó 10 ìã )–èéã 0.9% -èéí íàòðè õëîðèäûí 9 ìë óóñìàëä íàéðóóëæ, ¿¿íýýñ 3 ìã áóþó 3 ìë-èéã ñîðóóëàí àâ÷ ñóäñààð ààæèì øàõíà. ¯ð ä¿íã¿é òîõèîëäîëä ºâäºëò íàìäàõ õ¿ðòýë, ýñâýë ãàæ íºëºº (Ẻëæèõ, áðàäèêàðäè ¿¿ñýõ, ÀÄ áàãàñàõ, àìüñãàë öººðºõ) èëðýõ õ¿ðòýë 2-4 ìã-ààð 5-15 ìèíóòûí çàéòàéãààð äàâòàí õýðýãëýíý. Ìîðôèíû íèéò òóí 20 ìã-ààñ õýòðýõã¿é áàéõ ¸ñòîé. Ìîðôèí õýðýãëýõ ¿åä Ẻëæèõ, Ẻëæèñ öóòãàõ, ÀÄ áàãàñàõ, áðàäèêàðäè, àìüñãàë äàðàíãóéëàãäàõ çýðýã ãàæ íºëºº èëýð÷ áîëíî. Ò¿¿íýýñ ãàäíà ìîðôèí íü ãýäýñíèé ã¿ðâýëçýõ õºäºë㺺í áà äàâñàãíû òîíóñûã áóóðóóëñíààð ºòãºí õàòàõ, øýýñ õààãäàõàä (ÿëàíãóÿà ò¿ð¿¿ áóë÷èðõàé òîìîðñîí ýðýãòýé õ¿íä) õ¿ðãýíý. Ìîðôèí õýðýãëýõ ¿åä ò¿¿íèé ãàæ íºëººã àðèëãàõ ýì¿¿äèéã (ìåòîêëîïðàìèä, àòðîïèí, íàëîêñèí) áýëýí áàéëãàõ íü ç¿éòýé. Õýðýâ áðàäèêàðäè ¿¿ñâýë àòðîïèí ñóëüôàò (0.5%-0.5-1.0 ìë ñóäñààð), Ẻëæèñ öóòãàõ, Ẻëæèõ ¿åä ìåòîêëîïðàìèä (5-10 ìã ñóäñààð), àìüñãàë äàðàãäàõ øèíæ èëýðâýë íàëîêñèí (0.1-0.2 ìã ñóäñààð) òóñ òóñ òàðèíà. Õ¿÷èëòºðºã÷ ÇÖØ-òýéá¿õºâ÷òºíäõàìðûíãóóðñààðäàìæóóëàíìèíóòàíä2-8ëáàéõààðáîäîí ÷èéãëýæ ºãíº (Õ¿÷èëòºðºã÷èéí õàíãàìæèéã >90% áàéëãàõ). Õ¿÷èëòºðºã÷ ýì÷èëãýý íü àðòåðèéí öóñíû õ¿÷èëòºðºã÷èéí õàíãàìæèéã èõýñãýæ, ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí öóñàí õàíãàìæèéí õîìñäîëûí õýìæýýã áàãàñãàõàä ýåðýã íºëºº ¿ç¿¿ëäýã. Íèòðîãëèöåðèí Íèòðîãëèöåðèí íü õ¿÷òýé ñóäàñ òýëýã÷, òèòýì ñóäñûã òýëñíýýð ç¿ðõíèé öóñàí õàíãàìæèéí õîìñäîëûã áàãàñãàäàã. Íèòðîãëèöåðèí (0.3-0.6 ìã)-ûã õýëýí äîð òàâüæ óóñãàõ, ýñâýë öàöëàãà õýëáýðýýð àøèãëàæ áîëíî. Ýõíèé òóí ¿ð ä¿íã¿é áîë äàõèí 5 ìèíóòûí çàéòàé 2 óäàà õýëýí äîð óóñãàæ õýðýãëýíý. Àñïèðèí Ýõíèé óäàà 162-325 ìã çàæëóóëæ óóëãàíà. Àñïèðèí õýðýãëýõ ýñðýã çààëòòàé, ýñâýë àñïèðèíä õàðøèëòàé ¿åä êëîïèäîãðåë õýðýãëýõèéã çºâëºäºã. Ýìíýëýãò õ¿ðãýõýýñ ºìíºõ øàòíû ÁÓÝ Õºãæèëòýé îðíóóäàä ýìíýëãèéí ºìíºõ øàòàíä á¿ëýí óóñãàõ ýì÷èëãýýíèé àñóóäàë àìæèëòòàé õýðýãæäýã. Ó÷èð íü òóñ ýì÷èëãýýã õýäèé ÷èíýý ýðò ýõýëíý òºäèé ÷èíýý øèãäýýñèéí ýíäýãäýë áóóðíà. Ñóäàëãààãààð á¿ëýí óóñãàõ ýì÷èëãýýã ºâ÷èí ýõýëñýí ýõíèé 1 öàãò õèéâýë ýíäýãäýë 47%-èàð, ýõíèé 3 öàãò õèéâýë 23%- èàð, 6-9 öàãò õèéâýë 10.6%-èàð òóñ òóñ áóóðäàã áîëîõûã òîãòîîñîí áàéíà. Ýì÷èëãýýíèé ãîë çààëò áîë ÇÖÁ-ä STñåãìåíò õî¸ð áóþó ò¿¿íýýñ îëîí õîëáîëòîä ºðãºãäºõ, ýñâýë ÃÇÕÕ øèíýýð èëðýõ þì. Óã ýì÷èëãýýã ºâ÷òºíèéã ýìíýëýã 𿿠纺õºä 30 ìèíóòààñ èë¿¿ õóãàöàà øààðäàõ òîõèîëäîëä õèéõýä òîõèðîìæòîé ãýæ ¿çäýã. Ýíý çîðèëãîîð áîãèíî ¿éë÷èëãýýòýé àíèñòðåïëàçûã ñóäñààð óäààí øàõàæ (>5 ìèí) õýðýãëýíý.
  24. 24. 24 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ Ã.2. ÝÌÍÝËÝÃÒ ÝÌ×˯¯ËÝÕ ¯ÅÈÉÍ ÝÌ×ÈËÃÝÝ Ã.2.1. ÒÈÒÝÌ ÑÓÄÀÑÍÛ ÖÓÑÀÍ ÕÀÍÃÀÌÆÈÉà ÑÝÐÃÝÝÕ ÝÌ×ÈËÃÝÝ* ÒÑÄÝ õèéõ áîëîìæòîé ýìíýëýã ªâ÷èí ýõýëñíýýñ õîéø 2 öàãèéí äîòîð ÒÑÄÝ õèéõ áîëîìæòîé òîõèîëäîë ÒÑÄÝ àíõ óäàà õèéõ Àâðàõ ÒÑÄÝ Òèòýì ñóäàñíû çóðàã àâàõ øèíæèëãýý ¯ð ä¿íã¿é ¯ð ä¿íòýé Ò¿ðãýí òóñëàìæ ÁÓÝ ýõýëñíýýñ õîéø 3 öàãèéí äàðàà õèéõ ÒÑÄÝ 2 öàãèéí äîòîð õèéõ áîëîìæòîé ÒÑÄÝ 2 öàãèéí äîòîð õèéõ áîëîìæã¿é ÒÑÄÝ õèéõ áîëîìæã¿é ýìíýëýã Ýìíýëýãò èðñíýýñ õîéø 30 ìèíóòûí äîòîð ÁÓÝ ýõëýõ Á¿ëýí óóñãàõ ýì÷èëãýýã 30' äîòîð ýõëýõ 2 öàã 12 öàã 24 öàã Õóãàöàà Çóðàã 5. Òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ñýðãýýõ ýì÷èëãýýíèé ñòðàòåãèóä * Ýõ ñóðâàëæ: ECS guideline. Management of acute myocardial infarction in patients presenting with persistent ST-segment elevation (2008) ÒÑÄÝ, ÁÓÝ, ÒÑÌÇ çýðýã ýì÷èëãýýíèé àðãóóä òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ñýðãýýõýä ÷èãëýãääýã. Ýäãýýð ýì÷èëãýýíèé àðãûí ñîíãîëò íü ýìíýëýãò èðñíýýñ ÒÑÄÝ-ã ýõëýõ õ¿ðòýëõ õóãàöààíààñ õàìààðíà. Ýíý õóãàöàà <2 öàã áàéõ òîõèîëäîëä ç¿ðõ ñýòã¿¿ðäýõ ëàáîðàòîðè á¿õèé ýìíýëýã ð¿¿ øóóä 纺âºðëºæ ÒÑÄÝ õèéíý. Õýðýâ >2 öàã áàéõ òîõèîëäîëä õàìãèéí îéð ýìíýëýã 𿿠纺âºðëºæ, ÁÓÝ õèéíý. ÁÓÝ õèéñíýýñ õîéø 3-14 öàãèéí äîòîð òèòýì ñóäàñíû øèíæèëãýýã õèéëãýõýýð ç¿ðõ ñýòã¿¿ðäýõ ëàáîðàòîðè á¿õèé ýìíýëýã 𿿠纺âºðëºíº. Òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ñýðãýýõ ýì÷èëãýýíèé çààëò:  Öýýæíèé ºâäºëò ýõëýýä 12 öàã áîëîîã¿é, ÇÖÁ-ä ST ñåãìåíò ºðãºãäñºí, ýñâýë ÃÇÕÕ øèíýýð èëýðñýí á¿õ ºâ÷òºíä  Öýýæíèé ºâäºëò ýõëýýä 12 öàã ºíãºðñºí áîëîâ÷ ç¿ðõíèé áóë÷èíä öóñàí õàíãàìæ õîìñðîõ ýìíýëç¿éí áîëîí ÇÖÁ-èéí øèíæ òýìäýã àðèëààã¿é ºâ÷òºíä ÒÑÄÝ õèéõ àñóóäàë íýýëòòýé Õàðèí öýýæíèé ºâäºëò ýõëýýä 24 öàã ºíãºðñºí, ç¿ðõíèé áóë÷èíä öóñàí õàíãàìæ õîìñäîõ øèíæ òýìäýãã¿é ºâ÷òºíä ÒÑÄÝ õèéõ çààëò áàéõã¿é. ÁÓÝ íü ýñðýã çààëò èõòýé, ñóäàñ ýðãýí ñýðãýõýä íºëºº áàãàòàé, öóñ àëäàõ ýðñäýëòýé ÷ ýìíýëýãò î÷èõûí ºìíº õýðýãëýõ íü ç¿éòýé ãýæ ¿çäýã.
  25. 25. 25Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ Ã.2.2. ÒÈÒÝÌ ÑÓÄÑÀÍ ÄÎÒÓÓÐÕ ÝÌ×ÈËÃÝÝ (ÒÑÄÝ) ÒÑÄÝ-íèé àðãûí ¿íäñýí çàð÷èì íü ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí öóñàí õàíãàìæèéã ýðãýí ñýðãýýõýä îðøèíî. Òîäîñãîã÷ áîäèñûí òóñëàìæòàéãààð ç¿ðõíèé òèòýì ñóäàñíû çóðàã àâ÷, òèòýì ñóäàñíû òîãòîö, ãýìòñýí ñóäàñíû òîî, áàéðëàë, ýìãýã ººð÷ëºëòèéã (íàðèéñàë, áºãëºðºë) òîäîðõîéëäîã. Ç¿ðõíèé òèòýì ñóäàñíû íàðèéñëûí çýðýã, õýìæýý, áàéðëàë çýðãèéã òîäîðõîéëæ ÒÑÄÝ, ñóäàñ çàëãàõ õàãàëãàà õèéõ ýñýõèéã ºâ÷òºíèé ýìíýëç¿éí áàéäàëä òîõèðóóëàí ñîíãîíî. ªâ÷íèé ìýäýýëýë ¿íýí áîäèò áàéõ ¸ñòîé. ªâ÷òºí íü àæèëáàðûí òàëààð ãàðàõ ýðñäýë, à÷ õîëáîãäîë, ãàðàõ ¿ð äàãâàðûí òàëààð ìýäýýëëèéã á¿ðýí àâñàí áàéíà. ßëàíãóÿà ºâ÷òºíä øèéäâýð ãàðãàõàä õºíäëºí㺺ñ íºëºº ¿ç¿¿ëýõèéã õîðèãëîíî. ÒÑÄÝ-íèé çààëò Õ¿ñíýãò 9. Òèòýì ñóäñàí äîòóóðõ ýì÷èëãýýíèé çààëòóóä Òèòýì ñóäñàí äîòóóðõè îíîøëîãîî-ýì÷èëãýýã íýãýí çýðýã õèéãäýõ àæèëáàðûí çààëò ( Adhoc PCI – Àäîê ÒÑÄÝ) Öóñíû ýðãýëòèéí áàéäàë òîãòâîðã¿é, øîêòîé ºâ÷òºí ST ñåãìåíò ºðãºãäñºí áà ST ñåãìåíò ºðãºã人ã¿é øèãäýýñ Ýìíýëç¿éí èëðýë òîãòâîðòîé, ýðñäýë áàãà, íýã áîëîí õî¸ð ñóäàñíû ãýìòýëòýé, áàéðëàëûí õóâüä áîëîìæèéí áàéõ (ÁÒÑ, òîéðîõ ñàëàà áîëîí ÕÕÓÑ-íû äóíä áà çàõûí õýñýã) Ñóäàñ àíõ óäààãàà äàõèí áºãëºðºõ Ñóäñàí äîòóóðõ îíîøëîãîîíû äàðàà ýì÷èëãýý õèéãäýõ àæèëáàðûí çààëò Ñóäàñíû íàðèéñàë ýðñäýëòýé áàéðëàëä áàéõ Ç¿ðõíèé àðõàã äóòàãäàë Áººðíèé äóòàãäàë (êðåàòèíèíû êëèàðåíñ <60 ìë/ìèí), ñóäñàíä ¿ç¿¿ëýõ òîäîñãîã÷ áîäèñûí íºëººëºë >4 ìë/êã Ýìíýëç¿éí èëðýë òîãòâîðòîé, ÕÕÓÑ-ûã õàìàðñàí îëîí ñóäàñíû íàðèéñàëòàé áàéõ Ýìíýëç¿éí èëðýë òîãòâîðòîé, ÕÕÓÑ-íû ýõýí õýñýã áîëîí àìñàðûã õàìàðñàí íàðèéñàëòàé Ñóäñàí äîòóóðõè àæèëáàðûí ºíäºð ýðñäýëòýé áàéõ Aäîê ÒÑÄÝ ãýäýã íü òèòýì ñóäàñíû çóðàã àâàõ øèíæèëãýýã õèéí çàëãóóëààä òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ñýðãýýõ ýì÷èëãýý õèéõèéã õýëíý. ÇÖØ-èéí ¿åä ýíý àðãà ìàø ÷óõàë þì. Ýìíýëã¿¿äýä õèéãäñýí ñóäàëãààãààð øèíæ òýìäýã ýõýëñíýýñ õîéø 6-12 öàãèéí äîòîð õèéãäñýí ÒÑÄÝ-ã ÁÓÝ-òýé õàðüöóóëàõàä ñóäàñíû ýðãýí ñýðãýõ áàéäàë ñàéí, ýðãýí áºãëºðºë ¿¿ñýõ íü áàãà, ç¿¿í õîâäëûí ¿éë àæèëëàãàà íýìýãäýæ, ýäãýðýëò ñàéí áàéãàà íü àæèãëàãäñàí áàéíà. STÇØ-èéí ¿åä öàã õóãàöàà àëäàõã¿é áàéõ íü õàìãèéí ÷óõàë þì. Ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäýã ýõýëñýíýýñ õîéøõè ýõíèé 2 öàã íü ýìíýëãèéí òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèé òºâ¿¿äýä õàìãèéí ÷óõàë ¿å þì. Õàìãèéí ãîë íü STÇØ á¿õèé ºâ÷òºíèéã öàã õóãàöàà àëäàõã¿éãýýð ÒÑÄÝ õèéäýã òºâ¿¿äýä øèëæ¿¿ëýí, ýõíèé ýìíýëãèéí àæèëòàí ¿çñýí öàãààñ õîéø ýõíèé 2 öàãèéí äîòîð, öààä õóãàöàà íü 3-24 öàãèéí äîòîð òóðøëàãàòàé áàãààð ýì÷èëãýýã õèéëãýõ íü ÷óõàë þì.
  26. 26. 26 Ç¿ðõíèé öî÷ìîã øèãäýýñèéí ýìíýëç¿éí óäèðäàìæ ÒÑÄÝ íü àíõ óäààãèéí, äýìæèõ, àâðàõ, öàã àëäñàí ãýñýí îëîí òºðºëòýé. Àíõ óäààãèéí ÒÑÄÝ íü ÁÓÝ õèéëãýëã¿é øóóä õèéãäýõ ìýñ àæèëáàð áºãººä Åâðîïûí îðíóóäàä STÇØ á¿õèé íèéò ºâ÷òºíèé 5-85%-ä õèéãäñýí áàéäàã. Ýíý íü îðîí íóòãèéí ýìíýëãèéí áîëîìæîîñ õàìààðäàã. Ýìíýëýã õîîðîíäûí àæèëëàãàà ñàéí áàéäàã ÷ ºâ÷òºíã 纺õºä õóãàöàà èõ çàðöóóëäàãààñ àíõäàã÷ ÒÑÄÝ õèéëãýõýä õóãàöàà àëäàõ, óðòñàõ òîõèîëäîë áàéíà. Àíõ óäààãèéí ÒÑÄÝ íü STÇØ-èéí õàìãèéí ¿ð ä¿íòýé ýì÷èëãýýíèé àðãà ìºí. Ýìíýëýãò õýâòñýíýýñ õîéøèõ ýõíèé 2 öàãò õèéãäâýë èë¿¿ ¿ð ä¿íòýé. Ç¿ðõíèé øîêîîð õ¿íäýðñýí, ýñâýë ÁÓÝ ýñðýã çààëòòàé ¿åä õýðýãëýõýä èë¿¿ çîõèìæòîé. ÒÑÄÝ õèéãäýõ ¿åä àíòèàãðåãàíò áà òîì ìîëåêóëò ãåïàðèíûã çààâàë àøèãëàíà. ÒÑÄÝ õèéãäýõ ¿åä öóñíû óðñãàë ýðãýæ ñýðãýõã¿é, ýñâýë ñóäàñíû çàõûí õýñýãò áºãëºðºë ¿¿ñâýë íèêîðàíäèë, âåðàïàìèë, àáöèêñèìàá çýðýã ýìèéã õýðýãëýæ, á¿ëýí ñîðóóëàõ àæèëáàðûã ã¿éöýòãýíý. Äýìæèõ ÒÑÄÝ ãýäýã íü òèòýì ñóäàñíû öóñàí õàíãàìæèéã ýìèéí áîëîí ìåõàíèê àðãààð ñýðãýýõ ýì÷èëãýýíèé àðãà þì. Ýõëýýä õàãàñ òóíãààð á¿ëýí óóñãàõ áýëäìýëèéã ãëþêîïðîòåéí 2b-3a õîðèãëîã÷òîé õàâñàð÷ õýðýãëýýä äàðàà íü ÒÑÄÝ õèéíý. Ýíýõ¿¿ àðãûí ¿ð ä¿íã àíõäàã÷ ÒÑÄÝ-òýé õàðüöóóëàí ñóäëàõàä èë¿¿ äàâóó òàë àæèãëàãäààã¿é áàéíà Àâðàõ ÒÑÄÝ íü ÁÓÝ ¿ð ä¿íã¿é òîõèîëäîëä õèéãääýã ìýñ àæèëáàð þì. ÁÓÝ-íèé äàðàà ÇÖÁ-ä ST ñåãìåíòèéí ºðãºãäºë áóóõã¿é, ýñâýë öýýæíèé ºâäºëò íàìäàõã¿é áîë ÿàðàëòàé ÒÑÄÝ õèéõ áîëîìæòîé ýìíýëýã ð¿¿ øèëæ¿¿ëýõ õýðýãòýé. Ýíýõ¿¿ ýì÷èëãýýíèé àðãà íü øèãäýýñ äàõèõ, ç¿ðõíèé àðõàã äóòàãäàë ¿¿ñýõ ýðñäëèéã áóóðóóëäàã áîëîõûã ãàäààäûí îëîí ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í õàðóóëñàí áàéäàã. Öàã àëäñàí ÒÑÄÝ-ã ºâ÷íèé àíõíû øèíæ òýìäýã èëýðñíýýñ õîéø 24-60 öàãò öóñíû ýðãýëòèéí áàéäàë òîãòâîðòîé ºâ÷òºíä õèéõ íü ¿ð ä¿í ñàéòàé áàéäàã. Õàðèí òèòýì ñóäàñíû áºãëºðºë áîëîîä 3-28 ºäºð áîëñîí ºâ÷òºíä ÒÑÄÝ õèéõ íü ¿ð ä¿í áàãàòàé þì. Ã.2.3. Á¯ËÝÍ ÓÓÑÃÀÕ ÝÌ×ÈËÃÝÝ (ÁÓÝ) ÁÓÝ-ã ÇÖØ-èéí øèíæ òýìäýã èëýðñýíýýñ õîéøõè ýõíèé 6 öàãò õýðýãëýñíýýð øèãäýýñòýé 1000 ºâ÷òºíººñ 30 õ¿íèé àìèéã, ýõíèé 7-12 öàãò öàãò 20 õ¿íèé àìèéã òóñ òóñ àâðàõ áîëîìæòîéã îëîí ñóäàëãààãààð íîòîëñîí áàéäàã. ÁÓÝ-ã ýõëýõ õ¿ðòýëõ õóãàöàà: Ýíý íü ºâ÷íèé øèíæ òýìäýã ýõýëñýíýýñ ÁÓÝ-ã õèéæ ýõëýõ õ¿ðòýëõ õóãàöàà áºãººä ÇØ-èéí òàëáàé, ºâ÷òºíèé òàâèëàíã óðüä÷èëàí òààâàðëàõ ÷óõàë õ¿÷èí ç¿éë áîëäîã. Òóñ õóãàöàà áîãèíî áàéõ òóñàì ÁÓÝ-íèé ¿ð ä¿í ñàéæèðäàã. ßëàíãóÿà ýìíýëýãò õ¿ðãýõýýñ ºìíºõ ¿å øàòàíä, ýñâýë ºâ÷íèé ýõíèé 2 öàãò áàãòààí õèéãäñýí ÁÓÝ íü øèãäýýñèéí íàñ áàðàëòûã íèëýýä áóóðóóëàõ áà ¿ð ä¿íãýýðýý ÒÑÄÝ-òýé ä¿éöäýã áàéíà. ÇÖØ-èéí ¿åä àíõäàã÷ ÒÑÄÝ-ã õèéõ áîëîìæã¿é òîõèîëäîëä ÁÓÝ õèéõèéã çºâëºíº. ÁÓÝ õèéõ çààëò: 1. Á¿ëýí óóñãàõ áýëäìýëä ýñðýã çààëòã¿é òîõèîëäîëä, ÇÖÁ-èéí çýðãýëäýý õî¸ð õîëáîëòîä ST ñåãìåíò 1 ìì-ýýñ èë¿¿ ºðãºãäñºí, ýìíýëç¿éí øèíæ òýìäýã ýõëýýä 12 öàã áîëîîã¿é ÇÖØ-èéí ¿åä

×