Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Interoperability and modern ICT systems

198 views

Published on

Lecture at the Joint Master Program "Law and Informatics of the University of Macedonia and the Democritus University of Thrace
23 November 2020
(slides in Greek only)

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Interoperability and modern ICT systems

  1. 1. Διαλειτουργικότητα & σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα Δρ Φώτης Φυτσιλής Επιστημονική Υπηρεσία Βουλή των Ελλήνων 23/11/2020
  2. 2. Δομή παρουσίασης  Γενικό πλαίσιο  Νομική πληροφορική  Συστήματα & πρότυπα  Η έννοια της διαλειτουργικότητας  Παραδείγματα  Συμπεράσματα
  3. 3. Που βρισκόμαστε;  Τεχνολογική αλλαγή παραδείγματος  Στα πρόθυρα μιας τεχνολογικής επανάστασης;  Διάδοση προηγμένων αλγορίθμων, λ.χ. Blockchain, τεχνητής νοημοσύνης & αυτόνομων συστημάτων (robots, drones, κ.λπ.)  Καινούριες δυνατότητες:  Μηχανική μάθηση  Αυξημένη αλληλεπίδραση ανθρώπου – μηχανής  Μείωση εξάρτησης από ανθρώπινο παράγοντα
  4. 4. Που πάμε;  Οικοσύστημα εφαρμογών & υπηρεσιών  Ολοκληρωμένα συστήματα σύνταξης & διακίνησης εγγράφων της διοίκησης  Παρακολούθηση διεργασιών σε πραγματικό χρόνο Διαφάνεια, λογοδοσία Gartner, Hype cycle, 2020
  5. 5. Νομική Πληροφορική (ΝΠ)  Μετεξέλιξη της κοινωνίας της γνώσης σε κοινωνία της δικτύωσης  Αύξηση υπολογιστικής ισχύος  Προσαρμογή παραδοσιακών επιστημονικών κλάδων (και της νομικής) στα σύγχρονα δεδομένα  Μεγάλος όγκος νομικών κειμένων σε ηλεκτρονική μορφή  Διάδοσή τους μέσω του διαδικτύου ΝΠ: αυτοματοποίηση νομικών διαδικασιών
  6. 6. Προβληματισμοί  Διεθνοποίηση των ψηφιακών δεδομένων  Άσκηση του δικαιώματος της ελεύθερης έκφρασης της γνώμης σε ψηφιακά μέσα  Κρυπτογράφηση δεδομένων  Πρόσβαση κρατικών υπηρεσιών σε προσωπικά δεδομένα Κατευθύνσεις έρευνας:  Φύση της σύγχρονης νομοθέτησης  Συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στη νομο- παρασκευαστική διαδικασία
  7. 7. Ενδεικτικά οφέλη  Δημιουργία νομικού περιεχομένου ανοικτής πρόσβασης  Στοχευμένη πρόσβαση στη νομική πληροφορία  Τυποποίηση και αυτοματοποίηση απλών νομικών διαδικασιών και συμβουλών  Εργαλεία συνεργατικής νομοθέτησης και σύνταξης νομικών κειμένων  Ταχύτερη, φθηνότερη και αξιόπιστη (first time right) παροχή νομικών υπηρεσιών
  8. 8. Μηχαναγνώσιμα δεδομένα Ο ρόλος του XML  Τι είναι; (= eXtended Mark-up Language)  Προτυποποιημένη, τεχνολογικά ανεξάρτητη γλώσσα υπολογιστών  Πληροφορίες τεκμηρίωσης ως «επισημειωμένα» δεδομένα  Ξεχωριστή αποθήκευση πληροφοριών και μορφοποίησης  Επιτρέπει την επεξεργασία πληροφοριών (ενημέρωση, τροποποίηση, διασύνδεση, αναζήτηση & ανάλυση)  Αποτελεσματική & ακριβής μέθοδος αποτύπωσης
  9. 9. Ο νόμος ως κώδικας  Καθορισμένη δομή των κανονιστικών κειμένων  Αναπαράσταση σε XML  Επισημείωση του κειμένου με ετικέτες (tags)  Ανάπτυξη εργαλείων:  Σύνταξη  Δημοσίευση  Ανάλυση  «Αναλώσιμα δεδομένα»  Εναλλακτική προσέγγιση 
  10. 10. <preface> <subdivision> <docProponent>Ελληνική Δημοκρατία</docProponent> <docProponent>Υπουργείο Τουρισμού</docProponent> <docType>Υπουργική Απόφαση</docType> <docNumber>αριθμ. 1234/4</docNumber> <docDate date="2020-04-15">(της 1 Απριλίου 2020)</docDate> <docTitle>Κατάργηση ειδικού τέλους διανυκτέρευσης σε τουριστικά καταλύματα</docTitle> </subdivision> </preface> Παράδειγμα XML
  11. 11. Οντολογίες και συστήματα νομικών μεταδεδομένων Οντολογία: αποτύπωση ειδικών χαρακτηριστικών θεματικής περιοχής Στόχοι:  Κατάργηση άχρηστων, επικαλυπτόμενων ή αντιφατικών διατάξεων  Κωδικοποίηση υπόλοιπων ρυθμίσεων  Εγκαθίδρυση μηχανισμού αξιολόγησης ποιότητας της νομοθεσίας
  12. 12. Περιγραφή οντολογιών  Κλάσεις & δυαδικές σχέσεις  Υπερ-κλάση owl:Thing  Οι σχέσεις διαμορφώνουν «τριπλέτες» (triplets):  SportsCompetition “has-participant” (an) Athlete Πηγή: Πετάσης, Γ. 2013. Γλωσσική τεχνολογία
  13. 13. Κατασκευή οντολογιών Παράδειγμα κατασκευής με Protégé OWL
  14. 14. Data Catalog Vocabulary (DCAT)  Περιγραφή δεδομένων κατά συγκεκριμένο τρόπο  Αύξηση πιθανότητας εύρεσης στον παγκόσμιο ιστό  Εξειδίκευση για ευρωπαϊκές πύλες δεδομένων DCAT-AP  Προσθήκη διαλειτουργικότητας μεταξύ εφαρμογών  Συνδυασμός με άλλες οντολογίες, όπως λ.χ. ELI
  15. 15. European Legal Identifier (ELI)  Ευρωπαϊκό σύστημα κανόνων για την απεικόνιση νομικών κειμένων οποιασδήποτε μορφής  Τρία επίπεδα τεχνικών προδιαγραφών:  Μοναδικά αναγνωριστικά νομικών πόρων  Σύνολο μεταδεδομένων που περιγράφουν νομική πληροφορία  Ανταλλαγή νομοθετικών δεδομένων σε μηχαναγνώσιμη μορφή
  16. 16. Μοναδικά αναγνωριστικά  Ευέλικτος τρόπος δόμησης  Προσαρμόζεται στην εκάστοτε εφαρμογή  Αποτελεί μέρος μιας παγκόσμιας συλλογής  Για την ευρωπαϊκή νομοθεσία παίρνει τη μορφή:  Δυνατότητα καταχώρησης μερικού αναγνωριστικού http://data.europa.eu/eli/{typedoc}/{year}/ {naturalnumber}{/subdivision*}/oj Παράδειγμα:
  17. 17. Μεταδεδομένα ELI  Υποχρεωτικά και μη υποχρεωτικά πεδία  Δέκα υποχρεωτικά πεδία  <dct:title>, <dct:description>, <dcat:distribution>, <dcat:distributionURL>, <dcat:mediaType>, <dcat:keyword>, <dcat:theme>, <dct:publisher>, <foaf:page>, <dct:spacial>  Λοιπά προαιρετικά πεδία (ενδεικτικά):  <eli:in_force> (όχι) σε ισχύ  <eli:date_document> ημερομηνία του εγγράφου  <eli:date_publication> ημερομηνία δημοσίευσης
  18. 18. Akoma Ntoso (AKN)  Σχήμα δεδομένων XML για τη μοντελοποίηση νομικών εγγράφων  Χρηματοδοτήθηκε από τον ΟΗΕ  Το 2018 πήρε τη μορφή προτύπου  Επιτρέπει τη διαρθρωτική και σημασιολογική σήμανση του εγγράφου  Είναι προσαρμόσιμο & συμπληρωματικό ως προς άλλα σχήματα, λ.χ. ELI.
  19. 19. Δομή κειμένου σε AKN Πηγή: Palmirani & Vitali (2012)
  20. 20. Παράδειγμα  <bill> νομοσχέδιο  <meta> μεταδεδομένα  <preamble> προοίμιο  <body> νομική πληροφορία  <conclusions> μεταβατικές/τελικές διατάξεις
  21. 21. Μεταδεδομένα ΑΚΝ  Ξεχωριστά από το κανονιστικό μέρος  Αποφυγή παρερμηνειών  Μακροχρόνια διατήρηση  Δέκα πεδία / ειδικές εκφράσεις για τοπική χρήση: Πεδία μεταδεδομένων σε ΑΚΝ <identification> <publication> <classification> <lifecycle> <workflow> <analysis> <temporalData> <references> <notes> <proprietary>
  22. 22. Γιατί διαλειτουργικότητα;  Πρόγραμμα ISA2: «Λύσεις διαλειτουργικότητας για δημόσιες διοικήσεις, επιχειρήσεις και πολίτες»  Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας: «… βελτίωση της ποιότητας των ευρωπαϊκών δημόσιων υπηρεσιών και δημιουργία περιβάλλοντος, όπου οι δημόσιες διοικήσεις θα μπορούν να συνεργάζονται ψηφιακά»  Ακαδημία Διαλειτουργικότητας: «… προώθηση ψηφιακών δεξιοτήτων δημοσίων υπαλλήλων στον τομέα της διαλειτουργικότητας για την υποστήριξη των πολιτικών, της παροχής υπηρεσιών και της αξιολόγησης συνεπειών» Πηγές: https://ec.europa.eu/isa2/ https://joinup.ec.europa.eu/
  23. 23. Πλαίσιο διαλειτουργικότητας  Πρώτη έκδοση: 2010  Νέα έκδοση: 2017, βλ. Communication (COM(2017)134)  Εν τω μεταξύ:  νέες πολιτικές ΕΕ  τεχνολογικές τάσεις, λ.χ ανοιχτά δεδομένα, υπολογιστικό σύννεφο  ανατρεπτικές τεχνολογίες Επίπεδα διαλειτουργικότητας
  24. 24. Legislation Editing Open Software (LEOS)  Λογισμικό ανοικτού κώδικα  Υλοποιήθηκε υπό το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ISA² για τη διαλειτουργικότητα της νομοθεσίας  Δικτυακή, συνεργατική εφαρμογή τύπου WYSIWYG  Δυνατότητα ευρείας παραμετροποίησης  Δημιουργία και χρήση πρότυπων νομικών κειμένων  Ενδιαφέρουσα περίπτωση προς χρήση από την ελληνική δημόσια διοίκηση  Υποστήριξη από ομάδα ανάπτυξης (DG DIGIT)
  25. 25. Στοιχεία εφαρμογής Συνεργασία Σχολιασμός Εμπλουτισμός Εισαγωγή Έλεγχος έκδοσης Δομή
  26. 26. Βασική αρχιτεκτονική  Αρχιτεκτονική τριών επιπέδων διαδικτυακό επίπεδο επίπεδο υπηρεσιών παρασκήνιο διασύνδεση με εξωτερικά συστήματα & υπηρεσίες (αγγλ. integration services)
  27. 27. Επεξεργαστής Κειμένου Τελική μορφή  Εξαγώγιμη ως .pdf και .leg  Συμβατή με AKN (XML)  Περιέχει λ.χ.:  Προοίμιο (παραπομπές)  Σώμα (άρθρα)  Συμπεράσματα (ημ/νία, υπογραφές)
  28. 28. ManyLaws  Εργαλείο νομικής πληροφορικής  Πλατφόρμα παροχής νομικών υπηρεσιών  Χρήστες: πολίτες, επιχειρήσεις και διοικήσεις  Πεδίο εφαρμογής (νομοθεσία): Ευρωπαϊκή Ένωση, Αυστρία & Ελλάδα  Τεχνολογίες: εξόρυξη κειμένων, επεξεργασία φυσικής γλώσσας, σημασιολογική ανάλυση κ.ά.  Στόχοι: πρόσβαση στη νομική πληροφορία & βελτίωση αποτελεσματικότητας στη λήψης αποφάσεων
  29. 29. Αρχιτεκτονική συστήματος Πηγή: Stavropoulou et al. 2020
  30. 30. Hellenic OCR Team https://HellenicOCRteam.gr  Διεπιστημονική, διατομεακή ομάδα  Πληθοπορισμός ως μέθοδος έρευνας  Ανοιχτός κώδικας και μέθοδοι  Μέλος του Μητρώου Διαφάνειας ΕΕ  Αναγνωρισμένο ως  joinup.eu: λύση διαλειτουργικότητας  Καινοτόμος πρακτική: IPU, 2019
  31. 31. Διαλειτουργκότητα μέσω EΙPs  EIPs: Σχέδια Ενοποίησης Επιχειρήσεων (Hohpe & Woolf 2004)  Διασύνδεση ετερογενών συστημάτων & πηγών δεδομένων  Σύνδεσμοι λογισμικού  Επαναχρησιμοποιούμενα μέρη  Ανάπτυξη παραδείγματος για κοινοβουλευτικό έλεγχο Πηγή: Leventis et al. 2020
  32. 32. Νέα εργαλεία 1. Έργο Εθνικής πύλης κωδικοποίησης (αξιολόγηση προσφορών) 2. Έργο νέου ΟΠΣ Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (διαβούλευση) Χαρακτηριστικά:  Έργα νομικής πληροφορικής  Χρήση οντολογιών για μοντελοποίηση οργανισμών & διαδικασιών  Εφαρμογή προτύπων  Αξιοποίηση τεχνολογιών μηχανικής μάθησης  Προαγωγή διαλειτουργικότητας συστημάτων
  33. 33. Επανεκπαίδευση δημόσιων λειτουργών  Συνεκτίμηση διεθνών τάσεων & ευρωπαϊκού πλαισίου  Εργαλεία & τεχνολογίες  Εκπαίδευση κρίσιμης μάζα στελεχών  Ανάπτυξη τεχνογνωσίας  Συνδιαμόρφωση νέων εφαρμογών & υπηρεσιών Εργαστήριο Νομικής Διαλειτουργικότητας
  34. 34. Συμπεράσματα  Καλλιέργεια σύγχρονης αντίληψης περί ανάπτυξης & διαχείρισης συστημάτων & εφαρμογών  Ευρεία χρήση:  Προτύπων  Επαναχρησιμοποιούμενου λογισμικού  Οντολογιών & σχημάτων δεδομένων  Σημασιολογικού ιστού  Υπό εξέλιξη & προς εξέταση:  Εργαλεία ανοικτού κώδικα έναντι εμπορικών λύσεων  Εθνικό/ευρωπαϊκό πλαίσιο διαλειτουργικότητας
  35. 35. Ευχαριστώ για την προσοχή σας! fitsilisf@parliament.gr https://fitsilis.gr Template by

×