Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Upcoming SlideShare
Paul
Next
Download to read offline and view in fullscreen.

Share

U nao ct

Download to read offline

U nao ct

U nao ct

  1. 1. U n o §N: U n·o lµ thuËt ng÷ th­êng dïng cã tÝnh quy ­íc ®Ó chØ c¸c u trong sä. Mét sè yÕu tè nguyªn nh©n: • U bÈm sinh: hay gÆp c¸c u sau astrocytome (cña giao thoa, NT 3, tiÓu n·o, b¸n cÇu n·o), medulloblastome, papillome cña ®¸m rèi m¹ch m¹c. X¸c ®Þnh mét u bÈm sinh theo mét sè t¸c gi¶ lµ nh÷ng u ®­îc 6 th¸ng tuæi, hay c¸c u liªn quan tíi thay ®æi trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn bµo thai. • U n·o gia ®×nh: gia ®×nh cã 2 ng­êi bÞ th­êng kÌm: c¸c yÕu tè ung th­, gen carcinome rau thai, gen retinoblastome, Tk da(phacomatose) • YÕu tè chÊn th­¬ng • U sau ®iÒu trÞ tia x¹ • C¸c yÕu tè nhiÔm ®éc do m«i tr­êng: chlorua vinyl, l©y lan ho¹t chÊt phãng x¹. Ph©n lo¹i: cã hai kiÓu ph©n 1.Ph©n lo¹i TCH u n·o cña OMS 1979 A. C¸c u cña tæ chøc TK ®Öm(neuro ÐpithÐlial) 1. U tÕ bµo sao(astrocytome). 2. U tÕ bµo thÇn kinh ®Öm Ýt nh¸nh(oligodendrogliome) 3. U mµng n·o thÊt vµ ®¸m rèi m¹ch m¹c (ependymome). 4. U tÕ bµo tuyÕn tïng(pinÐalome). 5. U tÕ bµo thÇn kinh 6. C¸c u kÐm biÖt ho¸ vµ cã nguån gèc tõ bµo thai(gliblastome, medulloblastome, medulloepiliome). B.C¸c u n¬ron TK (gangliocytome, neuroblastome). C. C¸c u nguån gèc mµng n·o 1. MÐningiome 2. MÐningiosarcome 3. Fibrosarcome 4. Fibroxanthome 5. Melanome D. U h¹ch b¹ch huyÕt ¸c tÝnh nguyªn ph¸t(lymphom) E. C¸c u nguån gèc m¹ch m¸u(hemangioblastome) F. U cã nguån gèc tÕ bµo mÇm (germinome, choriocarcinome). G. C¸c dÞ d¹ng bÈm sinh vµ gi¶ u 1. Craniopharyngiome 2. Kyste dermoide 3. Lipome 4. Hamartome H. C¸c dÞ d¹ng m¹ch m¸u(angiome) I. C¸c u vïng yªn (adenome, adenocarcinome). K. C¸c u bao d©y TK(schwannome, neurinome, neurofibrome) L. C¸c u di c¨n. M. c¸c u kh«ng ph©n lo¹i. 2. Ph©n lo¹i u n·o ¸p dông ë ViÖt Nam a. U tÕ bµo TK ®Öm(gliome) Astrocytome Spongioblastome
  2. 2. Glioblastome Ependymome Medulloblastome Papillome Oligodendrogliome Carcinome ®¸m rèi m¹ch m¹c b. U mµng n·o vµ m« h¾c tè -Meningiome -Psammome -Melanome c. U d©y TK: Neurinome d. U tuyÕn: -Adenome (tuyÕn yªn) -PinÐlome (tuyÕn tïng) e. U m¹ch: HÐmangime (angiome), hemangioblastome f. U bÈm sinh vµ gi¶ u: -Cranipharyngiome -Kyste epirdermoide g. U do ký sinh trïng: cysticercose h. C¸c u di c¨n. Nguyªn t¾c ph©n tÝch phim chôp CLVT u n o (®éc lËp víi b¶n chÊt tæ chøc häc) 1.C¸c yÕu tè chung gióp chÈn ®o¸n: -Tuæi -Giíi -C¸c dÊu hiÖu l©m sµng vµ c¸c xÐt nghiÖm cã liªn quan -TÇn suÊt hay gÆp cña U: VÝ dô: glioblastome 40%, Meningiome 18%, astrocytome 16% 2.DÊu hiÖu trùc tiÕp: 2.1-§Þnh khu: +Trong hay ngoµi trôc? Trong trôc Ngoµi trôc -VÞ trÝ: ë s©u hay bÒ mÆt Th­êng ë bÒ mÆt -Ranh giíi: cã thÓ th©m nhiÔm khã ph©n biÖt víi nhu m« lµnh xung quanh hoÆc râ Th­êng dÔ nhËn biÕt, bê râ nh½n -H×nh d¹ng: thay ®æi, hiÕm khi chØ tæn th­¬ng chÊt x¸m ®¬n thuÇn -H×nh ¶nh ®u«i mµng cøng -HiÖu øng khèi: khèi trong nhu m«, cã thÓ lµm më réng c¸c r·nh cuén n·o -Khèi ngoµi nhu m« víi ®Ì ®Èy, Ðp c¸c r·nh cuén n·o, ®Ì lâm vá n·o. -B¾t thuèc: thay ®æi, nèt nhá hay b¾t thuèc d¹ng viÒn -Th­êng ®Ëm ®Òu, ®ång nhÊt(nÕu cã) do kh«ng cã hµng rµo m¸u n·o. Sù b¾t thuèc lµm t¨ng sù t­¬ng ph¶n m« lµnh vµ u. +Trªn lÒu hay d­íi lÒu: Trªn lÒu D­íi lÒu -C¸c u cña thuú n·o(tr¸n, th¸i d­¬ng, ®Ønh, chÈm) -C¸c u ®­êng gi÷a(thïy nhéng, NT 4) -C¸c u s©u cña b¸n cÇu(c¸c nh©n x¸m, vïng bÇu dôc hay NT bªn) -C¸c u thuú tiÓu n·o -C¸c u vïng yªn -C¸c u th©n n·o
  3. 3. -C¸c u vïng NT ba -C¸c u ngoµi trôc tr­íc hay bªn -C¸c u vïng tuyÕn tïng -C¸c u lç chÈm 2.2-Khèi ®¬n ®éc hay nhiÒu khèi: NhiÒu khèi th­êng nghÜ ®Õn di c¨n thÓ nhiÒu khèi, lymphom, glioblastome multiforme 2.3- KÝch th­íc khèi 2.4- §­êng bê: ®Òu hay kh«ng ®Òu, cã râ hay kh«ng. 2.5- Tû träng: Cã 5 lo¹i tû träng + Lo¹i 1: cã tû träng thÊp: cã 3 møc ®é - §é I: ThÊp nh­ng trªn tû träng dÞch (15-30 HU) - §é II: ThÊp ngang tû träng dÞch (0-14 HU) - §«III: ThÊp d­íi tû träng dÞch (<0 HU) + Lo¹i 2: §ång tû träng ( ngang tû träng nhu m« n·o t­¬ng øng) + Lo¹i 3: Tû träng cao ( cao h¬n tû träng nhu m« n·o t­¬ng øng) + Lo¹i 4: Tû träng ®ång nhÊt + Lo¹i 5: Tû träng hçn hîp C¸c yÕu tè g©y gi¶m tû träng th­êng lµ c¸c tæ chøc d¹ng dÞch: phï, t¹o kÐn, ho¹i tö vµ tæ chøc mì. C¸c yÕu tè g©y t¨ng tû träng cã thÓ +T¨ng tû träng tù nhiªn: ch¶y m¸u, v«i ho¸ trong u, do t¨ng c¸c tÕ bµo u. +T¨ng tû träng sau khi tiªm thuèc: do t¨ng t­íi m¸u vïng u, do vì HRMN, hay ë c¸c huyÕt qu¶n cã m¸u l­u th«ng. 2.6-TÝnh chÊt ngÊm thuèc (sau tiªm): +C­êng ®é ngÊm: • <4 HU: kh«ng ngÊm thuèc • 4-5 HU: ngÊm ®é I • 5-10 HU: ®é II • >10 HU: ®é III +KiÓu ngÊm: • NgÊm thuèc h×nh vßng: glioblastome, u di c¨n, u n·o cã ho¹i tö trung t©m • NgÊm thuèc tõng ®¸m: gliome, angiome. • NgÊm thuèc ®ång nhÊt: meningiome, neurinome, u tuyÕn yªn, u ®¸m rèi m¹ch m¹c • Kh«ng ngÊm thuèc: astrocytome, oligodendrogliome, u di c¨n.. 3. DÊu hiÖu gi¸n tiÕp: 3.1. Phï n·o: -H×nh gi¶m tû träng chÊt tr¾ng xung quanh u t¹o nªn dÊu hiÖu “h×nh ngãn”. -Møc ®é phï n·o: cã 3 møc ®é +§é I: r×a phï tíi 2 cm quanh u +§é II: r×a phï > 2 cm, cã thÓ chiÕm nöa b¸n cÇu +§é III: Vïng phï > 1 b¸n cÇu. 3.2. HiÖu øng khèi: -Cã thÓ thÊy sù thay ®æi h×nh d¹ng, cÊu tróc c¸c n·o thÊt, sù dÞch chuyÓn ®­êng gi÷a hay cña c¸c h×nh v«i ho¸ sinh lý cßn gäi chung lµ “dÊu hiÖu cho¸n chç”.
  4. 4. -Møc ®é dÞch chuyÓn ®­êng gi÷a: 3 møc ®é +§é I: < 5 mm +§é II: 5-10 mm +§é III:> 15 mmà cÇn phèi hîp LS xÐt xö trÝ cÊp cøu. §Æc ®iÓm mét sè lo¹i u th­êng gÆp 1. C¸c U tÕ bµo sao(astrocytome): -U ®­îc cÊu t¹o bëi nguyªn sinh chÊt hoÆc c¸c sîi nhá cña nh÷ng tÕ bµo sao(astrocytes). Ranh giíi cña chóng th­êng kh«ng râ víi tæ chøc n·o lµnh, ph¸t triÓn chËm theo kiÓu cho¸n chç vµ th©m nhiÔm. -Lµ u hay gÆp nhÊt: ë ng­êi lín th­êng trªn lÒu(­u thÕ thuú tr¸n vµ th¸i d­¬ng), trÎ em d­íi lÒu -Ph©n lo¹i: theo tÕ bµo häc ph©n biÖt 4 møc ®é ¸c tÝnh theo ®é biÖt ho¸. +§é I: astrocytome pilocystique juvenile +§é II: astrocytome fibrillaire/diffuse +§é III: astrocytome anaplatique +§é IV:glioblastome. 1.1. §é I: -TrÎ em: tiÓu n·o, vïng thÇn kinh thÞ, h¹ ®åi. Ng­êi lín: mäi vÞ trÝ -Lµnh tÝnh: bËc I cña OMS -CT scanner: *Tr­íc tiªm: +Khèi trßn hay bÇu dôc, gi¶m hay ®ång tû träng +Bê: nÐt, ®Òu +V«i: 10% +D¹ng kÐn +Kh«ng hay Ýt phï n·o *Sau tiªm: kh«ng hay Ýt b¾t thuèc -CHT: T1W ®ång hay gi¶m tÝn hiÖu T2W t¨ng -Cã thÓ cã h×nh ¶nh t¾c nghÏn n·o thÊt khi u chÌn Ðp. -§iÒu trÞ: c¾t bá 1.2. §é II -Th­êng biÓu hiÖn lµ mét vïng bÊt th­êng ë th©n n·o hay vïng chÊt tr¾ng trªn lÒu. -Th­êng th©m nhiÔm réng theo ®­êng ®i cña vïng chÊt tr¾ng l©n cËn. -TB häc: lµnh tÝnh, nh­ng cã thÓ chuyÓn d¹ng ¸c tÝnh -CT: +khèi gi¶m tû träng, ®ång nhÊt. +ranh giíi kh«ng râ +phï n·o Ýt. +kh«ng b¾t thuèc, nÕu cã b¾t thuèc th× ph¶i nghÜ tíi chuyÓn ®é ¸c tÝnh -MRI: +T2W: t¨ng T1W: gi¶m +Gado: kh«ng b¾t. 1.3. §é III: -Th­êng chuyÓn ®é IV trong vµi n¨m -H×nh ¶nh t­¬ng tù ®é II nh­ng cã mét sè kh¸c biÖt: +HiÖu øng khèi lín h¬n +phï n·o nhiÒu h¬n
  5. 5. +b¾t thuèc: nhiÒu kiÓu b¾t thuèc. 1.4. §é IV: -Lµ lo¹i u th­êng gÆp nhÊt ë ng­êi lín, cã thÓ nguyªn ph¸t hay ph¸t triÓn lªn tõ ®é thÊp. -U t¨ng sinh m¹ch, ho¹i tö trong u -Løa tuæi: 65 T, cã thÓ ë mäi løa tuæi, nam> n÷ -th­êng gÆp nhÊt ë vïng chÊt tr¾ng, trong s©u, trªn lÒu -U cã kh¶ n¨ng lan qua thÓ trai, ph¸t triÓn cïng lóc ë hai b¸n cÇu(glioblastome h×nh c¸nh b­ím). -CT: +§iÓn h×nh: u cã hai vïng riªng biÖt: ®Æc ë ngo¹i vi, ho¹i tö trung t©m. Ngo¹i vi b¾t thuèc m¹nh d¹ng viÒn, thµnh dµy kh«ng ®Òu, bê trong nham nhë. +Phï n·o réng quanh u. +th­êng kh«ng cã v«i ho¸ trõ khi ph¸t triÓn tõ ®é thÊp. +Ch¶y m¸u trong u t¸i ph¸t nhiÒu lÇn. -§iÒu trÞ: kh«ng ®iÒu trÞ 6 th¸ng, ®iÒu trÞ phÉu thuËt, x¹ trÞ, ho¸ chÊt 18-24 th¸ng 2. U tÕ bµo thÇn kinh ®Öm Ýt nh¸nh(oligodendrogliome): -Nguån gèc tõ c¸c tÕ bµo s¶n xuÊt ra myelin. -Chñ yÕu ë ng­êi lín, 35-45 t, nam> n÷ -Ph¸t triÓn chËm, thêi gian sèng > 5 n¨m kho¶ng 50% -VÞ trÝ: hay gÆp ë thuú tr¸n(38%) th¸i d­¬ng (33%) -CT: *Tr­íc tiªm: +Kh«ng ®ång nhÊt cã thÓ gi¶m(vïng ho¸ nhÇy), ®ång tû träng, v«i ho¸ (47 %, ®iÓn h×nh v«i kiÓu “khãi thuèc”, “côc ®Êt”, ch¶y m¸u (hiÕm) +HiÖu øng khèi: phï Ýt. +Cã thÓ cã huû x­¬ng sä hay x­¬ng b­ím. +Sau tiªm: b¾t thuèc kh«ng ®ång nhÊt, th­êng b¾t thuèc ë ngo¹i vi, thµnh h×nh vßng kh«ng ®Òu, dµy. -MRI: +T1W: kh«ng ®ång nhÊt, cã thÓ t¨ng tÝn hiÖu (ch¶y m¸u cò). +B¾t thuèc nh­ CT. 3. U nguyªn bµo tñy (medulloblastome): -Lµ u ¸c tÝnh bËc nhÊt gÆp ë hè sau ë trÎ em. -Th­êng ph¸t triÓn tõ thuú nhéng tiÓu n·o, th©m nhiÔm xung quanh, chÌn Ðp n·o thÊt 4. -Tiªn l­îng xÊu. -CT: +§ång hoÆc h¬i t¨ng tû träng tr­íc tiªm, cã gi·n n·o thÊt 3 vµ bªn. +Cã thÓ cã nang hay ho¹i tö trung t©m. +HiÕm cã v«i ho¸. +Sau tiªm: b¾t thuèc m¹nh, th­êng ®ång nhÊt. -MRI: +T1W: gi¶m tÝn hiÖu +PDW: t¨ng nhÑ +T2W: ®ång hoÆc gi¶m nhÑ tÝn hiÖu (do cã mËt ®é tÕ bµo cao). +Post Gado: b¾t thuèc m¹nh +FLAIR: gióp chÈn ®o¸n ph©n biÖt Medullo vµ astro:
  6. 6. Meà®ång tÝn hiÖu víi nhu m« lµnh Astroàt¨ng tÝn hiÖu víi nhu m« lµnh(do chøa nhiÒu n­íc h¬n). -§iÒu trÞ: +C¾t bá hoµn toµn (nÕu cã thÓ) +X¹ trÞ vµ ho¸ trÞ -Theo dâi x©m lÊn cña u vµo khoang d­íi nhÖn, rÔ thÇn kinh..b»ng chôp MRI cã tiªm Gado. 4. U mµng n·o(mÐningiome): -U ngoµi trôc th­êng gÆp ë ng­êi lín, hiÕm gÆp ë trÎ em(liªn quan ®Õn neurofibromatosis type 2) ¸c tÝnh h¬n, n÷>nam -VÞ trÝ: h×nh thµnh tõ chç låi lâm cña mµng n·o ë vïng nÒn sä, ®Æc biÖt tõ c¸nh x­¬ng b­ím, tõ r·nh d©y khøu gi¸c, tõ phÇn låi cña n·o, liÒm ®¹i n·o vµ lÒu tiÓu n·o. -Cã 4 lo¹i: +mÐningiome endothÐliomateux(type syncitial)- u néi m« + mÐningiome fibromateux(type fibroblastique)- u d¹ng x¬ + mÐningiome mixte (hai lo¹i trªn)- u hçn hîp hai lo¹i trªn + mÐningiome angiomateux(type angioblastique)- u d¹ng m¹ch -CT: *Tr­íc tiªm: • Khèi trßn, bÇu dôc hay b¸n cÇu, ranh giíi râ, th­êng t¨ng tû träng tù nhiªn (15 à50 HU) • HiÖu øng khèi • T¨ng tû träng trong u do: Thµnh phÇn ®Æc (tÕ bµo, tæ chøc liªn kÕt), ch¶y m¸u trong u hay v«i ho¸ d¹ng h¹t c¸t • Huû x­¬ng hoÆc ®Æc x­¬ng l©n cËn *Sau tiªm: b¾t thuèc ®ång nhÊt, m¹nh. H×nh ¶nh ®u«i mµng cøng “dural tail”. -ThÓ kh«ng ®iÓn h×nh: +Ho¹i tö trong u +KÐn trong u +Mì ho¸ +U mµng n·o thµnh m¶ng(mÐningiome en plaque): ph¸t hiÖn trªn mét nÒn ch¹y däc mµng cøng vµ cã kÝch th­íc nhá, x­¬ng th­êng ®Æc. -DÊu hiÖu ¸c tÝnh: +Phï n·o l©n cËn nhiÒu +Kh«ng thÊy h×nh ¶nh v«i ho¸ +B¾t thuèc kh«ng ®ång nhÊt +Vïng ho¹i tö trung t©m lín +Ranh giíi kh«ng râ rµng -MRI: chñ yÕu trªn T1, T1Ga vµ T2 *T1: tÝn hiÖu thay ®æi tuú thuéc lo¹i u • Th­êng ®ång hay gi¶m tÝn hiÖu • T¨ng tÝn hiÖu: ch¶y m¸u trong lo¹i u d¹ng m¹ch • TÝn hiÖu dÞch: trong u d¹ng kÐn *T1 Gado:
  7. 7. • ngÊm thuèc m¹nh, ®ång nhÊt (trõ tr­êng hîp v«i ho¸, d¹ng ho¹i tö hay ch¶y m¸u) • Th©m nhiÔm mµng cøng xung quanh u (dµy mµng cøng)àdural tail *T2: tuú lo¹i • T¨ng: U néi m« hoÆc m¹ch m¸u • Gi¶m: U d¹ng x¬ • §ång tÝn hiÖu víi nhu m« *Phï quanh u: rÊt nhiÒu ë lo¹i u d¹ng x¬ vµ hçn hîp. -Chôp m¹ch: gióp x¸c ®Þnh m¹ch m¸u nu«i u, cã thÓ gióp cho viÖc cÇm m¸u tr­íc mæ. Ph¶i chôp hÖ thèng ®éng m¹ch c¶nh trong – ngoµi vµ hÖ sèng nÒn hai bªn B¶ng m¹ch m¸u nu«i d­ìng u vµ liªn quan mµng cøng VÞ trÝ u M¹ch m¸u nu«i d­ìng phÇn låi cña n·o ®m mµng n·o gi÷a, nh¸nh ®m th¸i d­¬ng n«ng, C¸nh x­¬ng b­ím ®m mµng n·o gi÷a, th©n mµng n·o- tuyÕn yªn LÒu tiÓu n·o, gãc cÇu-tiÓu n·o ®m lÒu, nh¸nh sau ®m mµng n·o gi÷a R·nh hµnh khøu Nh¸nh mµng n·o ®m m¾t Lç lín/ dèc nÒn(clivus) Nh¸nh mµng n·o cña ®m sèng, ®m chÈm vµ ®m hÇu lªn §iÒu trÞ: nót m¹ch b»ng h¹t nhùa PVA, ivalon 150-250 micron 5. U bao d©y thÇn kinh (neurinome): -lµ u lµnh ph¸t triÓn tõ tÕ bµo Schwann. -VÞ trÝ hay ë gãc cÇu tiÓu n·o(80-90%), phÇn lín ph¸t triÓn tõ d©y VIII. -Th­êng tæn th­¬ng 1 bªn, nÕu 2 bªn nã sÏ n»m trong bÖnh c¶nh Neurofibromatosis type 2. BÖnh lý neurofibrome hay gÆp trong bÖnh Recklinghausen, chia lµm hai lo¹i NF1 vµ NF2, b¶ng ph©n lo¹i NF1 vµ NF2 NF 1 NF2 Tæn th­¬ng gene NST 17 NST 22 TÇn suÊt 1/2500-4000 1/50000 Tæn th­¬ng da NhiÒu Ýt Tæn th­¬ng néi sä Gliome cña d©y TK thÞ, harmatome, astrocytome U d©y TK VIII hai bªn, Meningiome, Neurinome Tiªu chuÈn chÈn ®o¸n: +NF 1: cã tõ 2 tiªu chuÈn trë lªn • 6 hay nhiÒu h¬n c¸c h¹t cafe s÷a cã ®k> 5 mm ë bn tr­íc tuæi d¹y th×, > 15 mm ë bn sau tuæi dËy th× • 2 hay nhiÒu h¬n c¸c neurofibrome hay mét u Tk ®¸m rèi vµ c¸c h¹t pigment ë hâm n¸ch hay bÑn • Gliome d©y thÞ gi¸c • 2 hay nhiÒu h¬n nèt Lischi (harmatome mèng m¾t) • Tæn th­¬ng x­¬ng: lo¹n s¶n x­¬ng b­ím, dÇy vá x­¬ng dµi • BÖnh cña cha me gÇn gièng NF1 +NF 2: cã 1 trong c¸c tiªu chuÈn • Neurinome d©y thÝnh gi¸c 2 bªn
  8. 8. • Cha mÑ cã 1 u thÇn kinh thÝnh gi¸c hay cã 2 tæn th­¬ng sau: Neurofibrome, -Ph©n lo¹i cña Koãs • Lo¹i 1: §K u <1 cm n»m hoµn toµn trong èng tai trong • Lo¹i 2: §K u 1-2 cm: u gãc cÇu tiÓu n·o • Lo¹i 3: §K 2- 3 cm: u gãc cÇu • Lo¹i 4: §k >3 cm: u hè sau, n·o óng thuû -CT: • Khèi ®ång hay gi¶m tû träng trong èng tai trongàgãc cÇu tiÓu n·o • Ch¶y m¸u, v«i ho¸ hiÕm • Huû x­¬ng • B¾t thuèc m¹nh ®ång nhÊtàranh giíi râ • T¹o gãc nhän víi x­¬ng ®¸à ph©n biÖt meningiome • Khèi to chÌn Ðp g©y ø n­íc n·o thÊt. • CT kÐm nh¹y víi khèi <1,5 cm -MRI: • T1: gi¶m tÝn hiÖu • T2. t¨ng tÝn hiÖu kh«ng ®Òu • B¾t Gado m¹nh, ®ång nhÊt->u nhá cÇn ph¶i tiªm Gado 6. U tÕ bµo mµng néi tñy (Ependymome): -Hay gÆp ë trÎ em, 60% d­íi lÒu, 40% trªn lÒu -Khi ë trªn lÒu 70% ngoµi n·o thÊt(ng­êi lín)cã thÓ x©m lÊn vµo trong n·o thÊt. -Tr­êng hîp u trong n·o thÊt hay cã di c¨n trong n·o thÊt ph¶i chôp tuû sèng ®Ó ®¸nh gi¸ di c¨n theo ®­êng dÞch n·o tuû. -CT: • Khèi kh«ng ®ång nhÊt, n»m c¹nh n·o thÊt. • HiÖu øng khèi • B¾t thuèc kh«ng ®ång nhÊt • Phï n·o Ýt • V«i ho¸ (nhá, côc) 50%, cã thÓ d¹ng kÐn cã h×nh vßng t¨ng b¾t thuèc -MRI: kh«ng ®ång nhÊt, ch¶y m¸u, v«i ho¸. TÝn hiÖu T1 vµ T2 thay ®æi -Th­êng lµnh tÝnh, cã thÓ ¸c tÝnh ho¸ -§iÒu trÞ: mæ lÊy bá hoµn toµn. 7. U tuyÕn yªn lµnh tÝnh(adenome) -Nguån gèc tõ c¸c tÕ bµo chÕ tiÕt hay kh«ng chÕ tiÕt cña tuyÕn yªn, kÝch th­íc < 1 cm àmicroadenome,> 1 cmàmacroadenome -BÖnh nh©n cã dÊu hiÖu cña t¨ng tiÕt hormon. G©y chÌn Ðp víi lo¹i macro -Microadenome: • CT vïng gi¶m tû träng trong tuyÕn yªn, sau tiªm ngÊm thuèc cq m¹nh, ®ång nhÊt. • MRI:
  9. 9. +kÝch th­íc tuyÕn yªn b×nh th­êng kh«ng v­ît qu¸ 9 mm(trõ khi mang thai lín). ChiÒu cao tuyÕn yªn > 1 cm(T1W)àgîi ý adenome. +TuyÕn yªn kh«ng c©n ®èi +T2: Ýt gi¸ trÞ +Cã thÓ t¨ng tÝn hiÖu trªn T1 nÕu cã ch¶y m¸u trong u +Sau tiªm thuèc: khèi gi¶m tÝn hiÖu so víi m« lµnh. -Macroadenome: • CT: +Khèi ®ång tû träng +HiÖu øng khèi(chÌn Ðp n·o thÊt, TK) +Ph¸ huû x­¬ng +b¾t thuèc m¹nh, th­êng ®ång nhÊt. • MRI +T1: ®ång tÝn hiÖu +T2: t¨ng +B¾t thuèc nhÑ, ®ång nhÊt +Ch¶y m¸u trong u +§¸nh gi¸ x©m lÊn 8. U sä hÇu (Craniopharyngiome): -U lµnh tÝnh ph¸t triÓn chËm -Th­êng tõ th­îng b× cßn sãt l¹i cña tói Rathke -50% u trªn yªn ë trÎ em, chñ yÕu 10-20T -Th­êng ë vïng trªn yªn x©m lÊn vµo tuyÕn yªn, hiÕm khi n»m ®¬n thuÇn trong hè yªn. -CT: • Khèi kh«ng ®ång nhÊt, cã d¹ng thuú mói, cã 3 thµnh phÇn +PhÇn ®Æc cña u cã tû träng cao, b¾t thuèc c¶n quang m¹nh. +PhÇn kÐn kh«ng b¾t thuèc lµ c¸c æ chøa dÞch giµu cholesterol +V«i ho¸ trong khèi 80-90% • Cã thÓ chØ chøa hoµn toµn kÐn hoÆc hoµn toµn ®Æc nh­ng ®iÓn h×nh lµ kÕt hîp 3 thµnh phÇn -MRI: • T1: nang (t¨ng tÝn hiÖu hoÆc gi¶m) ®Æc(kh«ng ®ång nhÊt) • T2: t¨ng tÝn hiÖu • B¾t thuèc kh«ng ®ång nhÊt • §Ì ®Èy tæ chøc xung quanh 9. U di c¨n(metastase): -U n·o th­êng gÆp nhÊt. -80% u trªn lÒu, th­êng ë vïng ®Ønh -Th­êng u nguyªn ph¸t tõ phæià nghi di c¨n n·o ph¶i chôp phæi -Th­êng nhiÒu khèi. -CT: ThÓ ®iÓn h×nh +NhiÒu nèt gi¶m hoÆc hçn hîp tû träng, kÝch th­íc th­êng nhá +Phï n·o d¹ng vËn m¹ch(th­êng phï n·o nhiÒu h¬n dù kiÕn, kh«ng liªn quan tíi kÝch th­íc u. VD: u nhá quÇng phï rÊt lín). +B¾t thuèc m¹nh, cã thÓ d¹ng viÒn nh­ng cã thÓ b¾t thuèc toµn bé.
  10. 10. ThÓ kh«ng ®iÓn h×nh +ThÓ ®¬n ®éc(15-30%): t¨ng tû träng, kh«ng b¾t thuèc hoÆc ch¶y m¸u trong u +ThÓ hiÕm: v«i ho¸ trong u, d¹ng kª -Cã thÓ cã ph¸ huû x­¬ng: cÇn thiÕt më cöa sæ x­¬ng -MRI: chôp cã tiªm thuèc, t¨ng kh¶ n¨ng ph¸t hiÖn so víi CT( ph¶i tiªm thuèc liÒu cao, chôp th× muén). -Di c¨n cña u h¾c tè (metastase melanome): +Tiªn l­îng xÊu +VÞ trÝ: tr¸n, ®Ønh +CT: nhiÒu khèi, t¨ng tû träng, phï n·o xung quanh, b¾t thuèc m¹nh. +MRI: T1 t¨ng tÝn hiÖu T2 ®ång hay gi¶m nhÑ tÝn hiÖu. 10. Mét sè lo¹i u hiÕm gÆp h¬n: 10.1. U tuyÕn tïng(pinealome): -GÆp ë tuæi thiÕu niªn. -Tæ chøc häc cã 2 lo¹i: Pineocytome vµ pineoblastome. -LS: dÊu hiÖu TALNS vµ th­êng g©y ®¸i nh¹t, rèi lo¹n thÞ gi¸c -U ë vÞ trÝ tuyÕn tïng(phÇn sau cña NT 3), t¨ng tû träng, cã v«i ho¸ cña tuyÕn, t¨ng m¹nh thuèc c¶n quang -Th­êng g©y n·o óng thuû do chÌn Ðp lªn cèng Sylvius 10.2. U nguyªn bµo m¹ch(hemangioblastome): -Lµ lo¹i u lµnh nguån gèc m¹ch m¸u. Chñ yÕu ë hè sau(®a phÇn ë b¸n cÇu tiÓu n·o, Ýt h¬n ë thuú nhéng). -U cã thÓ ®¬n thuÇn hay trong bÖnh lý cã tÝnh gia ®×nh Von Hippel Lindau. -Tuæi tõ 35-45 -CT: cã 3 d¹ng +D¹ng kÐn víi nèt ®Æc ë thµnh +D¹ng ®Æc víi kÐn ë trung t©m +D¹ng ®Æc ®¬n thuÇn • Sau tiªm thÊy nèt ®Æc ë thµnh t¨ng m¹nh thuèc c¶n quang. • Phï quanh u nhá. • Cã thÓ ch¶y m¸u trong u 10.3. Papillome cña ®¸m rèi m¹ch m¹c: -Th­êng gÆp ë trÎ em < 5 tuæi -Tæn th­¬ng lµnh tÝnh, cã thÓ chuyÓn ¸c tÝnh 10-20% -TrÎ em: th­êng ë n·o thÊt bªn, ng­êi lín n·o thÊt IV -CT: *Tr­íc tiªm: • §ång hay gi¶m tû träng, ranh giíi râ, trong n·o thÊt(th­êng ë th©n n·o thÊt bªn). • Gi·n n·o thÊt ®Òu, c©n ®èi • V«i ho¸ d¹ng ®¸m nhá *Sau tiªm: b¾t thuèc ®Òu ¸c tÝnh: x©m lÊn nhu m« n·o, phï n·o. -MRI: nh­ CT 10.4. C¸c u tÕ bµo mÇm: -Th­êng gÆp lµ: germinome, carcinome ph«i, teratome
  11. 11. -Teratome ®­îc coi lµ lµnh tÝnh, th­êng cã d¹ng kÐn, thµnh phÇn sôn, v«i, x­¬ng phèi hîp. Hay gÆp nhÊt ë vïng tuyÕn tïng. -CT: u kh«ng ®ång nhÊt, bªn trong cã tæ chøc mì, v«i, kÐn vµ tæ chøc u ®Æc t¨ng thuèc c¶n quang. CÇn ph©n biÖt kÐn Dermoid 10.5. KÐn epirdermoide: -U lµnh tÝnh, Ýt gÆp ng­êi lín 20-50 tuæi -U cã d¹ng kÐn, thµnh phÇn lµ c¸c cÆn keratin vµ c¸c tinh thÓ cholesterol -ë vïng d­íi lÒu th­êng gÆp d­íi mµng cøng, ë gãc cÇu tiÓu n·o. Lo¹i ngoµi mµng cøng th­êng ë ®Ønh x­¬ng ®¸, vßm sä vïng chÈm. -LS: nghÌo nµn vµ chËm vµ lµ lo¹i u mÒm -CT: • U d¹ng kÐn, cã tÝnh ®Þnh khu, cã d¹ng h¹t trai(perlees), tû träng lín h¬n DNT, kh«ng ngÊm thuèc c¶n quang. • Kh«ng phï. V«i ho¸ d¹ng vá • U ngoµi mµng cøng th­êng cã tiªu x­¬ng vßm sä -MRI: • T1 tÝn hiÖu cao h¬n CSF • PD: kh«ng ®ång nhÊt, vá t¨ng tÝn hiÖu. • T2: t¨ng tÝn hiÖu • Kh«ng b¾t thuèc (hiÕm h¬n b¾t thuèc d¹ng vá). 10.6. KÐn Dermoide: -Th­êng lµnh tÝnh. -VÞ trÝ: gÇn ®­êng gi÷a, cã thÓ hè sau hay vïng trªn yªn -ChÈn ®o¸n ph©n biÖt: víi Epidermoide do chøa mì, tãc, r¨ng -LS: xuÊt hiÖn khi u g©y chÌn Ðp -Cã thÓ vì tù ph¸tà dÊu hiÖu mµng n·o cÊp do cÆn mì ch¶y vµo n·o thÊt hay khoang d­íi nhÖn. -CT: • Khèi ngoµi trôc giíi h¹n râ • Kh«ng ®ång nhÊt (chøa mì, v«i, tæ chøc), mì lµ dÊu hiÖu gióp chÈn ®o¸n xd • DÊu hiÖu møc mì-dÞch trong n·o thÊt khi khèi bÞ vì -MRI: kh«ng ®ång nhÊt • Mì: T1 t¨ng, T2 gi¶m • §Æc: T1 gi¶m, T2 t¨ng • Kh«ng phï n·o • B¾t thuèc Ýt, d¹ng viÒn • §«i khi t¹o thµnh ®­êng xuyªn qua x­¬ng säà da(do vì)
  • hoangphuong45

    Apr. 12, 2021
  • HungVuu

    Oct. 3, 2018

U nao ct

Views

Total views

346

On Slideshare

0

From embeds

0

Number of embeds

0

Actions

Downloads

16

Shares

0

Comments

0

Likes

2

×