Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

1

Share

Download to read offline

Viemkhop (1)

Download to read offline

Viemkhop (1)

Viemkhop (1)

  1. 1. Beänh lyù khôùp. BS Nguyeãn Vaên Coâng.BS Nguyeãn Vaên Coâng. TTYK MedicTTYK Medic
  2. 2. Caáu taïo khôùp Khớp là bộ phận nối 2 xương gồm: 2 đầu xương Sụn: trắng đục, lấp lánh, láng, ẩm ướt gồm sụn bào (ít) và chất căn bản ngoại bào (nhiều)
  3. 3. Xquang trong beänh lyù khôùpXquang trong beänh lyù khôùp Hình X quang giaù trò haïn cheá ñeå khaûo saùtHình X quang giaù trò haïn cheá ñeå khaûo saùt khôùpkhôùp --khoâng thaáy ñuôïc bao khôùp, suïn khôùpkhoâng thaáy ñuôïc bao khôùp, suïn khôùp -- daây chaèng, daây gaân vuøng caïnh khôùp.daây chaèng, daây gaân vuøng caïnh khôùp. -- huyeát quaûn vuøng khôùp.huyeát quaûn vuøng khôùp. Chæ coù aûnh khe khôùp ñeå bieát giaùn tieáp caùcChæ coù aûnh khe khôùp ñeå bieát giaùn tieáp caùc caáu truùc trong khôùp.caáu truùc trong khôùp.
  4. 4. Moâ taû toån thöông khôùp  Khe khôùp daõn ? HeïpKhe khôùp daõn ? Heïp ññoái xöùng hay khoâng?oái xöùng hay khoâng?  Loaõng xLoaõng xöôöông hay xng hay xôô xxöôöông caïnh khôùp?ng caïnh khôùp?  Coù gai hay khoâng?Coù gai hay khoâng?  Toån thToån thöôöông khuyeát xng khuyeát xöônöông caïnh khôùp?g caïnh khôùp?  Phaàn meàm coù phuø neà hay khoâng?Phaàn meàm coù phuø neà hay khoâng? ññoáioái xöùng:dòch khôùpxöùng:dòch khôùp. K. Khoânghoâng ñoái xöùngñoái xöùng: mass: mass  Voâi hoùa caïnh khôùp? trong khôùp?Voâi hoùa caïnh khôùp? trong khôùp?
  5. 5. A: khe khôùp bình thöôøng. B: daõn khe khôùp: 1: maát caân xöùng 2: caân xöùng C: heïp khe khôùp : 1: maát caân xöùng 2: caân xöùng 3: dính khôùp
  6. 6. Moâ tả tổn thương khớp  LoLoạại khi khớớp : khp : khớớp lp lớớn hay nhn hay nhỏỏ, ngo, ngoạại vii vi (x(xươương chi) hay trng chi) hay trụục (CS,c (CS, đđai chi...)ai chi...)  MMộột kht khớớp (monoarticular)p (monoarticular)-- ít khít khớớpp (oligoarticular)(oligoarticular)-- nhinhiềều khu khớớp (polyarticular)p (polyarticular)  NhiNhiềều khu khớớp: cp: coùoù hay khhay khoâoângng đốđối xi xứứngng  TTổổn thn thươương cng caùc baùc bộộ phphậận khn khaùaùcc đđi ki keøeøm: nm: nốốt,t, đốđốmm ngngoaoà̀ii da, vida, vieâmeâm niniệệuu đạđạoo (Reiter d.)(Reiter d.),, vieâm giaùc maïc, xôvieâm giaùc maïc, xô phphổổi...i...
  7. 7. Danh muïc caùc beänh lyù khôùp A. Beänh lyù khôùp nhieãm truøngA. Beänh lyù khôùp nhieãm truøng 1. Lao1. Lao 2. Vi truøng thöôøng2. Vi truøng thöôøng 3. HC vieâm khôùp beänh lyù Lyme3. HC vieâm khôùp beänh lyù Lyme 4. Vieâm khôùp do naám: Candida, Coccidioides4. Vieâm khôùp do naám: Candida, Coccidioides immites, Blastomyces dermatitidis, Histoplasmaimmites, Blastomyces dermatitidis, Histoplasma capsulatum, Sportrix schenckii, Cryptococcuscapsulatum, Sportrix schenckii, Cryptococcus neoformans, Aspergillus fumigatusneoformans, Aspergillus fumigatus B. Vieâm khôùp do beänh lyù chaát keo.B. Vieâm khôùp do beänh lyù chaát keo. 1. Vieâm ña khôùp daïng thaáp1. Vieâm ña khôùp daïng thaáp 2. Vieâm coät soáng dính khôùp,2. Vieâm coät soáng dính khôùp, 3. beänh lyù khôùp do Psoriasis (vaåy neán.)3. beänh lyù khôùp do Psoriasis (vaåy neán.) 4. Rheumatic fever4. Rheumatic fever 5. Sarcoidosis5. Sarcoidosis
  8. 8. Danh muïc caùc beänh lyù khôùp C. Beänh lyù khôùp sinh hoùa hay traàm tích vi tinh theåC. Beänh lyù khôùp sinh hoùa hay traàm tích vi tinh theå (microcrystalline)(microcrystalline) 1. Gout1. Gout 2. Chondrocalcinosis2. Chondrocalcinosis 3. Ochronosis (alkaptonuria)3. Ochronosis (alkaptonuria) 4. Hemophilic arthritis4. Hemophilic arthritis D.Beänh lyù khôùp do thoùai hoùa ( Osteoarthritis)D.Beänh lyù khôùp do thoùai hoùa ( Osteoarthritis) E. Beänh lyù khôùp do chaán thöôngE. Beänh lyù khôùp do chaán thöông 1. thoùai hoùa khôùp thöù caáp1. thoùai hoùa khôùp thöù caáp 2. beänh lyù khôùp do thaàn kinh2. beänh lyù khôùp do thaàn kinh 3. Vieâm bao khôùp saéc toá nhung mao noát3. Vieâm bao khôùp saéc toá nhung mao noát (Pigmented villonodular synovitis)(Pigmented villonodular synovitis)
  9. 9. Danh muïc caùc beänh lyù khôùp F. Beänh lyù khôùp do caùc chöùng vieâm ruoät maõnF. Beänh lyù khôùp do caùc chöùng vieâm ruoät maõn 1. Ulcerative colitis (in 101. Ulcerative colitis (in 10 -- 20%)20%) 2. Crohn disease (in 5%)2. Crohn disease (in 5%) peripheral arthritis increases with colonic diseaseperipheral arthritis increases with colonic disease 3. Whipple disease (in 603. Whipple disease (in 60 -- 90% transient90% transient intermittent polyarthritis: sacroiliitis, spondylitis)intermittent polyarthritis: sacroiliitis, spondylitis) Caét ñoïan ruoät beänh seõ giaûm trieäu chöùng khôùp!Caét ñoïan ruoät beänh seõ giaûm trieäu chöùng khôùp! G. Beänh lyù khôùp do thaàn kinh:G. Beänh lyù khôùp do thaàn kinh: do voâ caûm, thöøongdo voâ caûm, thöøong gaây bieán daïng nhieàu.gaây bieán daïng nhieàu.
  10. 10. Danh muïc caùc beänh lyù khôùp Vieâm khôùp vôùi HLA B 27 +Vieâm khôùp vôùi HLA B 27 + 1. Vieâm coät soáng dính khôùp 95%1. Vieâm coät soáng dính khôùp 95% 2. Beänh lyù Reiter 80%2. Beänh lyù Reiter 80% 3. Vieâm khôùp do beänh lyù vaåy neán 70%3. Vieâm khôùp do beänh lyù vaåy neán 70% 4. Beänh lyù khôùp do vieâm ruoät maõn 70%4. Beänh lyù khôùp do vieâm ruoät maõn 70% 5. Daân soá bình thöôøng 10%5. Daân soá bình thöôøng 10%
  11. 11. Vaøi yù nieäm quan troïng  Khôùp chuû yeáu goàm xöông vaø suïnKhôùp chuû yeáu goàm xöông vaø suïn  Xöông cöùng laøm khung cho cô theå, töï taùiXöông cöùng laøm khung cho cô theå, töï taùi taïo ñöôïc, nhöng maët xöông thoâ raùptaïo ñöôïc, nhöng maët xöông thoâ raùp khoâng cho tröôït leân nhau toát.khoâng cho tröôït leân nhau toát.  Suïn trôn laùng, giuùp 2 maët xöông tröôïtSuïn trôn laùng, giuùp 2 maët xöông tröôït toát, nhöng khoâng töï taùi taïo ñöôïctoát, nhöng khoâng töï taùi taïo ñöôïc  Neân toån thöông khôùp laøm hö suïn coiNeân toån thöông khôùp laøm hö suïn coi nhö vónh vieãn khoâng laønh ñöôïc!nhö vónh vieãn khoâng laønh ñöôïc!
  12. 12. Beänh lyù khôùp xöông chi (Appendicular Arthritis)
  13. 13. Ñaïi cöông  Ñònh nghóaÑònh nghóa : Vieâm khôùp laø töø chung cuûa: Vieâm khôùp laø töø chung cuûa caùc beänh veà khôùp. Coù theå chia ra laøm caùccaùc beänh veà khôùp. Coù theå chia ra laøm caùc loaïi chính :loaïi chính :  Thoaùi hoùa khôùpThoaùi hoùa khôùp ((Osteoarthritis/arthrosis hayOsteoarthritis/arthrosis hay degenerative joint disease DJD)degenerative joint disease DJD)  Vieâm khôùp dVieâm khôùp dạạng vieâmng vieâm (inflammatory arthritis)(inflammatory arthritis)  Beänh lyù khôùp do bieán döôûngBeänh lyù khôùp do bieán döôûng (Metabolic(Metabolic arthropathy).arthropathy).  Vieâm nhieãm khôùpVieâm nhieãm khôùp (Septic arthritis).(Septic arthritis).
  14. 14. Dấu hiệu X quang căn bản 1. Thoaùi hoùa khôùp:1. Thoaùi hoùa khôùp: --Gai xöông.Gai xöông. --Xô xöông döôùi suïn.Xô xöông döôùi suïn. --Heïp khe khôùp khoâng caân xöùng.Heïp khe khôùp khoâng caân xöùng. 2. Beänh khôùp do vieâm:2. Beänh khôùp do vieâm: --Khuyeát xöông döôùi suïn khoâng vieàn xô xöông.Khuyeát xöông döôùi suïn khoâng vieàn xô xöông. --Loaõng xöông caïnh khôùp.Loaõng xöông caïnh khôùp. --Heïp ñeàu khe khôùp.Heïp ñeàu khe khôùp. 3. Beänh khôùp do bieán döôûng:3. Beänh khôùp do bieán döôûng: --khôùp loån nhoån, phu neà.khôùp loån nhoån, phu neà. --khuyeát xöông coù bôø vieàn roõ.khuyeát xöông coù bôø vieàn roõ.
  15. 15. Daáu hieäu X quang veà bôø xöông maët khôùp: Moûng voû xöông Khuyeát xöông Daøy xöong
  16. 16. 1: gai xöông 2 - 3: loã khuyeát xöông (geode) 4: loã khuyeát xöông bôø khôùp 5: maûnh xöông cheát (sequestrum)
  17. 17. Daáu X quang ñaëc tröng  Gai xöông (Osteophyte):Gai xöông (Osteophyte): daáu hieäu baét buoäcdaáu hieäu baét buoäc phaûi coù ôû thoaùi hoùa khôùp. (sine qua non ofphaûi coù ôû thoaùi hoùa khôùp. (sine qua non of diarthrodial of osteoarthritis)diarthrodial of osteoarthritis)
  18. 18. Daáu X quang ñaëc tröng. Daáu khuyeát xöông caïnh khôùp (Erosion): --Beänh lyù vieâm (Inflammatory disease)Beänh lyù vieâm (Inflammatory disease) --Beänh khôùp do traàm tuï tinh theå (MirocristalineBeänh khôùp do traàm tuï tinh theå (Mirocristaline deposit)deposit) --Vieâm nhieãm khôùp ( infection).Vieâm nhieãm khôùp ( infection).  Do caùc pannus seõ baøo moøn suïn khôùp vaøDo caùc pannus seõ baøo moøn suïn khôùp vaø xöông caïnh khôùp. Hoaëc söï vieâm nhieãmxöông caïnh khôùp. Hoaëc söï vieâm nhieãm khôùp seõ phaù huûy suïn khôùp vaø xöông bôøkhôùp seõ phaù huûy suïn khôùp vaø xöông bôø khôùp. Thöôøng coù loaõng xöông caïnh khôùp.khôùp. Thöôøng coù loaõng xöông caïnh khôùp.
  19. 19. Baøo moøn khuyeát xöông bôø khôùp. Loaõng xöông caïnh khôùp
  20. 20. Erosion in Rheumatoid Arthritis/JRA Narrowing of joint spaces
  21. 21. Daáu X quang ñaëc tröng. Hieän dieän tinh theå giöõa khe khôùp laøHieän dieän tinh theå giöõa khe khôùp laø ñaëc tröng cuûa beänh lyù khôùp vi tinhñaëc tröng cuûa beänh lyù khôùp vi tinh theå.theå. CPPDCPPD: gaây voâi hoùa suïn khôùp vaøo bao khôùp.: gaây voâi hoùa suïn khôùp vaøo bao khôùp. GoutGout: söï khuyeát xöông do söï baøo moøn do: söï khuyeát xöông do söï baøo moøn do tophi gaàn gioáng vieâm khôùp daïng thaáptophi gaàn gioáng vieâm khôùp daïng thaáp nhöng suïn khôùp khoâng bò aûnh höôûng.nhöng suïn khôùp khoâng bò aûnh höôûng.
  22. 22. Aûnh voâi hoùa trong khôùp vaø caïnh khôùp a: voâi hoùa bao khôùp-daây chaèng-daây gaân caïnh khôùp b: voâi hoùa trong khôùp, gai xöông c: voâi hoùa suïn khôùp
  23. 23. CPPD
  24. 24. Voâi hoùa daây chaèng tam giaùc coå tay do CPPD.
  25. 25. Ochronosis (Alkaptonuria)
  26. 26. Daáu X quang beänh lyù khôùp. Caùc daáu hieäu khoâng ñaëc hieäu:Caùc daáu hieäu khoâng ñaëc hieäu: -- nang xöông döôùi suïn.(nang xöông döôùi suïn.(sub chondral bone cyst)sub chondral bone cyst) -- Xô xöông.Xô xöông.(Sclerosis)(Sclerosis) -- Cöùng khôùp.Cöùng khôùp.(ankylosis)(ankylosis) -- Baùn traät khôùp.Baùn traät khôùp.(Sub luxation)(Sub luxation)  Giuùp cho bieát ñoä naëng cuûa beänh nhöngGiuùp cho bieát ñoä naëng cuûa beänh nhöng khoâng ñaëc hieäu tìm nguyeân nhaân.khoâng ñaëc hieäu tìm nguyeân nhaân.
  27. 27. Ñònh luaät Sutton “ Ngaân haøng laø nôi coù tieàn!”“ Ngaân haøng laø nôi coù tieàn!” caâu traû lôøi cuûa Sutton khi ñöôïc hoûi taïicaâu traû lôøi cuûa Sutton khi ñöôïc hoûi taïi sao chæ ñi cöôùp ngaân haøng duø ñaõ bòsao chæ ñi cöôùp ngaân haøng duø ñaõ bò baét nhieàu laàn.baét nhieàu laàn. Khi chaån ñoùan beänh neân choïn khaû naêngKhi chaån ñoùan beänh neân choïn khaû naêng beänh thöôøng gaëp nhaát!beänh thöôøng gaëp nhaát!
  28. 28. Moâ hình tieáp caän chaån ñoaùn. (Pattern approach) OA: osteoarthritis; RA: rhumatoid arthritis; CPPD (calcium pyrophosphate deposition)
  29. 29. Moâ hình tieáp caän chaån ñoaùn. (Pattern approach) Caùc khôùp vuøng coå tay: CMC (first carpometacarpal) CCMC (common carpometacarpal) ST (scaphotrapezial) MC(midcarpal) RC (radiocarpal) DRUJ (distal radioulnar joint)
  30. 30. Caùc vò trí ñaëc tröng vieâm khôùp ôû coå tay.Caùc vò trí ñaëc tröng vieâm khôùp ôû coå tay.
  31. 31. Thoaùi hoùa khôùp baøn tay.
  32. 32. Toùm taét vò trí vuøng baøn/coå tay. Thoaùi hoùa khôùpThoaùi hoùa khôùp (osteoarthritis)(osteoarthritis):: -- Khôùp lieân ñoát xa.(DIP)Khôùp lieân ñoát xa.(DIP) -- Khôùp coåKhôùp coå--baøn ngoùn 1 (1st CMC ).baøn ngoùn 1 (1st CMC ). -- Khôùp thuyeànKhôùp thuyeàn--thang.thang. -- Khôùp lieân ñoát gaàn (PIP) hieám hôn.Khôùp lieân ñoát gaàn (PIP) hieám hôn. Vieâm khôùp daïng thaápVieâm khôùp daïng thaáp (Rheumatoid arthritis):(Rheumatoid arthritis): --khôùp lieân ñoát gaàn & khôùp baøn ngoùn. (PIP) & (MCP)khôùp lieân ñoát gaàn & khôùp baøn ngoùn. (PIP) & (MCP) --Taát caû caùc khôùp coå tay (pancarpal involvement).Taát caû caùc khôùp coå tay (pancarpal involvement). Vieâm khôùp tinh theVieâm khôùp tinh theå (å (CPPDCPPD deposition disease)deposition disease) -- khôùp quaykhôùp quay--coå tay (RC).coå tay (RC). -- Khôùp baønKhôùp baøn –– ñoát.ñoát.
  33. 33. 3. Moâ hình tieáp caän chaån ñoaùn. Caùc vò trí ñaëc tröng vieâm khôùp ôû khôùp goái.
  34. 34. Thoaùi hoùa khôùp vai Thoaùi hoùa khôùp haùng Thoaùi hoùa khôùp goái
  35. 35. 1. Thoaùi hoùa khôùp: heïp khe khôùp baát ñoái xöùng, xô xöông, ít phuø neà phaàn meàm. 2. Thaáp khôùp: heïp khe khôùp caân xöùng, loaõng xöông caïnh khôùp, phuø neà phaàn meàm 1 2
  36. 36. Thoaùi hoùa khôùp vai Thoaùi hoùa khôùp goái & vieâm suïn xöông boùc taùch goái T
  37. 37. 3. Moâ hình tieáp caän chaån ñoaùn. Caùc vò trí ñaëc tröng beänh lyù khôùp ôû khôùp haùngCaùc vò trí ñaëc tröng beänh lyù khôùp ôû khôùp haùng..
  38. 38. Baûng giuùp chaån ñoùan phaân bieät beänh lyù khôùp
  39. 39. Löùa tuoåi & giôùi tính.  Tuoåi:Tuoåi:  Treû em: JRA & vieâm nhieãm khôùp.Treû em: JRA & vieâm nhieãm khôùp.  Ngöôøi lôùn: OA, RA, CPPD, Gout.Ngöôøi lôùn: OA, RA, CPPD, Gout.  Giôùi tính:Giôùi tính:  OA&RA: F>M;OA&RA: F>M;  CPPD M=F,CPPD M=F,  Gout: M>FGout: M>F  Chuûng toäc, ngheà nghieäp, nôi cö truChuûng toäc, ngheà nghieäp, nôi cö truù cuõng laøù cuõng laø caùc yeáu toá giuùp chaån ñoaùn phaân bieät.caùc yeáu toá giuùp chaån ñoaùn phaân bieät.
  40. 40. Lyù thuyeát &Thöïc teá.  Baát cöù beänh lyù khôùp naøo cuõng aûnhBaát cöù beänh lyù khôùp naøo cuõng aûnh höôûng laøm yeáu chöùc naêng khôùp ñoùhöôûng laøm yeáu chöùc naêng khôùp ñoù (ñaëc bieät khôùp chòu löïc)(ñaëc bieät khôùp chòu löïc) hö khôùphö khôùp sôùm hôn bình thöôøng.sôùm hôn bình thöôøng.  Nhöõng beänh lyù phoái hôïp thöôøng gaëp:Nhöõng beänh lyù phoái hôïp thöôøng gaëp:  -- RA & GoutRA & Gout  -- CPPD & Gout.CPPD & Gout.  -- RA & DISH (Diffuse idiopathicRA & DISH (Diffuse idiopathic skeletal hyperostosis)skeletal hyperostosis)
  41. 41. Thoaùi hoaù khôùp haùng 2 beân treân neàn RA
  42. 42. Thoaùi hoùa khôùp baøn tay Thoaùi hoùa khôùp haùng treå
  43. 43. Vieâm nhieãm khôùp haùng.
  44. 44. Vieâm khôùp daïng thaáp.
  45. 45. Vieâm khôùp daïng vieâm
  46. 46. Pure erosion of carpal and MCP joint with soft tissue sweling, symmetric: Rhumatoid arthritis
  47. 47. Vieâm khôùp nhieãm truøng
  48. 48. Vieâm khôùp tinh theå do bieán döôûng. Vieâm khôùp tinh theå (CrystallineVieâm khôùp tinh theå (Crystalline arthritis)arthritis)  Tích tu tinh theå CP (Calcium pyrophosphateTích tu tinh theå CP (Calcium pyrophosphate crystal deposition disease):crystal deposition disease): töø chung cho blyùtöø chung cho blyù tích tuï CP quanh hoaëc trong khôùp.tích tuï CP quanh hoaëc trong khôùp.  Giaû thoáng phong (Pseudogout): töø chæ blyùGiaû thoáng phong (Pseudogout): töø chæ blyù CPPD keøm caùc côn vieâm khôùp caáp gioáng gout.CPPD keøm caùc côn vieâm khôùp caáp gioáng gout.  Chondrocalcinosis: voâi hoaù suïn khôùp khi phimChondrocalcinosis: voâi hoaù suïn khôùp khi phim Xquang cho thaáy söï voâi hoùa caùc suïn trongXquang cho thaáy söï voâi hoùa caùc suïn trong khôùpkhôùp..
  49. 49. Calcium Pyrophosphate Dihydrate Crystal Deposition disease. Beänh lyù vieâm khôùp tinh theå.
  50. 50. Sô ñoà vieâm khôùp do Gout
  51. 51. Vieâm khôùp tinh theå do bieán döôûng. Thoáng phong (Thoáng phong (Gout)Gout) --beänh khôùp do tinh theå tieâu bieåu.beänh khôùp do tinh theå tieâu bieåu. --do tích tuï tinh theå monosodium uratedo tích tuï tinh theå monosodium urate trong da, döôùi da vaø khôùp.trong da, döôùi da vaø khôùp. --thoáng phong nguyeân phaùt voâ caênthoáng phong nguyeân phaùt voâ caên --thoáng phong thöù caáp lieân quang ñeánthoáng phong thöù caáp lieân quang ñeán beänh lyù khaùc hay do thieáu men bieánbeänh lyù khaùc hay do thieáu men bieán döôûng.döôûng.
  52. 52. Thoáng Phong (Gout)
  53. 53. Thoáng Phong (Gout)
  54. 54. HC Reiter  HC goàm tam chöùng:HC goàm tam chöùng:  Vieâm nieäu ñaïoVieâm nieäu ñaïo  Vieâm khôùp.Vieâm khôùp.  Vieâm cöông maïc maét.Vieâm cöông maïc maét. Vieâm khôùp vôùi ñaëc tröng gaây ñaëc xöông
  55. 55. Psoriatic arthritis: Cô cheá töï mieãn neân toån thöông khôùp gioáng RA, nhöng taïo khuyeát xöông töø ngoaïi vi vaøo trung taâm, dieãn tieán taøn phaù nhieàu : arthritis mutilans. Aûnh höôûng nhieàu loaïi khôùp:
  56. 56. Vieâm khôùp do beänh lyù Inflammatory Bowel Disease Beänh lyù Crohn hay Vieâm ñaïi trang xuaátBeänh lyù Crohn hay Vieâm ñaïi trang xuaát huyeát (ulcerative colitis) coù theå gaây rahuyeát (ulcerative colitis) coù theå gaây ra beänh lyù khôùp, ñaëc bieät coù vieâm khôùpbeänh lyù khôùp, ñaëc bieät coù vieâm khôùp cuøng chaäu vaø thöôøng coùcuøng chaäu vaø thöôøng coù HLAHLA--BB2727 ++
  57. 57. Voâi hoùa trongkhôùp:Voâi hoùa trongkhôùp: SynovialSynovial OsteochondromatosisOsteochondromatosis
  58. 58. HemophiliaHemophilia
  59. 59. Beänh lyù khôùp xöông truïc (Axial skeleton) Coät soáng.
  60. 60. Ñaïi cöông. Caùc khôùp cuûa coät soáng:Caùc khôùp cuûa coät soáng: 11-- Khôùp 2 maëtKhôùp 2 maët (Diarthrodial joint):(Diarthrodial joint): --khôùp lieân ñoátkhôùp lieân ñoát (apophyseal or facet joint)(apophyseal or facet joint) --Khôùp moûm moùcKhôùp moûm moùc (uncovertebral joint / Luschkha)(uncovertebral joint / Luschkha) --Khôùp soángKhôùp soáng--söôønsöôøn (costovertebral joint)(costovertebral joint) --Khôùp hoâng thieângKhôùp hoâng thieâng (sacroiliac joint)(sacroiliac joint) 22-- Khôùp daïng troønKhôùp daïng troøn (Amphiarthrodial joint (intervertebral disc j.)(Amphiarthrodial joint (intervertebral disc j.) -- suïn taám taänsuïn taám taän (cartilaginous end plate)=(cartilaginous end plate)= suïn khôùpsuïn khôùp (articular cartilage)(articular cartilage) -- Voøng sôïiVoøng sôïi (annulus fibrosus)(annulus fibrosus)= Bao khôùp= Bao khôùp (capsule)(capsule) -- Nhaân nhaõoNhaân nhaõo(nucleus pulposus)=(nucleus pulposus)=dòch bao khôùpdòch bao khôùp (synovial fluid)(synovial fluid)
  61. 61. Caùc loaïi vieâm khôùp thöôøng gaëp cuûa coät soáng.  Thoaùi hoùa khôùp coät soáng (spondylarthrosis).Thoaùi hoùa khôùp coät soáng (spondylarthrosis).  Taêng saûn xöông lan toûa voâ caên heä xöôngTaêng saûn xöông lan toûa voâ caên heä xöông (Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis).(Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis).  Vieâm dính coät soáng. (Ankylosing spondylitis)Vieâm dính coät soáng. (Ankylosing spondylitis)  Vieâm khôùp daïng thaáp (RA)Vieâm khôùp daïng thaáp (RA)  Beänh khôùp do tinh theå: CPPD, gout,Beänh khôùp do tinh theå: CPPD, gout, ocronosis(alkaptonuria)ocronosis(alkaptonuria)
  62. 62. Gai xöông vuøng khôùp sau coù theå cheøn eùp thaàn kinh vuøng hoác beân.
  63. 63. Thoaùi hoùa khôùp troøn. Thoaùi hoùa nhaân ñóa ñeäm: caøng giaø, nhaân nhaõo bò khoâ ñi vaø giaõm chieàu cao taïo stress treân suïn taám taän gaây ra gai keùo (marginal osteophyte: Traction spurs) vaø khôùp sau (osteoarthritis)
  64. 64. Thoaùi hoùa voøng sôïi: seõ taïo ra gai neùn (compression spurs) beà cao ñóa ñeäm khoâng heïp.
  65. 65. Degenerative disc disease air within disc
  66. 66. Taêng saûn xöông lan toûa voâ caên heä xöông (DISH). Diffuse Idiopathic Skeletal HyperostosisDiffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis Beänh lyù thöôøng gaëp voâ caên bieåu hieänBeänh lyù thöôøng gaëp voâ caên bieåu hieän baèng söï coát hoùa daây chaèng doïc tröôùcbaèng söï coát hoùa daây chaèng doïc tröôùc taïo ra caùc choài xöông lôùn tröôùc coättaïo ra caùc choài xöông lôùn tröôùc coät soáng.soáng. (teân khaùc: beänh lyù Forestier)(teân khaùc: beänh lyù Forestier)
  67. 67. Gai lôùn do beänh lyù DISH
  68. 68. Beänh lyù coät soáng do vieâm (Inflammatory spondyloarthropathies )  Rhumatoid arthritis:Rhumatoid arthritis: thöôøng xaõy rathöôøng xaõy ra vuøng coät soáng coå vaø C1vuøng coät soáng coå vaø C1--2 gaây suy yeáu caùc2 gaây suy yeáu caùc daây chaèng.daây chaèng.  Ankylosing spondylitis:Ankylosing spondylitis:coát hoùa caùccoát hoùa caùc daây chaèng vaø suïn vuøng coät soáng , 90%daây chaèng vaø suïn vuøng coät soáng , 90% HLAHLA--B27 +.B27 +.  Marie StrumpbellMarie Strumpbell  Von BetcherevVon Betcherev  Klippel Feil, Sprengel deformityKlippel Feil, Sprengel deformity
  69. 69. Daáu X quang ñaëc tröng OsteophytesOsteophytes ::caùc daïng gai coät soáng:caùc daïng gai coät soáng: 11-- gai neùn (compression spurs).gai neùn (compression spurs). 22-- gai keùo (traction spurs).gai keùo (traction spurs). 33-- gai dính (syndesmophyte)gai dính (syndesmophyte) 44-- Choài xöông lôùn do coát hoùa daây chaèng doïcChoài xöông lôùn do coát hoùa daây chaèng doïc tröôùctröôùc
  70. 70. Caùc daáu hieäu X quang cô baûn. Gai dínhGai dính taïo ra do hieän töôïng vieâm vaø coáttaïo ra do hieän töôïng vieâm vaø coát hoaù lôùp ngoaøi cuûa voøng sôïi coøn goïi laø sôïihoaù lôùp ngoaøi cuûa voøng sôïi coøn goïi laø sôïi Sharpey. Laø daáu ñaëc tröng cuûa vieâm dínhSharpey. Laø daáu ñaëc tröng cuûa vieâm dính coät soáng.coät soáng. Heïp ñóa ñeämHeïp ñóa ñeäm laø daáu cuûa thoaùi hoùa ñóa ñeämlaø daáu cuûa thoaùi hoùa ñóa ñeäm (keøm xô xöông taám taän) hoaëc vieâm nhieãm(keøm xô xöông taám taän) hoaëc vieâm nhieãm (taám taän thöôøng môø nhoøa vaø maát lieân tuïc).(taám taän thöôøng môø nhoøa vaø maát lieân tuïc).
  71. 71. Gai neùn vaø gai keùo
  72. 72. Giai dính (syndesmophyte) Gai neùn: compression spur
  73. 73. Moät soá daáu hieäu khaùc.  Choài xöông lôùn: thöôøng coù trong beänh khôùp do vaåyChoài xöông lôùn: thöôøng coù trong beänh khôùp do vaåy neánneán  Khuyeát xöông.Khuyeát xöông. Laø daáu hieäu cuûa beänh khôùp do vieâm nhieãm.Laø daáu hieäu cuûa beänh khôùp do vieâm nhieãm. Xô xöông:Xô xöông: daáu cuûa xöông bò kích thíchdaáu cuûa xöông bò kích thích Dính khôùp.Dính khôùp. Maát vöõng, baùn traät khôùpMaát vöõng, baùn traät khôùp
  74. 74. Caùc beänh lyù thöôøng gaëp. Thoaùi hoùa coät soángThoaùi hoùa coät soáng :: --Taát caû caùc khôùp coät soáng coù caùc daáu hieäu:Taát caû caùc khôùp coät soáng coù caùc daáu hieäu: Gai thaân soáng vaø caùc khôùp sau.Gai thaân soáng vaø caùc khôùp sau. Heïp khe khôùp.Heïp khe khôùp. Xô xöông maët khôùp.Xô xöông maët khôùp. Heïp ñóa ñeäm.Heïp ñóa ñeäm. Gaây cheøn eùp tuûy, reã thaàn kinh.Gaây cheøn eùp tuûy, reã thaàn kinh.
  75. 75. Caùc choài xöông lôùn doïc theo daây chaèng doïc tröôùc vaø nguyeân nhaân gaây beänh vaån khoâng roõ tuy coù giaõ thuyeát do thieáu vitamin A. Vaø daáu chöùng tinh theå gaây coát hoùa cuõng khoâng roõ. Neân vieäc chaån ñoaùn DISH do loaïi tröø vaø chuû yeáu döïa treân hình thaùi neân deã bò laàm vôùi vieâm dính coät soáng hoaëc thoaùi hoùa coät soáng. Taêng saûn xöông lan toûa heä xöông voâ caên (DISH : diffuse Idiopathic skeletal hyperostosis)
  76. 76. Beänh lyù naøy taán coâng vaøo khôùp coù bao khôùp vaø khôùp suïn vaø vuøng gaén daây chaèng vaø daây gaân cô. Do ñoù caùc vuøng bò toån thöông nhieàu nhaát laø heä xöông truïc nhö khôùp hoâng thieâng, khôùp sau vaø ñóa ñeäm coät soáng, khôùp soáng-söôøn,theo lyù thuyeát thöôøng beänh baét ñaàu vuøng khôùp hoâng thieâng sau ñoù lan vuøng ngöïc thaét löng vaø thaét löng cuøng. Vaø theo thôøi gian taát caû coät soáng coøn laïi seõ bò aûnh höôûng. Coù theå nhanh chaäm tuøy caù nhaân. Nhöng thöôøng chaäm hôn vieâm coät soáng do beänh vaåy neán vaø Reiter Vieâm khôùp hoâng thieâng laø daáu chuû cuûa Vieâm dính CS. Xaõy ra sôùm trong quaù trình beânh giai ñoaïn ñaàu coù theå khoâng caân xöùngt nhöng ñeán giai ñoaïn cuoái thì thöôøng ñoái xöùng 2 beân. Ñaëc tính naøy giuùp chaån ñoaùn phaân bieät vôùi RA, vaåy neán, Reiter, vaø nhieãm truøng. Caùc thay ñoåi vuøng khôùp hoâng thieâng xaõy treân toaøn boä khôùp chuû yeáu treân xöông chaäu. Vieâm dính coät soáng
  77. 77. Vieâm coät soáng dính khôùp Vieâm coät soáng dính khôùp aûnh höôûng treân khôùp hoâng thieâng & khôùp haùng
  78. 78. The characteristic radiographic features of ankylosing spondylitis include erosions, sclerosis, syndesmophytosis, and ankylosis.
  79. 79. Vieâm khôùp daïng thaáp Veà maët moâ hoïc gioáng nhö vieâm dính coät soáng. Nhöng veà vò trí vuøng aûnh höôûng coù khaùc: RA thöôøng taán coâng vuøng CS coå vaø maët khôùp sau gaây khuyeát baøo moøn xöông gaây maát vöõng tröôït thaân ñoát soáng daïng naát thang, heïp ñóa ñeäm vôùi xô xöông taám taän khoâng taïo gai vaø gaây traät ña khôùp nhieàu nhaát vuøng C1-C2. Rieâng coät soáng vuøng ngöïc, thaét löng vaø khung chaäu ít bò aûnh höôûng nhieàu nhö beänh vieâm dính coät soáng.
  80. 80. the dens is eroded in this patient with rheumatoid arthritis -- a mass of pannus is noted behind the dens and impinging on the thecal sac and cord in these T1- and T2-weighted MR images Other helpful differential findings are the absence of osteoporosis and the presence of bony proliferation and intraarticular bony ankylosis in the seronegative spondyloarthropathies.
  81. 81. Atlantoaxial subluxation due to ligament laxity Atlantoaxial impaction due to bilateral C1-2 facets erosion
  82. 82. Beänh lyù tích tuï tinh theå trong khôùp CPPD . Coät soáng thöôøng bò aûnh höôûng. Voâi hoùa ñóa ñeäm vuøng voøng sôïi thöôøng gaëp coù theå taïo gai dính. Söï voâi hoùa naøy gaây ñau löng. Nhaân meàm ít voâi hoaù hôn. Heïp ñaõi ñeäm cuõng hay gaëp vaø lan roäng nhieàu ñóa, keát hôïp vôùi xô xöông ñoát soáng. Voâi hoùa daây chaèng vaøng cuõng thöôøng gaëp,baát thöôøng daïng huûy xöông coät soáng ít hôn. Voâi hoùa suïn khôùp gaëp nhieàu vuøng khôùp mu hôn khôùp hoâng thieâng
  83. 83. CPPD of dens cervical spine ("crowned dens") . A: Anterior view of lumbar spine. Apparent bridging is not associated with erosions at the anterosuperior and anteroinferior borders of the vertebral bodies (in contrast to that seen in spondyloarthropathy). B: Lateral radiograph of lumbar spine with calcification of vertebral disks. Spine involvement in calcium pyrophosphate deposition disease
  84. 84. Gout Raát ít aûnh höôûng treân coät soáng, caùc daáu hieäu coù theå laø Khuyeát xöông khôùp sau, taám taän, heïp ñóa ñeäm . Khôùp hoâng thieâng bò aûnh höôûng khoaûng 7-17%, coù daáu khuyeát xöông daïng nang lôùn vuøng xöông caùnh chaäu vaø xöông thieâng. Tophi trong phaàn meàm caïnh khôùp…
  85. 85. Tích tuï urate trong phaàn meàm caïnh khôùp sau Vaø chaån ñoaùn baèng CT maøu (spectral CT)
  86. 86. Beänh lyù coát hoaù daây chaèng doïc sau
  87. 87. NHOÙM TUOÅI TUOÅI KHÔÛI PHAÙT BEÄNH LYÙ Treû(< 20 T) < 20 years Thaáp khôùp treû em Vieâm khôùp nhieãm truøng Trung nieân (> 20t ) 15 - 35 t Vieâm dính coät soáng HC Reiter Young adults Enteropathic arthropathie 25 - 55 years Rheumatoid arthritis Psoriatic arthritis Giaø (> 55t ) > 55 years Osteoarthritis DISH CPPD YEÁU TOÁ TUOÅI
  88. 88. Beänh lyù tyû leä Nam:Nöõ Ankylosing spondylitis 4:1 to 10:1 Psoriatic 2:1 to 3:1 Reiter's 5:1 to 50:1 Gout 20:1 DISH 3:2 CPPD 1:1 Primary osteoarthritis Enteropathic arthropathy Ulcerative colitis 4:1 Crohn's disease 1:1 Rheumatoid Arthritis 1:2 to 1:3 Yeáu toá giôùi tính
  89. 89. Kết Luận  X quang laø PP caõn baûn khôûiX quang laø PP caõn baûn khôûi ñaàu khi khaûo saùt beänh khôùp,ñaàu khi khaûo saùt beänh khôùp, do saún coù vaø deã thöïc hieän.do saún coù vaø deã thöïc hieän.  Giaù trò haïn cheá do tính chaát vaät lyù cuûa tia X, vaø söï xuaátGiaù trò haïn cheá do tính chaát vaät lyù cuûa tia X, vaø söï xuaát hieän chaäm caùc daáu chöùng.hieän chaäm caùc daáu chöùng.  Caàn tìm ra caùc daáu hieäu X quang tinh teá ñeå coù theå phaùtCaàn tìm ra caùc daáu hieäu X quang tinh teá ñeå coù theå phaùt hieän beänh sôùm giai ñoaïn coøn khaû naêng ñieàu trò.hieän beänh sôùm giai ñoaïn coøn khaû naêng ñieàu trò.  Caàn phaân bieät ñöôïc beänh lyù suïn khôùp (khoâng phuïc hoài)Caàn phaân bieät ñöôïc beänh lyù suïn khôùp (khoâng phuïc hoài) vaø caùc caáu truùc nhö maøng khôùp, caïnh khôùp…(coù theå phuïcvaø caùc caáu truùc nhö maøng khôùp, caïnh khôùp…(coù theå phuïc hoài)hoài)  Caàn keát hôïp laâm saøng,Caàn keát hôïp laâm saøng, CT scan, SA, MRI, xaï hình,CT scan, SA, MRI, xaï hình, xeùtxeùt nghieäm,nghieäm, teá baøoteá baøo beänh hoïcbeänh hoïc..
  90. 90. Caùm ôn
  • ChanMe1

    May. 30, 2017

Viemkhop (1)

Views

Total views

867

On Slideshare

0

From embeds

0

Number of embeds

0

Actions

Downloads

28

Shares

0

Comments

0

Likes

1

×