Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Επιθετικότητα στο Νηπιαγωγείο
Καούκη Μανίνα
Ειδική Παιδαγωγός/Συγγραφέας
MA Special Education
Η επιθετικότητα είναι ένα φαινόμενο που μπορεί να
παρατηρηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου
με πολλές διαφορε...
Τα περισσότερα παιδιά καταφέρνουν να μάθουν να
διαχειρίζονται την επιθετική συμπεριφορά πριν μεταβούν
στο δημοτικό, υπάρχε...
Τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο επιθετική
συμπεριφορά;
«Κάθε πράξη η οποία κατά τη διάρκεια μιας συμπλοκής, παραβιάζει ή
κι...
Η επιθετική συμπεριφορά μπορεί να είναι είτε σωματική, όπως το
δάγκωμα, το χτύπημα, η κλωτσιά, το σπρώξιμο, είτε λεκτική,
...
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των παιδιών που
εμφανίζουν επιθετική συμπεριφορά;
Έχουν την τάση να είναι υπερενεργητικά, ανή...
Καθοριστικό παράγοντα παίζει και το φύλο:
Τα αγόρια εκφράζουν περισσότερη σωματική βία από τα κορίτσια, αλλά
όταν πρόκειτα...
Ποιες είναι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν;
Πολλοί συγγραφείς υποστηρίζουν ότι το οικογενειακό περιβάλλον είναι
αυτό...
Τα παιδιά που, κατά την προσχολική περίοδο δεν μαθαίνουν πώς να επιλύουν
το πρόβλημα της επιθετικής συμπεριφοράς τους, κιν...
Ποιες εκπαιδευτικές πρακτικές είναι
κατάλληλες;
Αρχικά είναι καλό να αγνοήσουμε την ακατάλληλη συμπεριφορά του
παιδιού (Dr...
Παρατηρούμε πάντα το παιδί, η παρατήρηση ως μέθοδος
προηγείται της λήψης της απόφασης.
Παρατηρούμε το νήπιο όχι ως μαθητή ...
Τα παιδιά πάντα μέσα από τη συμπεριφορά τους:
Εκφράζουν τα συναισθήματά τους (αγχος, φοβο, κτλ)
Επικοινωνούν
Δηλώνουν τις ...
Η σωστή επικοινωνία της οικογένειας με το σχολικό
περιβάλλον.
Πολλές έρευνες υποστηρίζουν ότι η συνεργασία των γονέων με τ...
Δημιουργούμε ένα κατάλληλο αναπτυξιακό πρόγραμμα.
Ένα αναπτυξιακά κατάλληλο πρόγραμμα για νήπια βασίζεται
στον τρόπο με το...
Ενθαρρύνουμε την επιθυμητή συμπεριφορά.
Είναι σημαντικό να δίνουμε άμεση ανταπόκριση προς το
παιδί όταν κάνει κάτι το θετι...
Προσπαθούμε να φέρουμε το παιδί πιο κοντά σε άλλα
παιδιά (Κοινωνικοποίηση), το βάζουμε σε διάφορες
δραστηριότητες με ομάδε...
Στο χώρο του σχολίου οργανώνουμε αρκετά ομαδικά
παιχνίδια και βάζουμε τα παιδιά σε συνεργασία μεταξύ
τους. Οι εκπαιδευτικο...
Μελέτη περίπτωσης: Διονύσης, 5 χρόνων.
Σενάριο:
Μέχρι πρόσφατα, ο Διονύσης, που είναι μοναχοπαίδι, παρακολουθούσε το
πρόγρ...
Τι ενέργειες κάνουμε;
Αρχικά σκεφτόμαστε τι είναι αυτό που τον προκαλεί να κάνει αυτές τις
ενέργειες (δυσκολεύεται να μοιρ...
Αναπτύσσουμε στόχους
Βοηθάμε το παιδί να αναπτύξει ικανότητες συνεργασίας, να
μάθει την αξία της ομαδικότητας, να τηρεί κα...
Βιβλιογραφία
Badura, A. (1973). Aggression: A social learning analysis, New York: Holt.
Bouchard, C, Clarkson, M. & Tessie...
Επιθετικότητα στο Νηπιαγωγείο
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Επιθετικότητα στο Νηπιαγωγείο

Παρουσίαση

  • Be the first to comment

Επιθετικότητα στο Νηπιαγωγείο

  1. 1. Επιθετικότητα στο Νηπιαγωγείο Καούκη Μανίνα Ειδική Παιδαγωγός/Συγγραφέας MA Special Education
  2. 2. Η επιθετικότητα είναι ένα φαινόμενο που μπορεί να παρατηρηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου με πολλές διαφορετικές μορφές και διαστάσεις. Το ίδιο μπορούμε να διαπιστώσουμε και κατά την προσχολική ηλικία, καθώς είναι ιδιαίτερα σημαντική λόγω της αναπτυξιακής της φάσης, μέσα από τους μηχανισμούς της κοινωνικοποίησης. Σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει σημαντικά δείγματα παιδιών ηλικίας από την παιδική μέχρι την εφηβική δείχνουν ότι η επιθετικότητα αγγίζει τον υψηλότερο δείκτη στην ηλικία των 3 ετών (Hasan, Drolet, & Paquin, 2003).
  3. 3. Τα περισσότερα παιδιά καταφέρνουν να μάθουν να διαχειρίζονται την επιθετική συμπεριφορά πριν μεταβούν στο δημοτικό, υπάρχει όμως ένα ποσοστό το οποίο μεταβαίνει στο δημοτικό με τέτοιου είδους συμπεριφορές οι οποίες πλέον είναι πολύ έντονες και φανερές κατά την εφηβεία (βίαιη εφηβεία).
  4. 4. Τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο επιθετική συμπεριφορά; «Κάθε πράξη η οποία κατά τη διάρκεια μιας συμπλοκής, παραβιάζει ή κινδυνεύει να παραβιάσει την σωματική ή ψυχολογική ακεραιότητα ενός ατόμου»
  5. 5. Η επιθετική συμπεριφορά μπορεί να είναι είτε σωματική, όπως το δάγκωμα, το χτύπημα, η κλωτσιά, το σπρώξιμο, είτε λεκτική, όπως το βρίσιμο, η απειλή (Bouchard et al., 1996). Οι επιθετικές συμπεριφορές εμφανίζονται σταθερά και συστηματικά σε διάφορα περιβάλλοντα και χρονικές στιγμές.
  6. 6. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των παιδιών που εμφανίζουν επιθετική συμπεριφορά; Έχουν την τάση να είναι υπερενεργητικά, ανήσυχα, απρόσεκτα και να αρνούνται την βοήθεια αυτών που έχουν ανάγκη. Η πλειονότητα των συμμαθητών τους απορρίπτει, έχουν χαμηλή βαθμολογία στις μαθησιακές τους επιδόσεις και η γενικά - συνολική τους συμπεριφορά, αναστατώνει την εξέλιξη των δραστηριοτήτων μέσα στη τάξη. Για να κατανοήσουμε καλύτερα τη φύση της επιθετικής συμπεριφοράς, είναι σημαντικό να επικεντρώσουμε στα ατομικά χαρακτηριστικά του παιδιού, που μπορούν να αποτελέσουν παράγοντες κινδύνου επιθετικών συμπεριφορών, καθώς επίσης και στον τύπο των σχέσεων που έχει με τους ενήλικες και τους συμμαθητές του.
  7. 7. Καθοριστικό παράγοντα παίζει και το φύλο: Τα αγόρια εκφράζουν περισσότερη σωματική βία από τα κορίτσια, αλλά όταν πρόκειται για λεκτική βία, τα κορίτσια επιδεικνύουν ανάλογες, ή και περισσότερες, επιθετικές συμπεριφορές από τα αγόρια (Tremblay, 2000). Ένα παιδί που παρουσιάζει αδυναμία συγκέντρωσης της προσοχής ή μαθησιακές δυσκολίες είναι πιο εύκολο να επιδείξει επιθετικές χειρονομίες σε σχέση με ένα άλλο παιδί.
  8. 8. Ποιες είναι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν; Πολλοί συγγραφείς υποστηρίζουν ότι το οικογενειακό περιβάλλον είναι αυτό που ευνοεί την επιθετική συμπεριφορά ενός παιδιού (Cowie, 2000, Tremblay, 2000). Η έλλειψη προσοχής στα πρώτα χρόνια ζωής ενός παιδιού χαρακτηρίζουν την παραπέρα εξέλιξή του. Οι άνθρωποι δεν γεννιούνται με προδιαγεγραμμένες επιθετικές συμπεριφορές, αλλά τις μαθαίνουν με τον έναν ή άλλο τρόπο μέσα από το περιβάλλον που ζουν» (Bandura, 1973)
  9. 9. Τα παιδιά που, κατά την προσχολική περίοδο δεν μαθαίνουν πώς να επιλύουν το πρόβλημα της επιθετικής συμπεριφοράς τους, κινδυνεύουν να έχουν πολλά προβλήματα στη συνέχεια της ζωής τους. Τα παιδιά που εκφράζουν στο νηπιαγωγείο επιθετικές συμπεριφορές είναι συχνά παιδιά που απορρίπτονται από τους συμμαθητές τους. Τα παιδιά αυτά πολλές φορές γίνονται τα ίδια θύματα βίαιων συμπεριφορών από άλλα παιδιά. H απόρριψη αυτή είναι πιθανόν να οδηγήσει σε μια νέα μορφή βίας, με αποτέλεσμα πολλές φορές να μην γνωρίζουμε ακριβώς την αιτία πρόκλησης της επιθετικής συμπεριφοράς.
  10. 10. Ποιες εκπαιδευτικές πρακτικές είναι κατάλληλες; Αρχικά είναι καλό να αγνοήσουμε την ακατάλληλη συμπεριφορά του παιδιού (Drifte, 2004). Για κάποια παιδιά, οποιαδήποτε προσοχή, ακόμη και η αρνητική προσοχή, είναι μια ανταμοιβή. Αν για παράδειγμα πούμε στο παιδί «σταμάτα!» αμέσως εν αγνεία μας είναι σαν το επιβραβεύουμε γι αυτή την αρνητική συμπεριφορά, έτσι το πιο πιθανό είναι να το ξαναεπαναλάβει. Αν όμως αγνοήσουμε την συμπεριφορά τότε το πιο πιθανό είναι να του δώσουμε το μήνυμα ότι αυτό που κάνει δεν οδηγεί πουθενά.
  11. 11. Παρατηρούμε πάντα το παιδί, η παρατήρηση ως μέθοδος προηγείται της λήψης της απόφασης. Παρατηρούμε το νήπιο όχι ως μαθητή αλλά ως άτομο πολύπλευρο . Η παρατήρησή μας θα επικεντρωθεί στις μη αποδεκτές συμπεριφορές, θα παρατηρήσουμε για να μπορέσουμε να βρούμε την πηγή του προβλήματος. Παρατηρούμε μια συμπεριφορά ώστε να ανακαλύψουμε το τι την δημιουργεί.
  12. 12. Τα παιδιά πάντα μέσα από τη συμπεριφορά τους: Εκφράζουν τα συναισθήματά τους (αγχος, φοβο, κτλ) Επικοινωνούν Δηλώνουν τις ανάγκες τους Μαθαίνουν τον εαυτό τους
  13. 13. Η σωστή επικοινωνία της οικογένειας με το σχολικό περιβάλλον. Πολλές έρευνες υποστηρίζουν ότι η συνεργασία των γονέων με το σχολείο επιδρά θετικά όχι μόνο στην ακαδημαϊκή επίδοση των παιδιών αλλά και στη συμπεριφορά του παιδιού στο σχολείο, καθώς επίσης και στην αύξηση του κινήτρου για μάθηση (Γεωργίου, 2000). Οι γονείς που συνεργάζονται με τους νηπιαγωγούς γνωρίζουν καλύτερα τα παιδιά τους, κατανοούν τις αδυναμίες και τις ικανότητες και μαθαίνουν από αυτούς στρατηγικές αντιμετώπισης προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα παιδιά τόσο στο νηπιαγωγείο όσο και στο σπίτι.
  14. 14. Δημιουργούμε ένα κατάλληλο αναπτυξιακό πρόγραμμα. Ένα αναπτυξιακά κατάλληλο πρόγραμμα για νήπια βασίζεται στον τρόπο με τον οποίο τα μικρά παιδιά σκέφτονται και μαθαίνουν.
  15. 15. Ενθαρρύνουμε την επιθυμητή συμπεριφορά. Είναι σημαντικό να δίνουμε άμεση ανταπόκριση προς το παιδί όταν κάνει κάτι το θετικό. Για παράδειγμα: «Κώστα, είμαι πραγματικά πολύ ευχαριστημένη που βοήθησες το Διονύση να καθαρίσει τα τραπέζια. Μπορείς να είσαι πολύ υπερήφανος με τον εαυτό σου». Χρησιμοποιούμε κάτι το συγκεκριμένο ως ανταμοιβή για να δείξουμε στο παιδί ότι έκανε κάτι θετικό.
  16. 16. Προσπαθούμε να φέρουμε το παιδί πιο κοντά σε άλλα παιδιά (Κοινωνικοποίηση), το βάζουμε σε διάφορες δραστηριότητες με ομάδες παιδιών.
  17. 17. Στο χώρο του σχολίου οργανώνουμε αρκετά ομαδικά παιχνίδια και βάζουμε τα παιδιά σε συνεργασία μεταξύ τους. Οι εκπαιδευτικοί αρκετά συχνά οργανώνουν ομιλίες μεταξύ των παιδιών με τους κανόνες της τάξης, τονίζοντας πάντα περισσότερο την θετική πλευρά των κανόνων.
  18. 18. Μελέτη περίπτωσης: Διονύσης, 5 χρόνων. Σενάριο: Μέχρι πρόσφατα, ο Διονύσης, που είναι μοναχοπαίδι, παρακολουθούσε το πρόγραμμα του κλασικού νηπιαγωγείου, αλλά τώρα, λόγω εργασίας της μητέρας του, παρακολουθεί το πρόγραμμα ενός ολοήμερου νηπιαγωγείου. Είναι ένα έξυπνο παιδί και φαίνεται να διασκεδάζει συμμετέχοντας σε δραστηριότητες και εκτελώντας εργασίες τις οποίες εκπληρώνει πολύ γρήγορα. Προτιμά να παίζει με ένα ή δυο παιδιά και θέλει πάντοτε να διευθύνει ο ίδιος το παιχνίδι. Τσιμπάει ή χτυπάει τα άλλα παιδιά όταν δεν κάνουν αυτά που τους λέει, διατάζοντάς τα να βγούνε από το παιχνίδι, λέγοντας «Δεν σε αφήνω να παίξεις στο παιχνίδι μου». Ο Διονύσης όλο και συχνότερα τώρα συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο και ευκαιριακά τσιμπάει ή χτυπάει κάποιο άλλο παιδί χωρίς κάποιον εμφανή λόγο, μερικές φορές δε το κάνει, περνώντας απλά από μπροστά του.
  19. 19. Τι ενέργειες κάνουμε; Αρχικά σκεφτόμαστε τι είναι αυτό που τον προκαλεί να κάνει αυτές τις ενέργειες (δυσκολεύεται να μοιράζεται πράγματα- μοναχοπαίδι), μπορεί να βρίσκει το πρόγραμμα κουραστικό ή βαρετό, δεν έχει ίσως από τη δραστηριότητα αρκετά ερεθίσματα, η ευστροφία τον κάνει να τελειώνει γρήγορα και έτσι να βαριέται, τέλος μπορεί με βάση τη συμπεριφορά να προσπαθεί να τραβήξει το ενδιαφέρον)
  20. 20. Αναπτύσσουμε στόχους Βοηθάμε το παιδί να αναπτύξει ικανότητες συνεργασίας, να μάθει την αξία της ομαδικότητας, να τηρεί κανόνες. Βγάζουμε στην επιφάνεια τα καλά στοιχεία του Διονύση
  21. 21. Βιβλιογραφία Badura, A. (1973). Aggression: A social learning analysis, New York: Holt. Bouchard, C, Clarkson, M. & Tessier, R. (1996). Méthodes. In C. Lavallèe, M. Clarkson et L. Chenard (dir.), Conduites á caractère violent dans la résolution de conflits entre proches, Québec. Enquête sociale et de santé 1992-1993, chapitre 1, 7-20. Braken, B. (2000). Clinical observation of preschool assessment behaviour. In B. Bracken (ed.), The psychoeducational assessment of preschool children (pp. 45-46. Boston: Allyn & Bacon. Γεωργίου, Σ. (2000). Σχέση σχολείου- οικογένειας και ανάπτυξη του παιδιού. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Cowie, H. (2000). Aggressive and bullying behavior in children and adolescents. In G. Boswell (dir.) Violent Children and Adolescents. Asking the Question Why? London: Whurr Publishers, 138-150. Drifte, C. (2004). Encouraging Positive Behavior in the Early Years. A Practical Guide. London: Paul Chapman Publishing. Hasan, R., Drolet, M. & Paquin, M. (2003). Les conduites violentes chez les enfants de 3 a 6 ans: Comprendre pour mieux intervenir. Reflets, 9, (1), pp. 150-172. Tremblay, E. (2000). L’origine de la violence chez les jeunes. Isuma, automne, 10-16.

×