Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Statistike indekset

2,411 views

Published on

Statistike indekset

Published in: Education
  • Login to see the comments

Statistike indekset

  1. 1. Indekset
  2. 2. Kuptimi dhe aplikimi i indekseve Për studimin e dinamikës së dukurive dhe krahasimin në mes tyre përdoren treguesit relativ=indekset Ndryshime në kohë: p.sh të ardhurat e familjes janë rritur për 40% pas 5 viteve. A mund të blejë kjo familje më shumë mallra me të ardhurat e rritura. Varet nga? Kërkohet matja e nivelit të cmimeve
  3. 3. Llojet e indekseve 1. Individuale (bazë dhe zinxhiror) 2. Agregate (ponderuar) Indeksi i vëllimit fizik Vlerës Çmimeve
  4. 4. Indekset individuale Tregues relativ që shprehin raportin në mes të dy madhësive individuale të dukurive të njëllojta statistikore Dy madhësi: njëra që merret si bazë krahasimi (emëruesi I raportit të indeksit) dhe ajo që krahasohet (numëruesi I raportit të indeksit) Shembuj: rritja/zvogelimi I prodhimit, shpenzimeve, rritja ekonomike, etj.
  5. 5. Prodhimi në një ndërmarrje 2010: 400 ton 2012: 500 ton Indeksi individual që tregon shtimin e prodhimit =500/400=1.25=125% shtimi I prodhimit për 25%
  6. 6. Indekset bazë: raportin e nivelit të serisë kohore ndaj nivelit apo madhësisë së asaj serie të zgjedhur si bazë konstante. Me rëndësi zgjedhja e duhur e serisë së zgjedhur bazë (manipulim ngase mund të përdoret vlera më ë ultë ose më e lartë e serive). Jo shumë larg periudhës raportuese. Seria bazë N1 I1=(N2/N1)*100; I2=(N3/N1)*100 Nga indeksi zbritet 100 Mbetja pozitive nënkupton rritje në krahasim me serinë bazë Mbetja negative nënkupton rënie në krahasim me serinë bazë
  7. 7. Indekset zinxhirore Shprehin raportin e secilës seri raportuese ndaj madhësisë/serisë paraprake si bazë=indekse të thjeshta individuale Vargore-zinxhirore ngase nivelet e serisë kalojnë prej pozitës raportuese në pozitën e bazës së indeksit pasardhës Baza e llogaritjes së indekseve ndryshon I1=(N2/N1)*100; I2=(N3/N2)*100; I3=(N3/N2)*100 Interpretimi në raport me periudhën paraprake =100 I pandryshuar; mbi 100 rritje dhe nën 100 rënie vv II 7776 ;
  8. 8. Indekset agregate (grupore) Shprehin ndryshimet relative dhe ritmin e shtimit të dukurive të vrojtuara Indeksi i vëllimit fizik të prodhimit; indeksi I çmimeve; indeksi i vlerës së prodhimit.
  9. 9. Indeksi I cmimit Për identifikimin e ndryshimeve në kohë të cmimeve për artikuj te vecantë • I thjeshte/bazë si madhësi relative të thjeshta (cmimi në vitin raportues/në vitin bazë)166% cmimi në vitin raportues ishte sa 166% ose 66% më I lartë se në vitin bazë. • Indeksi zinxhiror=duke krahasuar cmimet e secilit vit me vitin paraardhës
  10. 10. Indeksi i çmimeve • Indeksi i Laspajerit • Indeksi i Paasche-së • Indeksi i Edgeworth • Indekset reale/ideale
  11. 11. Indeksi agregat i çmimeve Shprehin ndryshimin e përgjithshëm të cmimeve për një gup artikujsh. Për një familje për të matur koston e jetesës; kombinohen indekset e cmimeve për artikujt e ndryshmë me një shifër të vetme përmbledhëse
  12. 12. Indeksi agregat i paponderuar I çmimit • Analog me indeksin e çmimit të konsumit: shportë artikujsh Politika lidhur me pagat, përfitime nga sigurimet sociale bazohen në këtë indeks dhe si tregues për inflacionin. Në vitin 2010 do të duheshin 520 njësi për të blerë shportën me katër artikuj, e njejtë shportë në vitin 2012 ka kushtuar 460 njësi: indeksi=113 shporta e mallrave në vitin 1995 kushton për 13% më shumë në krahasim me vitin bazë.
  13. 13. Kufizimet e indeksit agregat të paponderuar: Ndikohet nga ndryshimi i artikujve me çmime të larta Nuk izolon efektin e çmimit të secilit artikull Nëse e kemi një produkt tjeter që në 2010 çmimin 470 dhe në 2012 400 atëherë indeksi (920/930)=98.9% rënie të çmimeve ngase një artikull rënie të çmimit.
  14. 14. Indeksi agregat i ponderuar i cmimit Me pesha në periudhën bazë: Indeksi I Laspayerit: pesha e artikujve merren sasitë në përiudhën bazë duke i shumëzuar me çmimet e të dy periudhave bazë dhe raportuese. (1240/1150)*100=107.8, në vitin 2012 do të kishim një kosto më të lartë prej 7.8% krahasuar me vitin 2010. Më i vogel sesa indeksi i paponderuar: çmimi i bukës nuk ka ndryshuar Nëse do të kishim ndryshime në çmime ose disa çmime të rritura disa të zvogëluara këto dy indekse do të kishin ndryshuar më shumë.
  15. 15. Laspayer-’model I ngrirë’ i konsumit I cili nëse ndërtohet në periudha të gjata kohore supozimet për konsumin e familjes mund të bëhen jo reale Indeksi i Paasche-s: Indeks agregat i pornderuar i çmimit me peshat e periudhës aktuale Ky indeks korigjon duke marrë për bazë sasitë e konsumuara në periudhën raportuese. Te dy indekset duke mbajtur sasitë e të mirave të pandryshuara mund të evidentojnë ndryshimin në çmim.
  16. 16. E mete e indeksit te Paasche-së ngase vargu I indekseve që ndërtohet nuk është I krahasueshëm me njëri tjetrin. Kjo ndodh ngase nëse llogarisim indeksin për vitin 1996 dhe 1997 ndryshimet paraqiten si për sasitë edhe për cmimet e përdoruara. Kërkon shpenzime ngase për cdo vit duhet bërë analiza për të përcaktuar sasitë e konsumuara për periudhën aktuale.
  17. 17. Të metat e Laspayerit dhe Paasche-së Asnjëri më i saktë se tjetri edhe pse masin të njejtin tregues Laspeyerit: sa para më shumë ose më pak do të duhej të shpenzonim në 2001 në krahasim me 2000 nëse do të donim të blenim sasinë e mallrave që kemi blerë në vitin 2000 (nëse 5% atëherë cmimet u rritën për 5%) Paasche-së: sa para më shumë ose më pak do të duhej të shpenzonim në 2001 në krahasim me 2000 nëse do të donim të blenim sasinë e mallrave që kemi blerë në vitin 2001 (nëse 5% atëherë cmimet u rritën për 5%) Dallimi me i madh sa më e largët periudha bazë
  18. 18. Indeksi me pesha të fiksuara Pesha të fiksuara në bazë të ndonjë analize që mbahen të njejta për llogaritjen e indeksit. Ndryshon nëse ndryshon konsumi I popullisisë: peshat rishikohen Mundëson: Përdorimin e peshave konstante me qëllim të vecimit të efektit të cmimeve
  19. 19. Indeksi mesatar i thjeshte i cmimit (i paponderuar) Gjinden indekset individuale, mblidhen dhe shuma pjestohet me numrin e indekseve E metë ngase rritjet në përqindje nga disa indekse balancohen me zvogëlimet e të tjerave I1=+50%; I2=-50%=indeksi I cmimit është 100% I njejtë
  20. 20. Indeksi i konsumit: Shporta e artikujve, ndryshimi I cmimeve=për të matur koston e jetesës Aplikimi I indeksit të cmimit për llogaritjen e pagës reale, nëse ndonjë pjesë e rritjes së pagës është thithur me rritjen e cmimeve Rritja e pagës nëse rritë fuqine ekonomike, tregohet përmes indeksit të cmimit (paga mesatare/indeksi I cmimit)=paga reale Indeksi i çmimit përfshin edhe ndryshime nga cilësia

×