Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Loading in …3
×
1 of 33

Hah xquang tac ruot bs phan vu anh minh

82

Share

Download to read offline

Bai soan hoc vien ck1 cao hoc HSCC

Related Books

Free with a 30 day trial from Scribd

See all

Related Audiobooks

Free with a 30 day trial from Scribd

See all

Hah xquang tac ruot bs phan vu anh minh

  1. 1. HÌNH ẢNH XQUANG TẮC RUỘT BS. PHAN VŨ ANH MINH LỚP CAO HỌC HỒI SỨC CẤP CỨU 2016-2018
  2. 2. TỔNG QUAN VỀ TẮC RUỘT • Nguyên nhân đau bụng cấp thường gặp (chỉ đứng sau viêm ruột thừa), ~20% các cấp cứu bụng ngoại khoa • Định nghĩa: là sự ngưng trệ lưu thông ruột. • Phân loại: • Tắc ruột cơ học: do các cản trở cơ học • Tắc ruột cơ năng (liệt ruột): do ngừng nhu động của ruột
  3. 3. NGUYÊN NHÂN TẮC RUỘT TẮC RUỘT CƠ HỌC TẮC RUỘT CƠ NĂNG  Trong lòng ruột: - Búi giun - Bã thức ăn - U - Khối phân/táo bón lâu ngày  Thành ruột: - U - Viêm nhiễm, sẹo xơ: lao ruột, bệnh Crohn, hẹp miệng nối,... - Lồng ruột  Ngoài thành ruột: - Dây chằng ruột - Dính - Thoát vị - Xoắn ruột - Liệt ruột phản xạ: do máu tụ sau phúc mạc do vỡ xương chậu, viêm phúc mạc, dịch tiêu hoá/thủng ruột, dịch tuỵ,... - Thiếu máu cấp, huyết khối động mạch hoặc tĩnh mạch mạc treo - Rối loạn chuyển hoá: hạ kali máu, toan chuyển hoá,... - Thuốc: kháng cholinergic, opioids,... - Các tổn thương thần kinh-cơ
  4. 4. BIỂU HIỆN LÂM SÀNG • Triệu chứng cơ năng: • Đau bụng cơn (tắc cao 3-4phút; tắc thấp 15-20phút). Tắc ruột do thắt có thể đau cơn trên nền âm ỉ hay liên tục. • Nôn ói: thay đổi tuỳ vị trí tắc. • Bí trung-đại tiện: tuỳ thời gian bị tắc, mức độ tắc và loại tắc • Triệu chứng thực thể: • Bụng chướng • Quai ruột nổi • Dấu “rắn bò” • Thay đổi âm ruột
  5. 5. Từ bài giảng của PGS.TS. Nguyễn Văn Hải
  6. 6. CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH Xquang bụng không sửa soạn - Hiệu quả trong phát hiện tắc ruột - XĐ vị trí tắc và cơ chế tắc - Nhanh, chi phí thấp, dễ tiếp cận Siêu âm bụng - Thấy ruột dãn, nhiều hơi và dịch - Gợi ý một số nguyên nhân: lồng ruột, u, áp xe... CTscan - KT mới, ngày càng được ứng dụng rộng rãi - Phát hiện sớm + đặc hiệu hơn Xquang - XĐ vị trí tắc, mức độ tổn thương ruột, nguyên nhân tắc
  7. 7. X-QUANG BỤNG ĐỨNG KHÔNG SỬA SOẠN
  8. 8. PHIM X-QUANG BỤNG ĐỨNG KHÔNG SỬA SOẠN BÌNH THƯỜNG
  9. 9. CÁC DẠNG HÌNH ẢNH KHÍ TRONG Ổ BỤNG BÌNH THƯỜNG • Hình ảnh hơi/x-quang: có đậm độ thấp, thường thấp hơn so với mô mềm xung quanh • Bình thường, khó phân biệt hình ảnh ruột non và ruột già trên X-quang, nhưng khi có dãn ruột, nhiều hình ảnh đặc trưng giúp phân biệt vị trí dãn ở ruột non hay ruột già • Quy tắc 3-6-9: về đường kính của các đoạn ruột: o Ruột non ≤ 3cm o Ruột già ≤ 6cm o Manh tràng ≤ 9cm
  10. 10. HÌNH ẢNH DẠ DÀY BÌNH THƯỜNG Picstures from: https://www.radiologymasterclass.co.uk/tutorials
  11. 11. HÌNH ẢNH RUỘT NON BÌNH THƯỜNG • Nằm giữa ổ bụng • Valvulae conniventes – các nếp gấp niêm mạc ruột chạy dài hết chiều rộng của quai ruột (mũi tên) Picstures from: https://www.radiologymasterclass.co.uk/tutorials
  12. 12. HÌNH ẢNH RUỘT GIÀ BÌNH THƯỜNG • Nằm ngoại vi ổ bụng (riêng đại tràng ngang và đại tràng sigma thì vị trí không cố định, khác nhau giữa các BN) • Haustra : các quai ruột có các nếp gấp chạy ngang một phần lòng ruột • Lòng có chứa phân Picstures from: https://www.radiologymasterclass.co.uk/tutorials
  13. 13. HÌNH ẢNH X-QUANG CỦA HỘI CHỨNG TẮC RUỘT
  14. 14. DẤU DÃN CÁC QUAI RUỘT (DISTENDED/ DILATED BOWEL LOOPS) From: Case courtesy of Dr Varun Babu, Radiopaedia.org, rID: 18015 Dãn các quai ruột già From: Case courtesy of Dr Ian Bickle, Radiopaedia.org, rID: 34633 Dãn các quai ruột non
  15. 15. DẤU MỰC NƯỚC HƠI (AIR-FLUID LEVEL) - Quan sát được trên phim Xquang bụng đứng - Do lòng ruột bị tắc nghẽn, gây ứ đọng dịch và hơi cùng lúc
  16. 16. DẤU TRÀNG HẠT (STRING OF PEARLS SIGN) From: Case courtesy of Dr Maulik S Patel, Radiopaedia.org, rID: 13853 - Thường gặp trong tắc ruột non - Còn gọi là “string-of-beads sign” - Hình ảnh được tạo nên do các túi khí nhỏ nằm trong lòng ruột non chứa đầy dịch
  17. 17. PHÂN BIỆT HÌNH ẢNH TẮC RUỘT NON VÀ TẮC RUỘT GIÀ Tắc ruột non Tắc ruột già Vị trí - mực nước hơi nằm ở giữa ổ bụng - xếp thành hình bậc thang - mực nước hơi nằm ở chu vi ổ bụng - ít bóng hơi Các quai ruột Chiều rộng > chiều cao Chiều cao > chiều rộng Kích thước Quai ruột non dãn khi đường kính ngang > 3cm Quai ruột già dãn khi đường kính ngang: - Manh tràng > 9cm - Đại tràng > 6cm Niêm mạc ruột - Các nếp gấp chạy dài suốt hết chiều rộng lòng ruột - Các nếp niêm mạc nằm sát nhau, mật độ dầy - Các nếp gấp chỉ chiếm một phần chiều rộng lòng ruột - Nếp niêm mạc thưa dần
  18. 18. https://www.slideshare.net/sinhvienykhoa/xquang-trong-chn-on-tc-rut
  19. 19. From: Case courtesy of Dr Ahmed Abd Rabou, Radiopaedia.org, rID: 27265 HÌNH ẢNH “BẬC THANG” TRONG TẮC RUỘT NON
  20. 20. Picstures from: https://www.radiologymasterclass.co.uk/tutorials HÌNH ẢNH TẮC RUỘT NON: - Các quai ruột dãn nằm quanh trung tâm ổ bụng - Các quai ruột dãn # 4-5cm - Nếp gấp của các quai ruột chiếm hết bề rộng lòng ruột; các nếp gấp nằm sát nhau - Có hình ảnh gợi ý BN được phẫu thuật trước đó (vòng tròn đỏ) => gợi ý nguyên nhân tắc ruột do dính sau mổ HÌNH ẢNH TẮC RUỘT GIÀ: - Hình ảnh dãn toàn bộ quai đại tràng từ đại tràng lên đến đại tràng xuống - Hình ảnh khối mật độ mô mềm (x) gợi ý là nguyên nhân gây tắc nghẽn. - Nếp gấp quai ruột ngắn, chỉ chiếm một phần lòng ruột, các nếp gấp thưa
  21. 21. MỘT SỐ HÌNH ẢNH GỢI Ý NGUYÊN NHÂN TẮC RUỘT
  22. 22. QUAI RUỘT CANH GÁC (SENTINEL LOOP) - Thường gặp trong bệnh cảnh viêm tuỵ cấp - Dịch tuỵ gây phản ứng viêm trong ổ bụng, làm dãn khu trú một quai ruột non do liệt ruột - Là dấu hiệu gợi ý tình trạng viêm trong ổ bụng (không phải là dấu hiệu chẩn đoán xác định) Picstures from: https://www.radiologymasterclass.co.uk/tutorials
  23. 23. HÌNH HẠT CÀ PHÊ (COFFEE BEAN SIGN) - Còn gọi tên là dấu hiệu “bent inner tube” (tạm dịch là: “ống gập hình khuỷu”) - Gặp trong xoắn đại tràng sigma - Là hình ảnh khí nằm trong quai ruột kín (closed loop) của đại tràng - Khi có hình ảnh này, có thể chụp phim Xquang đại tràng cản quang để chẩn đoán xác định (thấy hình ảnh “mỏ chim” – “bird’s beak”) Picstures from: https://en.wikipedia.org/wiki/Volvulus#/media
  24. 24. HÌNH HẠT CÀ PHÊ (COFFEE BEAN SIGN) Picstures from: https://nomsgalore.wordpress.com/tag/coffee/
  25. 25. DẤU MỎ CHIM (BIRD’S BEAK SIGN) - Thực hiện: thụt barium - Gặp trong xoắn đại tràng sigma - Do quai ruột xoắn chặt, nên thuốc cản quang không đi qua được From: https://www.medbullets.com/step2-3-gastrointestinal/20188/volvulus
  26. 26. HÌNH ẢNH THOÁT VỊ THÀNH BỤNG From: https://www.slideshare.net/Badheeb/abdomen-xray-signs
  27. 27. MỘT SỐ HÌNH ẢNH GỢI Ý LỒNG RUỘT Ở TRẺ EM Dấu hiệu hình bia Dấu hiệu mặt khum (thấu kính) From: https://bsxqtuan.wordpress.com/2012/09/24/long-ruot-o-tre-em-cac-khai-niem-hien-nay-ve-chan-doan/
  28. 28. From: Case courtesy of Radswiki, Radiopaedia.org, rID: 11177 LIỆT RUỘT (ILEUS) - Hay gặp ở người già, do táo bón - Nguyên nhân khác: do thuốc, hạ kali máu, bệnh Parkinson’s, ... - Hình ảnh dãn toàn bộ các quai ruột non lẫn ruột già
  29. 29. From: Case courtesy of Dr Hani Salam, Radiopaedia.org, rID: 8193 COLONIC PSEUDO-OBSTRUCTION - HỘI CHỨNG OGILVIE
  30. 30. MỘT SỐ HÌNH ẢNH GỢI Ý BIẾN CHỨNG CỦA TẮC RUỘT
  31. 31. KHÍ TRONG TĨNH MẠCH CỬA (PORTAL VENOUS GAS) - Hình ảnh khí trong tĩnh mạch cửa => gợi ý theo dõi biến chứng hoại tử ruột - Cần phân biệt với hình ảnh khí trong đường mật (thường nằm ở trung tâm; khí trong TM cửa thường nằm ở ngoại biên) From: Case courtesy of Dr Jeremy Jones, Radiopaedia.org, rID: 6130
  32. 32. CÓ HÌNH ẢNH KHÍ TRONG Ổ BỤNG => GỢI Ý THỦNG RUỘT From: Case courtesy of Dr Alexandra Stanislavsky, Radiopaedia.org, rID: 12645 Dấu đỉnh vòm (Cupola sign) From: Case courtesy of Dr Jeremy Jones, Radiopaedia.org, rID: 6129 Liềm hơi dưới hoành (mũi tên đỏ: cơ hoành)

×