Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

xây dựng thực đơn cho bệnh nhân đái tháo đường

xây dựng thực đơn cho bệnh nhân đái tháo đường

  • Login to see the comments

xây dựng thực đơn cho bệnh nhân đái tháo đường

  1. 1. XAÂY DÖÏNG THÖÏC ÑÔN PHUØ HÔÏP VÔÙI TAÛI ÑÖÔØNG (GLYCEMIC LOAD) & NAÊNG LÖÔÏNG NHU CAÀU Moät phöông phaùp giuùp kieåm soaùt ñöôøng huyeát PGS.Ts. Bác sĩ. Ta thi Tuyet-Mai Bệnh viện Nhan Dan Gia Dinh
  2. 2. NỘI DUNG 1. Bieän phaùp kieåm soaùt glucose maùu 2. Phöông phaùp xaây döïng thöïc ñôn 3. Thöïc ñôn maãu
  3. 3. BIEÄN PHAÙP KIEÅM SOAÙT ÑÖÔØNG HUYEÁT KIỂM SOÁT ĐƯỜNG HUYẾT THUOÁC TAÄP THEÅ DUÏC TIEÁT CHEÁ
  4. 4. NĂNG LƯỢNG NHU CẦU VỪA ĐỦ ÑA DAÏNG THÖÏC PHAÅM THỰC HÀNH DINH DƯỠNG Ở BỆNH NHÂN Đái Tháo Đường KIỂM SOÁT TỐT ĐƯỜNG HUYẾT Kiểm soát lượng Carbohydrate Hạn chế thực phẩm có GI cao CAÀN COÙ PHÖÔNG PHAÙP XAÂY DÖÏNG THÖÏC ÑÔN DÖÏA TREÂN TAÛI ÑÖÔØNG VAØ PHUØ HÔÏP NHU CAÀU NAÊNG LÖÔÏNG ENERGY KHẨU PHẦN THÖØA THỰC PHẨM GI CAO Khoâng kieåm soaùt Toát ñöôøng huyeát THU HẸP CHỌN LỰA THỰC PHẨM Giaûm chaát löôïng cuoäc soáng GL=GI/100CARBOHYDRATE/ñôn vò
  5. 5. 1. PHÙ HỢP NHU CẦU NĂNG LƯỢNG 5
  6. 6. CÁCH XÁC ĐỊNH NHU CẦU NĂNG LƯỢNG? - Nam (kg) = 52 + (1,9  [(Cao (cm)  0,39)-60]) - Nữ (kg) = 49 + (1,7  [(Cao (cm)  0,39)-60]) * Cân lý tưởng(kg): Robinson, 1983 * Mức hoạt đông: Mức hoạt động Nhẹ Trung bình Nặng Rất nặng Thời gian (giờ) / ngày Ngũ 12 10 9 9 Đứng 11 9 8 8 Đi bộ 1 5 6 5 Chạy 0 0 1 1 Tập thể dục 0 0 0 1 Nhẹ : 25kcal/kg Trung bình : 30 kcal/kg Nặng: 35 kcal/kg Rất nặng: 40 kcal/kg
  7. 7. XÁC ĐỊNH NHU CẦU NĂNG LƯỢNG THEO CHIỀU CAO, GIỚI, MỨC HOẠT ĐỘNG Cao Năng lượng nhu cầu theo mức hoạt động(kcal) (cm) Nhẹ Trung bình Nặng Rất nặng 135 900 1100 1300 1400 136 900 1100 1300 1500 137 900 1100 1300 1500 138 900 1100 1300 1500 139 1000 1200 1400 1500 NHU CẦU NĂNG LƯỢNG NỮ THEO CHIỀU CAO (Bảng 1B) Naêng löôïng nhu caàu = 1100 kcal
  8. 8. 2. Tính tải đường 8
  9. 9. GLYCEMIC INDEX VAØ GLYCEMIC LOAD CHÆ SOÁ ÑÖÔØNG (GLYCEMIC INDEX)LAØ GÌ? - Dieän tích döôùi ñöôøng noái caùc giaù trò G/s cuûa ngöôøi ñöôïc cho aên 10- 50 g CH thöïc phaåm taïi thôøi ñieåm 0, 15, 30, 45, 60, 90, 120 phuùt. -Chuaån laø GLUCOSE hay BAÙNH MÌ (100) PHAÂN LOAÏI CHÆ SOÁ ÑÖÔØNG THAÁP ≤ 55 TRUNG BÌNH 56-69 CAO ≥ 70 0 15 30 45 60 90 120 ≥ 70 ≤ 55 http://www.mendosa.com/gilists.htm
  10. 10. CAÙCH TÍNH GLYCEMIC LOAD CHÆ SOÁ ÑÖÔØNG/100  Löôïng CARBOHYDRATE/ñôn vò PHAÂN LOAÏI GLYCEMIC LOAD theo ñôn vò THAÁP ≤ 10 TRUNG BÌNH 11-19 CAO ≥ 20 PHAÂN LOAÏI GLYCEMIC LOAD theo ngaøy RAÁT THAÁP ≤ 60 THAÁP ≤ 80 TRUNG BÌNH 80-119 CAO ≥ 120 http://www.mendosa.com/gilists.htm
  11. 11. GLYCEMIC INDEX (GI) SO VỚI. GLYCEMIC LOAD (GL) Glycemic Index: phân loại CARBOHYDRATE theo mức làm tăng đường huyết của 1 LOẠI THỰC PHẨM. GI = glycemic chất lượng THỰC HÀNH: Dữ liệu về GI CHỈ CÓ Ở MỘT SỐ ÍT thực phẩm Glycemic Load: dự đoán sự thay đổi đường huyết của 1 LOẠI thực phẩm với 1 LƯỢNG carbohydrate. GL = Glycemic THỰC HÀNH: Không biết GL,  dùng GL ước lượng từ trang Web http://nutritiondata.self.com/hel p/estimated-glycemic-load Chất lượng Số lượng Bernard. J. Nutr. 136: 1377–1381, 2006.
  12. 12. CÁCH TÍNH TOÁN GLYCEMIC LOAD? 1. Tính toán carbohydrates trong nhóm thực phẩm GIÀU TINH BỘT 2. Tính GL của 1 SERVING thực phẩm giàu tinh bột 3. Tính GL của 1 NGÀY của tất cả nhóm thực phẩm giàu tinh bột
  13. 13. Nhóm thực phẩm giàu tinh bột Löôïng GL/ngaøy 80.0g Nguõ coác Ñaäu, haït coù daàu Rau Traùi caây Söõa vaø saûn phaåm töø söõa Baùnh keïo, ñöôøng
  14. 14. CÁCH KIỂM SOÁT TẢI ĐƯỜNG? 1. Chọn số đơn vị thực phẩm không vượt quá SỐ ĐƠN VỊ cho phép/sao cho TỔNG TẢI ĐƯỜNG/NGÀY không vượt quá 80G. 2. Trong cùng 1 nhóm thực phẩm, thực phẩm KHÁC NHAU có các mức GL KHÁC NHAU. THỰC PHẨM SỐ ĐƠN VỊ GL (g) /đơn vị GL (g) /ngày Đậu hủ 4 0.1 0.4 Sữa đậu nành không đường 4 0.45 1.8 Đậu đen khô 4 3.5 14.0 Đậu xanh 4 5.25 21.0 Hạt sen tươi 4 10.5 42.0 Đậu hủ nước đường 4 21.0 84.0 THỰC ĐƠN 1100 kcal Số đơn vị:4 NHÓM 2
  15. 15. 3. Xây dựng thực đơn 15
  16. 16. 16 Nhóm thực phẩm Năng lượng Muối (kcal) (mg) Nhóm 1 Ngũ cốc 100 Nhóm 2 Đậu và hạt có dầu 100 Nhóm 3 Rau 25 Nhóm 4 Trái cây 100 Nhóm 5 Thịt-trứng 100 Nhóm 6 Cá 100 Nhóm 7 Sữa-sản phẩm từ sữa 100 Nhóm 8 Đường-Bánh ngọt 25 Nhóm 9 Béo 25 Nhóm 10 Gia vị 393 Thực đơn xây dựng từ 10 nhóm thực phẩm, theo đơn vị thực phẩm, GL/ngày 80g The mean nutrient value of each food Nhóm in one serving size.
  17. 17. • Xác định năng lượng nhu cầu, i.e. LOẠI thực đơnBước1 • Xác định SỐ đơn vị thực phẩm trong 10 nhómBước 2 • Chọn lựa thực phẩm theo ĐƠN VỊ của mỗi nhómBước 3 • Đưa thực phẩm ĐÃ CHỌN LỰA từ 10 nhóm vào 3 BỮA ĂN trong ngày.Bước 4 4-bước xây dựng thực đơn
  18. 18. XÁC ĐỊNH NĂNG LƯỢNG NHU CẦU THEO CHIỀU CAO Cao Năng lượng nhu cầu theo mức hoạt động(kcal) (cm) Nhẹ Trung bình Nặng Rất nặng 135 900 1100 1300 1400 136 900 1100 1300 1500 137 900 1100 1300 1500 138 900 1100 1300 1500 150 1100 1400 1600 1800 Bảng 1B :Nhu cầu năng lượng của bệnh nhân nữ theo chiều cao Năng lượng nhu cầu nữ, cao 150 cm, hoạt động trung bình = 1400 kcal
  19. 19. 19 THỰC PHẨM (Đơn vị/ngày) LOẠI THỰC ĐƠN E nhu cầu (kcal) Ngũ cốc (Nh.1) Đậu (Nh.2) Rau (Nh.3) Trái cây (Nh.4) Thịt- trứn g (Nh.5 ) Cá (Nh.6 ) Sữa (Nh.7) Đường (Nh.8) Béo (Nh.9 ) Gia vị (Nh.10) 1 900 2 3 2 0.5 1 1 1 0.1 1 4 2 1000 2 3 2 0.5 1 1 1 0.1 1 4 3 1100 2 4 2 0.5 1 1 1 0.1 1 4 4 1200 2 4 3 1 1 2 1 0.1 2 3 6 1400 3 5 3 1 2 2 1 0.1 2 3 10 1800 3 6 4 1 2 2 2 0.2 3 3 11 1900 4 6 4 1 2 2 2 0.2 3 3 12 2000 4 6 4 1 2 3 2 0.2 3 2 18 2600 5 8 6 1 3 3 2 0.3 4 2 19 2700 5 9 6 1 3 4 2 0.3 4 1 20 2800 5 9 6 1 3 4 2 0.3 5 1 Xác định số đơn vị thực phẩm của 10 nhóm thực phẩm Bảng 2
  20. 20. DÙNG DANH SÁCH THỰC PHẨM CỦA 10 NHÓM THỰC PHẨM XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 1400 KCAL THÖÏC PHAÅM ÑÔN VÒ GL (g) /ÑÔN VÒ GL (g) / NGAØY ÑO LÖÔØNG/ ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ NGAØY Côm 2 16,2 32,4 ½ cheùn 1 cheùn Phôû 1 8,9 8,9 ½ cheùn ½ cheùn TỔNG 41,3 Nhóm 1. Ngũ cốc, 3 đơn vị CƠM GL/đơn vị = 16,2 g Số đơn vị = 2 GL/ngày = 16,2 g × 2= 32.4 g PHỞ GL/đơn vị = 8,9 g Số đơn vị = 1 GL/ngày = 8,9 g × 1= 8.9 g
  21. 21. DÙNG DANH SÁCH THỰC PHẨM CỦA 10 NHÓM THỰC PHẨM XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 1400 KCAL THÖÏC PHAÅM ÑÔN VÒ GL (g)/ ÑÔN VÒ GL (g)/ NGAØY ÑO LÖÔØNG/ ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ NGAØY Ñaäu phoäng luoäc 1 0,2 0,2 38 haït 38 haït Ñaäu huû 2 0,1 0,2 1 bìa ¼ 2 bìa ½ Söõa ñaäu naønh 1 0,5 0,5 2 ly 350 ml 2 ly 350 ml Taøo huû (khoâng nöôùc ñöôøng) 1 0,1 0,1 1 cheùn 1 cheùn TỔNG 1,0 Nhóm 2. Đậu-hạt có dầu, 5 đơn vị ĐẬU HỦ GL/đơn vị = 0,1 g Số đơn vị = 2 GL/ngày = 0,1 g × 2= 0.2 g
  22. 22. DÙNG DANH SÁCH THỰC PHẨM CỦA 10 NHÓM THỰC PHẨM XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 1400 KCAL THÖÏC PHAÅM ÑÔN VÒ GL (g)/ ÑÔN VÒ GL (g)/ NGAØY ÑO LÖÔØNG/ ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ NGAØY Caø chua 0,5 0,8 0,4 2 traùi 1 traùi Rau muoáng 0,5 0,4 0,2 1 naém ½ naém Baàu 1 0,8 0,8 1 quaû 1 quaû Ñaâu coâ ve 1 1,4 1,4 4 traùi 4 traùi TỔNG 2,8 Nhóm 3. Rau, 3 đơn vị CÀ CHUA GL/đơn vị = 0,8g Số đơn vị = 0,5 GL/ngày = 0,8g×0,5= 0.4g RAU MUỐNG GL/đơn vị = 0,4g Số đơn vị = 0,5 GL/ngày = 0,4g×0,5= 0.2g BẦU GL/đơn vị = 0,8g Số đơn vị = 1 GL/ngày = 0,8g×1= 0.8g ĐẬU CÔ VE GL/đơn vị = 1,4g Số đơn vị = 1 GL/ngày = 1,4g×1= 1,4g
  23. 23. DÙNG DANH SÁCH THỰC PHẨM CỦA 10 NHÓM THỰC PHẨM XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 1400 KCAL THÖÏC PHAÅM ÑÔN VÒ GL (g)/ ÑÔN VÒ GL (g)/ NGAØY ÑO LÖÔØNG/ ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ NGAØY Daâu 0,5 7,5 3,8 18 quaû 9 quaû Böôûi 0,5 6,9 3,5 ½ quaû ¼ quaû TỔNG 7,3 Nhóm 4. Trái cây, 1 đơn vị DÂU GL/đơn vị = 7,5g Số đơn vị = 0,5 GL/ngày = 7,5g×0,5= 3.8g BƯỞI GL/đơn vị = 6,9g Số đơn vị = 0,5 GL/ngày = 6,9g×0,5= 3,5g
  24. 24. DÙNG DANH SÁCH THỰC PHẨM CỦA 10 NHÓM THỰC PHẨM XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 1400 KCAL THÖÏC PHAÅM ÑÔN VÒ GL (g)/ ÑÔN VÒ GL (g)/ NGAØY ÑO LÖÔØNG/ ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ NGAØY Thòt boø 0,5 0 0 85g 50g Thòt heo 1,0 0 0 9 mieáng 73g 9 mieáng 73g Tröùng gaø 0,5 0 0 1,5 quaû 1 quaû TỔNG 0 Nhóm 5 Thịt trứng 2 đơn vị
  25. 25. DÙNG DANH SÁCH THỰC PHẨM CỦA 10 NHÓM THỰC PHẨM XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 1400 KCAL THÖÏC PHAÅM ÑÔN VÒ GL (g)/ ÑÔN VÒ GL (g)/ NGAØY ÑO LÖÔØNG/ ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ NGAØY Caù boáng 1,0 0 0 6 con 6 con Toâm 1,0 0 0 6 con 6 con TỔNG 0 Nhóm 6 Cá, 2 đơn vị
  26. 26. DÙNG DANH SÁCH THỰC PHẨM CỦA 10 NHÓM THỰC PHẨM XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 1400 KCAL THÖÏC PHAÅM ÑÔN VÒ GL (g)/ ÑÔN VÒ GL (g)/ NGAØY ÑO LÖÔØNG/ ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ NGAØY Yaourt khoâng ñöôøng 1,0 1,0 1,0 1,5 huû 1,5 huû TỔNG 1,0 Nhóm 7. Sữa, 1 đơn vị YAOURT GL/đơn vị = 1,0g Số đơn vị = 1,0 GL/ngày = 1,0g×1,0= 1,0g
  27. 27. DÙNG DANH SÁCH THỰC PHẨM CỦA 10 NHÓM THỰC PHẨM XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 1400 KCAL THÖÏC PHAÅM ÑÔN VÒ GL (g)/ ÑÔN VÒ GL (g)/ NGAØY ÑO LÖÔØNG/ ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ NGAØY Ñöôøng caùt 0,1 4,3 0,43 1 muoång caø pheâ 1/10 muoång caø pheâ TỔNG 1,0 NHOÙM 8. Ñöôøng-baùnh keïo; 0,1 ñôn vò ÑÖÔØNG CAÙT GL/ñôn vò = 4,3g Soá ñôn vò = 0,1 GL/ngaøy = 4,3g0,1= 0,43g
  28. 28. DÙNG DANH SÁCH THỰC PHẨM CỦA 10 NHÓM THỰC PHẨM XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 1400 KCAL THÖÏC PHAÅM ÑÔN VÒ GL (g)/ ÑÔN VÒ GL (g)/ NGAØY ÑO LÖÔØNG/ ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ NGAØY Daàu 2 0 0 1 muoång caø pheâ 2 muoång caø pheâ TỔNG 0 NHOÙM 9. DAÀU; 2 ñôn vò
  29. 29. DÙNG DANH SÁCH THỰC PHẨM CỦA 10 NHÓM THỰC PHẨM XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 1400 KCAL THÖÏC PHAÅM ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ ÑÔN VÒ ÑO LÖÔØNG/ NGAØY Boät neâm 1,0 2 muoång yaourt 2 muoång yaourt Nöôùc maém 1,0 2 muoång caø pheâ 2 muoång caø pheâ Boät ngoït 0,5 3 muoång yaourt 1,5 muoång yaourt Muoái 0,5 1 muoång yaourt ½ muoång yaourt TỔNG NHOÙM 10. GIA VÒ; 3 ñôn vò
  30. 30. ĐƯA THỰC PHẨM ĐÃ CHỌN (từ 10 nhóm) VÀO 3 BỮA ĂN TRONG NGÀY
  31. 31. SAÙNG TRÖA CHIEÀU TOÁI CÔM Phôû boø ½ toâ vaø 1 tröùng ½ cheùn ½ cheùn MOÙN MAËN Caù boáng kho Thòt heo kho ñaäu huû MOÙN XAØO Ñaäu coâ ve xaøo Rau muoáng luoäc MOÙN CANH Canh caø chua –toâm-ñaäu huû Canh baàu- toâm TRAÙNG MIEÄNG 1 ly söõa ñaäu naønh Yaourt xay daâu ¼ traùi böôûi BÖÕA PHUÏ Ñaäu phoäng luoäc 1 ly söõa ñaäu naønh TOÅNG TAÛI ÑÖÔØNG: Nhoùm 1: 41,3g Nhoùm 2: 1,0g Nhoùm 3: 2,8g Nhoùm 4: 7,3g Nhoùm 7: 1,0g Nhoùm 8: 0,43g 53,83g
  32. 32. KẾT LUẬN Đối với người bệnh đái tháo đường, không có thực phẩm không được ăn, mà quan trọng là người bệnh phải biết được mình sẽ được ăn bao nhiêu, đối với từng loại thực phẩm để giữ đường huyết ở mức ổn định

×