Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Guida turistike e vlores letersi

2,586 views

Published on

VLORA

Published in: Travel
  • Login to see the comments

Guida turistike e vlores letersi

  1. 1. Projekt Lenda;Letersi Tema:Guida Turistike e Vlores
  2. 2. Punoi:XhesikaMerko Vlora Vlora në Shqipëri, është porti i dytë për nga madhësia dhe ka një histori për të treguar, një histori të mbushur me tregti dhe det, me fitore dhe rrethime, me mbretëri dhe qeverisje që kanë ndjekur njëra tjetrën deri në ditët tona. Por ky qytet ka ditur të ruajë gjithmonë një shenjë dalluese, atë të famës dhe të mikpritjes. Si çdo port tjetër antik, Vlora është krenare për identitetin e saj: një urë mes Italisë dhe botës bizantine-otomane, por Vlora qe edhe qyteti nga ku u shpall pavarësia e Shqipërisë në 1912. Klima e butë, ditët e shumta me diell (më shumë se 250) gjatë vitit, dhe bukuritë natyrore të gjirit të saj e bëjnë atë një destinacion turistik natyror. Ka disa vende në Vlorë, të cilat jo vetëm dallohen për veçantinë e tyre, por mbartin edhe copëza "historie". -Pozita Gjeografike Bregdeti Vlonjat shtrihet në pjesën jug-perëndimore të Shqipërisë, pikërisht aty ku bashkohen dy dete: pjesa më jugore e detit Adriatik me atë veriore të detit Jon. Vlora nëpërmjet kanalit të Otrantos është pika më e afërt e Shqipërisë me bregdetin italian, vetëm 72 km. Vlora është ndër rrethet me gjatësinë më të madhe të vijës bregdetare, që shkon nga grykëderdhja e lumit Vjosa në veri deri në Qeparo në Jug. -Historia Vlora është një nga vendet më të pasura me histori në Shqipëri. Krahina është banuar që në periudhën antike. Gjurmët e para datojnë në shek. VI para Krishtit. Në këtë periudhë u ngritën në gjirin e Vlorës katër qytete antikë: Orikumi, Thronioni (Kanina), Triporti dhe Aulona. Secili prej këtyre qyteteve ka historinë e vetë të lindjes, lulëzimit dhe rënies. Dhe të tërë së bashku dëshmojnë historinë e lashtë të qytetërimit antik të trevës së Vlorës. Gjurmët më të lashta të qytetërimit i përkasin Orikumit të sotëm, i cili ruan ende brenda tij rrënojat e vjetra të qytetit, i cili luajti një rol tepër të rëndësishëm në luftën civile mes Çezarit dhe Pompeit. Si fillim atë e mbante Pompei si stacion për flotën e tij ushtarake, por më pas, në janar të vitit 48 para Krishtit, u pushtua nga Cezari. Qyteti duket se ka pasur një zhvillim relativisht të rëndësishëm ekonomik përderisa monedhat e tij të para janë prerë që në shekullin III para Krishtit. Në kohën bizantine dhe më pas gjatë Mesjetës Orikumi përmendet me emrin Jeriko. Në kohën e pushtimit osman, në fillimin e shekullit XV, turqit e pagëzuan qytetin me emrin Pashaliman, emër që përdoret nga banorët vendas shumë shpesh edhe në kohën e sotme. Aulona e dikurshme dhe Vlora e sotme është qendra më e rëndësishme qytetare, tregtare dhe turistike e bregdetit jugperëndimor të Shqipërisë. Ngjarja më e rëndësishme historike për Vlorën dhe gjithë Shqipërinë është Shpallja e Pavarësisë më 28 nëntor 1912, kur patrioti Ismail Qemali do të ngrinte në Vlorë flamurin kombëtar dhe do të krijonte qeverinë e përkohshme. Gjatë luftërave të shumta, Vlora ka luajtur rol vendimtar në ruajtjen e kufijve tokësorë dhe detarë. Veçanërisht kujtohet Lufta Vlorës e vitit 1920, e cila përfaqëson një nga qëndresat më të forta të shqiptarëve kundër pushtuesve italianë. Gjatë Luftës së Dytë Botërore Vlora do të shndërrohej në njërën ndër vatrat më të rëndësishme të Lëvizjes Antifashiste Nacionalçlirimtare.
  3. 3. 15 tetori 1944 është dita e çlirimit të Vlorës nga trupat gjermane. Në vitin 1990 populli i Vlorës do të kontribuonte në rrëzimin e diktaturës. Që nga ajo kohë e deri më sot Vlora ka njohur zhvillime shumë të rëndësishme dhe të shpejta në shumë drejtime, ku turizmi qëndron në pararojë. -Popullsia, Besimi, Ekonomia Popullsia: Në gjithë rrethin e Vlorës jetojnë rreth 230 mijë banorë, të përqendruar në katër qytete dhe nëntë komuna. Pjesa më e madhe e popullsisë, përfshi këtu edhe qytetin e Vlorës me rreth 120 mijë banorë, është përqendruar përgjatë bregdetit vlonjat. Besimi: Vlora dallohet për bashkëjetesën e besimeve të ndryshme fetare. Popullsia është e ndarë në myslimanë, bektashinj dhe të krishterë ortodoksë. Ekonomia: Vlora renditet në qendrat më të rëndësishme ekonomike, tregtare dhe turistike të vendit. Vlen të veçohen sektorë të tillë si turizmi, transporti, ekonomia bujqësore. -Vende për tu vizituar Karaburuni Zona e Karaburunit ka pasur 12 fshatra. Njerëzit më pas kanë emigruar në Itali, në vende si Kalabria e Siçilia. Pas vitit 1480, kur sulltan Sulejmani rrafshoiLabërinë, rrafshoifshatra të tëra. Shekspiri kur ka shkruar për shitjen e skllevërve në Venedik, e thotë se janë nga malet Akrokeraune (malet e Vetëtimave), ku shkrepin rrufetë. Karaburuni ka burime uji. Disa nga pikat e Karaburunit janë plazhi i Gramës, gjiri i Dafinës, Kepi (ku ka edhe vend për t'u ulur mjete të ajrit, është fusha e raketave). Aty janë ulur helikopterë që në vitet 1934-37, ndërsa ka pasur edhe vizitorë. Dikur Karaburuni ka qenë i banuar. Madje rezulton se deri në shekullin XVII-XVIII ka pasur banorë, të cilët më pas emigruan në Itali. Në Karaburun shkohet me anije, por ka edhe rrugë tokësore nga Pashalimani, e cila është e paasfaltuar. Turizmi më i madh mund të bëhet në gjirin e Gramës, ku rruga është deri në 2,5 km. Aty ka dhe diçka tjetër të favorshme për turizmin, pasi ka blegtori. Ka edhe shumë bimë medicinale. Ka mbi 40 lloj bimësh medicinale. Madje aty mund të gjesh edhe valanidhim, që është një nga pemët më të shenjta, që e ruajnë ata. Gjiret në Karaburun janë të mahnitshme. Sazani Mësohet se ky ishullka qenë i banuarqë në Antikitet.Në kohën e Bizantit quhejfshatiShën Koll.Në kohën e Turqisë quhejfshatiSebep.Dhe ka pasurmbi60 shtëpi.Të gjithë ishin thuajse detarë.Detarët bënin udhëtime të "çuditshme nga Gjibraltari deri në Dubrovnik.Të çuditshme sepse me mjetet prej druri që kishin,i habisnin të gjithë.Ishin mjete primitive.
  4. 4. Ata zhvillonin tregtimidis brigjeve të Vlorës, Ulqinit, Dubrovnikut,Spanjës dhe Anglisë.Sazanipas kohës së Bizantit ra në duart e turqve.Pastaje morën grekërit,më pas italianët dhe në 1920-n e rimorën shqiptarët.Pormbetii pashfrytëzuar, pasishqiptarët nukkishin mjete. Vetëmnë tetortë 1944-s u kthye në një vend që u vu në shfrytëzimnga shqiptarët.Pas kësaju krijua edhe repartiushtarak,poredhe një fshat që kishte rreth 1800 banorë.Madje kishte edhe punishte të tipit rrobaqepësi,ku punonin rreth 200gra. Sazani ka kishën e Shën Kollit, poredhe varri i Haxhi Aliut është aty.Monumentii tij është igdhendurnë gurdhe është vënë çimentato,jo Bronz. Një nga vështirësitë e Sazanit është çështja e ujit, pasiaty nukka ujë. Por njihet sivend i mirë për gjueti.Është gjuajtur shumë sorkadhja.Ka pasurdhitë egra dhe lepujtë egër. Shpellat Në pasuritë e Vlorës përfshihen edhe disashpella,si:shpella e shkruare Lepenicës,ështëGrama me mbishkrimet historike,porka dhe disa shpella me stalaktike dhe stalakmite,siç është Shpella e Duk Gjonit, dhe Selman Aliut në Dukat. Kultura dhe Traditat e Vlores Muzika, kercimi, veshja Muzika e treves se Vlores eshte nje nder me antiket ne Ballkan. Ne treven e Vlores gjenden menyra te te kenduarit, te cilat perbejne gjurme te nje kulture te lashte si: monofonia, kenge dyzereshe me dhe pa iso, kenge trizereshe pa iso, por me preres ose mbajtes, iso shumezereshe(polifoni) me tre e kater zera. Zerat njerezore zevendesojne gjithe instrumentat muzikore. Kur degjon kenget e Kurveleshit, Himares, Dukat-Tragjas, kenget e kenduara ne vallet eVranishtit, Terbacit, ndien se kontakton me nje art te lashte te tradites.
  5. 5. Ne vendet malore, me klime te ftohte, me blegtori te zhvilluar, veshjet popullore ne pjesen me te meadhe te tyre beheshin prej leshi. Ne luginat e malesise eshte perdorur dhe liri, gjithashtu edhe gjeshtra per veshje e shtroje. Veshje me e vjeter e gruas labe eshte ajo me fustan. Nje veshje e mevonshme kane qene edhe citjanet, veshje e huajtur nga Orienti, qe ndryshon plotesisht nga veshja e vjeter tradicionale vendase. Veshja e burrave eshte ruajtur origjinale-veshja me e vjeter eshte ajo me kemishe te gjate, me fustanelle e tirq kofshore, veshja me poture e tirq gjunjare, veshje me qillota. Ne veshjet me te vjetra vendase jane perdorur opinga te lopes, kepuce me profka, opinga me sholle te regjur, opingat me xhufka. Ne koke eshte mbajtur qylaf i bard he me thumb ne maje. Kostumi i Nartes eshte i perafert me kostumin e bregdetit. Veshjet e kesaj zone jane kryesisht te punuara me lir. Pervec linjes me fustan te gjate, te bardhe, me pala e me ploke ngjyre trendafili a ngjyre deti, nje veshje tjeter eshte dhe ajo me te zeza. Cfare mund te pihet ne Vlore Si vend mesdhetar Vlora ka shume te zhvilluar vreshtarine. Vera e prodhuar aty eshte e nje cilesie te rralle, permendim ketu Vloshin e Nartes. Eshte (vere e embel dhe brusko) e nxjerre nga vreshtat karakte ristike. Pikerisht ketu ne Narte ndodhet dhe fabrika e prodhimit te veres nga vellezerit ‘Berberi’ e cila eshte me njohura ne jugun e Shqiperise.Vererat e ndyshme, e bardha apo e kuqja, pershtatur per lloje te ndryshme gatimesh shoqerojne vaktet tuaja gjate pushimeve Rakia e embel . Ajo behet duke hedhur ne rakine e nxjerre ne menyren e zakonshme stafidhe dhe duke e lene te qendroje per 15 dite sa te embelsohet. Birra Vlora. Prodhohet ne Vlore me nje teknologji teresisht gjermane, kjo birre dallohet per shijen e saj te vecante. Ne Vlore ndodhet edhe fabrika moderne e birres “Norga” nje nga prodhueset me te medha ne te gjithe Shqiperine.
  6. 6. Punoi:Xhesika Merko

×