Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

الحفظ أهميته - عجائبه - طريقته - أسبابه

363 views

Published on

الحفظ أهميته - عجائبه - طريقته - أسبابه . الحفظ أهميته - عجائبه - طريقته - أسبابه .

Published in: Education
  • Be the first to comment

الحفظ أهميته - عجائبه - طريقته - أسبابه

  1. 1. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬5 ‫الرحيم‬ ‫الرحمن‬ ‫اهلل‬ ‫بسم‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫داع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ل‬ ‫دك‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬‫ل‬ ‫اا‬ ‫دك‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ل‬ ‫و‬ ‫هلل‬‫ا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ،‫ا‬ ‫عا‬ ‫ا‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫احل‬ . ‫مج‬ ‫لمحبه‬ ‫آ،ه‬ ‫ك‬ ‫ل‬ ‫حممبو‬ ‫نبينا‬ ‫هللرفك‬‫ا‬ ‫لفيب‬ ‫األنبياء‬ :‫ب‬ ‫ل‬ ‫ده‬‫د‬،‫ل‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬ ‫األ‬ ‫د‬‫د‬ ‫ا‬ ‫ه‬ ‫درو‬‫د‬‫مس‬،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫و‬‫ه‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دع‬‫د‬،‫ة‬‫زن‬ ‫م‬ ‫د‬‫د‬ . ‫ك‬ ‫هلل‬‫ا‬ ‫ا،قبح‬‫ل‬ ‫األلىفو‬ ‫احلظ‬ ‫ا،و‬ ‫زل‬ ‫دكه‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫دع‬‫د‬،‫األد‬‫ل‬‫داع‬‫د‬ ‫لآ‬ ‫توعو‬‫ر‬‫د‬‫د‬‫آ‬ ‫د‬‫د‬‫ت‬‫شاد‬‫ل‬ ‫دعو‬‫د‬‫و‬‫ر‬ ‫دامي‬‫د‬‫ت‬‫آ‬ ‫و‬ ،‫د‬‫د‬‫ث‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫داحلوظو‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ص‬، ...‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬، ‫زنق‬ .‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ ‫دعو‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ق‬ ‫ز‬ ‫دع‬،‫ة‬‫من‬ .. ‫م‬ ،‫ا‬ ‫رم‬ُ‫ش‬ . ‫األم‬ ‫وظ‬ ‫مل‬ ‫لزل‬ ‫مو‬ ‫ا،ون‬ ‫شاز‬ ‫م‬ ‫هللت‬‫ا‬ ‫شوظ‬ .‫،ع‬‫ة‬‫زن‬ ‫ع‬‫ع‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫زل‬ ‫احلوظ‬ ‫دةم‬‫ك‬‫ت‬ ‫ل‬ ‫دبمو‬ ،‫ا‬ ‫بزه‬ ‫زل‬ ‫تكةم‬ ‫زا‬ ‫ا،مسرط‬‫ل‬ ‫و‬ ‫ك‬ ‫،ك‬ ‫آرط‬ ‫احلوظ‬ ‫ل‬ ‫ده‬ ‫لج‬ ‫زل‬.‫بم‬ ‫ل‬ ‫د‬ ‫ج‬ ‫دةه‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ب‬‫ت‬ ‫دعو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫األ‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ل‬ ‫دعو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫هللصا‬‫ا‬ ‫دةه‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬‫،كح‬ ‫دام‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫هلل‬‫ل‬ .‫دل‬‫ف‬‫ل‬ ‫و‬ ‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دظ‬‫و‬‫ش‬ ‫د‬‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫طالا‬ ‫اين‬ ‫خ‬‫ل‬ ‫،نوسي‬ ‫شثا‬ ‫تقامي‬‫ع‬ ،‫ا‬ .‫ا،صرمي‬ ‫جشه‬ ، ‫ا‬ً ،‫خا‬ ‫م‬ ،‫ا‬ ‫كةا‬ ‫جي‬ ‫م‬ ‫لج‬ ‫ة‬ ‫اا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬،‫ل‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫زبا‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫ت‬ . ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ه‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ح‬‫ا،ب‬ ‫دةا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫ج‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ : ‫ي‬ ‫ا،تو‬ .‫احلوظ‬ ‫يع‬ :.‫األل‬ ‫ا،و‬ ‫ا‬.‫احلوظ‬ ‫جائب‬ :‫ا،ثاين‬ ‫،و‬
  2. 2. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 6 .‫احلوظ‬ ‫ع‬ ‫فر‬ ‫ه‬ ‫جائب‬ :.‫األل‬ ‫هللبح‬‫ا‬ .‫احلوظ‬ ‫ق‬ ‫ه‬ ‫جائب‬ :‫ا،ثاين‬ ‫هللبح‬‫ا‬ .‫ظ‬ ‫و‬ ‫ا‬ ‫ثر‬ ‫ه‬ ‫جائب‬ : ،‫ا،ثا‬ ‫هللبح‬‫ا‬ .‫احلوظ‬ ‫تقع‬‫ر‬‫ط‬ : ،‫ا،ثا‬ ‫ا،و‬ .‫احلوظ‬ ‫فباا‬ :‫ع‬ ‫ا‬‫ر‬،‫ا‬ ‫ا،و‬ .‫اء‬ ‫ا،ب‬ :.‫األل‬ .‫امي‬ ‫هلل‬‫ا‬ ‫ر‬ :‫ا،ثاين‬ .‫كتمام‬ ‫ا‬ : ،‫ا،ثا‬ ‫د‬ ‫ا،ت‬ :‫ع‬ ‫ا‬‫ر‬،‫ا‬. .‫ه‬ ‫م‬ ،‫ا‬ :‫اخلازس‬ .‫هللنافب‬‫ا‬ ‫ق‬ ،‫ا‬ ‫اختياع‬ :‫ا،سادس‬ .‫غر‬ ،‫ا‬ ‫ه‬ ‫احلوظ‬ :‫ع‬ ‫ا،سا‬ .‫ع‬ ‫اج‬‫ر‬‫هلل‬‫ا‬ :‫ا،ثازل‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬‫حل‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ق‬ ‫ت‬ ‫م‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬،‫جال‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ج‬ ‫اا‬ .‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬‫ل‬ ‫درهو‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ا‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬‫ي‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دةا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ . ‫ق‬ ،‫ا‬ .‫افتغال‬‫ل‬ ‫ا،طكب‬ ‫ه‬ ‫اجلب‬‫ل‬ ‫و‬ ‫م‬ ،‫ا‬
  3. 3. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬7 ‫األول‬ ‫الفصل‬ ‫أهمي‬‫ـ‬‫ـ‬‫الحف‬ ‫ة‬‫ـ‬‫ـ‬‫ظ‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫بل‬‫ل‬ ‫دامو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ص‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫األ‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دبعو‬‫د‬‫د‬‫د‬ ،‫ا‬ ‫ه‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬‫ش‬‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ص‬‫و‬ ‫ه‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫ده‬ ‫شو‬ ‫دبع‬‫ق‬ ‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫ه‬ ‫دب‬،‫ا،طا‬ ‫دبع‬‫ق‬ ‫دبعاو‬،‫ا‬ ‫امكع‬ ‫ز‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫،طا،ب‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫األئ‬ .‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫داع‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫افتح‬‫ل‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫كم‬ ،‫ا‬ ‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫هلل‬‫ا‬‫ل‬ ‫دنع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬،‫ا‬‫ل‬ ‫داا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ا،ص‬ ‫ك‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ن‬ .‫قبعه‬ ‫وع‬‫اع‬ ‫ه‬ ‫شو‬ ‫اد‬‫ز‬ ‫صكما‬ . ‫األم‬ ‫شوظ‬ ‫زل‬ : ‫لقي‬ .‫م‬ ‫ا،ون‬ ‫شاز‬ ‫م‬ ‫هللت‬‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫زل‬ : ‫قي‬ ‫قب‬ .. ‫م‬ ،‫ا‬ ‫ضمل‬ ‫دبو‬‫د‬‫ك‬‫ق‬ ‫در‬‫د‬‫ش‬ ‫دل‬‫د‬ ‫دالم‬‫د‬‫ص‬،‫ا‬ ‫شر‬ ‫دت‬‫د‬‫س‬‫ت‬ ‫م‬ :‫دظ‬‫د‬‫و‬‫احل‬‫ل‬‫دبعه‬‫د‬‫م‬ ‫ه‬ ‫دبطه‬‫د‬ ‫ي‬ .‫آاء‬ ‫زىت‬ ‫اعه‬ ‫افتح‬ ‫زل‬ ‫تتمصل‬ ‫حبي‬ ‫لتثبتهو‬ ‫قكب‬ ‫شر‬ ‫ل‬ ‫اه‬ ‫ل‬ :‫آي‬ ‫ا،قرآمو‬ ‫شوظ‬ :.‫تقا‬(1) . ‫قام‬ ‫اإل‬ ‫احلوظ‬ :‫زشبي‬ ‫ل‬ ‫ا،رمحل‬ ‫بب‬ .‫قا‬(2) . ‫احلوظ‬ ‫ك‬ ‫قام‬ ‫اإل‬ :.‫قا‬ ‫احلوظ؟‬ ‫زا‬ :‫محب‬ ‫زشنا‬ .‫فل‬(3) . ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫طال‬ ‫داء‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ل‬ ‫دلنهو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫آ‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫ل‬ ‫دظو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬‫احل‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫لأل‬ ‫،يهو‬ ‫عآبلك‬‫ل‬.‫ر‬ ‫ا‬ ‫ا،ب‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫مجع‬ ‫جمرد‬ ‫زل‬ ‫نوع‬ ‫نه‬ ‫هل‬ ‫زبين‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫و‬ ‫ل‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫م‬‫جي‬ ‫دةي‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫و‬ ‫دت‬‫د‬‫د‬ ‫مج‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫اشو‬ :‫دظ‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫األ‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫دره‬‫د‬‫ش‬ ‫اء‬‫ع‬‫ل‬ ‫دةكا‬‫د‬‫ب‬‫ين‬ ‫دع‬‫د‬‫م‬‫،ق‬ ً‫ع‬‫د‬‫م‬‫،ق‬ ‫دة‬‫د‬‫خ‬‫تل‬ ‫ام‬ ‫د‬‫د‬‫خ‬ ‫د‬‫ك‬ ‫دا‬‫د‬ً‫جا،س‬ ‫دام‬‫د‬ ‫د‬‫ج‬‫ا،ر‬ (1)‫ك‬ ،‫هللن‬‫ا‬ ‫باح‬ ‫هلل‬‫ا‬55. (2)( ‫ا،سازع‬ ‫لآداا‬ ‫الي‬‫ر‬،‫ا‬ ‫ألخالق‬ ‫اجلازع‬2/13.) (3)( ‫يع‬ ‫ا،مسر‬ ‫اآلداا‬2/111.)
  4. 4. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 8 !‫تمسبع؟‬ ‫اه‬‫ر‬ ‫مىت‬(1) . ‫ل‬ ‫د‬‫د‬‫ج‬‫ا،ر‬ ‫دبع‬‫د‬‫م‬ ‫ه‬ ‫دا‬‫د‬ ‫داظ‬‫د‬‫و‬‫شت‬ ‫ا‬ : ‫د‬‫د‬‫ي‬‫ق‬ :‫دالد‬‫د‬‫خ‬ ‫دل‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫ف‬‫ا،قا‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬ ‫د‬‫ش‬‫ل‬ ‫د،هو‬ ‫د‬ ‫دعس‬ ‫دل‬‫ز‬‫ه‬ ‫دبت‬‫د‬‫ش‬ ‫د‬، ‫دل‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬، ‫دع‬‫و‬‫ن‬ ‫د‬‫ب‬‫قك‬ ‫ده‬‫د‬ ‫و‬ ‫رو‬ ‫ر‬ ‫ا‬ ‫د‬(2) . ‫دا‬‫د‬‫د‬ً ‫شو‬ ‫دام‬‫د‬ ‫ل‬ ً‫ال‬‫دي‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ق‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫ده‬‫د‬‫ت‬ ‫مج‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دام‬‫د‬ ‫اا‬ :‫دصري‬‫د‬‫د‬‫س‬ ،‫ا‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬ ‫ته‬ ‫زنو‬ ‫قك‬ ‫ظ‬ ‫حمو‬ ،‫غ‬ ‫ا‬ً،‫ث‬ ‫ام‬ ‫اا‬‫ل‬ ‫هو‬ ‫ع‬ ‫هللنو‬‫ا‬ ‫ثرمي‬(3) . ‫دلم‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫داء‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دبه‬‫د‬‫د‬ ‫دبعهو‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ،‫د‬‫د‬‫د‬‫ب‬ ‫ل‬ ‫دظو‬‫د‬‫د‬‫و‬‫احل‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫أل‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ .‫ا،صتب‬ ‫م‬ ‫ط‬ ‫ه‬ ‫ش‬ ‫مما‬ ‫اه‬ ‫ف‬ ‫دب‬‫د‬‫ب‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬‫دام‬‫د‬‫م‬‫احل‬ ‫داشبه‬‫د‬‫م‬ ‫دع‬‫د‬‫ز‬ ‫دبخ‬‫د‬‫ت‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫د‬‫د‬ :‫دام‬‫د‬ ‫دل‬‫د‬ ‫اق‬‫ز‬‫در‬‫د‬،‫ا‬ ‫ا‬ً‫كم‬ ‫به‬ ‫ال‬(4) :‫نمسب‬‫ل‬ ‫و‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ط‬‫ا،قم‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫ديس‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬،‫ل‬ ‫دبع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ،‫ا‬ ‫اه‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬(5) ‫،كخكي‬ ‫ا،بي‬‫ل‬(6) ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫ديس‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫دبت‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫حل‬‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬ ‫مل‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ :،‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫مس‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دام‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫مس‬‫ك‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫دج‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ل‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫م‬ ‫داا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ص‬ ‫دبك‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫ديء‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫جي‬ ‫و‬ ‫دبت‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫حل‬‫ا‬ ‫دحاا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫ب‬ ‫زصا‬(7) . (1)( ‫الي‬‫ر‬،‫ا‬ ‫ألخالق‬ ‫اجلازع‬2/248.) (2)( ‫،كخطيب‬ ‫اجلازع‬2/266.) (3)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫طكب‬ ‫ك‬ ‫احل‬74. (4)( ‫،كخطيب‬ ‫اجلازع‬2/252.) (5)‫احل‬‫ك‬ ‫زي‬ ‫اجل‬ ‫ل‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬25-26. (6)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫يام‬ ‫جازع‬ :‫ر‬ ‫ان‬115. (7)( ‫بي‬ ‫ل‬ ‫ا،صاز‬1/15.)
  5. 5. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬1 :‫األزدي‬ ،‫تس‬ ‫ل‬ ‫حممب‬ .‫قا‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ً ‫شا‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ً‫ي‬ ‫ا‬‫ل‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ص‬ ‫مل‬ ‫اا‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬‫تن‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫،كص‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫جم‬ ‫دس‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫جم‬ ‫ه‬ ‫ي‬ ،‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫داكب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫آ‬ ‫د‬ ‫دت‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫ا،ب‬ ‫ه‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ك‬ ‫ل‬(1) : ‫ش‬ .‫قا‬ ‫ه‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ً‫قرطاف‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫د‬ ‫دت‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬‫ا‬ ‫اطيس‬‫ر‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬،‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫د‬ ‫دت‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬‫ز‬ ‫دقس‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬(2) ‫زل‬ ‫ا،وقيه‬ ‫ع‬ ‫زن‬ ‫تنسب‬ ‫لمما‬ :‫ا،رب‬ ‫بب‬ ‫ل‬ ‫ا‬ .‫قا‬:‫،ه‬ ‫ق‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫مح‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫و‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫ش‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ز‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ك‬ ‫دنبلق‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ط‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬، ‫داء‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ل‬ ‫دن‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ط‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ز‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دام‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫ا،ب‬ ‫ه‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬ ‫م‬ ‫ق‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬،‫ا‬ ‫ه‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دام‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ق‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬،‫ا‬ ‫ه‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬ ‫ل‬(3) ‫،بمساع‬ ‫لنسبشما‬ ‫اخلطيب‬ ‫ا‬ ‫ر‬ ‫ا‬ ‫ا،بيتام‬ ‫كةام‬ : ‫ائب‬(4) . ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫ب‬‫ت‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫و‬ ‫م‬ ‫دي‬‫د‬‫غ‬‫لتنب‬ :‫جي‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ا،ق‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫س‬‫ش‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫دبتح‬‫د‬‫د‬‫م‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬ ،‫ا‬‫ر‬ ‫ا‬ ‫ا،ب‬ ‫ه‬ ‫لد‬ ‫زا‬ ‫اطر‬ ‫اخل‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫زا‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫ك‬(5) . (1)( ‫الي‬‫ر‬،‫ا‬ ‫ألخالق‬ ‫اجلازع‬2/251-525.) (2)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫يام‬ ‫جازع‬116. (3)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫يام‬ ‫جازع‬116. (4)( ‫الي‬‫ر‬،‫ا‬ ‫ألخالق‬ ‫اجلازع‬2/252) (5)( ‫شسل‬ ‫بتح‬ ، ‫م‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫جبب‬1/244.)
  6. 6. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 12 ‫دب‬‫د‬‫ت‬‫،كص‬ ‫د‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫ق‬ ‫دا‬‫د‬‫ز‬ ‫دلنهو‬‫د‬‫آ‬ ،‫د‬‫د‬‫ب‬ ‫در‬‫د‬‫ش‬ ‫لت‬ ‫دظو‬‫د‬‫و‬‫احل‬ ‫دع‬‫د‬‫ي‬ ‫دربز‬‫د‬‫ت‬ ‫دا‬‫د‬‫مم‬‫ل‬ ‫ه‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬ً ‫حمو‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ص‬‫ت‬ ‫مل‬ ‫اا‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫ي‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫يو‬ ‫داو‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫تكو‬ ‫ع‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ .‫بع‬ ،‫ا‬ ‫ش‬ .‫قا‬(1) : ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫ه‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫اجل‬ ‫دلم‬ ‫داحلوظ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫ك‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫ورق‬ ‫دامي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫آ‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫،كص‬ ‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫رق‬ ‫داع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬،‫ا‬‫ل‬ ‫داو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫تغرق‬ ‫داء‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫هلل‬‫ا‬ ‫درقشا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬‫ت‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬،‫ا‬‫ل‬ ‫داو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫رق‬ ‫دلع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬،‫ا‬‫ل‬ ‫ل‬ ‫داو‬‫د‬‫ز‬ ‫دبب‬‫د‬‫س‬، ‫دبش‬‫د‬‫ت‬ ‫د‬‫د‬‫و‬‫ك‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫دب‬‫د‬، ‫دةا‬‫د‬‫ك‬ ‫دبا‬‫د‬‫ش‬ ‫دب‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ :‫ء‬ ‫كؤ‬ ‫لزل‬ ‫بعو‬ ،‫ا‬ ‫ه‬ ‫ظ‬ ‫و‬ ‫ا‬ ‫ا‬ ‫رج‬ ‫نشاو‬ ‫ا‬‫ل‬‫ب‬ ‫ت‬ ‫ا‬ 1-‫(مي‬ ‫دال‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫درل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬154‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫ء‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ب‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ا‬ ) ‫آخر‬ ‫زنه‬ ‫تؤخة‬ ‫زا‬ ‫مجيع‬ ‫صام‬ ‫اش،قو‬‫ه‬ ‫شو‬ ‫زل‬ ‫مره‬(2) . 2-‫(مي‬ ‫ام‬ ‫يب‬ ‫ل‬ ‫ا‬287‫تنع‬ ‫ه‬ ‫و‬‫ر‬ ‫ا،ب‬ ‫تبه‬ ‫اكب‬ : ‫قي‬ ) ‫شبت‬ ، ‫مخس‬ ‫ه‬ ‫شو‬ ‫زل‬ ‫اد‬ ‫ل‬ ‫نجو‬‫ة‬،‫ا‬(3) . 3-‫(مي‬ ‫دايب‬‫د‬‫د‬ ‫اجل‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫م‬‫حم‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫ص‬ ‫د‬‫د‬‫د‬355‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫دخ‬ :. ‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ت‬ ) ‫دةي‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ج‬‫ا،ر‬ ‫د‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫ز‬‫غال‬ ‫دةمي‬‫د‬‫د‬‫و‬‫لن‬ ‫امو‬‫ر‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ط‬‫قم‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫ر‬ ‫م‬ ‫دام‬‫د‬‫د‬ ‫ل‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ر‬،‫ا‬ ‫دا‬‫د‬ً‫ز‬ ‫زغم‬ ‫دالم‬‫د‬‫غ‬،‫ا‬ ‫دع‬‫د‬‫ج‬‫ر‬ ‫دبو‬‫د‬‫ت‬‫ا،ص‬ ‫دبه‬‫د‬‫ن‬ ‫د‬‫د‬‫ن‬‫ا‬.‫دب‬‫د‬‫ت‬‫ا،ص‬ ‫دا‬‫د‬‫ض‬ :.‫دا‬‫د‬‫ق‬ ‫و‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫زن‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫دص‬‫د‬‫د‬‫مس‬‫ت‬ ‫دبت‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫د‬‫د‬‫د‬، ‫دائك‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫ي‬ ‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دت‬‫د‬‫د‬‫غ‬ : ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ق‬ (1)‫ك‬ ‫ا،يب‬ ‫،كث‬ ‫احلسل‬ ‫قبيح‬‫ل‬ ‫ا،قبيح‬84. (2)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫طكب‬ ‫ك‬ ‫احل‬74. (3)( ‫احلواظ‬ ‫ر‬ ‫ة‬2/641.)
  7. 7. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬11 ‫ا‬ً‫زتن‬ ‫ل‬ ‫ا‬ً‫فناد‬ ‫شبت‬(1) . 4-‫(مي‬ ‫دي‬‫د‬‫ك‬‫اخلت‬ ‫دب‬‫د‬‫مح‬ ‫دل‬‫د‬ ‫درمحل‬‫د‬،‫ا‬ ‫دب‬‫د‬‫ب‬ ‫اا‬ ‫دب‬‫د‬‫ب‬ ‫د‬‫د‬335‫د‬‫د‬‫د‬‫خ‬‫د‬ ) ‫ده‬‫د‬‫ب‬‫ت‬ ‫ده‬‫ت‬‫حلق‬ ‫م‬ ‫ا‬ً‫ع‬ ‫دش‬‫آ‬ ‫دبا‬‫د‬‫ح‬ ‫دهو‬‫ب‬‫ت‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫ديء‬‫د‬‫آ‬ ‫ده‬ ‫ز‬ ‫ديس‬،‫ل‬ ‫و‬‫در‬ ‫ا،ب‬ ‫شو‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫دبت‬‫ش‬ ، ‫خبمس‬ ‫شب‬ :. ‫تق‬ ‫صام‬‫دن‬‫ت‬‫حلق‬ ‫م‬ ‫دي‬ ‫تيب‬(2) . 5-‫(مي‬ ‫،ي‬‫دة‬‫د‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫اا‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ب‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫حم‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫مح‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬222:. ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ت‬ ) ‫كه‬ ‫ه‬ ‫شو‬ ‫ين‬ ‫فويام‬ ‫تاا‬ ‫زن‬ ‫تسرق‬ ‫م‬ ‫ام‬(3) . ‫الثاني‬ ‫الفصل‬ ‫الحفظ‬ ‫عجائب‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ج‬ ‫دشا‬‫د‬‫د‬ ‫دعو‬‫د‬‫د‬ ‫لزتن‬ ،‫د‬‫د‬‫د‬‫ث‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫و‬‫احل‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ئ‬‫جا‬ ‫ج‬ ،‫ا‬‫ل‬ ‫داو‬‫د‬‫ش‬‫زن‬ ‫دب‬‫د‬‫ج‬ ‫ل‬ ‫دمع‬‫د‬‫س‬‫ل‬ ‫ده‬‫د‬‫ب‬‫جائ‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫دع‬‫د‬‫ب‬‫جي‬ ‫در‬‫د‬ ‫داد‬‫د‬‫ص‬‫دب‬‫د‬‫ئ‬‫ا‬ :‫منشا‬ ‫عو‬ ‫زتن‬ ‫احلوظ‬ ‫ه‬ ‫در‬‫د‬‫ث‬ ‫ه‬ ‫دب‬‫د‬‫ئ‬‫جا‬ ‫ل‬ ‫دهو‬‫د‬ ‫ق‬ ‫ه‬ ‫دب‬‫د‬‫ئ‬‫جا‬ ‫ل‬ ‫دظو‬‫د‬‫و‬‫احل‬ ‫ع‬ ‫در‬‫د‬‫ف‬ ‫ه‬ ‫دب‬‫د‬‫ئ‬‫جا‬ .‫ظ‬ ‫و‬ ‫ا‬ (1)( ‫زي‬ ‫اجل‬ ‫ل‬ ‫احلبائح‬1/27‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬‫ل‬ ‫)و‬61،‫ا،س‬‫ل‬ ‫و‬ (16/81.) (2)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬45( ،‫ا،س‬ :‫ر‬ ‫ان‬‫ل‬ .15/436.) (3)( ‫احلواظ‬ ‫ر‬ ‫ة‬1/357.)
  8. 8. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 12 ‫دةه‬‫ك‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫د‬‫ن‬ ‫د‬ ‫ه‬ ،‫ث‬ ‫منااج‬ ‫اإلفالزيع‬ ‫األزع‬ ‫ه‬ ‫شرمي‬ ‫،قب‬‫ل‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫ده‬‫د‬‫ي‬‫ك‬ ‫د‬‫د‬‫و‬‫لق‬ ‫دا‬‫د‬‫ز‬ ‫دا‬‫د‬‫ش‬‫ي‬ ‫در‬‫د‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫ن‬ ‫د‬‫د‬‫ص‬، ‫دا‬‫د‬ً‫زبحث‬ ‫دردمي‬‫د‬ ‫دةا‬‫د‬، ‫و‬ ‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫ن‬‫األ‬ . ،‫ا‬ ‫زص‬ ‫دبم‬‫د‬ ، ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫ه‬ ‫لعد‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬ ‫در‬‫د‬‫د‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫هللق‬‫ا‬ ‫ديس‬‫د‬،‫ل‬‫دع‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫لق‬ ‫دهو‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ا‬ ‫داظ‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ت‬‫ل‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫اهل‬ ‫دحة‬‫د‬‫د‬‫مس‬، ‫داو‬‫د‬‫د‬ ‫دةا‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ل‬ ‫دعو‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫زث‬ ‫در‬‫د‬‫د‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫هللق‬‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دهو‬‫د‬‫د‬ ‫ائب‬ ‫دبو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫حل‬‫ا‬ ‫داو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ا‬‫ل‬ ‫دربو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ،‫ا‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ا،تح‬‫ل‬ ‫دحو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ر‬‫ا،ط‬ ‫دك‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬، ‫و‬ ‫ائ‬‫ة‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ،‫ا‬ . ‫ق‬ ،‫ا‬ .‫افتغال‬‫ل‬ .‫احلوظ‬ ‫ع‬ ‫فر‬ ‫ه‬ ‫جائب‬ :.‫األل‬ ‫هللبح‬‫ا‬ .‫احلوظ‬ ‫ق‬ ‫ه‬ ‫جائب‬ :‫ا،ثاين‬ ‫هللبح‬‫ا‬ .‫ظ‬ ‫و‬ ‫ا‬ ‫ثر‬ ‫ه‬ ‫جائب‬ : ،‫ا،ثا‬ ‫هللبح‬‫ا‬ ‫األ‬ ‫هللبح‬‫ا‬.‫احلوظ‬ ‫ع‬ ‫فر‬ ‫ه‬ ‫جائب‬ :.‫ل‬ ‫اإلفالزيع‬ ‫األزع‬ ‫الم‬ ‫أل‬ ‫جيبع‬ ‫زثكع‬ ‫اإلفالزي‬ ‫تخ‬‫ع‬‫ا،تا‬ ‫فج‬ ‫،قب‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫وظ‬ ‫زل‬ ‫منش‬ ‫و‬ ،‫ا‬ ‫ه‬ ‫اكبش‬ ‫ز‬ ‫ن‬ ‫لقب‬ ‫احلوظو‬ ‫ع‬ ‫فر‬ ‫ه‬ :‫ء‬ ‫كؤ‬ ‫زثكع‬ ‫لزل‬ ‫اعو‬‫ر‬‫ص‬‫ل‬ ‫اد‬ ‫حباجع‬ ‫كيس‬ ‫و‬‫زر‬ .‫ل‬ 1-‫(ت‬ ‫الشعبي‬ ‫شراحيل‬ ‫بن‬ ‫عامر‬101:) :‫يب‬ ‫ا،مس‬ .‫قا‬ ‫دا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ض‬‫ل‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬‫دبت‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫حب‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫ن‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫ل‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫داء‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ي‬ ‫ه‬ ‫ء‬ ‫كي‬ ‫يبه‬ ‫ت‬ ‫م‬ ‫م‬ ‫اشتج‬(1) . 2-‫(ت‬ ‫السدوسي‬ ‫دعامة‬ ‫بن‬ ‫قتادة‬111:) (1)‫ك‬ ‫احل‬‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫طكب‬71‫و‬72‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬‫ل‬ .41.
  9. 9. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬13 ‫دبا‬‫د‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ق‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ز‬ : ‫داد‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ق‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬–‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬-‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ز‬‫ل‬ ‫ديو‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬ ‫ا‬ : ‫اناي‬–‫ق‬–‫قكيب‬ ‫اه‬ ‫ل‬ ‫ا‬ً‫آيق‬(1) . :‫دا‬‫د‬‫د‬ً‫ز‬ ‫ت‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬ .‫ن‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬ ‫دام‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫دع‬‫د‬ ‫ع‬ ‫ديب‬‫د‬‫د‬‫س‬‫هلل‬‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫يب‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬‫،ة‬ :.‫دا‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ ‫ش‬ !‫صتب‬ ‫،يس‬‫م‬ :‫ده‬، ‫د‬‫ك‬‫ق‬ ‫ده؟‬ ‫دب‬‫ش‬ ‫مما‬ ‫آيء‬ ‫تبت‬ ‫ه‬ ، ‫ت‬ ‫در‬‫د‬ ‫تن‬ ‫دي‬‫د‬‫ق‬‫ب‬ :.‫دا‬‫د‬‫ق‬ .‫ده‬‫د‬‫ي‬‫ك‬ ‫دبفا‬‫د‬ ‫ل‬ :.‫دا‬‫د‬‫ق‬ .‫ده‬‫د‬ ‫تن‬ ‫دب‬‫د‬‫ش‬ ‫دا‬‫د‬ ‫ت‬ ‫دب‬‫د‬‫ش‬ ‫دق‬‫د‬‫آ‬ ‫فل،ه‬ ‫لقبك‬ ‫و‬ ‫س‬ ‫با‬ ‫م‬ ‫ك‬ ‫ن‬ :. ‫لتق‬ ‫م‬(2) . ‫دمع‬‫د‬‫د‬‫س‬‫ت‬ ‫و‬‫در‬‫د‬ ‫ا،ب‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫داد‬‫د‬‫ت‬‫ق‬ ‫دام‬‫د‬ : ‫د‬‫د‬‫ب‬‫شن‬ ‫دل‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫مح‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬ ‫ش‬ ‫حو‬ ‫اشب‬‫ل‬ ‫زر‬ ‫ر‬ ‫جا‬ ‫محيوع‬ ‫كيه‬ ‫قرئ‬ ‫هو‬ ‫شو‬ ‫ا‬ً‫آيق‬‫ا‬(3) . 3-‫(ت‬ ‫الزهري‬ ‫مسلم‬ ‫بن‬ ‫محمد‬121:) ‫ا‬ً‫آيق‬ ‫قكيب‬ ‫د‬ ‫افت‬ ‫زا‬ :‫ا،ةكري‬ .‫قا‬–‫ق‬–‫نسيته‬(4) . ‫و‬ ‫د‬‫ق‬ ‫دبت‬‫ش‬ ‫ه‬ ‫دصص‬‫آ‬ ‫ل‬ ‫و‬ ‫ق‬ ‫ا‬ً‫شبتث‬ ‫بمي‬ ‫افت‬ ‫زا‬ :.‫لقا‬ ‫شو‬ ‫ما‬ ‫ك‬ ‫اا‬ ‫ماشيب‬ ،‫سل‬ ‫اشباو‬‫ل‬ ‫شبتثا‬(5) . 1-‫(ت‬ ‫الثوري‬ ‫سعيد‬ ‫بن‬ ‫سفيان‬161:) ‫قكيب‬ ‫د‬ ‫افت‬ ‫زا‬ :‫عي‬ ‫ا،ث‬ ‫فويام‬ .‫قا‬‫خانن‬ ‫ق‬ ‫ا‬ً‫آيق‬(6) . ‫دةاا‬‫ص‬ ‫در‬‫ز‬ ‫شىت‬ ‫تهو‬ ‫شو‬ ‫ق‬ ‫ا‬ً‫آيق‬ ‫اين‬ ‫د‬ ‫افت‬ ‫زا‬ :.‫لقا‬ (1)( ‫احلواظ‬ ‫ر‬ ‫ة‬1/123( ‫ا،نبالء‬ ‫الم‬ ،‫ف‬ ‫)و‬5/276‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬‫ل‬ .) ‫ك‬54. (2)( ‫األل،ياء‬ ‫شكيع‬2/333.) (3)( ‫ا،نبالء‬ ‫الم‬ ،‫ف‬5/276.) (4)( ‫األل،ياء‬ ‫شكيع‬2/364( ‫،كخطيب‬ ‫اجلازع‬ ‫)و‬2/264..) (5)( ‫،ياء‬‫ل‬‫األ‬ ‫شكيع‬2/363( ‫،كخطيب‬ ‫اجلازع‬ ‫)و‬2/253‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬ .)55. (6)( ‫شبام‬ ‫ل‬ ‫اجملرلش‬1/52( ،‫ا،س‬‫ل‬ )7/236.)
  10. 10. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 14 ‫قاهلا‬ ‫كمع‬(1) ‫شا‬ ‫شو‬ ‫م‬ ‫ع‬ ‫خما‬ ‫اين‬ ‫لفب‬(2) . 1-:‫(ت‬ ‫هارون‬ ‫بن‬ ‫يزيد‬206:) ‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ا،و‬ ‫دبت‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ :‫داعلم‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ة‬‫ت‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬(3) ‫دهو‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫حو‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫ز‬ :‫دةكيب‬‫د‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫شر‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫ي‬ ‫دبخ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫ك‬ ‫داء‬‫د‬‫د‬‫د‬‫آ‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬، ‫تل‬‫ر‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫مس‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬‫ش‬‫ل‬ ‫ناه‬ ‫لعقامي‬ ‫فبع‬ ‫م‬ ‫ا،وت‬ ‫شبت‬(4) . 6-‫(ت‬ ‫األصمعي‬ ‫يب‬‫ر‬‫ق‬ ‫بن‬ ‫الملك‬ ‫عبد‬216:) ‫دب‬‫ن‬ ‫دا‬ً‫ز‬ ‫ت‬ ‫دا‬‫ن‬ :.‫دا‬‫ق‬ ‫ده‬‫ي‬ ‫دل‬ ،‫د‬‫ص‬ ‫دل‬ ‫در‬‫م‬ ‫دل‬ ‫دل‬‫س‬‫احل‬ ‫شص‬ ‫د‬ ‫ل‬ ‫ي‬ ‫دم‬‫م‬‫األ‬ ‫دنش‬‫ز‬ ‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫ك‬ ‫زل‬ ‫ع‬ ‫مجا‬ ‫ه‬‫ر‬ ‫لحب‬ ‫و‬ ‫فش‬ ‫ل‬ ‫احلسل‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬‫احل‬ ‫داشب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ل‬ .‫داس‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ،‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ث‬ ‫دح‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫لخ‬ ‫دبي‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دث‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫اهل‬‫ل‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫ب‬ ‫دا‬‫د‬‫ق‬‫ر‬،‫ا‬ ‫ده‬‫د‬‫ي‬‫ك‬ ‫درع‬‫د‬ ‫ت‬‫د‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫در‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ك‬ ‫دعو‬‫د‬ ‫عق‬ ‫د‬‫د‬‫س‬‫مخ‬ ‫ه‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ ‫م‬ ‫دث‬‫ي‬‫اهل‬‫ل‬ ‫ي‬ ‫دم‬‫م‬‫األ‬‫ل‬ ‫دب‬‫ي‬‫ب‬ ‫د‬ ‫دتصك‬ . ‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫ا‬‫ل‬‫ر‬ ‫ةا‬ :.‫قا‬ ‫كيناو‬ ‫قب‬ ‫داظ‬‫و‬‫احل‬ ‫در‬ ‫ا‬ ‫ا‬ ‫د‬‫غ‬‫ك‬ ‫م‬ ‫ر‬ ‫دةا‬‫هلل‬‫ا‬ ‫دس‬‫ك‬‫اجمل‬ ‫جمل‬‫دا،تج‬ ‫دازمو‬‫ش‬ ‫دل‬ ‫تر‬‫ر‬‫لج‬ .‫بع‬ ‫لآ‬ ‫لقتاد‬ ‫يب‬ ‫ا،مس‬‫ل‬ ‫ا،ةكري‬ ‫ه‬ ‫ا‬‫ل‬‫لخة‬ ‫و‬ ‫احلبت‬ ‫محاا‬ ‫زل‬ ‫احل‬ ‫دا‬‫ز‬‫ل‬ : ‫دب‬‫ي‬‫ب‬ ‫د‬ .‫دا‬‫ق‬‫درب‬‫خل‬‫ا‬ ‫دبق‬‫م‬ ‫دبعي‬‫ن‬ ‫دا‬‫ز‬‫ل‬ ‫ءو‬ ‫دؤ‬‫ك‬ ‫دع‬‫ج‬‫ا‬ ‫دا‬‫ز‬ ‫ده‬‫ن‬‫ل‬ ‫و‬ ‫د‬‫ق‬ ‫ا‬ً‫ديق‬‫آ‬ ‫دي‬‫س‬‫ن‬ ‫دا‬‫ز‬ ‫ده‬‫ن‬ ‫دة‬‫ت‬ ‫د‬‫ج‬‫ع‬ ‫ر‬ ‫احل‬‫ل‬ ‫ةاو‬ ‫م‬ ‫نش‬ ‫دا‬‫د‬‫ز‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫دب‬‫د‬‫ق‬ ‫دب‬‫د‬‫ش‬‫ا‬‫ل‬ ‫در‬‫د‬ ‫ن‬ ‫دي‬‫د‬‫ك‬ ‫دا‬‫د‬‫من‬ ‫د،هو‬‫د‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫دره‬‫د‬ ‫ن‬ ‫دب‬‫د‬‫ي‬ ‫ت‬ ‫م‬ ‫داج‬‫د‬‫ت‬ (1)‫ك‬ ‫ل‬ ‫هو‬ ‫حن‬ ‫ل‬ .‫ةاا‬ ‫قاهلا‬ ‫صكمع‬ :‫ه‬ ‫ا‬ ‫م‬ ‫و‬ ‫حي‬ ‫يه‬ ،‫ل‬ ! ‫هللطب‬‫ا‬ ‫ه‬ ‫ةا‬ .‫ا‬ ‫احلمب‬‫ل‬ ‫اكرو‬ ‫ىن‬ ‫هلل‬‫ا‬ (2)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬31. (3)‫ا،صرب‬ ‫ه‬ ‫ا،نسائي‬ ‫خرجه‬‫ح‬11326( ‫و‬6/316.) (4)( ‫غباد‬ ‫تخ‬‫ع‬‫ا‬14/342( ‫احلواظ‬ ‫ر‬ ‫ة‬ ‫)و‬1/322( ،‫ا،س‬ :‫ر‬ ‫ان‬‫ل‬ .)1/363:‫يه‬‫ل‬ ) .‫قح‬ ‫ا‬ ‫كيح‬ ‫ر‬ ‫ان‬‫ل‬ .‫ع‬ ،‫ا‬ ‫شبت‬
  11. 11. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬15 .‫ي‬ ‫األمم‬ ‫رع‬ ‫ت‬ .‫يه‬ ‫تنصر‬ ‫ا‬ ‫كةا‬ ‫زل‬ ‫،تجيء‬ ‫ن‬ ‫بيب‬ ‫ا‬ ‫تا‬ ‫اا‬‫ل‬ ‫ن‬ :‫احلسل‬ .‫قا‬ .‫جبا‬ :‫ي‬ ‫دم‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫األ‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬‫ل‬ ‫د،و‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫در‬‫د‬‫د‬ ‫ا،ن‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫م‬ ‫داج‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ش‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ن‬ . ‫ق‬ ‫ا‬ً‫آيق‬ ‫نسي‬ ‫دالينو‬‫و‬،‫ا‬ ، ‫دب‬،‫ا‬ :‫دالم‬‫غ‬ ‫دا‬‫ت‬ ‫.و‬ ‫د‬‫ق‬،‫ا‬ ‫دةا‬‫ك‬ ‫درا‬‫ب‬ ‫دنحل‬ :‫دل‬‫س‬‫احل‬ .‫قا‬ .، ‫ا،ب‬ ‫ر‬ ‫،يح‬ ‫ا،غالم‬ ‫م‬ .‫ناه‬ ‫لشب‬ ‫فنبناه‬ ‫مما‬ ،‫،صث‬ ‫جازع‬ ‫نه‬ ‫د‬‫د‬ ‫ا،ق‬ ‫دب‬‫د‬‫ي‬ ‫دا‬‫د‬‫ن‬ ‫دةاو‬‫د‬‫ك‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫دب‬‫د‬‫ج‬ ‫د‬‫د‬‫ت‬‫ع‬ ‫دا‬‫د‬‫ن‬‫ل‬ :‫ي‬ ‫دم‬‫د‬‫م‬‫األ‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫محا‬ ‫اء‬ ‫ل‬ ‫زرمي‬ ‫ا،ك‬‫ر‬ ‫دا،ن‬ ‫د‬،‫ا‬ ‫دتحل‬‫ز‬‫ل‬ ‫داو‬‫ش‬‫ك‬ ‫دا‬‫ش‬‫ي‬ ‫ا‬ ‫قي‬ ‫در‬‫د‬‫د‬ ‫ش‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ ‫ه‬ ‫دامي‬‫د‬‫د‬ ‫قي‬ ‫ا،ت‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ت‬ ‫داعع‬‫د‬‫د‬ ‫دام‬‫د‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫،ي‬ . ‫ا،ق‬ ‫احلسل‬ ‫افتب‬ .‫ا‬ ‫ح‬ ‫افتن‬‫ل‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫لق‬ ‫دةاو‬‫د‬‫د‬ ‫ل‬ ‫دةا‬‫د‬‫د‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬ ‫ق‬ ‫دالمو‬‫د‬‫د‬‫و‬، ‫األل‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬ ‫ا،ق‬ :‫ي‬ ‫دم‬‫د‬‫د‬‫م‬‫األ‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬ .‫ع‬ ‫ق‬ ‫ع‬‫ل‬ ‫فبع‬ ‫ك‬ ‫شىت‬ .‫ةا‬ ‫ل‬ ‫ةا‬ ‫د‬‫د‬ ‫اجلما‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬‫قت‬ ‫اا‬‫ل‬ ‫ع‬ ‫دا‬‫د‬‫س‬،‫ا‬ ‫و‬ ‫دب‬‫د‬‫س‬‫ش‬ :‫دل‬‫د‬‫س‬‫احل‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬‫دا‬‫د‬‫ت‬ ‫داو‬‫د‬‫ش‬‫ين‬ ‫ل‬ ‫ع‬ :.‫دا‬‫د‬‫ق‬ .‫ده‬‫د‬ ‫ز‬ ‫دا‬‫د‬‫ك‬ ‫امحك‬ ‫م‬ ‫دالم‬‫د‬‫غ‬ ‫دا‬‫د‬‫ت‬ :.‫دا‬‫د‬‫ق‬ . ‫د‬‫د‬‫ك‬‫دع‬ ‫د‬‫د‬، ‫د‬‫د‬‫س‬‫مخ‬ ‫دالم‬‫د‬‫غ‬ .. ‫م‬ ‫ا‬ ‫م‬ ‫ن‬ ‫ما‬ ‫احلاز‬ ‫ن‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫د‬‫مس‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ز‬ ‫د،تتش‬‫د‬‫د‬‫آ‬‫ا‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫و‬‫نت‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬،‫ل‬ ‫د‬‫د‬‫د‬، ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ :.‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫اخليبع‬ ‫م‬ ‫ا،باق‬ ‫رو‬ ‫ان‬‫ل‬ ‫و‬ ‫اك‬‫ع‬‫ا،ب‬ ‫ه‬ ‫ز‬ ‫حمك‬ . ‫دعك‬ ‫و‬ ‫آ‬(1) . 7-‫(ت‬ ‫المأمون‬ ‫هارون‬ ‫بن‬ ‫اهلل‬ ‫عبد‬211:) (1)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬47‫و‬48.
  12. 12. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 16 ‫ا‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ع‬‫دس‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ع‬‫د‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫اا‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ب‬ ‫م‬ ‫دلز‬‫د‬‫د‬‫د‬‫هلل‬‫ا‬‫ل‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬‫أل‬‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ش‬ ‫ل‬‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ئ‬‫زا‬ ‫دلام‬ .‫دي‬ ‫شو‬ ‫زل‬ ‫بفا‬ ‫م‬ ‫ان‬ ‫م‬ ‫و‬ ‫تا‬ :‫م‬ ‫هلللز‬‫ا‬ .‫قا‬ ‫و‬ ‫شبت‬ ‫تس‬‫ع‬‫د‬ ُ‫ل‬ ‫ا‬ ‫ه‬ ‫حلو‬ ‫جب‬ ‫ت‬ ‫شاو‬ ‫ما‬ ‫ه‬ ‫شو‬ ‫زل‬ ‫ادكا‬ ‫ل‬ ‫،هو‬(1) . 1-‫(ت‬ ‫البخاري‬ ‫إسماعيل‬ ‫بن‬ ‫محمد‬216:) ‫لآ‬ ‫د‬‫ي‬ ‫ا‬ ‫دل‬ ‫دب‬‫آ‬‫شا‬ ‫د‬ :‫اق‬‫ع‬ ‫د‬،‫ا‬ ‫داا‬‫ش‬ ‫يب‬ ‫دل‬ ‫حممب‬ .‫قا‬‫در‬‫خ‬ ‫در‬‫د‬‫د‬ ‫ا،ب‬ ‫داتخ‬‫د‬‫د‬‫مس‬‫ز‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ن‬ ‫ز‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ت‬ ‫داعي‬‫د‬‫د‬‫خ‬‫ا،ب‬ ‫اا‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ب‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دام‬‫د‬‫د‬ :‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ت‬ ‫د‬‫ن‬ :‫،ه‬ . ‫نق‬ ‫صنا‬ ‫تامو‬ ،‫ا‬ ‫ك‬ ‫شىت‬ ‫تصتبو‬ ‫ال‬ ‫غالمو‬ ‫لك‬ ‫نع؟‬ ‫ما‬ ‫صتب‬ ‫ل‬ ‫نا‬ ‫ز‬ ‫هتك‬ ‫دا‬‫د‬‫ز‬ ‫ت‬ ‫دا‬‫د‬‫ن‬، .‫دا‬‫د‬‫ق‬–‫دا‬‫د‬ً‫ز‬ ‫ت‬ ‫در‬‫د‬‫مس‬ ‫دتع‬‫د‬‫ف‬ ‫دب‬‫د‬–‫دي‬‫د‬‫ك‬ ‫دا‬‫د‬‫ل‬‫ثر‬ ‫دب‬‫د‬‫ق‬ ‫دا‬‫د‬‫م‬‫نص‬ ‫ده‬‫ي‬، ‫دا‬‫ن‬‫لخرج‬ .‫دا‬‫م‬‫تبت‬ ‫دا‬‫ز‬ ‫دي‬‫ك‬ ‫دا‬‫ض‬‫ر‬ ‫ا‬ ‫حلحتماو‬‫ل‬‫اد‬‫ة‬‫د‬ ‫دبناو‬‫ن‬ ‫دام‬ ‫دا‬‫ز‬ ‫دىت‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫دبو‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ق‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫ك‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫قر‬ ‫و‬ ‫دبت‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫د‬‫د‬‫د‬، ‫در‬‫د‬‫د‬‫مس‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫س‬‫مخ‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ .‫ه‬ ‫شو‬ ‫زل‬ ‫تبنا‬ ‫حنص‬ ‫كنا‬ ‫ج‬ ‫ديع‬‫د‬‫د‬‫ض‬‫ل‬ ‫ا‬‫ع‬‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫خت‬ ‫ين‬ ‫درلم‬‫د‬‫د‬‫د‬ :.‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫دازي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ر‬ !‫؟‬ ‫شب‬ ‫تتقبزه‬(2) . 9-‫(ت‬ ‫الرازي‬ ‫زرعة‬ ‫أبو‬261:) ‫ين‬‫ل‬ ‫ديبو‬‫ك‬‫ق‬ ‫داه‬ ‫ل‬ ‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫ا‬ً‫آيق‬ ‫اين‬ ‫زا‬ :‫ع‬ ‫زع‬ .‫قا‬ ‫دع‬‫ض‬‫ل‬ ‫دامي‬‫ي‬‫هللغن‬‫ا‬ ‫مي‬ ‫د‬‫م‬ ‫درو‬‫غ‬،‫ا‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫ع‬ ‫دل‬ ‫دباد‬‫غ‬ ‫ق‬ ‫ف‬ ‫ه‬ ‫زمسي‬ ‫ن‬ ‫قكبه‬ ‫يه‬ ‫ت‬ ‫م‬ ‫خماو‬ ‫اين‬ ‫ه‬ ‫ي‬ ‫مب‬(3) . (1)( ‫احلواظ‬ ‫ر‬ ‫ة‬1/281( ‫ا،نشاتع‬‫ل‬ ‫ا،بباتع‬ ‫)و‬14/14.) (2)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬55‫و‬56( ،‫ا،س‬‫ل‬ .12/428.) (3)( ‫غباد‬ ‫تخ‬‫ع‬‫ا‬12/333.)
  13. 13. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬17 10-‫(ت‬ ‫الترمذي‬ ‫عيسى‬ ‫بن‬ ‫محمد‬ ‫عيسى‬ ‫أبو‬279:) ‫دل‬‫ز‬ ‫ئ‬‫ة‬‫د‬‫ج‬ ‫د‬‫ب‬‫صت‬ ‫دع‬‫ص‬‫ز‬ ‫دح‬‫ت‬‫ر‬‫ط‬ ‫ه‬ ‫ن‬ :‫ا،،زةي‬ ‫يس‬ .‫قا‬ ‫اا‬ ‫د‬‫د‬ ‫ن‬ ‫دا‬‫د‬‫ج‬‫ل‬ ‫ديو‬‫د‬ ‫ز‬ ‫ئ‬‫ة‬‫د‬‫د‬‫جل‬‫ا‬ ‫دل‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫ن‬‫ل‬ ‫دل،ته‬‫د‬‫س‬ ‫ده‬‫د‬ ‫جب‬ ‫ديخو‬‫د‬‫آ‬ ‫دبت‬‫د‬‫ش‬ ‫جةءا‬ ‫ي‬ ‫ز‬‫دا‬‫ق‬‫ع‬‫ل‬ ‫دبي‬‫ت‬ ‫ه‬ ‫در‬ ‫در‬ ‫ن‬ ‫دهو‬ ‫،و‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫كي‬ ‫تقر‬ ‫بقي‬ ‫ياعو‬ .‫ده‬‫ك‬ ‫ده‬ ‫شو‬ : ‫د‬‫ك‬‫لق‬ ‫دلزريو‬ ‫ده‬‫ت‬‫كم‬ ‫ل‬ ‫زن؟‬ ‫ستحي‬ ‫زا‬ :.‫قا‬ ‫ياضاو‬ .‫جتيء‬ ‫م‬ ‫قب‬ ‫شرمي‬ ‫افت‬ :.‫لقا‬ ‫بقنو‬ ‫ت‬ ‫ك‬ ‫كيهو‬ ‫ه‬ ‫قر‬ .‫اقر‬ :.‫قا‬ ‫ن‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ح‬ ‫د،هو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫غ‬ ‫ن‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬ : ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ق‬‫دلع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫داميو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ :.‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ ‫او‬ً‫دبتث‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫شرو‬ ‫ه‬ ‫خطلمي‬ ‫زا‬ ‫كيه‬ ‫بفا‬ ‫ل‬(1) . 11-‫(ت‬ ‫المتنبي‬ ‫الطيب‬ ‫أبو‬311:) ‫دس‬‫د‬‫ك‬‫جي‬ ‫دام‬‫د‬ ‫ديب‬‫د‬‫ت‬ ‫ن‬ ‫دب‬‫د‬‫ش‬ :‫ي‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ،‫ا‬ ‫دث‬‫د‬ ‫دل‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫م‬‫حم‬ ‫دل‬‫د‬‫س‬‫احل‬ ‫د‬‫د‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬ ‫دبام‬‫د‬‫ب‬ ‫دل‬‫د‬ ‫ا‬ ‫دىت‬‫د‬‫و‬،‫ا‬ ‫دةا‬‫د‬‫ك‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫د‬‫د‬‫ت‬‫ع‬ ‫دا‬‫د‬‫ز‬ :.‫دا‬‫د‬‫ق‬ ‫ديب‬‫د‬‫ن‬‫هللت‬‫ا‬ ‫ده‬‫د‬‫ي‬،–‫دن‬‫د‬ ‫ت‬ ‫هللتنيب‬‫ا‬–‫ي‬ ‫دم‬‫م‬‫األ‬ ‫دب‬‫ت‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫دا‬ ‫تا‬ ‫د‬‫ج‬‫ع‬ ‫ر‬ ‫ش‬ ‫لقب‬ ‫نبي‬ ‫م‬ ‫ا،ي‬ ‫ام‬ –‫قع‬‫ع‬‫ل‬ ‫ال‬ ‫حن‬–‫ت‬ ‫ط‬ ‫يه‬ ‫ر‬ ‫تن‬ ‫لخة‬ ‫هو‬ ‫،يبي‬.ً‫ال‬ ‫شةا‬ ‫ه‬ ‫شو‬ ‫تب‬‫ر‬ ‫ن‬ ‫م‬ ‫هو‬ ‫ي‬ ‫م‬ ‫تب‬‫ع‬ ‫كةا‬ ‫تا‬ : ‫ا،رج‬ ‫،ه‬ .‫قا‬ .‫آشر‬ ‫ب‬ ‫م‬ ‫تص‬ ‫ده‬‫ب‬‫ك‬ .‫دا‬‫ق‬ ‫؟‬ ‫د‬‫ي‬‫ك‬ ‫م‬ ‫دا‬‫م‬ ‫ده‬‫ت‬ ‫شو‬ ‫دب‬‫ق‬ ‫د‬‫ن‬ ‫م‬ :‫ببام‬ ‫ل‬ ‫ا‬ .‫قا‬ . ، ‫درهو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫خ‬‫آ‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ت‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ب‬‫لق‬ ‫دبهو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ، ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫دةمي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫خ‬‫ل‬ :.‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫داه‬‫ن‬ ‫من‬ ‫دا،ثملو‬ ‫ده‬‫ب‬،‫لطا‬ ‫داشبه‬‫م‬ ‫ه‬ ‫كح‬ ‫لقامو‬ ‫مهو‬ ‫ه‬ ‫كه‬ ‫ج‬ ‫افتكبه‬ (1)( ‫احلواظ‬ ‫ر‬ ‫ة‬2/635.)
  14. 14. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 18 ‫نوس‬ ‫ك‬ ‫آرط‬ ‫ن‬ :‫لقكنا‬ ‫زنهو‬(1) . 12-‫(ت‬ ‫الدارقطني‬ ‫عمر‬ ‫بن‬ ‫علي‬311:) ‫دس‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫جم‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫شبا‬ ‫ه‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ش‬ ‫قطن‬‫ع‬‫دبا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫م‬ ‫دن‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫غ‬‫ك‬ :‫دري‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫األز‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ .‫دا‬‫ق‬ ‫ديو‬‫ك‬‫و‬ ‫د‬‫ي‬ ‫ا‬ ‫ل‬ ‫دهو‬ ‫ز‬ ‫دام‬ ‫ا‬ً‫دةء‬‫ج‬ ‫دخ‬‫س‬‫تن‬ ‫د‬ ‫ج‬ ‫واعو‬ ،‫ا‬ ‫ي‬ ‫ا‬ .‫نسخ‬ ‫ن‬‫ل‬ ‫ا‬ ‫ح‬ ‫ت‬ : ‫ا،رج‬ ‫د‬‫د‬‫و‬ ‫د‬‫د‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫م‬‫ش‬ ‫دالو‬‫د‬‫خ‬ ‫دالء‬‫د‬‫ز‬‫،ال‬ ‫دي‬‫د‬‫م‬‫ش‬ :‫قطن‬‫ع‬‫دبا‬‫د‬،‫ا‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ز‬ ‫ظ‬ !‫شوظ‬ :.‫قا‬ ‫ا،مسيخ؟‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫دالم‬‫د‬‫د‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ .‫األل‬ ‫دبتثاو‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫مس‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫ران‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ز‬ :‫قطن‬‫ع‬‫دبا‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫دةا‬ ‫ده‬‫ن‬‫لزت‬ ‫دالم‬ ‫دل‬ ‫دالم‬ ‫دل‬ ‫داين‬‫ث‬،‫ا‬ ‫دبت‬‫حل‬‫ا‬‫ل‬ ‫دةاو‬ ‫ل‬ ‫دةا‬ ‫ده‬‫ن‬‫لزت‬ ‫الم‬ ‫ده‬‫د‬‫ن‬‫ز‬ ‫داس‬‫د‬‫ن‬،‫ا‬ ‫دب‬‫د‬‫ج‬ ‫ت‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫ت‬‫األشاد‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫د‬‫د‬ ‫دىت‬‫د‬‫ش‬ ‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫ه‬ ‫در‬‫د‬‫ص‬‫لز‬ .‫دةا‬‫د‬ ‫ل‬ .‫قا‬ ‫ما‬ ‫ل‬(2) . 13-‫(ت‬ ‫تيمية‬ ‫ابن‬ ‫العباس‬ ‫أبو‬721:) ‫د‬‫د‬‫د‬‫مج‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫و‬‫احل‬ ‫ه‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ززان‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ئ‬‫جا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ :‫درزبي‬‫د‬‫د‬‫س‬،‫ا‬ ‫دبتل‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ .‫ا‬ ‫اكنه‬ ‫ه‬ ‫ينقظ‬ ‫ع‬ ،‫زطا‬ ‫زر‬ ‫ا،صتاا‬ ‫ور‬ ‫ام‬ ‫يميع‬(3) . 11-‫ـي‬‫ـ‬‫ب‬‫الحل‬ ‫ـائر‬‫ـ‬‫ش‬‫الع‬ ‫ـي‬‫ـ‬‫ب‬‫أ‬ ‫ـن‬‫ـ‬‫ب‬ ‫ـي‬‫ـ‬‫ل‬‫ع‬ ‫ـن‬‫ـ‬‫ب‬ ‫ـد‬‫ـ‬‫م‬‫مح‬ ‫ـالي‬‫ـ‬‫ع‬‫الم‬ ‫ـو‬‫ـ‬‫ب‬‫أ‬ ‫(ت‬719:) (1)( ‫غباد‬ ‫تخ‬‫ع‬‫ا‬4/123( ‫اإلفالم‬ ‫تخ‬‫ع‬‫ا‬ ‫)و‬26/122.) (2)( ،‫ا،س‬16/453.) (3)( ‫ا،طا،ع‬ ‫ا،ببع‬1/72.)
  15. 15. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬11 ‫ام‬ ‫األن‬ ‫ع‬ ‫ف‬ ‫شوظ‬ ‫نه‬ : ‫قي‬–‫آاا‬ ‫لك‬–‫اشب‬‫ل‬ ‫زر‬ ‫زل‬(1) . ‫دل‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫ي‬‫قك‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ ‫ه‬ ‫ا‬ً،‫د‬‫د‬‫د‬‫ث‬ ‫ا‬ً‫دبع‬‫د‬‫ق‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫و‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دنش‬‫د‬‫ز‬‫ل‬‫درآم‬‫د‬‫د‬‫ق‬،‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫و‬‫ش‬ :‫ء‬ ‫كؤ‬ ‫مل‬ ‫،و‬ ‫ق‬ ‫لق‬ ‫ه‬ ‫ا،صرمي‬ 1-‫(مي‬ ‫دكمع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دقيح‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫آ‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ئ‬‫ا‬‫ل‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬82‫ه‬ ‫درآم‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬،‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ) ‫تل‬‫ر‬‫آش‬(2) . 2-‫(مي‬ ‫ا،ةكري‬ ‫زسك‬ ‫ل‬ ‫حممب‬125‫،يكع‬ ‫ران‬ ‫ه‬ ‫آم‬‫ر‬‫ا،ق‬ ‫شوظ‬ )(3) . 3-‫دا‬‫د‬‫ز‬ ‫دي‬‫د‬‫س‬‫لن‬ ‫دبو‬‫د‬‫ش‬ ‫ده‬‫د‬ ‫و‬ ‫مل‬ ‫دا‬‫د‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬ ‫شو‬ :‫ديب‬‫د‬‫ك‬‫ا،ص‬ ‫د‬‫د‬‫آ‬‫كا‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬ ‫درآمو‬‫د‬‫ق‬،‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫بن‬ ‫دا‬‫د‬ ‫ت‬ ‫د‬‫د‬ ‫م‬ ‫دام‬‫د‬ ‫دبو‬‫د‬‫ش‬ ‫ده‬‫د‬‫س‬‫تن‬ ‫مل‬‫دا‬‫د‬‫ت‬‫ي‬ ‫دبخك‬‫د‬ .‫دام‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ال‬ ‫ه‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫حو‬ ‫درآمو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬،‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫دىت‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫ج‬‫در‬‫د‬‫د‬‫د‬‫خ‬ ‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬‫لشك‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬ ‫ا،قب‬ ‫دلم‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دة‬‫د‬‫د‬‫خ‬‫آل‬ ‫دك‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫حل‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫قب‬ ‫و‬ ‫درآ‬‫د‬‫د‬‫هلل‬‫ا‬ ‫ه‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬ً‫ز‬ ‫ت‬ ‫درمي‬‫د‬‫د‬ ‫لن‬ ‫ع‬ ‫ا،قب‬ ‫ق‬ ‫زا‬ ‫لخةمي‬(4) . 4-‫درآم‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬،‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬ ‫م‬ ‫دتطا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬‫ا‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫اجلاز‬ ‫ه‬ ‫دبعس‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ر‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬،‫طا‬ ‫ف‬ ‫ه‬ ‫ا،صرمي‬‫ب‬‫ق‬ ‫ا‬ً‫ز‬ ‫ت‬(5) . 5-‫دب‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫ن‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ش‬ :‫دبلتظ‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ت‬ ‫ت‬ ‫دةتل‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫داظ‬‫د‬‫د‬‫و‬‫احل‬ ‫داتخ‬‫د‬‫د‬‫مس‬‫هلل‬‫ا‬ ‫دشرو‬‫د‬‫آ‬ ‫دع‬‫د‬ ‫ال‬ ‫ه‬ ‫درآم‬‫د‬‫ق‬،‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫دال‬‫د‬‫ج‬‫ع‬ ‫م‬ ‫ده‬‫د‬‫م‬‫كي‬ ‫ل‬ ‫درمي‬‫د‬‫ص‬،‫ا‬ ‫درآم‬‫د‬‫ق‬،‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬‫حب‬ ‫دن‬‫د‬‫س‬‫ت‬ ‫ل‬ ‫دقي‬‫د‬‫س‬‫ت‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬‫ل‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬ ‫دام‬‫د‬–‫دل‬‫د‬‫س‬،‫ا‬ ‫داع‬‫د‬‫ب‬ ‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫درو‬‫د‬ ‫ت‬ ‫دا‬‫د‬‫م‬– (1)( ‫ا،صازنع‬ ‫ا،بعع‬4/86.) (2)( ،‫ا،س‬4/163.) (3)( ‫احلواظ‬ ‫ر‬ ‫ة‬1/112.) (4)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬65. (5)‫شوظ‬‫ك‬ ‫،كبلتظ‬ ‫ا،صرمي‬ ‫ا،قرآم‬48.
  16. 16. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 22 ‫دتطا‬‫د‬‫ف‬‫ا‬ ‫دىت‬‫د‬‫ش‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬ ‫دا‬‫د‬ ‫تا‬‫ل‬ ‫دا‬‫د‬ ‫اكا‬ ‫ده‬‫د‬‫ت‬ ‫دا‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬‫ل‬ ‫دحوه‬‫د‬ ‫ز‬ ‫ده‬‫د‬ ‫ز‬ ‫دام‬‫د‬‫ص‬ ‫آشر‬ ‫ع‬ ‫ال‬ ‫ه‬ ‫ا،قرآم‬ ‫وظ‬ ‫م‬(1) . 6-‫ئ‬‫ر‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫هلل‬‫ا‬ ‫دب‬‫د‬‫ش‬ ‫ر‬ ‫دة‬‫د‬‫ت‬‫درآم‬‫د‬‫ق‬،‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫دباا‬‫د‬‫مس‬،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫دا‬‫د‬‫ن‬‫ك‬ ‫م‬ ‫لشبكا‬ ‫يويع‬ ،‫ا‬ ‫اإلجاز‬ ‫ه‬(2) . ‫دظ‬‫و‬‫ش‬ ‫ل‬ ‫د،و‬ ‫ق‬ ‫د‬‫ق‬‫ل‬ ‫ه‬ ‫دنع‬‫س‬،‫ا‬ ‫دل‬‫ز‬ ،‫د‬‫ث‬ ‫نا‬ ‫زت‬ ‫شوظ‬ ‫زل‬ ‫لزنش‬ :‫ء‬ ‫كؤ‬ ‫مل‬ ‫يعو‬ ‫د‬ ‫ما‬ ‫ن‬ 1-‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ :‫نين‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دبتل‬‫د‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ط‬‫ق‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬–‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫اجل‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫ه‬ ‫دام‬ ‫األن‬ ‫ع‬ ‫د‬‫ف‬ ‫دظ‬‫و‬‫لش‬ ‫دشرو‬‫آ‬ ‫دع‬ ‫ع‬ ‫ه‬ ‫دك‬‫س‬‫ز‬ ‫محيح‬ ‫لشوظ‬ ‫و‬ ‫حيح‬ ،‫ا‬ ‫ت‬‫م‬ ‫ت‬ ‫ه‬ ‫تع‬‫ر‬‫ت‬‫ر‬‫احل‬ ‫زل‬ ‫زقازامي‬ ‫الا‬ ‫لشوظ‬ ‫اشبو‬‫ل‬ ‫م‬(3) . 2-‫(مي‬ ‫د‬‫د‬‫ي‬ ،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬ ‫ا‬ ‫دبتل‬‫د‬،‫ا‬ ‫دبع‬‫د‬‫م‬ ‫در‬‫د‬‫م‬ ‫دل‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫م‬‫حم‬:716‫دظ‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ) ‫ع‬ ‫مج‬ ‫ه‬ ‫ا،طيب‬ ‫يب‬ ‫ام‬ ‫لدت‬ ‫زاو‬ ‫ت‬ ‫مخس‬ ‫ه‬ ‫هللقازامي‬‫ا‬(4) . 3-‫يب‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ :‫خي‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ا،ت‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬‫ا،قا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬–‫دس‬‫د‬‫د‬‫مخ‬ ‫اا‬ ‫ا‬ ‫لم‬ ‫دنع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫د‬‫مس‬–‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫خ‬‫تو‬ ‫دك‬‫د‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ت‬ ‫ا،ط‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫د‬ ‫ديب‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ق‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫مس‬‫تن‬‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫ي‬ ‫ر‬ ‫زناقبش‬ ‫بد‬ ‫لت‬ ‫ا،يمل‬–‫ي‬ ‫فتمائع‬ ‫حن‬ ‫لكي‬–‫دا‬‫ش‬ ‫شو‬ ‫دتشي‬‫آ‬‫ا‬ ‫دىت‬‫د‬‫ش‬ ‫م‬ ‫دا‬‫د‬‫ش‬ ‫اد‬ ‫ديبي‬‫د‬‫ف‬ ‫دا‬‫د‬‫ت‬ : ‫د‬‫د‬‫ك‬‫ق‬ .‫دي‬‫د‬‫ك‬‫ك‬ ‫ديمل‬‫د‬،‫ا‬ ‫داخر‬‫د‬‫و‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫دا‬‫د‬‫ش‬‫ي‬ ‫دا‬‫د‬‫هلل‬ ‫دتحوظ‬‫د‬ ‫دةكا‬‫د‬‫خ‬‫ل‬ ‫د‬‫د‬ ‫دلين‬‫د‬ :.‫دا‬‫د‬‫ق‬ .‫ده‬‫د‬‫ي‬‫ك‬ ‫د‬‫د‬‫ح‬‫لحل‬ ‫ن‬ ‫دبا‬‫د‬ ‫داو‬‫د‬‫ش‬ ‫شو‬ ‫مو‬ ‫دا‬‫د‬‫ش‬ ‫اد‬ : ‫د‬‫د‬‫ك‬‫ق‬ .‫داا‬‫د‬‫ت‬‫ا،ص‬ ‫دي‬‫د‬‫ز‬‫ر‬‫ل‬ ‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫دع‬‫د‬‫ئ‬‫زا‬ ‫ل‬ ‫دا‬‫د‬‫ت‬‫ي‬ ‫د‬‫د‬‫س‬‫مخ‬ ‫دا‬‫د‬‫ش‬‫زن‬ ‫لفكمشا‬ ‫لخرجشا‬‫مي‬ ‫د‬‫ك‬‫لخ‬ ‫داعه‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫دي‬ ‫ر‬ ‫د‬‫ن‬‫ا‬ ‫شجر‬ ‫بخك‬ ‫مو‬ (1)‫ك‬ ‫،كبلتظ‬ ‫ا،صرمي‬ ‫ا،قرآم‬ ‫شوظ‬41. (2)‫ك‬ ‫،كبلتظ‬ ‫ا،صرمي‬ ‫ا،قرآم‬ ‫شوظ‬ :‫ر‬ ‫ان‬41. (3)( ‫احلواظ‬ ‫ر‬ ‫ة‬4/1442.) (4)( ‫ا،صازنع‬ ‫ا،بعع‬4/111.)
  17. 17. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬21 ‫ه‬ ‫دام‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ك‬ ‫داو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫شو‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ديء‬‫د‬‫د‬‫مس‬ ‫دك‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫،ي‬‫ل‬ ‫زي‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫داغ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫مس‬ ‫مل‬‫ل‬ ‫داو‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫ي‬ ‫د‬‫ك‬ ‫دبل‬‫غ‬ ‫ده‬‫ي‬، ‫خرج‬ ‫قنتشاو‬ ‫ل‬ ‫شا‬ ‫مجي‬ ‫زل‬ ‫رغ‬ ‫قب‬ ‫ن‬ ‫ا،سحر‬ ‫؟‬ ‫د‬‫ب‬ ‫د‬ ‫ديب‬ ‫ق‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫د‬ ‫شو‬ ‫د‬ :‫م‬ .‫دا‬‫ق‬ ‫دهو‬‫ت‬‫تب‬ ‫د‬ ‫د‬‫س‬‫جك‬ ‫يو‬ ‫ع‬ ‫ة‬ ‫دب‬‫د‬‫ق‬ ‫داين‬‫د‬‫ز‬‫ا‬‫ع‬ ‫دب‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ ‫دبو‬‫د‬ ‫غ‬ .‫دركا‬‫د‬‫ف‬‫ل‬ ‫دا‬‫د‬‫ش‬‫ت‬ ‫شو‬ ‫دب‬‫د‬‫ق‬ : ‫د‬‫د‬‫ك‬‫ق‬:.‫دا‬‫د‬‫ق‬ ‫دهو‬‫د‬‫ت‬ ‫و‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ، ‫دب‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ج‬‫لخر‬ ‫داو‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫م‬ ‫م‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫مس‬‫ن‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ل‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫در‬‫د‬‫د‬ ‫لن‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ح‬ ‫دب‬‫مس‬‫ن‬ :.‫دا‬‫ق‬‫ل‬ ‫اق‬‫ع‬‫ل‬ ‫دب‬ ‫دا‬‫ش‬‫زن‬ ‫دوح‬ ‫و‬ ‫د‬‫ي‬ ‫دع‬‫ئ‬‫زا‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫ثر‬ ‫ه‬ ‫ي‬ ‫ز‬ ‫دمن‬‫د‬‫ض‬ ‫دي‬‫د‬ ‫شو‬ ‫دل‬‫د‬‫س‬‫ش‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫ع‬ ‫دا‬‫د‬‫م‬‫ك‬ ‫داو‬‫د‬‫ك‬‫آخر‬ ‫ه‬ ‫دب‬‫د‬‫مس‬‫لن‬ ‫دا‬‫د‬‫ن‬‫ك‬ ‫دا‬‫د‬‫ك‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫او‬ً‫دب‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫دةا‬‫د‬‫د‬ ‫درب‬‫د‬‫ه‬ ‫دن‬‫د‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫داا‬‫د‬‫د‬ :.‫دا‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ ‫دنو‬‫د‬‫د‬‫ي‬ ‫ل‬ ‫دي‬‫د‬‫د‬‫ف‬‫ع‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ب‬‫لق‬ ‫ده‬‫د‬‫ي‬، ‫كي‬ ‫خاو‬،‫ا‬(1) . :‫ء‬ ‫كؤ‬ ‫مل‬ ‫اشبو‬ ،‫ا‬ ‫اجملكس‬ ‫ه‬ ،‫ا،صث‬ ‫ا،قبع‬ ‫وظ‬ ‫زل‬ ‫لزنش‬ 1-:.‫دا‬‫د‬‫ق‬ ‫دع؟‬‫د‬‫ت‬‫ال‬ ‫ز‬ ‫دا‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫ت‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬ ‫د‬‫د‬‫ن‬ ‫د‬‫د‬ :،‫د‬‫د‬‫مس‬ ‫دل‬‫د‬ ‫دي‬‫د‬‫مس‬‫هل‬ ‫د‬‫د‬‫ي‬‫ق‬ ‫دشر‬‫د‬‫د‬‫آ‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫ن‬ ‫دقك‬‫د‬‫د‬‫ف‬ ‫د‬‫د‬‫د‬،‫ل‬ ‫و‬ ‫دبت‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫ئ‬‫زا‬ ‫دس‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫اجمل‬ ‫ه‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬ ! ‫ألجب‬(2) . 2-‫ده‬‫د‬‫ن‬‫ز‬ ‫دبت‬‫د‬‫ح‬‫،ك‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫نا‬ ‫دحا‬‫د‬‫م‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫دب‬‫د‬‫ش‬ ‫دام‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫ز‬ :‫دع‬‫د‬‫ي‬ ‫ل‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬ –‫وام‬ ‫ل‬ ‫ث‬ ‫ن‬ ‫ت‬–‫شبت‬ ‫زائع‬ ‫مخس‬ ‫اجملكس‬ ‫ه‬ ‫وظ‬ ‫ام‬(3) . 3-‫دب‬‫د‬‫ت‬‫ة‬‫ت‬ ‫دا‬‫د‬‫ز‬ ‫دب‬‫د‬‫ش‬‫ا‬ ،‫ا‬ ‫دع‬‫د‬‫س‬‫اجلك‬ ‫ه‬ ‫دظ‬‫د‬‫و‬ ‫دام‬‫د‬ ‫نين‬ ‫د‬‫د‬‫ي‬،‫ا‬ ‫اا‬ ‫دب‬‫د‬‫ب‬ ‫د‬‫د‬ ‫شبتثا‬ ‫فب‬ ‫ك‬(4) . :‫الحفظ‬ ‫قوة‬ ‫في‬ ‫عجائب‬ :‫الثاني‬ ‫المبحث‬ (1)‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬51. (2)( ‫بي‬ ‫ل‬ ‫ا،صاز‬1/15‫ك‬ ‫ك‬ ،‫ا‬ ‫شوظ‬ ‫ك‬ ‫احل‬‫ل‬ ‫)و‬65. (3)( .‫ا،صما‬ ‫فةتب‬32/58( ‫ا،صاآ‬ ‫)و‬3/273.) (4)( ‫احلواظ‬ ‫ر‬ ‫ة‬4/1442.)
  18. 18. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 22 ‫دظو‬‫د‬‫و‬‫احل‬ ‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫ه‬ ‫دع‬‫د‬‫ب‬‫جي‬ ‫دع‬‫د‬‫ك‬‫زث‬ ‫ا‬ ‫در‬‫د‬‫ض‬ ً ‫دا‬‫د‬‫ج‬‫ع‬ ‫دالزيع‬‫د‬‫ف‬‫اإل‬ ‫دع‬‫د‬‫ز‬‫األ‬ ‫ه‬ ‫م‬ : ‫ش‬ ‫نبل‬ ‫جا،ع‬ ،‫ا‬ ‫كةه‬ ‫ه‬ ‫جتب‬ 1-‫ب‬ ‫قتادة‬‫(ت‬ ‫السدوسي‬ ‫دعامة‬ ‫ن‬111:) ‫دة‬‫د‬‫د‬‫د‬‫خ‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ا،ن‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ :‫ديب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬‫هلل‬‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫يب‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬، ‫داد‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ق‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫ز‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫ا‬ً‫ال‬‫ل‬ ‫دا‬‫د‬‫ش‬‫زن‬ ‫دق‬‫ف‬ ‫دا‬‫د‬‫م‬ ‫و‬‫در‬‫ق‬‫ا،ب‬ ‫ع‬ ‫د‬‫ف‬ ‫ده‬‫د‬‫ي‬‫ك‬ ‫در‬‫ق‬ ‫ديو‬‫د‬‫ك‬ ‫د‬‫س‬‫از‬ ‫دح‬ ‫هلل‬‫ا‬ ‫دا‬‫ن‬‫أل‬ :.‫قا‬ . ‫ن‬ :.‫قا‬ ‫؟‬ُ ‫شصم‬ ‫ر‬ ‫ا،ن‬ ‫ا‬ ‫تا‬ :.‫قا‬ .‫ا‬ً‫شر‬ ‫ل‬ ‫ا‬ً‫و‬، ‫ل‬ ‫ا،بقر‬ ‫ع‬ ‫،س‬ ‫زن‬ ‫شوظ‬ ‫اا‬ ‫بب‬ ‫ل‬ ‫ر‬ ‫جا‬ ‫حيوع‬ ،(1) . 2-‫(ت‬ ‫كين‬ُ‫د‬ ‫بن‬ ‫الفضل‬ ‫نعيم‬ ‫أبو‬111:) ‫د‬ ‫ز‬ ‫دل‬ ‫ث‬ ‫ل‬ ‫شنب‬ ‫ل‬ ‫محب‬ ‫زع‬ ‫خرج‬ :‫ع‬ ‫زن‬ ‫ل‬ ‫محب‬ .‫قا‬ ‫م‬ ‫دب‬‫ت‬‫ع‬ :‫دث‬ .‫دا‬‫ق‬ ‫عو‬ ‫ا،ص‬ ‫بنا‬ ‫كما‬ ‫هلماو‬ ‫خادزا‬ ‫اق‬‫ز‬‫ا،ر‬ ‫بب‬ ‫مو‬ ‫دب‬ :‫دث‬ .‫دا‬‫ق‬ .‫دع‬‫ق‬ ‫د‬‫ج‬‫ا،ر‬ ‫دردو‬ :‫دب‬‫مح‬ .‫قا‬ . ‫ي‬ ‫ن‬ ‫ا‬ ‫خترب‬ ‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دبتثا‬‫د‬‫ش‬ ‫د‬‫د‬ ‫ال‬ ‫دا‬‫د‬‫ش‬‫ي‬ ‫دب‬‫د‬‫ت‬‫ص‬ ‫دعو‬‫د‬‫ق‬‫ع‬‫ل‬ ‫دة‬‫د‬‫خ‬‫ل‬‫د‬‫د‬ ‫لج‬ ‫و‬ ‫دي‬‫د‬ ‫ن‬ ‫يب‬ ‫دبت‬‫د‬‫ش‬ ‫ل‬ ‫يب‬ ‫ا‬‫ل‬‫داء‬‫د‬‫ج‬ ‫دهو‬‫د‬‫ث‬‫شبت‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫ديس‬‫د‬، ‫دبتثا‬‫د‬‫ش‬ ‫دا‬‫د‬‫ش‬‫زن‬ ‫در‬‫د‬‫مس‬ ‫د‬‫د‬ ‫س‬‫ع‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫ده‬‫س‬‫لجك‬ ‫و‬ ‫د‬‫ب‬‫شن‬ ‫دل‬ ‫دب‬‫مح‬ ‫خة‬‫ل‬ ‫و‬ ‫ط‬ ‫ام‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫لجكس‬ ‫ج‬‫خر‬ ‫و‬ ‫ي‬ ‫ن‬ .‫ام‬ ‫ا،ب‬ ‫فو‬ ‫لجكس‬ ‫تساعهو‬ ‫ل‬ ‫ث‬ ‫ل‬ ‫وينهو‬ ‫ل‬ ‫دادي‬‫د‬‫حل‬‫ا‬ ‫در‬‫د‬‫ق‬ ‫دا‬‫د‬‫م‬‫ك‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫ت‬‫شاد‬ ‫در‬‫د‬‫مس‬ ‫ده‬‫د‬‫ي‬‫ك‬ ‫در‬‫د‬‫ق‬ ‫دح‬‫د‬‫ب‬‫ا،ط‬ ‫دث‬‫د‬ ‫ج‬‫در‬‫د‬‫خ‬ ‫ي‬ ‫ن‬ .‫قا‬ ‫مسرو‬.‫كيه‬ ‫اضرا‬ ‫شبتثي‬ ‫زل‬ ‫كةا‬ ‫،يس‬ : :.‫دا‬‫ق‬ ‫داينو‬‫ث‬،‫ا‬ ‫دبت‬‫حل‬‫ا‬ ‫قر‬ ‫و‬ ‫فا‬ ‫ي‬ ‫ن‬ ‫ل‬ ‫ا،ثاين‬ ‫مسر‬ ،‫ا‬ ‫قر‬ .‫كيه‬ ‫اضرا‬ ‫شبتثي‬ ‫زل‬ ‫،يس‬ (1)( ‫احلكيع‬2/334( ‫ا،نبالء‬ ‫الم‬ ،‫ف‬ ‫)و‬5/272.)
  19. 19. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬23 ‫و‬ ‫د‬‫د‬،‫ا،ثا‬ ‫دبت‬‫د‬‫حل‬‫ا‬ ‫در‬‫د‬‫ق‬ ‫و‬ ‫دا‬‫د‬‫ف‬ ‫دي‬‫د‬ ‫ن‬ ‫د‬‫د‬ ‫ل‬ ‫د‬‫د‬،‫ا،ثا‬ ‫در‬‫د‬‫مس‬ ،‫ا‬ ‫در‬‫د‬‫ق‬ ‫ا‬‫ع‬‫لا‬ ‫دةا‬‫ك‬ ‫دا‬‫ز‬ :.‫دا‬‫ق‬ ‫دث‬ ‫د‬‫ك‬ ‫قب‬‫ل‬ ‫يناهو‬ ‫انقكب‬‫ل‬ ‫و‬ ‫ي‬ ‫ن‬ ،‫تغ‬ ‫دبه‬‫د‬‫ي‬ ‫دب‬‫د‬‫مح‬–‫دلل‬‫د‬‫دةا‬‫د‬‫ك‬ ‫دا‬‫د‬‫ز‬‫ل‬ ‫دةاو‬‫د‬‫ك‬ ‫د‬‫د‬‫م‬ ‫ت‬ ‫م‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫ع‬–‫دبين‬‫د‬‫ت‬‫ر‬‫ت‬–‫د‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ . ‫ا‬ ‫تا‬ ‫ك‬ ‫زل‬ ‫كةا‬ ‫،صل‬‫ل‬ ‫و‬ ‫اا‬ ‫تو‬ ‫م‬ ‫زل‬ ‫دبخ‬‫د‬‫د‬ ‫دام‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ل‬ ‫امو‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬،‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬‫ر‬ ‫دثو‬‫د‬‫د‬ ‫س‬‫در‬‫د‬‫د‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫عج‬ ‫ج‬‫در‬‫د‬‫د‬‫خ‬ .‫داعه‬ . ‫ب‬ ‫نه‬ ، ‫اق‬‫ل‬ ‫زن‬ ‫مل‬ :‫محب‬ .‫قا‬ ‫فوريت‬ ‫زل‬ ‫م‬ ‫شب‬ ‫م‬ ‫سته‬‫،ر‬ ‫اا‬‫ل‬ :‫ث‬ .‫قا‬(1) . 3-‫(ت‬ ‫النجود‬ ‫أبي‬ ‫بن‬ ‫عاصم‬121:) ‫مي‬‫در‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ق‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ك‬ ‫و‬ ‫دنت‬‫د‬‫د‬‫ف‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ض‬‫زر‬ :‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫ج‬‫ا،ن‬ ‫يب‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫م‬‫ا‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫ا‬ً‫شر‬ ‫خطلمي‬ ‫ما‬ ‫ا،قرآم‬(2) . 1-‫(ت‬ ‫عمرو‬ ‫بن‬ ‫طلحة‬1212:) ‫دلزك‬ ‫ديخ‬‫آ‬ ‫دا‬‫ن‬‫كي‬ ‫دبم‬‫ق‬ ‫عي‬ ‫د‬‫ث‬،‫ا‬‫ل‬ ‫بع‬ ‫د‬‫آ‬‫ل‬ ‫دا‬‫ن‬ ‫د‬ ‫اجتم‬ :‫در‬‫م‬ ‫ز‬ .‫قا‬ ‫مل‬ ‫د‬‫ض‬ ‫ز‬ ‫ه‬ ‫خطل‬ ‫ما‬ ‫قكب‬ ‫شر‬ ‫ل‬ ‫شبت‬ ‫و‬ ‫آ‬ ‫ع‬ ‫ع‬ ‫كينا‬ ‫دل‬‫د‬‫ط‬‫اخل‬ ‫دا‬‫د‬‫من‬ ‫ده‬‫د‬‫ن‬‫ز‬ ‫ل‬ ‫دا‬‫د‬‫ن‬‫ز‬ ‫دل‬‫د‬‫ط‬‫اخل‬ ‫دل‬‫ص‬‫ت‬‫دل‬‫د‬ ‫دع‬‫د‬‫ح‬‫طك‬ : ‫د‬‫د‬‫ج‬‫ا،ر‬ ‫دام‬‫د‬‫ص‬ .‫ق‬ ‫د‬‫د‬ ‫دل‬‫د‬‫ز‬ ‫مرل‬(3) . 1-‫(ت‬ ‫الجراح‬ ‫بن‬ ‫كيع‬‫و‬196:) (1)( ،‫ا،س‬12/148.) (2)( ‫ا،نبالء‬ ‫الم‬ ،‫ف‬5/258.) (3)( ‫زي‬ ‫اجل‬ ‫ل‬ ‫احلبائح‬ ‫تاا‬1/24‫)ز‬
  20. 20. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 24 ‫ه‬ ‫در‬‫مس‬ ‫دس‬‫مخ‬ ‫دة‬‫ن‬‫ز‬ ‫داا‬‫ت‬ ‫ه‬ ‫درمي‬ ‫ن‬ ‫زا‬ :‫اح‬‫ر‬‫اجل‬ ‫ل‬ ‫يع‬ ‫ل‬ .‫قا‬ ‫زصانه‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫زنهو‬ ‫طرو‬ ‫ه‬ ‫رمي‬ ‫ن‬ ‫زاو‬ ‫ت‬ ‫محيوع‬(1) . ‫دظ‬‫و‬‫ش‬ ‫ل‬ ‫دعو‬‫ي‬ ‫ل‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫د‬‫ك‬ ‫،ك‬ ‫د‬ ‫ل‬ ‫د‬‫ت‬‫ع‬ ‫دا‬‫ز‬ : ‫د‬‫ب‬‫شن‬ ‫دل‬ ‫دب‬‫مح‬ .‫قا‬ ‫د‬‫ش‬ ‫ه‬ ‫د‬‫آ‬ ‫دا‬ً‫ي‬ ‫ل‬ ‫د‬‫ت‬‫ع‬ ‫دا‬‫ز‬ ‫لطيهو‬ ‫زل‬‫د‬‫ت‬‫ع‬ ‫ل‬ ‫او‬ً‫دب‬‫ش‬‫ا‬‫ل‬ ‫دا‬ً‫ز‬ ‫ت‬ ‫بت‬ ‫ق‬ ‫ق‬‫ع‬ ‫ل‬ ‫ا‬ ‫تا‬ ‫يع‬ ‫ل‬ ‫زع‬(2) . ‫د‬‫ت‬‫شاد‬ ‫دع‬ ‫ع‬ ‫در‬ ‫ا،ب‬ ‫د‬‫ي‬‫ك‬ ‫ا‬‫ل‬‫دب‬ :‫دع‬‫ي‬ ، ‫د‬‫ك‬‫ق‬ :‫داع‬‫م‬ ‫ل‬ ‫ا‬ .‫قا‬ ‫يشا؟‬ ‫غكط‬ ‫ع‬ ‫ع‬‫ل‬ ‫و‬ ‫شبت‬ ‫زائع‬ ‫لمخس‬ ، ‫زل‬ ‫نح‬ ‫بادام‬ ‫تش‬ ‫شب‬ :.‫قا‬ ‫شبت‬ ‫زائع‬ ‫لمخس‬ ، ‫ه‬ ،‫صث‬ ‫،يس‬ ‫شادت‬(3) . 6-‫(ت‬ ‫المديني‬ ‫بن‬ ‫علي‬231:) ‫دا‬‫د‬‫ق‬‫درب‬‫د‬‫ن‬‫ز‬ ‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫ا‬‫ر‬‫داز‬‫د‬‫س‬ ‫دبتن‬‫د‬‫هلل‬‫ا‬ ‫دل‬‫د‬ ‫دي‬‫د‬‫ك‬ ‫دب‬‫د‬ ‫ق‬ :‫ته‬ ‫دت‬‫د‬‫ف‬‫دع‬ ‫دل‬‫د‬ ‫در‬‫د‬‫و‬ ‫ج‬ . .‫دلل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دااو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫دبا‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫م‬ ‫دس‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫اجمل‬ ‫دةا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫دس‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ج‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دبح‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ت‬ :.‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫ده‬ ‫شو‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫دن‬‫ف‬ ‫دبع‬‫ف‬ ‫دبا‬‫ش‬ ‫دهو‬‫ي‬ ‫غك‬ ‫ه‬ ‫شو‬ ‫زل‬ ‫شبا‬ ‫شبت‬ ‫اشب‬‫ل‬ ‫شبت‬ ‫ه‬ ‫طئ‬ ‫مل‬(4) . 7-‫(ت‬ ‫راهويه‬ ‫بن‬ ‫إسحاق‬231:) ‫د‬‫ت‬ ‫اك‬‫ع‬ ‫دل‬ ‫دحاق‬‫ف‬ ‫دا‬‫ن‬‫كي‬ ‫زك‬ :‫اخلواو‬ ‫دالد‬ .‫قا‬‫در‬‫مس‬ ‫دب‬‫ش‬ ‫ه‬ ‫دا‬ً‫شر‬ ‫د‬‫ق‬‫ن‬ ‫ل‬ ‫دا‬‫شر‬ ‫اد‬‫ز‬ ‫دا‬‫م‬ ‫دا‬‫ن‬‫كي‬ ‫دا‬‫ك‬‫قر‬ ‫دهو‬ ‫شو‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫دبت‬‫ش‬ ‫د‬، (1)( .‫ا،صما‬ ‫فةتب‬32/477.) (2)( .‫ا،صما‬ ‫فةتب‬32/471.) (3)( .‫ا،صما‬ ‫فةتب‬32/477.) (4)( ‫الي‬‫ر‬،‫ا‬ ‫ألخالق‬ ‫اجلازع‬2/13.)
  21. 21. )‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫(أهميته‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬25 (1) . ‫دلين‬‫ص‬، ‫اآلم‬ ‫ين‬‫ل‬ ‫دهو‬‫ت‬ ‫شو‬ ‫ا‬ً‫ديق‬‫آ‬ ‫دب‬‫ت‬ ‫د‬‫ن‬ :‫دحاق‬‫ف‬ .‫قا‬ ‫تايب‬ ‫ه‬ ‫شبت‬ ، ‫فب‬ ‫زل‬ ‫ثر‬ ‫ر‬ ‫ن‬(2) . ‫دلين‬ ‫و‬ ‫دبت‬‫ش‬ ‫د‬، ‫دع‬‫ئ‬‫زا‬ ‫دام‬‫ص‬‫ز‬ ‫رو‬ : ‫اكي‬‫ر‬ ‫ل‬ ‫فحاق‬ .‫لقا‬ ‫فب‬ ‫زنشا‬ ‫شوظ‬‫ل‬ ‫،يشاو‬ ‫ر‬ ‫ن‬‫محيحعو‬ ‫قكيب‬ ‫شر‬ ‫زل‬ ‫شبت‬ ، .‫زةلع‬ ‫شبت‬ ‫و‬ ‫آ‬ ‫ع‬ ‫ع‬ ‫شوظ‬‫ل‬ ‫ه‬ ‫دبت‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫زن‬ ‫يب‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫اا‬ :.‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫؟‬‫دةلع‬‫د‬‫د‬‫هلل‬‫ا‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫و‬‫ش‬ ‫دىن‬‫د‬‫د‬ ‫ز‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ز‬ : ‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫ق‬ ‫كيا‬ ‫زنشا‬ ‫كيته‬ ‫حيحع‬ ،‫ا‬ ‫األشادت‬(3) . ‫دحاق‬‫د‬‫ف‬ ‫دام‬‫د‬ :‫دي‬‫د‬‫ق‬‫ا،كب‬ ‫دكمع‬‫د‬‫ف‬ ‫دل‬‫د‬ ‫دي‬‫د‬‫ك‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬–‫ده‬‫د‬‫ت‬ ‫اك‬‫ع‬ ‫دل‬‫د‬ ‫ا‬ ‫دن‬‫د‬ ‫ت‬– ‫يب‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫اكي‬‫ر‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دبه‬‫د‬‫د‬‫ن‬ ‫ل‬ ‫داكر‬‫د‬‫د‬‫ط‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫اا‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ب‬ ،‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬‫األ‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ن‬.‫دل‬‫د‬‫د‬‫س‬ ‫دافو‬‫د‬‫د‬‫م‬ ‫زسل،ع؟‬ ‫ل‬ ‫فحاق‬ ،‫األز‬ ‫دك‬‫د‬‫د‬‫ف‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ . ‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ت‬ ،‫دة‬‫د‬‫د‬ ‫ل‬ ‫دةاو‬‫د‬‫د‬ ‫ل‬ ‫دةا‬‫د‬‫د‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫ش‬‫ي‬ ‫دنع‬‫د‬‫د‬‫س‬،‫ا‬ :‫دحاق‬‫د‬‫د‬‫ف‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬ .‫دةا‬‫ك‬ ‫دالو‬‫خب‬ :‫ا‬ ،‫دا‬‫ق‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫دحا‬‫م‬‫ل‬ ‫دع‬‫و‬‫شني‬ ‫د‬ ‫زا‬‫ل‬ ‫ا،سنعو‬ ‫ك‬ ‫تح‬‫ر‬‫ط‬ .‫كةا‬ ‫خبالو‬ ‫شنيوع‬ ‫تق‬ ‫مل‬ : ‫اكي‬‫ر‬ .‫قا‬ ‫داا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫ه‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬‫ل‬ ‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ل‬ ‫دبهو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ج‬ ‫داا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬ ‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫شو‬ :‫دحاق‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ .‫اشب‬‫ل‬ ‫اكي‬‫ر‬ .‫قا‬.‫جبي‬ ‫ك‬ ‫فحاق‬ ‫ةا‬ ‫اا‬ ‫مكح‬ : (1)( ‫زي‬ ‫اجل‬ ‫ل‬ ‫احلبائح‬1/25.) (2)( ‫،كخطيب‬ ‫ا،سازع‬ ‫لآداا‬ ‫الي‬‫ر‬،‫ا‬ ‫ألخالق‬ ‫اجلازع‬2/253.) (3)( ‫،كخطيب‬ ‫اجلازع‬2/254.)
  22. 22. ‫(أ‬ .. ‫ـظ‬‫ف‬‫الح‬)‫أسبابه‬ . ‫يقته‬‫ر‬‫ط‬ . ‫عجائبه‬ . ‫هميته‬ 26 .‫ه‬ ‫جاز‬ ‫زل‬ ‫ةا‬ ‫ل‬ ‫ةا‬ ‫جةء‬ ‫م‬ ،‫األز‬ ‫،يب‬ :‫فحاق‬ .‫قا‬ ‫دب‬ :‫دحاق‬‫ف‬ .‫دا‬‫ق‬ ‫دااو‬‫ت‬‫ا،ص‬ ‫دب‬‫ك‬‫تق‬ ،‫د‬‫ز‬‫األ‬ ‫ج‬ ‫ا،صتااو‬ ‫ليت‬ ‫اا‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬ ‫و‬ ‫دطرو‬‫د‬‫د‬‫ف‬ ‫ع‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫س‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬ ‫دعو‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ع‬‫ل‬ ‫در‬‫د‬‫د‬‫مس‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫داا‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫ا،ص‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫ز‬ .‫فحاق‬ .‫قا‬ ‫زا‬ ‫ك‬ ‫هللسل،ع‬‫ا‬ ‫وظ‬ ‫قب‬ :‫طاكر‬ ‫ل‬ ‫اا‬ ‫بب‬ ،‫األز‬ .‫قا‬‫دب‬‫ج‬ ‫دن‬‫ص‬،‫ل‬ ‫و‬ ‫هللسائ‬‫ا‬ ‫كةا‬ ‫زث‬ ‫م‬ ‫،ي‬ :‫فحاق‬ .‫قا‬ ! ‫هللمساكب‬‫ا‬ ‫كةه‬ ‫حلو‬(1) . ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دحاق‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ف‬‫إل‬ :‫داكر‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ط‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫اا‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ب‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ : ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ز‬‫ا‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫د‬‫مح‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬، ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ئ‬‫(زا‬ :.‫دا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫؟‬ ‫دبت‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ش‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬، ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ئ‬‫زا‬ ‫دظ‬‫د‬‫د‬‫د‬‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬ ‫م‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ي‬‫ق‬ :‫ده‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫اك‬‫ع‬ ‫ل‬ ‫دهو‬‫ت‬ ‫شو‬ ‫د‬‫ق‬ ‫ا‬ً‫ديق‬‫آ‬ ‫د‬ ‫دا‬‫ز‬ ‫دن‬‫ص‬،‫ل‬ ‫؟‬ ‫د‬‫ك‬ ‫زا‬ ‫دعي‬ ‫زا‬ ) ‫شبت‬ ‫شو‬–‫ق‬–‫نسيت‬ ‫ا‬ً‫آيق‬‫ه‬(2) . 1-‫(ت‬ ‫حنبل‬ ‫بن‬ ‫أحمد‬211:) ‫داا‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫ي‬ ‫دة‬‫د‬‫د‬‫خ‬ :‫يب‬ ‫م‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬ : ‫د‬‫د‬‫د‬‫ب‬‫شن‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫مح‬ ‫دل‬‫د‬‫د‬ ‫اا‬ ‫دب‬‫د‬‫د‬‫ب‬ .‫دا‬‫د‬‫د‬‫ق‬ ‫دالم‬‫ص‬،‫ا‬ ‫دل‬ ‫دل،ن‬‫س‬ ‫م‬ ‫دق‬‫آ‬ ‫م‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دن‬ ‫هلل‬‫ا‬ ‫دل‬‫ز‬ ‫يع‬ ‫ل‬ ‫تب‬ ‫زل‬ ‫آق‬ ‫ا،صالم‬ ‫نا‬ ‫خرب‬ ‫شىت‬ ‫اإلفناد‬ ‫آق‬ ‫م‬‫ل‬ ‫اإلفنادو‬ ‫خرب‬ ‫شىت‬(3) . 9-‫(ت‬ ‫ازي‬‫ر‬‫ال‬ ‫عة‬ْ‫ر‬ُ‫ز‬ ‫أبو‬261:) ‫دك‬‫د‬‫ي‬ ‫ه‬ ‫م‬ :‫دع‬‫د‬ ‫زع‬ ‫د‬‫د‬ .‫دا‬‫د‬‫ق‬‫ده‬‫د‬ ،‫طا‬ ‫مل‬‫ل‬ ‫دنع‬‫د‬‫ف‬ ‫د‬‫د‬‫س‬‫مخ‬ ‫دة‬‫د‬‫ن‬‫ز‬ ‫ده‬‫د‬‫ت‬‫تب‬ ‫دا‬‫د‬‫ز‬ ‫ي‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫دع‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ق‬‫ع‬‫ل‬ ‫ي‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫داا‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬ ‫ي‬ ‫ه‬ ‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ك‬ ‫ين‬‫ل‬ ‫دهو‬‫د‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ت‬‫تب‬ ‫دة‬‫د‬‫د‬‫د‬‫ن‬‫ز‬ (1)( ‫غباد‬ ‫تخ‬‫ع‬‫ا‬6/353.) (2)( ‫غباد‬ ‫تخ‬‫ع‬‫ا‬6/354.) (3)( ،‫ا،س‬11/186.)

×