Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Xử lý nước thải - Wastewater [compatibility mode]

865 views

Published on

Published in: Technology
  • Login to see the comments

  • Be the first to like this

Xử lý nước thải - Wastewater [compatibility mode]

  1. 1. COÂNG NGHEÄ MOÂI TRÖÔØNG Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Hoïc phaàn NÖÔÙC VAØ NÖÔÙC THAÛI Löu haønh noäi boä 1 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note MAN IN EARLY TIME 2 LQH 1
  2. 2. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note POPULATION EFFECT 3 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note COÂNG NGHEÄ MOÂI TRÖÔØNG CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN TRONG KYÕ THUAÄT MOÂI TRÖÔØNG Löu haønh noäi boä 4 LQH 2
  3. 3. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note What is Environmental Engineering Science? Science? Chuùng ta toàn tai vaø phaùt trieån döa treân vieäc söû dung Chung ton taïi va phat trien döïa tren sö duïng taøi nguyeân thieân nhieân vaø chaát löôïng moâi tröôøng. Science… naâng cao khaû naêng hieåu bieát veà töï nhieân vaø caùc quaù trình töï nhieân. Engineering… phaùt trieån vaø öùng duïng khoa hoïc kyõ thuaät nhaèm muïc ñích baûo toàn vaø naâng cao chaát löôïng moi tröông löông moâi tröôøng 5 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Theá naøo laø moät engineer? Ngöôøi ghi nhaän, giaûi quyeát caùc vaán ñeà kyõ thuaät, ñaëc bieät laø söû duïng khoa hoïc kyõ thuaät ñeå giaûi quyeát caùc vaán ñeà cuû theá giôùi thöïc Vaäy, Kyõ sö moâi tröôøng (environmental engineer) laø gì? Laø ngöôøi giaûi quyeát caùc vaán ñeà moâi tröôøng g g q y baèng coâng cuï khoa hoïc kyõ thuaät 6 LQH 3
  4. 4. WATER QUALITY Engineering Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Xöû lyù nöôùc (Water treatment) – thu nöôùc töø moät nguoàn nöôùc thích hôïp, qua caùc giai ñoaïn h h löôï h xöûû l ù kh ùc nhau ñ å ñ t ñ c chaáát l ng phuøø lyù khaù ñeå ñaï ñöôï hôïp cho muïc ñích söû duïng cuûa con ngöôøi. Xöû lyù nöôùc thaûi (Waste water treatment) – Sau khi nöôùc ñöôïc söû duïng phöïc vuï cho saûn xuaát, sinh hoaït,… seõ trôû thaønh nöôùc thaûi, nöôùc thaûi ñöôïc thu gom, vaän chuyeån vaø xöû lyù nhaèm ñaû baû tieâ thaû tröôø ñ ûm b ûo ti âu chuaåån xaûû th ûi vaøøo moââi t öôøng. h 7 LQH ÑÒNH NGHÓA VAØ PHAÂN LOAÏI NÖÔÙC THAÛI Water & Wastewater Engi ineering Lecture note •         Ñònh nghóa: Nöôùc thaûi laø nöôùc ñöôïc thaûi boû sau khi ñaõ duøng trong sinh hoaït, trong saûn xuaát hoaëc chaûy qua vuøng ñaát bò oâ nhieãm. Veà baûn chaát nöôùc thaûi laø nöôùc caáp cuûa coäng ñoàng sau khi söû duïng vôùi caùc muïc ñích khaùc nhau. Do việc sử dụng nước vào các mục đích khác nhau, nước bị nhiễm bẩn ệ ễ ẩ và trở nên ô nhiễm. Chất lượng nước trở nên xấu đi theo các khuynh hướng sau: Thay đổi pH của nước. Tăng nồng độ các ion khoáng và nồng độ muối trong nước. Tăng nồng độ các ion kim loại nặng trong nước. Tăng hàm lượng các hợp chất hữu cơ trong nước, kể cả các hợp chất g ợ g ợp g , ợp bền sinh học (chất hoạt động bề mặt, thuốc sát trùng, thuốc trừ sâu,…) Giảm hàm lượng oxy hoà tan trong nước. Giảm độ trong suốt và làm thay đổi màu sắc của nước. Nước bị nhiễm đòng vị phóng xa của các nguyên tố phóng xạ. … 8 LQH 4
  5. 5. ÑÒNH NGHÓA VAØ PHAÂN LOAÏI NÖÔÙC THAÛI Water & Wastewater Engi ineering Lecture note • Phaân loaïi:  Nöôùc möa hay nöôùc chaûy traøn: Nöôùc chaûy traøn treân maët ñaát do möa hoaëc do thoaùt nöôùc  Nöôùc thaûi sinh hoat: Nöôùc thaûi sinh hoat laø nöôùc thaûi töø khu Nöôc thai hoaït: Nöôc thai hoaït la nöôc thai tö daân cö bao goàm nöôùc sau khi söû duïng töø caùc hoä gia ñình, beänh vieän, khaùch saïn, tröôøng hoïc, cô quan, khu vui chôi giaûi trí,...  Nöôùc thaûi coâng nghieäp: Nöôùc thaûi töø caùc nhaø maùy xí nghieäp saûn xuaát coâng nghieäp, thuû coâng nghieäp, giao thoâng vaän taûi goïi chung laø nöôùc thaûi coâng nghieäp  Nöôùc thaûi ñoâ thò: Nöôùc thaûi ñoâ thò laø moät thuaät ngöõ chung Nöôc thai ño Nöôc thai ño la ngö chæ chaát loûng trong heä thoáng coáng thoaùt cuûa moät thaønh phoá, ñoù laø hoãn hôïp cuûa caùc loaïi nöôùc thaûi keå treân. Trong loaïi nöôùc thaûi naøy coù theå coù theâm moät doøng thaûi nöõa ñoù laø doøng thaám. 9 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note KYÕ THUAÄT NÖÔÙC THAÛI – Wastewater Engineering  Kyõ thuaät nöôùc thaûi (wastewater engineering) laø moät ngaønh kyõ thuaät moâi tröôøng, trong ñoù aùp duïng caùc nguyeân lyù cô baûn veà khoa hoïc vaø kyõ thuaät ñeå giaûi quyet van ñe lien quyeát vaán ñeà lieân quan ñeán xöû lyù vaø taän dung lai ñen xö ly va duïng laïi nöôùc thaûi.  Moät heä thoáng quaûn lyù nöôùc thaûi hieän ñaïi caàn phaûi xem xeùt ñeán caùc yeáu toá sau ñaây :  Caùc nguoàn phaùt sinh nöôùc thaûi (khu daân cö, xí nghieäp coâng nghieäp).  Caùc coâng trình xöû lyù nöôùc thaûi tai nguoàn. y ï g  Heä thoáng thu gom vaø vaän chuyeån nöôùc thaûi (traïm bôm vaø oáng daãn).  Caùc coâng trình xöû lyù nöôùc thaûi ôû cuoái ñöôøng oáng  Caùc coâng trình thaûi boû nöôùc thaûi vaøo nguoàn tieáp nhaän: soâng, hoà, bieån,...… 10 LQH 5
  6. 6. HEÄ THOÁNG THOAÙT NÖÔÙC  Heä thoáng thoaùt nöôùc chung: nöôùc thaûi vaø nöôùc Water & Wastewater Engi ineering Lecture note möa ñöôïc vaän chuyeån trong cuøng moät maïng löôùi tôùi traïm xöû lyù.  Heä thoáng thoaùt nöôùc rieâng: Maïng löôùi nöôùc thaûi vaø nöôùc möa rieâng bieät.  Heä thoáng thoaùt nöôùc nöûa rieâng: ÔÛ ñieåm giao nhau giöõa 2 maïng löôùi rieâng laø caùc gieáng traøn taùch nöôùc möa. Tai caùc gieáng naøy, khi löu löông nhoû (ñaàu côn möa), aï cac g e ay, öu öôï g o (ñau cô öa), nöôùc möa baån seõ chaûy vaøo coáng chung daãn ñeán traïm xöû lyù. Khi möa lôùn, löu löôïng lôùn, hoãn hôïp nöôùc möa vaø nöôùc thaûi töông ñoái saïch (thaáp hôn giôùi haïn cho pheùp xaû thaûi), traøn qua gieáng vaø chaûy thaúng ra nguoàn tieáp nhaän. Caùc nguoàn phaùt sinh nöôùc thaûi Xöû lyù cuïc boä ngay taïi nguoàn thaûi Thu gom nöôùc thaûi Vaän chuyeån vaø bôm nöôùc thaûi XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI Söû duïng laïi nöôùc thaûi / Thaûi boû vaøo nguoàn tieáp nhaän 11 LQH CAÙC ÑÒNH NGHÓA VAØ KÍ HIEÄU  BOD (Biochemical Oxygen Demand): Nhu caàu oxy sinh hoaù.  COD (Chemical Oxygen Demand): Nhu caàu oxy hoaù hoïc.  DO (Dissolved Oxygen): Noàng ñoä oxy hoaø tan. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note  SS (Suspended Solid): Chaát raén lô löõng.  MLSS (Mixed Liquor Suspended Solids): Chaát raén lô löûng trong buøn loûng.  MLVSS (Mix Liquid Volatile Suspended Solids): Chaát raén lô löûng bay hôi trong buøn loûng.  SVI (Sludge Volume Index): Chæ soá theå tích buøn.  F/M (Food – Microorganism ratio): Tæ leä thöùc aên cho vi sinh vaät.  TKN : Haøm löôïng Nitô toång Kjelhdal.  TP : Haøm löôïng Photpho toång.  TCVN : Tieâu chuaån Vieät Nam. 12 LQH 6
  7. 7. CAÙC CHÆ TIEÂU AÙP DUÏNG TRONG NÖÔÙC THAÛI Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Total COD Nonbiodegradable COD Biodegradable COD Readily Biodegradable (soluble) Complex p Slowly Biodegradable (particulate) VFA Colloidal Nonbiodegradable (soluble) Nonbiodegradable (particulate) Paticulate 13 LQH CAÙC CHÆ TIEÂU AÙP DUÏNG TRONG NÖÔÙC THAÛI TKN Amonia N Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Organic N Biodegradable Soluble Paticulate Nonbiodegradable Soluble Paticulate 14 LQH 7
  8. 8. CAÙC CHÆ TIEÂU AÙP DUÏNG TRONG NÖÔÙC THAÛI N höõu cô (protein,ureâ) N amonia NH4+ N höõu cô (sinh khoái) N höõu cô (taêng tröôûng) Töï döôõng vaø phaân huûy O2 N Nitrification Water & Wastewater Engi ineering Lecture note VSV phaân huûy vaø thuûy phan phaân Nitrite (NO2-) O2 Nitrate (NO3-) Denitrification Nitrogen gas (N2) Carbon höõu cô 15 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note CAÙC TIEÂU CHUAÅN NÖÔÙC VAØ NÖÔÙC THAÛI  TCVN 5294- 1995 Chất lượng nước. Quy tắc lựa chọn và đánh giá chất lượng nguồn tập trung cấp nước uống. Nước sinh hoạt.  TCVN 5295- 1995 Chất lượng nước. Quy tắc bảo vệ nước mặt và nước ngầm khỏi bị nhiễm bẩn do dầu và sản phẩm dầu.  TCVN 5296- 1995 Chất lượng nước. Quy tắc bảo vệ nước khỏi bị nhiễm bẩn khi vận chuyển dầu và các sản phẩm dầu theo đường ống. g g  TCVN 5524- 1995 Chất lượng nước. Yêu cầu chung về bảo vệ nước mặt khỏi bị ô nhiễm bẩn.  TCVN 5525- 1995 Chất lượng nước. Yêu cầu chung về bảo vệ nước ngầm. 16 LQH 8
  9. 9. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note CAÙC TIEÂU CHUAÅN NÖÔÙC VAØ NÖÔÙC THAÛI  TCVN 5942- 1995 Chất lượng nước. Tiêu chuẩn chất lượng nước mặt.  TCVN 5943- 1995 Chất lượng nước. Tiêu chuẩn chất lượng 5943 nước ven hồ.  TCVN 5944- 1995 Chất lượng nước. Tiêu chuẩn chất lượng nước ngầm.  TCVN 5945- 1995 Nước thải công nghiệp. Tiêu chuẩn thải  TCVN 6219- 1995 Chất lượng nước. Đo tổng phóng xạ bêta trong nước khô mặn. t ớ không ặ  TCVN 188 – 1996 Nước thải đô thị. Tiêu chuẩn thải. 17 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note CAÙC TIEÂU CHUAÅN NÖÔÙC VAØ NÖÔÙC THAÛI 18 LQH 9
  10. 10. CAÙC TIEÂU CHUAÅN NÖÔÙC VAØ NÖÔÙC THAÛI Thoâng soá Soá TT Ñôn vò Giaù trò tôùi haïn A 1. Nhieät ñoä oC B C 40 40 45 5¸9 pH 6¸9 5,5 ¸ 9 BOD5 (20oC) mg/L 20 50 100 4. COD mg/L 50 100 400 5. Chaát raén lô löûng (SS) mg/L 50 100 200 6. Arsen mg/L 0,05 0,1 0,5 7. Cadmi mg/L 0,01 0,02 0,5 8. Chì mg/L 0,1 0,5 1 9. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note 2. 3. Clo dö mg/L 1 2 2 10 Crom (VI) mg/L 0,05 0 05 0,1 01 0,5 05 11. Crom (III) mg/L 0,2 1 2 12. Daàu môõ khoaùng mg/L KPHÑ 1 5 13. Daàu ñoäng vaät mg/L 5 10 30 14. Ñoàng mg/L 0,2 1 5 15. Keõm mg/L 1 2 5 16. Mangan mg/L 0,2 1 5 19 LQH CAÙC TIEÂU CHUAÅN NÖÔÙC VAØ NÖÔÙC THAÛI Soá TT Thoâng soá Ñôn vò Giaù trò tôùi haïn A B C Niken mg/L 0,2 1 2 18. Phot pho höõu cô mg/L 0,2 0,5 1 19. p Photpho toång soá mg/L g/ 4 6 8 20. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note 17. Saét mg/L 1 5 10 21. Thuûy ngaân mg/L 0,005 0,005 0,01 22. Thieác mg/L 0,2 1 5 23. Tetracloetylen mg/L 0,02 0,1 0,1 24. Florua mg/L 1 2 5 25. Toång nitô mg/L 30 60 60 26. Amoniac (tính theo N) mg/L 0,1 1 10 27. Xianua mg/L 0,05 0,1 0,2 28. Phenola (toång soá) mg/L 0,001 0,05 1 29. Tricloetylen mg/L 0,05 0,3 0,3 30. Sulfua 31. Total Coliform 32. 33. mg/L 0,2 0,5 1 MPN/100 mL 5000 10000 - Toång hoaït ñoäng ñoä phoùng xaï a Bq/L 0,1 0,1 - Toång hoaït ñoäng ñoä phoùng xaï b Bq/L 1,0 1,0 - 20 LQH 10
  11. 11. CAÙC CHÆ TIEÂU AÙP DUÏNG TRONG NÖÔÙC THAÛI Caùc chæ tieâu ñaëc tröng (*) Kyù hieäu / ñònh nghóa Söû duïng keát quaû xeùt nghieäm TS Ñeå ñaùnh giaù khaû naêng taùi söû duïng nöôùc thaûûi vaø ñeåå xaùc ñònh xem daïng coâng trình vaø quaù trình naøo laø thích hôïp nhaát ñeå xử lý chuùng. CAÙC CHÆ TIEÂU VAÄT LYÙ Chaát raén toång coäng Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Toång chaát raén deã bay hôi TVS Chaát raén lô lửng SS Chaát raén lô lửng deã bay hôi VSS Toång chaát raén hoøa tan DS = TS-SS TDS Chaát raén coù theå laéng ñöôïc Settleable Solid Ñeå xaùc ñònh xem caùc chaát raén naøo seõ laéng ñöôïc baèng troïng löïc trong moät khoang thôi khoaûng thôøi gian nhaát ñònh nhat Ñoä maøu Naâu nhaït, xaùm, ñen Ñeå ñaùnh giaù traïng thaùi cuûa nöôùc thaûi (coøn môùi hay ñaõ bò phaân hủy) Muøi Nhieät ñoä Ñeå xaùc ñònh noù neáu nhö muøi seõ laø vaán ñeà ñöôïc quan taâm. 0C hay 0F Laø thoâng soá quan troïng trong vieäc thieát keá vaø vaän haønh caùc coâng trình xử lý nöôùc thải baèng phöông phaùp sinh hoïc. 21 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note CAÙC CHÆ TIEÂU AÙP DUÏNG TRONG NÖÔÙC THAÛI 22 LQH 11
  12. 12. CAÙC CHÆ TIEÂU AÙP DUÏNG TRONG NÖÔÙC THAÛI Caùc chæ tieâu ñaëc tröng (*) Kyù hieäu / ñònh nghóa Söû duïng keát quaû xeùt nghieäm CAÙC CHÆ TIEÂU HOÙA HOÏC Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Nhu caàu oxy hoaù hoïc COD Ñeå ño löôïng oxy caàn thieát cho vieäc oån ñònh chaát thaûi hoaøn toaøn. Toång cacbon hữu cô TOC Thöôøng ñöôïc söû duïng nhö laø moät ñaïi löôïng thay theá cho xeùt nghieäm BOD5 Caùc hôïp chaát hữu cô ñaëc bieät vaø caùc loaïi hôïp chaát Ñeå xaùc ñònh söï hieän dieän cuûa caùc chaát oâ nhieãm öu tieân vaø caùc hôïp chaát hữu cô khaùc vaø ñeå xaùc ñònh xem quaù trình xử lyù naøo laø thích hôïp ñoái vôùi chuùng Toång nitô Kjedldahl TKN Nitô hữu cô OrgN Ammonia töï do NH4+ Nitrit NO2- Nitrat NO3 Toång phoát pho Ñeå ñaùnh giaù söï hieän dieän cuûa caùc chaát dinh döôõng trong nöôùc thải vaø möùc ñoä phaân hủy trong nöôùc thải; ù daï thải cac d ng oxy h ù coù th å coù cua cac hô p chaáát hoa theå û ù hôï h cuûa nitô. TP Phoát pho höõu cô OrgP Phoát pho voâ cô(**) Inorg P 23 LQH SÔ ÑOÀ HEÄ THOÁNG THOAÙT VAØ XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI COÂNG TRÌNH XAÛ Water & Wastewater Engi ineering Lecture note TRAÏM BÔM MAÏNG LÖÔÙI THU GOM NÖÔÙC THAÛI NGUOÀN TIEÁP NHAÄN TRAÏM XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI 24 LQH 12
  13. 13. THAØNH PHAÀN CHÖÙC NAÊNG HEÄ THOÁNG NÖÔÙC THAÛI Nhöõng yeáu toá quan taâm chính trong vieäc thieát keá Moâ taû Nguoàn thaûi Löu löôïng / chaát löôïng Caùc nguoàn nöôùc thaûi ra töø caùc khu daân cö, khu thöông maïi, cô quan, tröôøng hoïc, beänh vieän, caùc khu coâng nghieäp, caùc cô sôû coâng nghieäp rieâng leû… Xöû lyù cuïc boä taïi nguoàn thaûi Löu löôïng / chaát löôïng Caùc coâng trình duøng ñeå xöû lyù sô boä hoaëc ñieàu hoøa löu löôïng nöôùc thaûi tröôùc khi thaûi vaøo heä thoáng thu gom Thu gom Löu löôïng / chaát löôïng Caùc coâng trình duøng ñeå thu gom nöôùc thaûi töø caùc nguoàn rieâng leû trong moät coäng ñoàng daân cö. Vaän chuyeån Löu löôïng / chaát löôïng Caùc coâng trình duøng ñeå bôm vaø chuyeån taûi nöôùc th ûi ñ án caùùc t m xöû l ù. öôù thaû ñeá traï öû lyù Xöû lyù Löu löôïng/ chaát löôïng Caùc coâng trình duøng ñeå xöû lyù, laøm saïch nöôùc thaûi ñeán möùc ñoä caàn thieát tröôùc khi thaûi vaøo nguoàn tieáp nhaän. Söû duïng laïi/thaûi boû Löu löôïng / chaát löôïng Caùc coâng trình duøng ñeå söû duïng laïi vaø thaûi boû nöôùc thaûi ñaõ ñöôïc xöû lyù vaø buøn hình thaønh trong quaù trình xöû lyù. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Thaønh phaàn chöùc naêng 25 LQH HEÄ THOÁNG THOAÙT NÖÔÙC CUÛA CAÙC XN-CN XN- Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Moãi nhaø maùy, XN-CN ñeàu coù heä thoáng thoaùt nöôùc, bao goàm:  Maïng löôùi thoaùt nöôùc;  Traïm xöû lyù cuïc boä Laøm nhieäm vuï:  Daãn nöôùc thaûi, nöôùc möa ra khoûi phaïm vi nhaø maùy  Xöû lyù nöôùc thaûi coâng nghieäp, thaûi vaøo nguoàn tieáp nhaän hoaëc thu hoài taùi söû duïng Quaûn lyù toát heä thoáng thoaùt vaø xöû lyù nöôùc thaûi:  Taùi söû duïng nöôùc tuaàn hoaøn sau xöû lyù  Baûo ñaûm veä sinh coâng nghieäp  Traùnh caùc raééc roái lieân quan ñeán vaán ñeà oâ nhieãm nguoàn nöôùc: luaät phaùp, khieáu kieän cuûa ngöôøi daân,...  Naèm trong yeâu caàu cuûa vieäc ñaït caùc chöùng chæ quoác teá (ISO 14000) Yeâu caàu ñoái vôùi caùc KCN: caàn coù traïm xöû lyù nöôùc thaûi taäp trung 26 LQH 13
  14. 14. HEÄ THOÁNG THOAÙT NÖÔÙC ÑOÂ THÒ VAØ KHU DAÂN CÖ Water & Wastewater Engi ineering Lecture note •     • Neáu khoâng quaûn lyù vaø vaän haønh toát heä thoáng thoaùt nöôùc vaø xöû lyù nöôùc thaûi seõ gaây neân nhieàu vaán ñeà: Ngaäp uùng ñöôøng phoá O hi ã OÂ nhiem moi tröông vaø gay oâ nhiem cac nguon nöôc âi t öôø â hi ã ù à öôù Phaù vôõ caân baèng sinh thaùi töï nhieân nhaát laø caùc thuûy vöïc. Laøm maát myõ quan vaø veä sinh ñöôøng phoá, ñoâ thò Ñeå baûo ñaûm veä sinh moâi tröôøng vaø baûo veä nguoàn nöôùc caàn quaûn lyù, vaän haønh vaø kieåm soaùt heä thoáng nöôùc thaûi moät caùch chaët cheõ. 27 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note NGÖÔØI Q.LYÙ VAØ V.HAØNH HT KS OÂN NÖÔÙC CAÀN Naém vöõng ñöôïc heä thoáng thoaùt nöôùc daãn ñeán traïm xöû lyù  Thaønh phaàn tính chaát cuûa nöôùc thaûi  Thaønh phaàn gaây öùc cheá, thaønh phaàn khoâng gaây aûnh höôûng ñen cong ñeán coâng trình xöû lyù nhaát laø coâng trình sinh hoc. xö ly nhat la cong hoïc  Löu löôïng nöôùc thaûi cuûa ñoâ thò, KCN, XN-CN  Nhöõng quy ñònh vaø tieâu chuaån xaû nöôùc thaûi vaøo HT coáng chung, vaøo nguoàn nöôùc tieáp nhaän.  Khaû naêng aùp duïng, xöû lyù cuûa quaù trình/thieát bò/heä thoáng  Daõy löu löôïng/taûi löôïng aùp duïng cho quaù trình/thieát bò/heä thoáng  Hieäu quaûû cuûûa moããi loaïi thieáát bò/quaù trình  Yeâu caàu naêng löôïng/hoùa chaát  An toaøn lao ñoäng (ñieän, hoùa chaát) 28 LQH 14
  15. 15. CAÙC BÖÔÙC NC KHAÛ THI HT THOAÙT NÖÔÙC Quyeát ñònh daân soá phuïc vuï Quyeát ñònh nieân haïn thieát keá Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Döï ñoaùn Dö ñoan löôïng nöôùc thaûi Tham khaûo T.P, T.C nöôùc thaûi Xaùc ñònh nguoàn tieáp nhaän Quyeát ñònh y ò quy moâ vaø coâng ngheä Thieát keá cô baûn caùc coâng trình (XÖÛ LYÙ VAÄT LYÙ, HOAÙ HOÏC, SINH HOÏC) 29 LQH Caùc thuaät ngöõ chuyeån theå töø tieáng Anh  Chaát baån (pollutants, contaminants, impurities): caùc thaønh phaàn ñi vaøo nöôùc caáp sau khi söû duïng.  Thaønh phaàn (constituent): hôïp chaát/nguyeân toá rieâng leû hoaëc sinh vaät Water & Wastewater Engi ineering Lecture note nhö caëën lô löûng, ammonia. hö i  Hôïp phaàn (composition): hôïp phaàn cuûa nöôùc thaûi bao goàm caùc thaønh phaàn lyù, hoùa vaø sinh.  Thoâng soá (parameter): yeáu toá (factor) ño ñaït nhö nhieät ñoä.  Tính chaát (characteristics): tính chaát toång quaùt cuûa nhoùm caùc thaønh phaàn nöôùc thaûi.  Buøn (sludge): chaát raén ñöôc taùch khoûi nöôùc trong quaù trình xöû lyù Bun chat ran ñöôïc tach khoi nöôc qua xö ly.  Chaát raén (solids): vaät chaát raén taùch khoûi nöôùc thaûi baèng phöông phaùp taùch troïng löïc (laéng, loïc, neùn, buøn....).  Nguoàn ñieåm (point source): taûi löôïng baån thaûi taïi moät ñieåm rieâng bieät.  Nguoàn roäng (nonpoint source): nguoàn thaûi phaùt sinh treân moät dieän tích roäng. 30 LQH 15
  16. 16. TAÛI LÖÔÏNG OÂ NHIEÃM Möùc ñoä oâ nhieãm do nöôùc thaûi ñöôïc ñaùnh giaù qua thoâng soá TAÛI LÖÔÏNG OÂ NHIEÃM theo caùc thaønh phaàn (COD, BOD5, SS, N, P,...) Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Li = Q x Ci Trong ñoù: Li: taûi löôïng oâ nhieãm, kg/ng.ñ Q: löu löôïng nöôùc thaûi, m3/ng.ñ Ci: noàng ñoä chaát oâ nhieãm, kg/m3 31 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note NÖÔÙC THAÛI SINH HOAÏT (Domestic wastewater)  Nöôùc thaûi sinh hoaït laø nöôùc thaûi sau khi söû duïng cho caùc muïc ñích sinh hoaït cuûa coäng ñoàng: taém, giaët, taåy röûa, veä sinh caù nhaân,...  Nöôùc thaûi sinh hoaït thaûi ra töø caên hoä, cô quan, tröôøng hoïc, beänh vieän, caùc coâng trình coâng coäng vaø nöôùc thaûi veä sinh cuûa coâng nhaân trong cac XN-CN caùc XN CN  Khoái löôïng nöôùc thaûi sinh hoaït cuûa moät coäng ñoàng daân cö phuï thuoäc vaøo:  Quy moâ daân soá  Tieâu chuaån caáp nöôùc  Khaû naêng, ñaëc ñieåm cuûa heä thoáng thoaùt nöôùc  Thaønh phaàn cuûa nöôùc thaûi sinh hoaït goàm 2 loaïi:  Nöôùc thaûi nhieãm baån do chaát baøi tieát cuûa con ngöôøi töø caùc phoøng Nöôc thai nhiem ban chat bai tiet cua ngöôi tö cac phong veä sinh;  Nöôùc thaûi nhieãm baån do caùc chaát thaûi sinh hoaït: caën baõ töø nhaø beáp, caùc chaát röûa troâi keå caû laøm veä sinh saøn nhaø. 32 LQH 16
  17. 17. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note NÖÔÙC THAÛI SINH HOAÏT (Domestic wastewater)  Ñaëc tính chung cuûa NTSH: bò oâ nhieãm bôûi caën baõ höõu cô (SS), chaát höõu cô hoøa tan (BOD5/COD), caùc chaát dinh döôõng (N,P), caùc vi truøng gaây beänh (E.Coli, Coliform)  Möùc ñoä oâ nhieãm cuûa nöôùc thaûi sinh hoat phu thuoäc vaøo: Möc o nhiem cua nöôc thai hoaït phuï vao:  Löu löôïng nöôùc thaûi  Taûi troïng chaát baån tính theo ñaàu ngöôøi  Löu löôïng nöôùc thaûi vaø taûi troïn chaát baån tính theo ñaàu ngöôøi phuï thuoäc vaøo:  Möùc soáng, ñieàu kieän soáng vaø taäp quaùn  Ñieàu kieän khí haäu  Hoaït ñoäng coâng nghieäp 33 LQH NÖÔÙC THAÛI SINH HOAÏT (Domestic wastewater) Trong heä thoáng thoaùt nöôùc veä sinh (thoaùt nöôùc thaûi rieâng) löu löôïng nöôùc thaûi coù 3 thaønh phaàn: (1) nöôùc thaûi sinh hoaït; (2) nöôùc thaûi coâng nghieäp vaø (3) nöôùc thaám/nöôùc doøng vaøo. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Nöôc thaûi Nöôùc thai sinh hoaït hoat Löu löôïng nöôùc thaûi phuï thuoäc vaøo: löôïng nöôùc caáp, giaù nöôùc, ñieàu kieän kinh teá cuûa coäng ñoàng, ñieàu kieän töï nhieân (khí haäu) Baûng löôïng nöôùc caáp söû duïng ôû moät soá nöôùc Nöôùc Tieâu chuaån duøng nöôùc, L/ngöôøi.ngaøy Trung Quoác 80 Chaâu Phi 15-31 15- Ñoâng Nam AÙ 30-70 30- Taây Thaùi Bình Döông 30-90 30- Myõ La Tinh vaø Caribe 7070-190 Ñoâng Ñòa Trung Haûi 40-85 40- Trung bình Theá Giôùi 35-90 35- 34 LQH 17
  18. 18. NÖÔÙC THAÛI SINH HOAÏT (Domestic wastewater)  TAÛI TROÏNG CHAÁT BAÅN SINH HOAÏT Heä soá phaùt thaûi Nöôc ngoai Nöôùc ngoaøi Theo Tieâu chuaån Vieät Nam (TCXD51-84) Chaát raén lô löûng (SS) 70 -145 50 - 55 BOD5 ñaõ laéng 45 - 54 25 - 30 - 30 - 35 COD 72 - 102 - Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Chæ tieâu oâ nhieãm BOD20 ñaõ laéng + N-NH4 2,4 - 4,8 7 Phospho toång 0,8 - 4,0 1,7 Daàu môõ 10 - 30 - 35 LQH NÖÔÙC THAÛI SINH HOAÏT (Domestic wastewater)  TAÛI TROÏNG CHAÁT BAÅN SINH HOAÏT CUÛA MOÄT SOÁ NÖÔÙC BOD g/người.ngày TSS g/người.ngày TKN g/người.ngày N-ammonia g/người.ngày Total P g/người.ngày Brazil Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Quốc gia 55-68 55-68 8-14 ND 0.6-1.0 Denmark 55-68 82-96 14-19 ND 1.5-2.0 Ấn Độ 27-41 Thổ nhĩ kỳ 27-50 41-68 8-14 9-11 0.4-2.0 Nhật 40-45 ND 1-3 ND 0.15-0.4 Mỹ 50-120 60-150 9-22 5-12 2.7-4.5 Đức 55-68 82-96 11-16 ND 1.2-1.6 Ý 49-60 55-82 8-14 ND 0.6-1.0 36 LQH 18
  19. 19. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note NÖÔÙC THAÛI COÂNG NGHIEÄP (Industrial wastewater)  Nöôùc thaûi xaû ra töø caùc cô sôû saûn xuaát coâng nghieäp sau khi söû duïng cho caùc nhu caàu sinh hoaït vaø söû duïng cho caùc coâng ñoaïn trong daây chuyeààn saûûn xuaáát  Taïi caùc nhaø maùy coâng nghieäp, nöôùc thaûi thöôøng bao goàm ba loaïi coù thaønh phaàn vaø tính chaát töông ñoái khaùc bieät nhau, ñoù laø:  Nöôùc möa Nöôc thai hoaït  Nöôùc thaûi sinh hoat  Nöôùc thaûi saûn xuaát 37 LQH NÖÔÙC THAÛI COÂNG NGHIEÄP (Industrial wastewater) Water & Wastewater Engi ineering Lecture note  Nöôùc möa:  Ñöôïc xem laø nöôc thaûi quy öôùc saïch, coù theå xaû tröïc tieáp vaøo nguoàn tieáp nhaän  Tuy nhieân trong moät soá tröôøng hôp coù theå nhieãm baån ôû caùc uy e o g oä so öô ôïp co e e ba ô cac möùc ñoä khaùc nhau (Vd: Nöôùc möa chaûy qua caùc kho baõi xaêng daàu/hoùa chaát,...), caàn phaûi thu gom xöû lyù trong tröôøng hôïp naøy  Nöôùc thaûi sinh hoaït: nöôùc thaûi cuûa coâng nhaân trong XNCN, nöôùc thaûi töø caên tin.  Nöôùc thaûi saûn xuaát chia laø 2 loaïi:  Nöôùc thaûi coâng nghieäp quy öôùc sach laø loai nöôùc thaûi sau Nöôc thai cong öôc saïch: la loaïi nöôc thai khi ñöôïc söû duïng ñeå laøm nguoäi saûn phaåm, laøm maùt thieát bò.  Loaïi nöôùc thaûi coâng nghieäp nhieãm baån ñaëc tröng cuûa ngaønh coâng nghieäp ñoù vaø caàn phaûi xöû lyù cuïc boä tröôùc khi xaû vaøo maïng löôùi thoaùt nöôùc chung hoaëc vaøo nguoàn nöôùc (nguoàn tieáp nhaän) tuøy theo möùc ñoä oâ nhieãm. 38 LQH 19
  20. 20. NÖÔÙC THAÛI COÂNG NGHIEÄP (Industrial wastewater) Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Khi thieát keá coâng trình xöû lyù nöôùc thaûi coâng nghieäp caàn bieát ñeán: Thaønh phaàn tính chaát cuûa nöôùc thaûi coâng Thanh phan chat cua nöôc thai cong nghieäp; Tieâu chuaån thoaùt nöôùc thaûi coâng nghieäp; Nhöõng quy ñònh vaø tieâu chuaån xaû nöôùc thaûi vaøo coáng chung, vaøo nguoàn nöôùc; Möc can thiet phai xö ly. Möùc ñoä caàn thieát phaûi xöû lyù 39 LQH NÖÔÙC THAÛI COÂNG NGHIEÄP (Industrial wastewater) Thaønh phaàn, tính chaát nöôùc thaûi coâng nghieäp Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Caùc chaát voâ cô (NM luyeän kim, saûn xuaát VLXD, phaân boùn voâ cô, hoùa chaát voâ cô cô baûn…); Caùc chaát höõu cô hoøa tan (thoâng qua chæ tieâu BOD) gaây ra söï thieáu huït oxy trong nguoàn tieáp nhaän; Caùc chaát höõu cô vi löôïng coù theå gaây ra caùc muøi, vò trong nöôùc (phenol, benzen…); Caùc chaát höõu cô khoù bò phaân huûy sinh hoïc: Thuoác tröø saâu, thuoác dieät coû, DBSA, caùc hôïp chaát cuûa lignin… laø caùc chaát höõu cô beàn vöõng sinh hoc, coù theå gaây ñoäc hai cho caùc loaøi höu ben vöng hoïc co the gay haïi cac loai thuûy sinh vaät; Caùc chaát höõu cô coù khaû naêng phaân huûy sinh hoïc: protein, hydrat cacbon, chaát beùo… (thoâng qua BOD vaø COD/BOD) khi xaû vaøo nguoàn nöôùc  laøm giaûm oxy hoøa tan, khaû naêng phaùt trieån traïng thaùi kò khí; 40 LQH 20
  21. 21. NÖÔÙC MÖA Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Nöôùc möa veà baûn chaát laø moät nguoàn nöôùc thaûi saïch Tuy nhieân trong moät soá tröôøng hôïp, nöôùc möa ñi vaøo heä toáng thu gom thöôøng mang theo moät soá chaát baåàn nhö daàu môõ, caën voâ cô, caën höõu cô,... Möùc ñoä nhieãm baån cuûa nöôùc möa thöôøng chæ xuaát hieän ôû nhöõng traän möa ñaàu muøa vaø trong thôi ñau cua moi thôøi gian ñaàu cuûa moãi côn möa 41 LQH DOØNG THAÁM / DOØNG VAØO Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Nöôùc thaám/doøng vaøo (infiltration/inflow):nöôùc ñi vaøo heä thoáng thu gom tröïc tieáp hay giaùn tieáp: Nöôc tham la nöôc ben ngoai Nöôùc thaám (infiltration): laø nöôùc beân ngoaøi ñi vaøo heä thoáng thu gom qua caùc moái noái khoâng kín, veát nöùt, vôõ, thaønh roã cuûa coáng. Doøng vaøo (inflow): nöôùc möa ñi vaøo heä thoáng thu gom töø caùc ñieåm noái vôùi oáng thoaùt nöôùc möa, thoaùt nöôùc saân nhaø hoaëc caùc naép hoá ga. 42 LQH 21
  22. 22. DOØNG THAÁM / DOØNG VAØO Nöôùc thaám/doøng vaøo phuï thuoäc: Chaát löôïng vaät lieäu xaây döïng vaø chaát löôïïng thi coâng HTTN Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Söï baûo döôõng vaø duy tu Ñoä cao möïc nöôùc ngaàm Chieàu daøi HTTN Dieän tích phuïc vuï Ñieàu kieän ñòa chaát thoå nhöôõng Ô nhöng co möïc nöôc ngam ÔÛ nhöõng nôi coù möc nöôùc ngaàm cao doøng thaám chuû yeáu laø do nöôùc ngaàm xaâm nhaäp vaøo HTTN  0,01 – 1 m3/ngaøy.mm.km  0,2 – 28 m3/ha.ngaøy 43 Water & Wastewater Engi ineering Lecture note LQH THAØNH PHAÀN VAØ TÍNH CHAÁT NÖÔÙC THAÛI 44 LQH 22
  23. 23. THAØNH PHAÀN VAØ TÍNH CHAÁT NÖÔÙC THAÛI Chaát oâ nhieãm Hoaù hoïc Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Vaät lyù Loûng Khí Noååi Laééng Raén Keo tuï Höõu cô Voâ cô Sinh hoïc Gaây beänh Khoâng gaây beänh Hoaø tan DEÃ XÖÛ LYÙ 45 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note THAØNH PHAÀN TÍNH CHAÁT NÖÔÙC THAÛI Thaønh phaàn vaät lyù: ñöôïc chia thaønh 3 nhoùm tuøy vaøo kích thöôùc: Nhoùm 1: caùc chaát khoâng tan ôû daïng thoâ (vaûi, giaáy, caønh laù caây, saïn, soûi, caùt, da, loâng); ôû daïng lô löûng (>10-1mm) vaø ôû daïng huyeàn phuø, nhuõ töông, boït (=10-1-10-4mm) Nhoùm 2: goàm caùc chaát baån daïng keo (=10-4-10-6 mm) Nhoùm 3: goàm caùc chaát baån ôû daïng hoøa tan coù <10-6 mm, chuùng coù theåå ôû daïng ion hoaëc phaân töû. 46 LQH 23
  24. 24. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note THAØNH PHAÀN TÍNH CHAÁT NÖÔÙC THAÛI Thaønh phaàn hoùa hoïc: caùc chaát baån coù caùc tính chaát hoùa hoïc khaùc nhau vaø ñöôïc chia laøm 2 nhoùm: Thaønh phaàn voâ cô: caùt, seùt, xæ, acid voâ cô, kieàm voâ cô, caùùc i ion cuûûa caùùc muoáái phaâân l ( hi ám kh ûng 42% ñ ái vôùùi h ly (chieá khoaû ñoá nöôùc thaûi sinh hoaït) Thaønh phaàn höõu cô: caùc chaát coù nguoàn goác töø ñoäng vaät, thöïc vaät, caën baõ baøi tieát (chieám khoaûng 58%):  Caùc hôïp chaát chöùa nitô: ureâ, proteâin, amin, acid amin...  Caùc hôïp chaát nhoùm hidratcarbon: môõ, xaø phoøng, cellulose... cellulose  Caùc hôïp chaát coù chöùa phospho, löu huyønh 47 LQH THAØNH PHAÀN TÍNH CHAÁT NÖÔÙC THAÛI Thaønh phaàn sinh hoïc Water & Wastewater Engi ineering Lecture note  Các vi khuẩn trong nước thải có thể chia làm 4 nhóm lớn:  Nhóm hình cầu (cocci) có đường kính khoảng 1 - 3 m;  Nhóm hình que (bacilli) có chiều rộng khoảng 0,3 - 1,5 m chiều dài khoảng 1 - 10,0 m (điển hình cho nhóm này là vi khuẩn E. coli có chiều rộng 0,5 m chiều dài 2 m);  Nhóm vi khuẩn hình que cong và xoắn ốc, vi khuẩn hình que cong có chiều rộng khoảng 0,6 - 1,0 m và chiều dài khoảng 2 - 6 m; trong khi vi khuẩn hình xoắn ốc có chiều dài có thể lên đến 50 m;  Nhóm vi khuẩn hình sợi có chiều dài khoảng 100 m hoặc dài hơn.  Naám: Cùng với vi khuẩn, nấm chịu trách nhiệm phân hủy các chất hữu cơ có trong nước thải. Về mặt sinh thái học nấm có hai ưu điểm so với vi ó ớ ả ề á ấ ó ể ớ khuẩn: nấm có thể phát triển trong điều kiện ẩm độ thấp và pH. Không có sự hiện diện của nấm, chu trình carbon sẽ chậm lại và các chất thải hữu cơ sẽ tích tụ trong môi trường. 48 LQH 24
  25. 25. THAØNH PHAÀN TÍNH CHAÁT NÖÔÙC THAÛI Thaønh phaàn sinh hoïc Water & Wastewater Engi ineering Lecture note  Taûo: gây ảnh hưởng bất lợi cho các nguồn nước mặt vì ở điều kiện thích hợp nó sẽ phát triển nhanh bao phủ bề mặt ao hồ và các dòng nước gây nên hiện tượng "tảo nở hoa". Sự hiện diện của tảo làm giảm giá trị của nguồn nước sử dụng cho mục đích cấp nước bởi vì ồ ấ chúng tạo nên mùi và vị.  Nguyeân sinh ñoäng vaät: có cấu tạo cơ thể đơn bào, hầu hết sống hiếu khí hoặc yếm khí không bắt buộc chỉ có một số loài sống yếm khí  Ñoäng vaät vaø thöïc vaät: bao gồm các loài có kích thước nhỏ như rotifer đến các loài giáp xác có kích thước lớn. Các kiến thức về các loài này rất hữu ích trong việc đánh giá mức độ ô nhiễm của các nguồn nước cũng như độc tính của các loại nước thải.  Virus: là các loài ký sinh bắt buộc, các loại virus phóng thích ra trong phân người có khả năng lây truyền bệnh rất cao. Một số loài có khả năng sống đến 41 ngày trong nước và nước thải ở 20oC và 6 ngày trong nước sông bình thường. 49 LQH THAØNH PHAÀN TÍNH CHAÁT NÖÔÙC THAÛI Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Tính chaát nöôùc thaûi Tính chaát vaät lyù:  Khaû naêng laéng ñoïng/noåi leân cuûa chaát baån Kha nang taïo mui va cac anh höông cua mui  Khaû naêng tao muøi vaø caùc aûnh höôûng cuûa muøi  Khaû naêng taïo maøu vaø caùc aûnh höôûng cuûa maøu  Khaû naêng bieán ñoåi nhieät ñoä cuûa nöôùc thaûi  Khaû naêng giöõ aåm cuûa buøn caën Tính chaát hoùa hoïc  Khaû naêng phaûn öùng cuûa caùc chaát baån saün coù trong nöôùc thaûi  Khaû naêng phaûn öùng giöõa caùc chaát baån tring nöôùc thaûi vaø caùc hoùa chaát theâm vaøo  Khaû naêng phaân huûy hoùa hoïc nhôø caùc löïc cô hoïc vaø vaät lyù Tính chaát sinh hoïc: khaû naêng phaân huûy sinh hoïc cuûa caùc chaát baån trong nöôùc thaûi (hieáu khí, thieáu khí trong ñk töï nhieân 50 LQH vaø nhaân tao) 25
  26. 26. CAÙC THOÂNG SOÁ PHAÂN TÍCH NÖÔÙC THAÛI Caùc chæ tieâu ñaëc tröng (*) Kyù hieäu / ñònh nghóa Söû duïng keát quaû xeùt nghieäm TS Ñeå ñaùnh giaù khaû naêng taùi söû duïng nöôùc thai va ñe xac thaûi vaø ñeå xaùc ñònh xem dang coâng trình daïng cong vaø quaù trình naøo laø thích hôïp nhaát ñeå xử lý chuùng. CAÙC CHÆ TIEÂU VAÄT LYÙ Chaát raén toång coäng Toå T ång chaáát raéén d ã b hôi h deã bay TVS Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Chaát raén lô lửng SS Chaát raén lô lửng deã bay hôi VSS Toång chaát raén hoøa tan DS = TS-SS TDS Chaát raén coù theå laéng ñöôïc Settleable Solid Ñeå xaùc ñònh xem caùc chaát raén naøo seõ laéng ñöôïc baèng troïng löïc trong moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh Ñoä maøu Naâu nhaït, xaùm, ñen Ñeå ñaùnh giaù traïng thaùi cuûa nöôùc thaûi (coøn môùi hay ñaõ bò phaân hủy) Muøi Nhieät ñoä Ñeå xaùc ñònh noù neáu nhö muøi seõ laø vaán ñeà ñöôïc quan taâm. 0C hay 0F Laø thoâng soá quan troïng trong vieäc thieát keá vaø vaän haønh caùc coâng trình xử lý nöôùc thải baèng phöông phaùp sinh hoïc. 51 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note CAÙC THOÂNG SOÁ PHAÂN TÍCH NÖÔÙC THAÛI 52 LQH 26
  27. 27. CAÙC THOÂNG SOÁ PHAÂN TÍCH NÖÔÙC THAÛI Caùc chæ tieâu ñaëc tröng (*) Kyù hieäu / ñònh nghóa Söû duïng keát quaû xeùt nghieäm CAÙC CHÆ TIEÂU HOÙA HOÏC Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Nhu caàu oxy hoaù hoïc COD Ñeå ño löôïng oxy caàn thieát cho vieäc oån ñònh chaát thaûi hoaøn toaøn. Toång cacbon hữu cô TOC Thöôøng ñöôïc söû duïng nhö laø moät ñaïi löôïng thay theá cho xeùt nghieäm BOD5 Caùc hôïp chaát hữu cô ñaëc bieät vaø caùc loaïi hôïp chaát Ñeå xaùc ñònh söï hieän dieän cuûa caùc chaát oâ nhieãm öu tieân vaø caùc hôïp chaát hữu cô khaùc vaø ñeå xaùc ñònh xem quaù trình xử lyù naøo laø thích hôïp ñoái vôùi chuùng Toång nitô Kjedldahl TKN Nitô hữu cô OrgN Ammonia töï do NH4+ Nitrit NO2- Nitrat NO3 Toång phoát pho Ñeå ñaùnh giaù söï hieän dieän cuûa caùc chaát dinh döôõng trong nöôùc thải vaø möùc ñoä phaân hủy trong nöôùc thải; ù daï thải cac d ng oxy h ù coù th å coù cua cac hô p chaáát hoa theå û ù hôï h cuûa nitô. TP Phoát pho höõu cô OrgP Phoát pho voâ cô(**) Inorg P 53 LQH CAÙC THOÂNG SOÁ PHAÂN TÍCH NÖÔÙC THAÛI Caùc chæ tieâu ñaëc tröng (*) Kyù hieäu / ñònh nghóa Söû duïng keát quaû xeùt nghieäm CAÙC CHÆ TIEÂU HOAÙ HOÏC Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Clorua Cl- Sulfat SO42- pH Ñoä kieàm pH = log[H+]  HCO3- + CO32- + OH- Ñeå ñaùnh giaù khaû naêng taùi söû duïng nöôùc thải cho noâng nghieäp Ñeå ñaùnh giaù khaû naêng xử lý buøn thaûi Ñaùnh giaù tính axit hay kieàm cuûa một dung dòch nöôùc Ñeå ñaùnh giaù khaû naêng ñeäm cuûa nöôùc thaûi Caùc nguyeân toá vi löôïng Coù theå laø caùc yeáu toá quan troïng trong vieäc xử lý nöôùc thaûi baèng phöông phaùp sinh hoïïc p gp Caùc kim loaïi naëng Ñeå ñaùnh giaù caùc aûnh höôûng ñoäc tính ñoái vôùi xử lý sinh hoïc vaø khaû naêng söû duïng laïi nước thaûi sau khi xử lý Caùc nguyeân toá vaø caùc hôïp chaát voâ cô ñaëc bieät Ñeå ñaùnh giaù söï hieän dieän hoaëc thieáu vaéng caùc chaát oâ nhieãm öu tieân Caùc chaát khí khaùc nhau Söï hieän dieän hoaëc vaéng maët caùc chaát khí ñaëc bieät 54 LQH 27
  28. 28. CAÙC THOÂNG SOÁ PHAÂN TÍCH NÖÔÙC THAÛI Caùc chæ tieâu ñaëc tröng (*) Kyù hieäu / ñònh nghóa Söû duïng keát quaû xeùt nghieäm Nhu caàu oxy sinh hoaù carbon 5 ngaøy ngay BOD5 Ñeå ño löôïng oxy caàn thieát ñeå oån ñònh chaát thaûi be beà maët sinh hoc hoïc Nhu caàu oxy sinh hoaù carbon hoaøn toaøn BODht Nhu caàu oxy nitô NOD Ñeå ño lượng oxy caàn thieát ñeå oxy hoaù sinh hoïc nitô trong nöôùc thaûi thaønh nitrat Tính ñoäc Ñôn vò ñoäc caáp tính (TUA) vaø kinh nien (TUC) nieân Ñeå thöû ñoäc tính cuûa nöôùc thaûi vaø nöôùc thaûi ñaõ ñöôïc xử lý Coliform MPN Ñeå kieåm nghiệm söï hieän dieän cuûa vi khuaån gaây beänh vaø hieäu quaû cuûa quaù trình Chlorin hoaù nöôùc thaûi Vi khuaån, ñoäng vaät nguyeân sinh, giun saùn, virus Ñeå ñaùnh giaù söï hieän dieän cuûa caùc vi sinh vaät ñaëc bieät coù lieân quan ñeán vieäc vaän haønh nhaø maùy xử lý vaø ñoái vôùi vieäc taùi söû duïng nöôùc thaûi Water & Wastewater Engi ineering Lecture note CAÙC CHÆ TIEÂU SINH HOAÙ CAÙC CHÆ SOÁ SINH HOÏC Caùc vi sinh vaät ñaëc bieät 55 Water & Wastewater Engi ineering Lecture note LQH CAÙC PHÖÔNG PHAÙP XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI 56 LQH 28
  29. 29. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note COÂNG TRÌNH XÖÛ LYÙ VAÄT LYÙ            Song chaén raùc Thieát bò nghieàn raùc Lang cat Laéng caùt Thoåi khí, laøm thoaùng Troän Laéng Tuyeån noåi Loïïc Xöû lyù buøn Khöû truøng vaät lyù etc 57 LQH XÖÛ LYÙ VAÄT LYÙ TAÙCH RAÉN KHOÛI LOÛNG SCRaùc Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Clarifier Laéng Loïc maøng Loïc Neùn buøn Thoâng thöôøng Loïc chaäm Loïc nhanh Loïc Lôùp phuû Tuaàn hoaøn buøn AÙp löïc Taàn buøn lô löûng Loïc Tuyeån noåi Troïng löïc Ly taâm Khöû nöôùc MF (Micro-Filter) UF (Ultra-Filter) NF (Nano-Filter) RO OÁng/vaùch nghieâng Ly taâm Neùn buøn Ly taâm Khöû nöôùc Loïc chaân khoâng Loïc eùp Loïc daây ñai (Reverse Osmosis) Ñieän giaøi (Electrodialysis) 58 LQH 29
  30. 30. XÖÛ LYÙ HOÙA LYÙ XÖÛ LYÙ HOÙA LYÙ Trung hoøa Oxi hoùa - khöû Haáp phuï Keo tuï/ taï bong t ob â Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Loïc maøng Trao ñoåi ion Nhöïa TÑ Cation Khöû nöôùc Oxi hoùa-khöû Nhöïa TÑ Anion Laøm thoaùng Chelate Resin Ñieän giaùi Zeolite Ozone UV 59 LQH XÖÛ LYÙ SINH HOÏC XÖÛ LYÙ SINH HOÏC HOÅ OÅN ÑÒNH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note KÒ KHÍ Loïc Kò khí AF Kò khí UASB HIEÁU KHÍ Buøn Hoaït tính Sinh tröôûng baùm dính Thoâng thöôøng Loïc SH Biofilm Caáp töøng baäc Aerotank tieáp xuùc Tang cöông Taêng cöôøng Möông oxi hoùa Loïc SH + laøm thoùng Ñóa SH (RBC) Töøng meû (SBR) Khöû Nitô Tieáp xuùc lô löûng 60 LQH 30
  31. 31. XÖÛ LYÙ NHIEÄT XÖÛ LYÙ NHIEÄT Water & Wastewater Engi ineering Lecture note San Saân phôi bun buøn Gia nhieät Trao ñoåi nhieät Co Coâ ñaëc Thieu ñot Thieâu ñoát Thaùp laøm maùt 61 LQH BAÄC XÖÛ LYÙ Moâ taû Sô boä (preliminary) Loïai boû caùc thaønh phaàn nhö raùc, vaät noåi, caùt, daàu môõ maø coù theå gaây ra caùc vaán ñeà trong vaän haønh vaø baûo döôõng cho caùc coâng trình. a bao döô c o cac co Baäc I (primary) Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Baäc xöû lyù Loïai boû moät phaàn SS vaø chaát höõu cô Baäc I taêng cöôøng Taêng cöôøng khöû SS vaø CHC baèng keo tuï-taïo boâng (Advance primary) hoaëc loïc. Baäc II (secondary) Khöû CHC ñeå phaân huûy sinh hoïc ôû daïng hoøa tan vaø caën lô löûng baèng phöông phaùp sinh hoïc/hoùa hoïc. Khöû truøng cuõng bao goàm trong xöû lyù baäc II. Baäc II vôùi khöû chaát Khöû chaát höõu cô, SS vaø chaát dinh döôõng (N,P). dinh döôõ d h d ng Baäc III (Tertiary) Baäc (Advanced) Khöû SS coøn laïi (sau xöû lyù baäc II) baèng loïc caùt hoaëc löôùi loïc (microscreens). Khöû chaát dinh döôõng. cao Khöû chaát lô löûng vaø hoøa tan coøn laïi sau quaù trình xöû lyù sinh hoïc bình thöôøng khi coù yeâu caàu taän duïng laïi nöôùc thaûi sau xöû lyù. 62 LQH 31
  32. 32. QUAÙ TRÌNH XÖÛ LYÙ Thaønh phaàn Quaù trình Chaén raùc, laéng caùt, laéng, tuyeån noåi, keát tuûa hoùa hoïc, loïc Chaáát höõu cô deãã phaân huûûy sinh hoïc Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Caën lô löûng Sinh tröôûûng lô löûûng hieááu khí; Sinh tröôûûng baùm dính hieááu khí; Sinh tröôûng lô löûng kò khí; Sinh tröôûng baùm dính kò khí; Hoà sinh hoïc; Xöû lyù ñaát; Oxy hoùa hoùa hoïc; Loïc maøng Chaát dinh döôõng Nitô Oxy hoùa hoïc (chlorine); sinh hoïc lô löûng nitrat hoùa vaø khöû nitrat; Sinh hoïc maøng baùm dính nitrat hoùa vaø khöû nitat; Taùch khí (air stripping); Trao ñoåi ion; Xöû lyù hoùa hoïc; Xöû lyù sinh hoïc. Photpho Xöû lyù hoùa hoïc – sinh hoïc. Vi sinh gay beänh gaây Cac hôïp chat Caùc hôp chaát chlorine; chlorine dioxide; Ozone; Böùc xa UV Böc xaï UV. Keo vaø caën lô löûng Maøn; Xöû lyù hoùa hoïc; haáp phuï than hoaït tính. Muøi Haáp thuï hoùa (chemical scrubbers); haáp phuï than hoaït tính; Loïc phaân uû. 63 LQH QUAÙ TRÌNH XÖÛ LYÙ Phöông phaùp xöû lyù Muïc ñích Hieäu suaát xöû lyù Khöû chaát lô löûng Xöû lyù cô hoïc 0,750,90 Khöû BOD5 0,200,35 Khöû Nitô Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Keát tuûa hoaù hoïc Al(SO4)3 hoaëc FeCl3 0,700,95 0 700 95 Khöû Nitô 0,100,25 Khöû phoát pho Xöû lyù sinh hoïc 0,100,25 Khö Khöû BOD5 0,650,95 Khöû kim loaïi naëng 0,400,80 Khöû BOD5 0,500,65 Khöû Nitô 0,100,60 Laøm thoaùng khöû amoniac Khöû Amoniac 0,700,95 Nitrat hoaù Amoniac bò oxy hoaù thaønh nitrat 0,800,95 Haáp thuï baèng than hoaït tính Khöû COD 0,400,95 Trao ñoåi ion Khöû BOD5 0,400,70 Khöû BOD5 0,200,40 Khöû Phoát pho 0,800,95 Khöû Nitô 0,800,95 Khöû Kim loaïi naëng Oxy hoaù hoaù hoïc (Cl2) 0,900,95 Oxy hoaù caùc chaát ñoäc haïi: CN-, N2 0,500,98 64 LQH 32
  33. 33. SO SAÙNH CAÙC QUAÙ TRÌNH XÖÛ LYÙ Xöû lyù hoùa lyù Xöû lyù sinh hoïc Muïc tieu Muc tieâu Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Haïng muïc Giam Giaûm SS Giam o nhiem Giaûm oâ nhieãm chaát höõu cô Ñieàu chænh theå tích vaø thay ñoåi chaát löôïng Deã daøng Khoù Khoâng oån ñònh OÅn ñònh Cao Thaáp Buøn Chi phí QL & VH 65 Water & Wastewater Engi ineering Lecture note LQH HEÄ THOÁÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI 66 LQH 33
  34. 34. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI  Löu löôïng: Q (m3/h; m3/ngñ; l/phuùt)  Noàng ñoä caùc chaát oâ nhieãm vaøo (COD, BOD, N, P) vaø ( g ) ra: C(mg/l)  Taûi löôïng: L (kgCOD/ngñ)  Nieân haïn thieát keá  Taûi troïng:      Taûi Taûi Tai Taûi Taûi Taûi troïng troïng troïng trong troïng troïng thieát keá hieäu duïng the theå tích: L (kgCOD/m3.ngñ) ngñ) beà maët: L (kgCOD/m2.ngñ) chieàu daøi: L (kgCOD/m.ngñ) 67 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI           Hieäu suaát H (%) Theå tích: V (m3) Thôi Thôøi gian löu nöôùc nöôc Thôøi gian löu buøn Tuaàn hoaøn nöôùc Tuaàn hoaøn buøn Hoùa chaát söû duïng Ñieään naêng tieâu thuïï Chaát thaûi taïo ra etc 68 LQH 34
  35. 35. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI 69 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note MOÄT SOÁ HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI PHOÅ BIEÁN 70 LQH 35
  36. 36. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note MOÄT SOÁ HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI PHOÅ BIEÁN 71 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note MOÄT SOÁ HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI PHOÅ BIEÁN 72 LQH 36
  37. 37. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note MOÄT SOÁ HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI PHOÅ BIEÁN 73 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note MOÄT SOÁ HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI PHOÅ BIEÁN 74 LQH 37
  38. 38. MOÄT SOÁ HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI PHOÅ BIEÁN Beå laéng I Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Song chaén raùc Beå ñieàu hoøa Beå laéng II Beå loïc aùp löïc Beå aeroten Saân phôi buøn 75 LQH MOÄT SOÁ HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI PHOÅ BIEÁN TIEÀN XÖÛ LYÙ XÖÛ LYÙ SINH HOÏC Maùy thoåi khí Dung dịch Chlorine Beå laéng Tieáp xuùc Chlorine Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Song chaén raùc Beå ñieàu hoaø Aeroten Tuaàn hoaøn buøn Phaân huyû buøn Bùuøn thải bỏ Coáng thaûi TP TIEÀN XÖÛ LYÙ: Song chaén raùc: Loaïi boû nhöõng hôïp chaát lô löûng thoâ coù theå laøm ngheït thieát bò. Beå ñieàu hoaø: ñieàu hoaø söï bieán thieân cuûa löu löôïng/cöôøng ñoä chaát höõu cô. XÖÛ LYÙ SINH HOÏC: Beå sinh hoïc tieáp xuùc vaø beå laéng: Khöû nhöõng chaát höõu cô phaân huûy sinh hoïc (BOD) vaø caën lô löûng (SS). 76 LQH 38
  39. 39. MOÄT SOÁ HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI PHOÅ BIEÁN 1/ Sô ñoà coângngheä traïm xöû lyù nöôùc thaûi deät nhuoäm coù quy moâ nhoû töø 50-100 m3/ngaøy XÖÛ LYÙ HOÙA LYÙ Water & Wastewater Engi ineering Lecture note DD keo tuï Keo tuï – Taïo boâng Beå ñieàu hoaø Beå laéng Buøn dö Song chaén raùc Nöôùc ra Saân phôi buøn Buøn thaûi boû Nöôùc taùch buøn 77 LQH MOÄT SOÁ HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI PHOÅ BIEÁN 2/ Sô ñoà coâng ngheä traïm xöû lyù nöôùc thaûi deät nhuoäm coù quy moâ trung bình töø 100-1000 m3/ngaøy Maùy thoåi khí Song chaén raùc Beå ñieàu hoaø XÖÛ LYÙ HOÙA LYÙ XÖÛ LYÙ SINH HOÏC Beå laéng 2 Keo tuï – Taïo boâng Tuaàn hoaøn buøn Buøn thaûi boû DD keo tuï Aeroten Buøn dö d Water & Wastewater Engi ineering Lecture note TIEÀN XÖÛ LYÙ Saân phôi buøn Nöôùc ra Buøn thaûi Beå laéng Nöôùc taùch buøn 78 LQH 39
  40. 40. MOÄT SOÁ HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC THAÛI PHOÅ BIEÁN TIEÀN XÖÛ LYÙ XÖÛ LYÙ SINH HOÏC Maùy thoåi khí XÖÛ LYÙ HOÙA LYÙ Beå laéng DD keo tuï tu Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Nöôùc vaøo Song chaén raùc Beå tieáp nhaän Aeroten Beå ñieàu hoaø Tuaàn hoaøn buøn Keo tuï – Taïo boâng Nöôùc ra Ngaên chöùa buøn Buøn thaûi Maùy eùp buøn Beå tuyeån noåi Maùy neùn khí Beå aùp suaát 79 Water & Wastewater Engi ineering Lecture note LQH COÂNG NGHEÄ XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP WATER TREATMENT PLANT Duøng keøm phaàn meàm “Operator Basics Training Series 2005” Löu haønh noäi boä 80 LQH 40
  41. 41. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Water & Wastewater Engi ineering Lecture note NGUOÀN CAÁP NÖÔÙC 81 LQH CHU TRÌNH NÖÔÙC 82 LQH 41
  42. 42. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP 83 LQH HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP 84 LQH 42
  43. 43. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP 85 LQH HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP 86 LQH 43
  44. 44. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP 87 LQH HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP 88 LQH 44
  45. 45. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP 89 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP Advantage: longer contact time with sand might result in enhanced arsenic oxidation and adsorption Disadvantage: bacterial activity can lead to oxygen depletion and other undesirable effects 90 LQH 45
  46. 46. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP Advantage: aeration assures oxygen saturation for iron oxidation Disadvantage: construction requires special material and skills, higher costs not yet widespread in Northern Vietnam 91 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP 92 LQH 46
  47. 47. HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP 2 1 5 Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Nöôùc vaøo Nöôc Nöôùc ra 6 3 4 Coät Loïc Khi loïc: Ñoùng van: 2, 3, 6; Môû van: 1, 4, 5 Khi röûa loïc: Ñoùng van: 1, 4, 5; Môû van: 2, 3, 6 Chuù yù: ÔÛ giai ñoaïn ñaàu cuûa quaù trình loïc, chaát löôïng nöôùc chöa toát, do ñoù caàn xaû boû nöôùc loïc ñaàu baèng caùch khoùa van 5, môû van 6 ñeå xaû boû nöôùc loïc ñaàu 93 LQH Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP Nöôùc gieáng Oxy hoùa sô boä Khöû saét vaø mangan Khöû muøi vò vaø caën lô löûng Nöôùc saïch 94 LQH 47
  48. 48. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note Water & Wastewater Engi ineering Lecture note HEÄ THOÁNG XÖÛ LYÙ NÖÔÙC CAÁP Coät Loïc Nöôùc ra 95 LQH 96 LQH 48
  49. 49. Water & Wastewater Engi ineering Lecture note THANK YOU! COMMENT? 97 LQH 49

×