Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Xquang he tiet nieu - cap cuu bung

Bai thực hành X quang hệ tiết niệu - cấp cứu bụng

  • Login to see the comments

Xquang he tiet nieu - cap cuu bung

  1. 1. XQuang hệ tiết niệu Cấp cứu bụng BS. Phan Xuân Cường Bộ môn Chẩn đoán hình ảnh Trường Đại học Y Dược Hải Phòng Email: pxcuong@hpmu.edu.vn
  2. 2. Mục lục • Giải phẫu hệ tiết niệu • Các hình cản quang bất thường trên phim • Phim chụp bụng không chuẩn bị • Sỏi tiết niệu • U đường tiết niệu 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 2
  3. 3. Tư thế chụp Xquang hệ tiết niệu 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 3
  4. 4. Bóng gan Khớp cùng chậu Xương sườn 11 Xương sườn 12 Khớp mu Bóng cơ thắt lưng
  5. 5. Các hình cản quang bất thường trên phim HTN không chuẩn bị 1. Nang sán vôi hóa 2. Sỏi túi mật 3. Sỏi san hô bể thận 4. Vôi hóa tiểu đài thận 5. Sỏi bể thận 6. Sỏi niệu quản 7. Vôi hóa bàng quang 8. Sỏi bàng quang 9. Vôi hóa tiền liệt tuyến 10. Sỏi Wirsung 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 5
  6. 6. Các hình cản quang bất thường trên phim HTN không chuẩn bị 1. Sụn sườn 2. Tuyến thượng thận 3. Tụy 4. Động mạch lách 5. Động mạch chủ 6. Hạch mạc treo 7. U xơ tử cung 8. Vôi hóa tĩnh mạch 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 6
  7. 7. Hình ảnh vôi hóa hạch mạc treo 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 7 Hình cản quang đa dạng nằm rải rác trong ổ bung, trùng với bóng cơ thắt lưng chậu. Trên tư thế nghiêng, các hình này nằm trước cột sống
  8. 8. Hình ảnh vôi hóa hạch mạc treo 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 8 Hình cản quang có hình thái đa dạng, nằm vị trí giữa bụng.
  9. 9. Hình cản quang của sỏi thận 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 9 Hình cản quang trùng với bóng thận phải trên tư thế thẳng và trùng với cột sống trên tư thế nghiêng
  10. 10. Chẩn đoán hình ảnh sỏi tiết niệu • Sỏi thận – Sỏi nhóm đài thận – Sỏi bể thận • Sỏi niệu quản • Sỏi bàng quang • Sỏi niệu đạo 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 10
  11. 11. Hình ảnh sỏi thận 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 11 Bóng thận trái Hình cản quang trùng với vị trí nhóm đài dưới thận trái -> Sỏi thận.
  12. 12. Hình ảnh sỏi thận 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 12 Sỏi thận phải dạng củ gừng, sừng hươu (staghorn) chiếm hết đài bể thận. Sỏi niệu quản phải đoạn tiểu khung (hình quả ké) Sonde JJ vị trí bể thận phải – niệu quản – bàng quang
  13. 13. Hình ảnh sỏi thận 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 13 Hình ảnh sỏi vị trí bể thận phải (hình tam giác)
  14. 14. Hình ảnh sỏi thận (UIV) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 14 Phim chụp sau tiêm 45 phút: thận trái ngấm thuốc và thải thuốc bình thường, hiện rõ hình ảnh đài bể thận và niệu quản trái, thuốc lưu thông xuống bàng quang bình thường. Thận phải: sỏi vị trí nối bể thận – niệu quản gây bít tắc hệ thống đường bài xuất Thận ngấm thuốc và thải thuốc chậm, sau 45p thấy thuốc ở các đài thận Đường bài xuất bị tắc nghẽn do sỏi, không thấy thuốc lưu thông xuống niệu quản
  15. 15. Hình ảnh sỏi thận 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 15 Hình ảnh sỏi cản quang ngang mức khúc nối bể thận – niệu quản trái. Hình ảnh sonde niệu đạo – bể thận trái.
  16. 16. Phim chụp bể thận ngược dòng 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 16 Hình ảnh sỏi cản quang ngang mức khúc nối bể thận – niệu quản trái (đậm độ thấp hơn thuốc cản quang) Thuốc cản quang trong bể thận trái được đưa vào qua sonde
  17. 17. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 17
  18. 18. Hình ảnh sỏi thận trên siêu âm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 18 Nhu mô thận Xoang thận Sỏi: hình tăng âm kèm bóng cản phía sau
  19. 19. Hình ảnh sỏi trên siêu âm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 19
  20. 20. Sỏi niệu quản 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 20 Hình ảnh cản quang dạng quả ké nằm thuôn theo đường đi của niệu quản.
  21. 21. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 21
  22. 22. Sỏi niệu quản trên KUB và UIV 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 22
  23. 23. Hình ảnh sỏi niệu quản trên siêu âm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 23 Sỏi vị trí khúc nối bể thận – niệu quản gây bít tắc đường bài xuất và ứ nước thận Đài bể thận giãn do ứ nước Hình ảnh sỏi (tăng âm kèm bóng cản) Niệu quản phía sau không giãn
  24. 24. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 24 Sỏi niệu quản đoạn thành bàng quang, gây ứ nước bể thận độ I Đài bể thận giãn do ứ nước Bàng quang Sỏi niệu quản
  25. 25. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 25 Bàng quang Sỏi niệu quản Niệu quản đoạn trên giãn do ứ nước
  26. 26. Sỏi bàng quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 26
  27. 27. Sỏi niệu đạo 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 27 Hình cản quang vị trí bờ trên khớp mu, tương ứng với đoạn niệu đạo tiền liệt tuyến. Sỏi niệu đạo trên siêu âm (cắt dọc và ngang, mũi tên chỉ hướng đi của niệu đạo đoạn tiền liệt tuyến) Bàng quang DỌC NGANG
  28. 28. Túi thừa bàng quang (Bladder diverticulum) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 28
  29. 29. Các u đường tiết niệu • Nang thận đơn thuần 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 29 Nang thận: hình ảnh khối dạng dịch, bờ đều, thành mỏng, vị trí trong nhu mô thận và phát triển ra phía ngoài.
  30. 30. Nang thận đơn thuần 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 30
  31. 31. Ung thư thận (RCC) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 31 Trước tiêm thuốc cản quang Sau tiêm thuốc cản quang Khối gây biến đổi bờ thận, khối thường phát triển ra ngoài bờ thận, xâm lấn nhu mô và các đài bể thận. Biến đổi thì nhu mô sau tiêm (bắt thuốc cản quang thì nhu mô cùng vỏ thận nhưng tiêu thuốc rất nhanh do giàu mạch tân tạo)
  32. 32. Ung thư thận 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 32
  33. 33. Các u đường bài xuất 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 33 Dấu hiệu Bergmann (goblet sign or champagne glass sign) do U niệu quản gây giãn cả trên và dưới vị trí u # sỏi niệu quản chỉ gây giãn trên vị trí sỏi Niệu quản đoạn trên giãn do ứ nước Vị trí u gây hẹp lòng niệu quản Niệu quản đoạn dưới giãn do u gây mất tính đàn hồi của thành NQ
  34. 34. Các u đường bài xuất • U bàng quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 34 Khối tỷ trọng mô mềm, có dạng sùi, ngấm thuốc cản quang, nhìn rõ ở thành bên. Bàng quang
  35. 35. U bàng quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 35 Hình ảnh dòng nước tiểu phun vào bàng quang, đánh giá sự xâm lấn vào lỗ niệu quản của U Hình ảnh khối U bàng quang ở vị trí lỗ niệu quản phải
  36. 36. U bàng quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 36 Hình ảnh chụp niệu đạo bàng quang ngược dòng: thuốc cản quang trong lòng bàng quang. Hình ảnh khuyết thuốc trong lòng bàng quang, bờ không đều thể hiện dạng u sùi nhú.
  37. 37. U bàng quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 37 Hình ảnh chụp niệu đạo bàng quang ngược dòng: thuốc cản quang trong lòng bàng quang. Hình ảnh khuyết thuốc trong lòng bàng quang, bờ không đều thể hiện dạng u sùi nhú.
  38. 38. U bàng quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 38
  39. 39. U bàng quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 39 Hình ảnh siêu âm, mặt cắt qua bàng quang, thấy thành bàng quang có nhiều khối phát triển lồi vào trong lòng, bờ thùy múi không đều.
  40. 40. Các bất thường về hình thái • Thận móng ngựa (horseshoe kidney) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 40
  41. 41. Thận móng ngựa 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 41 Trục thận biến đổi, hai cực dưới hướng vào trong và nối với nhau. Khi chụp UIV thấy rõ sự ngấm thuốc của phần nhu mô thận dính liền (cầu nhu mô).
  42. 42. Thận móng ngựa 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 42 Hình ảnh thận móng ngựa với nhiều động mạch cấp máu
  43. 43. Các bất thường về hình thái • Đường bài xuất đôi 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 43 Hình ảnh đường bài xuất đôi không hoàn toàn, 2 niệu quản hợp lại với nhau ở đoạn 1/3 trên.
  44. 44. Đường bài xuất đôi 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 44 Hình ảnh đường bài xuất đôi không hoàn toàn ở thận hai bên.
  45. 45. Đường bài xuất đôi 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 45 Đường bài xuất của thận trên hay có trào ngược bàng quang niệu quản, niệu quản dài, đổ lạc chỗ, sa lồi niệu quản. Đường bài xuất của thận dưới hay có sỏi, hẹp khúc nối bể thận – niệu quản.
  46. 46. Dấu hiệu thận vô danh (Faceless kidney) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 46 Là dấu hiệu trên CT của thận đôi Ngụ ý là chỗ cắt ngang qua chỗ giao nhau của hai hệ thống đường bài xuất. Mở rộng còn là dấu hiệu xóa một phần xoang thận trong những trường hợp xâm nhiễm của lymphoma, TCC. Thận vô danh
  47. 47. Faceless kidney 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 47 Nhu mô hai thận bình thường và hai niệu quản Phim chụp UIV cho thấy hai niệu quản ở thận bên trái
  48. 48. Thận lạc chỗ (Renal ectopia) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 48
  49. 49. Thận lạc chỗ 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 49
  50. 50. Thận lạc chỗ 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 50
  51. 51. Lao thận và niệu quản 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 51
  52. 52. Lao thận và niệu quản 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 52
  53. 53. Lao thận và niệu quản 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 53
  54. 54. Lao thận 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 54
  55. 55. Hình ảnh siêu âm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 55 Những vùng giảm âm ở vỏ thận gợi ý hoại tử thùy thận
  56. 56. Hình ảnh siêu âm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 56 Những vùng giảm âm của hoại tử caseous. Vùng ngoại vi vôi hóa dày đặc với bóng cản âm phía sau
  57. 57. Hình ảnh siêu âm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 57 Phim KUB: Hình ảnh cản quang dạng vôi hóa trùng với bóng thận trái Siêu âm: Hình ảnh vôi hóa toàn bộ thận (thận Mastic)
  58. 58. Xquang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 58 Hình ảnh vôi hóa ở thận do lao
  59. 59. Chụp UIV 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 59 Hình ảnh cắt cụt đài thận, co kéo nhóm đài trên do lao
  60. 60. Chụp UIV 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 60 Hình ảnh đài cộng do hoại tử nhú thận
  61. 61. Cắt lớp vi tính 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 61 Hình ảnh co kéo các nhóm đài và vôi hóa ở thận trái
  62. 62. Viêm bàng quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 62 Thành bàng quang dày đều
  63. 63. Vỡ bàng quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 63
  64. 64. Phần: Cấp cứu bụng • Các cấp cứu bụng ngoại khoa – Thủng tạng rỗng – Khí đường mật – Khí trong tĩnh mạch cửa – Tắc ruột – Viêm tụy cấp 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 64
  65. 65. Phim chụp bụng không chuẩn bị • Các mức nước hơi bình thường 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 65
  66. 66. Hình ảnh khí tự do trong ổ bụng • Liềm hơi dưới hoành 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 66 Chụp Xquang tư thế đứng tìm liềm hơi dưới hoành, mức nước hơi trong các quai ruột
  67. 67. Hình ảnh liềm hơi dưới hoành 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 67
  68. 68. Hình ảnh liềm hơi dưới hoành 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 68
  69. 69. Khí tự do trong ổ bụng 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 69 Tư thế chụp nằm, tia X đi ngang
  70. 70. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 70 Tư thế nằm nghiêng trái, tia X đi ngang.
  71. 71. Pneumoperitoneum 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 71 Dấu hiệu Rigler: nhìn thấy thành ống tiêu hóa. Dấu hiệu tam giác: hình tam giác nằm giữa các cấu trúc ống tiêu hóa. Dấu hiệu dây chằng liềm: nhìn thấy hình ảnh dây chằng liềm Dấu hiệu quả bóng: khi lượng khí nhiều
  72. 72. Pneumoperitoneum 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 72
  73. 73. Pneumoperitoneum 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 73
  74. 74. Chilaiditi’s syndrome • Phân biệt: bóng hơi dạ dày • Đại tràng góc gan kẹt dưới vòm hoành 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 74
  75. 75. Khí tự do trong khoang phúc mạc 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 75 Bệnh nhân có tiền sử ngoại khoa Vào viện vì đau bụng vùng hạ sườn phải. Hình ảnh cấu trúc chứa khí ở bóng gan, lấm chấm không đều - > gạc sau mổ
  76. 76. Tắc ruột • Tắc ruột cơ năng: hình ảnh giãn hơi các quai ruột, không có mức nước hơi – Không do tắc nghẽn: viêm phúc mạc, rối loạn điện giải, chấn thương – Giãn ruột non và đại tràng giống nhau – Mức nước hơi (+/-), thường cùng một mức trên một quai ruột. • Tắc ruột cơ học: hình ảnh mức nước hơi 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 76
  77. 77. Phân biệt tắc tiểu tràng và đại tràng Tắc tiểu tràng Tắc đại tràng Vị trí Mức nước hơi ở giữa bụng Xếp thành hình bậc thang Mức nước hơi ở chu vi bụng Ít bóng hơi Quai ruột Rộng > cao Cao > Rộng Niêm mạc Các ngấn ngang chạy hết khẩu kính của ruột Nếp niêm mạc nằm sát nhau, rất dày Các ngấn ngang chỉ chiếm một phần của lòng ruột Nếp niêm mạc thưa dần Số lượng Nhiều Ít 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 77
  78. 78. Một số hình ảnh tắc ruột • Tắc ruột non: vòm thấp, chân rộng • Tắc ruột già: vòm cao, chân hẹp 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 78
  79. 79. Hình ảnh tắc ruột 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 79 Dấu hiệu tràng hạt: bóng hơi nằm giữa các nếp niêm mạc: ứ đọng trong lòng ruột và phù nề niêm mạc ruột. Hình ảnh quai ruột bị tắc chứa chủ yếu là dịch.
  80. 80. Nguyên nhân tắc ruột • Do u • Do viêm • Do bã thức ăn, do búi giun 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 80
  81. 81. Xoắn manh tràng Xoắn manh tràng: hình ảnh túi hơi nằm bên trái cột sống. Không thấy hình ảnh lấm chấm của manh tràng cũng như hình đại tràng lên. Phim chụp có thụt thuốc cản quang đại tràng thấy manh tràng có hình như quả đậu hoặc quả thận bờ ngoài cong về phía thành bụng bên, lõm tương ứng với trục xoắn xung quanh mạc treo. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 81
  82. 82. Xoắn đại tràng Sigmoid Xoắn đại tràng sigmoid: hình ảnh chữ U ngược, hình hạt cà phê. Lên cao quá vùng tiểu khung. Ban đầu chứa khí, mức nước hơi sau đó chứa đầy dịch tạo hình giả u 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 82
  83. 83. Sigmoid volvulus 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 83
  84. 84. Sigmoid volvulus • Chụp đại tràng cản quang: hình ảnh mỏ chim 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 84
  85. 85. Tắc ruột 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 85
  86. 86. Tắc ruột 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 86
  87. 87. Lồng ruột (Intussusception) • Hình ảnh chụp Xquang: không thấy khí trong manh tràng, thấy khối mờ vùng hạ sườn phải. • Hình ảnh bia bắn, đáy chén 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 87
  88. 88. Lồng ruột (Intussusception) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 88
  89. 89. Lồng ruột (Intussusception) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 89
  90. 90. Lồng ruột (Intussusception) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 90 Target sign: hình ảnh bia bắn trên mặt cắt ngang qua khối lồng Sandwich: hình ảnh trên mặt cắt dọc, tạo hình nhiều lớn
  91. 91. Hẹp môn vị (Pyloric stenosis) • Bóng dạ dày giãn to 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 91
  92. 92. Giãn đại tràng bẩm sinh • Hirschprung’s 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 92
  93. 93. Dị vật trong ống tiêu hóa 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 93
  94. 94. Viêm tụy cấp (Pancreatitis) • Xquang: hình ảnh sỏi, hình ảnh tràn dịch màng phổi trái, hình ảnh vôi hóa trong viêm tụy mạn • Hình ảnh giãn hơi các quai ruột, cắt cụt đại tràng 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 94
  95. 95. X quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 95 Sentinel loop sign Quai ruột cảnh vệ: hình ảnh quai ruột vùng thượng vị giãn hơi do liệt ruột cơ năng, biểu hiện tình trạng viêm khu trú. Colon cut off sign Hình ảnh hơi trong đại tràng góc lách bị dừng đột ngột, do dòng chảy dịch tụy viêm lan theo rãnh đại tràng xuống dưới.
  96. 96. X quang 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 96 Hình ảnh đám vôi hóa ngang cột sống vị trí L2-3 tương ứng với tụy. Gặp trong viêm tụy mạn, là những nốt vôi hóa trong nhu mô tụy
  97. 97. Viêm tụy cấp (Pancreatitis) • Siêu âm: tụy to, nhu mô giảm âm, có dịch quanh tụy, thâm nhiễm quanh tụy • Nguyên nhân gây viêm tụy: sỏi mật 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 97
  98. 98. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 98
  99. 99. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 99 Dịch tụy viêm lan quanh đầu tụy và thận phải Nhu mô tụy ngấm thuốc đồng đều, không có phần ngấm thuốc kém (hoại tử) Tĩnh mạch lách
  100. 100. Hình ảnh khí trong đường mật (Pneumobilia) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 100 Dải thấu quang nằm theo vị trí đường mật, phân chia theo đường mật trong gan.
  101. 101. Khí trong tĩnh mạch cửa (Portal venous gas) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 101 Phân biệt Pneumobilia và Portal venous gas?
  102. 102. Viêm ruột thừa cấp 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 102
  103. 103. Chấn thương bụng kín • Chấn thương gan • Chấn thương lách • Chấn thương thận 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 103
  104. 104. Cơ chế tổn thương tạng đặc 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 104
  105. 105. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 105
  106. 106. Chấn thương gan • Độ I: – Tụ máu: dưới bao <10% bề mặt – Rách: đường rách nhu mô sâu <1cm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 106 Hình ảnh tụ máu dưới bao gan: tổn thương giảm tỷ trọng hình thấu kính lồi
  107. 107. Chấn thương gan • Độ II: – Tụ máu: dưới bao 10-50% bề mặt – Tụ máu: trong nhu mô đường kính <10cm – Rách: đường rách nhu mô sâu 1-3cm, chiều dài <10cm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 107 Hình ảnh tụ máu dưới bao gan
  108. 108. Chấn thương gan 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 108 Tụ máu trong nhu mô gan trên siêu âm: tổn thương tăng âm, có ranh giới tương đối rõ.
  109. 109. Chấn thương gan 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 109 Hình ảnh dịch tự do ổ bụng trong chấn thương vỡ tạng đặc, có chảy máu trong ổ bụng Bàng quang Hình ảnh dịch tự do ổ bụng vị trí túi cùng Douglas
  110. 110. Chấn thương gan • Độ III: – Tụ máu: dưới bao >50% bề mặt. – Tụ máu trong nhu mô, đường kính >10cm – Đường rách nhu mô, sâu >3cm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 110 Hình ảnh tụ máu trong nhu mô gan
  111. 111. Chấn thương gan • Độ IV: – Đường vỡ trong nhu mô đang chảy máu – Tách rời 25-75% nhu mô của một thùy gan hoặc 1-3 hạ phân thùy trong một thùy gan. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 111 Tụ máu dưới bao gan Khối máu tụ trong nhu mô
  112. 112. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 112 Tụ máu dưới bao gan Khối máu tụ trong nhu mô Hình ảnh chảy máu đang hoạt động (thoát thuốc ra khỏi lòng mạch máu trong thì động mạch)
  113. 113. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 113 Hình ảnh chảy máu đang hoạt động
  114. 114. Chấn thương gan • Độ V: – Tách rời >75% nhu mô của một thùy gan hoặc >3 hạ phân thùy trong một thùy gan. – Tổn thương tĩnh mạch lớn: tĩnh mạch chủ dưới hoặc tĩnh mạch gan. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 114 Đường vỡ gây tách rời nhu mô gan
  115. 115. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 115 Đường vỡ nhu mô gan Dịch tự do ổ bụng vị trí quanh gan Dịch tự do ổ bụng, vị trí quanh lách Lách (không có tổn thương, nhu mô đồng đều)
  116. 116. Chấn thương lách 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 116
  117. 117. Chấn thương lách • Độ I: – Tụ máu: dưới bao < 10% bề mặt – Rách: đường rách nhu mô <1cm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 117 Hình ảnh máu tụ dưới bao lách
  118. 118. Chấn thương lách trên siêu âm 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 118 Hình ảnh tụ máu dưới bao lách
  119. 119. Chấn thương lách • Độ II: – Tụ máu: dưới bao 10-50% bề mặt. – Tụ máu: trong nhu mô, đường kính <5cm – Đường vỡ: sâu 1-3cm không có tổn thương mạch 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 119 Đường vỡ nhu mô lách, không có tổn thương mạch máu
  120. 120. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 120 Hình ảnh đường lách nhu mô lách Bàng quang Hình ảnh dịch tự do ổ bụng ở túi cùng Douglas
  121. 121. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 121 Đường vỡ nhu mô lách, không có tổn thương mạch máu
  122. 122. Chấn thương lách • Độ III: – Tụ máu dưới bao >50% bề mặt – Tụ máu trong nhu mô, đường kính >5cm hoặc đang mở rộng – Đường rách nhu mô, sâu >5cm, có tổn thương mạch máu. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 122 Đường rách nhu mô có tổn thương mạch máu
  123. 123. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 123 Đường rách nhu mô có tổn thương mạch máu
  124. 124. Chấn thương lách • Độ IV: – Rách nhu mô sâu có tổn thương mạch rốn lách với mất mạch (giảm tưới máu >25%) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 124 Phần lách còn mạch cấp máu, ngấm thuốc cản quang và tăng quang bình thường. Phần lách mất mạch, không ngấm thuốc cản quang (thì sau tiêm) Kèm đường rách nhu mô và dịch quanh lách
  125. 125. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 125 Phần lách mất mạch, không ngấm thuốc cản quang (thì sau tiêm) Kèm đường rách nhu mô và dịch quanh lách Tổn thương thận trái kèm theo, gây mất mạch thận trái (so sánh với thận bên phải còn ngấm thuốc) Dịch tự do ổ bụng ở quanh gan, quanh lách
  126. 126. Chấn thương lách • Độ V: – Rách nhu mô, lách vỡ thành nhiều mảnh – Mất mạch toàn bộ lách 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 126 Tổn thương vỡ lách thành nhiều mảnh
  127. 127. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 127 Tổn thương mạch máu lớn của lách Dịch tự do ổ bụng Mất mạch toàn bộ lách
  128. 128. Chấn thương thận • Độ I: Đụng dập thận – Thương tổn nhu mô thận nhẹ, nông. Không vỡ bao thận chỉ gây tụ máu dưới bao (70-75%) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 128 Tổn thương tụ máu dưới bao thận Tổn thương đụng dập nhu mô gan. Nang thận trái.
  129. 129. Chấn thương thận 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 129 Tụ máu dưới bao thận
  130. 130. Chấn thương thận • Độ II: Giập thận nhẹ – Thương tổn giập vỡ vùng vỏ thận sâu <1cm nhưng chưa tổn thương sâu vào vùng tủy thận và đường bài tiết. – Vỡ bao thận và gây tụ máu quanh thận khu trú, không có thoát nước tiểu ra ngoài (10-15%) 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 130 Đường vỡ nhu mô, chưa vào tủy thận và đường bài tiết Tụ máu quanh thận, không kèm thoát nước tiểu
  131. 131. Chấn thương thận • Độ III: Giập thận nặng – Thương tổn giập thận vỡ nhu mô thận cả vùng vỏ lẫn vùng tủy sâu >1cm. – Vỡ bao thận, tụ máu quanh thận lan rộng nhưng không có thoát nước tiểu ra ngoài 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 131
  132. 132. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 132 Đường vỡ nhu mô cả phần vỏ và tủy thận Không có tổn thương và đường bài xuất, thể hiện bằng không có thoát nước tiểu ra quanh thận (chụp ở thì bài tiết, thuốc cản quang được bài tiết qua thận và nằm trong hệ thống đài bể thận)
  133. 133. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 133 Đường vỡ nhu mô cả phần vỏ và tủy thận Không có tổn thương và đường bài xuất, thể hiện bằng không có thoát nước tiểu ra quanh thận (chụp ở thì bài tiết, thuốc cản quang được bài tiết qua thận và nằm trong hệ thống đài bể thận)
  134. 134. Chấn thương thận • Độ IV: Vỡ thận – Thận bị vỡ thành 2-3 mảnh – Đường vỡ vùng vỏ qua vùng tủy sâu >1cm – Vào đường bài tiết, có thoát nước tiểu ra ngoài. – Tụ máu – nước tiểu lan rộng sau phúc mạc, thận vỡ cực trên hoặc cực dưới 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 134
  135. 135. CLVT – Thì nhu mô 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 135 Đường vỡ qua cả vỏ và tủy thận Tụ máu và nước tiểu quanh thận
  136. 136. CLVT – Thì bài tiết 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 136 Đường vỡ qua cả vỏ và tủy thận Thoát nước tiểu (chứa thuốc cản quang) ra ngoài Tụ máu và nước tiểu quanh thận
  137. 137. Độ IV 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 137
  138. 138. Chấn thương thận • Độ V: Tổn thương cuống thận – Đứt hoàn toàn hay không hoàn toàn các mạch máu cuống thận gây thiếu máu hoặc mất nuôi dưỡng nhu mô thận. – Có thể thận bị vỡ nát thành nhiều mảnh tách rời, mất nuôi dưỡng kèm theo tụ máu – nước tiểu sau phúc mạc lan rộng. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 138
  139. 139. 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 139
  140. 140. Tài liệu tham khảo • http://xray.vn • http://radiopaedia.org • http://www.radiologyassistant.nl/en/p42023a885587e/welcome-to- the-radiology-assistant.html • Xem lại bài giảng tại địa chỉ /Challenger • Học CĐHA online tại địa chỉ /xray.vn 18-Nov-16 Chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu - Cấp cứu bụng 140

×