Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Η εποχή του Χαλκού στο Αιγαίο

6,165 views

Published on

Published in: Education
  • Sex in your area is here: ♥♥♥ http://bit.ly/2Q98JRS ♥♥♥
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Follow the link, new dating source: ❤❤❤ http://bit.ly/2Q98JRS ❤❤❤
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Η εποχή του Χαλκού στο Αιγαίο

  1. 1. ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟ: μια θάλασσα πολιτισμού Θήρα, Ακρωτήρι. Η "Τοιχογραφία της Άνοιξης".                                   Οι σημαντικότερες θέσεις της Πρώιμης Χαλκοκρατίας στο Αιγαίο.                                 Η αναζήτηση και εξεύρεση μετάλλων (χαλκού, άργυρου, μόλυβδου) στις Κυκλάδες και η χρήση κραμάτων ανθεκτικού ορείχαλκου (μπρούντζου) από ασιατικές πηγές, επιφέρουν από τις αρχές της 3ης χιλιετίας π.Χ. αποφασιστικές αλλαγές στην εργαλειοτεχνία, βελτιώνουν την αγροτική παραγωγή και δίνουν ώθηση στη βιοτεχνία και το εμπόριο. Πρωτεύοντα ρόλο στη διάδοση της τεχνογνωσίας του ορείχαλκου στο κεντρικό και νότιο Αιγαίο έχουν τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου, στα οποία, από τις αρχές της Πρώιμης Χαλκοκρατίας, αναπτύσσονται πολυάνθρωποι οικισμοί με πρωτοαστικά χαρακτηριστικά. Στα αρχαιολογικά κατάλοιπα της Πολιόχνης Λήμνου αναγνωρίζεται η αρχαιότερη πόλη της Ευρώπης με δομές δημοκρατικές, ορατές στην ύπαρξη κοινοτικού χώρου συνεδριάσεων, του λεγόμενου "Βουλευτηρίου". Το Ακρωτήρι Θήρας αποτελεί κατά την Υστεροκυκλαδική Ι περίοδο μοναδικό κοσμοπολίτικο κέντρο, στο οποίο συμβιώνουν στοιχεία της μινωικής Κρήτης (αρχιτεκτονική, τοιχογραφίες, λατρεία) και του ανερχόμενου μυκηναϊκού κόσμου μέσα σε έντονα κυκλαδικό κλίμα. Η έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας (1628 π.Χ.), η αύξηση της μυκηναϊκής δύναμης και η καταστροφή των μινωικών ανακτόρων (περίπου το 1450 π.Χ.) σηματοδοτούν μια νέα πολιτιστική περίοδο στα νησιά του Αιγαίου. Οι Κυκλαδίτες εξακολουθούν να βρίσκονται στο προσκήνιο, συνεργαζόμενοι πλέον στο θαλάσσιο διαμετακομιστικό εμπόριο με τους Μυκηναίους. Η εμβέλεια των Μυκηναίων φθάνει ως το βορειοανατολικό Αιγαίο (Λήμνος). Η επίδραση όμως του μυκηναϊκού πολιτισμού γίνεται ολοένα πιο ισχυρή και είναι εμφανής στην αρχιτεκτονική (οχυρώσεις), τη διοικητική οργάνωση (μέγαρα), τη θρησκεία (ιερά), τα ταφικά έθιμα και την τέχνη κυρίως των Κυκλάδων και των νησιών του νότιου Αιγαίου.
  2. 2. ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ <ul><li>Το Αιγαίο πέλαγος, η κατάσπαρτη από μικρά και μεγάλα νησιά θάλασσα, που οι αρχαίοι Έλληνες ονόμασαν έτσι από τα μεγάλα του κύματα, τις αίγες, όπως τις έλεγαν, αποτέλεσε πόλο έλξης από την 11η χιλιετία περίπου π.Χ., δεν κατοικήθηκε όμως συστηματικά πριν από τη Νεολιθική εποχή (6800-3200 π.Χ.). Η θάλασσα αυτή αποτελεί κατά την εποχή του Χαλκού (3200-1050 π.Χ.) την υδάτινη λωρίδα που ενώνει την ηπειρωτική Ελλάδα με τη Μικρά Ασία, και την Κρήτη και το νότιο Αιγαίο με το βορειοελλαδικό χώρο, τα νότια Βαλκάνια και τον Εύξεινο Πόντο, συνιστώντας έτσι πεδίο έντονων οικονομικών, κοινωνικών και εν γένει πολιτιστικών ζυμώσεων. </li></ul>
  3. 3. <ul><li>Αποφασιστική είναι η συμβολή των Κυκλάδων στην ανάπτυξη της ναυτιλίας, τη χάραξη νέων θαλάσσιων δρόμων και την πλοκή εμπορικών δικτύων, μέσω των οποίων, έρχονται σε επαφή η ηπειρωτική και παράκτια Ελλάδα, η Μικρά Ασία και τα νησιά, δημιουργώντας από τα μέσα περίπου της 3ης χιλιετίας μια πολιτιστική κοινή, που περιγράφεται εύστοχα με τον όρο &quot;διεθνές πνεύμα&quot;. </li></ul><ul><li>Οι έμπειροι κυκλαδίτες ναυτικοί συμπράττουν κατά τη Μέση Χαλκοκρατία (2000-1550 π.Χ.) με τη μεγάλη οικονομική δύναμη της περιόδου, τη μινωική Κρήτη, αποκτούν πλούτο και οργανώνουν τους πρώτους μεγάλους οικισμούς, οι οποίοι, παρά τις αλλεπάλληλες φυσικές καταστροφές, επιβιώνουν και εξελίσσονται κατά την Ύστερη Χαλκοκρατία (1550-1050 π.Χ.) σε ισχυρά αστικά κέντρα. </li></ul>
  4. 4. <ul><li>Το Ακρωτήρι Θήρας αποτελεί κατά την Υστεροκυκλαδική περίοδο μοναδικό κοσμοπολίτικο κέντρο, στο οποίο συμβιώνουν στοιχεία της μινωικής Κρήτης (αρχιτεκτονική, τοιχογραφίες, λατρεία) και του ανερχόμενου μυκηναϊκού κόσμου μέσα σε έντονα κυκλαδικό κλίμα. Η έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας (1628 π.Χ.), η αύξηση της μυκηναϊκής δύναμης και η καταστροφή των μινωικών ανακτόρων (περίπου το 1450 π.Χ.) σηματοδοτούν μια νέα πολιτιστική περίοδο στα νησιά του Αιγαίου. Οι Κυκλαδίτες εξακολουθούν να βρίσκονται στο προσκήνιο, συνεργαζόμενοι πλέον στο θαλάσσιο διαμετακομιστικό εμπόριο με τους Μυκηναίους. Η εμβέλεια των Μυκηναίων φθάνει ως το βορειοανατολικό Αιγαίο (Λήμνος). Η επίδραση όμως του μυκηναϊκού πολιτισμού γίνεται ολοένα πιο ισχυρή και είναι εμφανής στην αρχιτεκτονική (οχυρώσεις), τη διοικητική οργάνωση (μέγαρα), τη θρησκεία (ιερά), τα ταφικά έθιμα και την τέχνη κυρίως των Κυκλάδων και των νησιών του νότιου Αιγαίου. </li></ul>
  5. 5. <ul><li>Το νησί που σημάδεψε αποφασιστικά την εξέλιξη των πολιτισμών της Ύστερης Χαλκοκρατίας είναι η Θήρα, η οποία βρίσκεται επάνω από ένα ηφαιστειακό κρατήρα. Μια κολοσσιαία ηφαιστειακή καταστροφή, που συνέβη στο τέλος της Υστεροκυκλαδικής ΙΑ περιόδου, δημιούργησε έναν τεράστιο κρατήρα βυθίζοντας το κεντρικό τμήμα του νησιού στη θάλασσα και διαμορφώνοντας τα τρία σημερινά νησιά Θήρα, Θηρασία και Ασπρονήσι. Η Θήρα και ο καταποντισμός της συνδέεται από μερικούς ερευνητές με τη μυθική Ατλαντίδα που αναφέρει στην Πολιτεία ο Πλάτωνας </li></ul>
  6. 6. <ul><li>Τα οικιστικά κατάλοιπα στο ανασκαμμένο τμήμα του οικισμού βρίσκονται σε άριστο βαθμό διατήρησης και έτσι μας δίνουν μια ασφαλή εικόνα της πολεοδομίας του οικισμού. Τα κτήρια -διώροφα ή και τριώροφα- ήταν κτισμένα σε οικοδομικές νησίδες, διέθεταν οργανωμένο αποχετευτικό δίκτυο και ανάμεσά τους υπήρχαν δρόμοι και πλατείες. Η άριστη κατασκευή και η πολυτέλεια των εγκαταστάσεων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι εκεί ζούσαν πλούσιοι έμποροι ή τοπάρχες, ενώ ορισμένα κτήρια, λόγω των τελετουργικών εγκαταστάσεων, της διακόσμησης και των ειδικών ευρημάτων έχουν χαρακτηριστεί θρησκευτικά κέντρα. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός και η κατασκευή των κτηρίων ανταποκρίνονται με ακρίβεια στην εικόνα που έχουμε για τους μινωικούς οικισμούς, ενισχύοντας έτσι την άποψη ότι το Ακρωτήρι, αν δεν ήταν μια πόλη με μινωίτες αποίκους, βρισκόταν τουλάχιστον στη εγγύτερη σφαίρα της μινωικής επιρροής. </li></ul>
  7. 7. <ul><li>Η ζωή του οικισμού σταμάτησε απότομα λίγο πριν την έκρηξη, όταν οι κάτοικοι τον εγκατέλειψαν, ειδοποιημένοι προφανώς από ισχυρές σεισμικές δονήσεις. Φεύγοντας πήραν μαζί τους, όπως φαίνεται, μόνο τα απαραίτητα υπάρχοντά τους, έτσι μέσα στα κτήρια βρέθηκαν πολυάριθμα αντικείμενα (αγγεία, εργαλεία, και έπιπλα) κατά χώραν . Ανάμεσα στα άλλα ευρήματα βρέθηκε και ένας σημαντικός αριθμός τοιχογραφιών εξαιρετικής ποιότητας, οι οποίες κοσμούσαν τους εσωτερικούς χώρους των κτηρίων. Οι τοιχογραφίες του Ακρωτηριού με τις γλαφυρές παραστάσεις τους αποκαλύπτουν πολλές πτυχές της καθημερινής ζωής, των κοινωνικών εθίμων και της λατρείας σε μια νησιωτική πόλη της Ύστερης Χαλκοκρατίας. Ο πλούτος των ευρημάτων και το γεγονός ότι αυτά ανήκουν σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή πριν την ηφαιστειακή καταστροφή, είναι οι λόγοι που το Ακρωτήρι θεωρείται η &quot;Πομπηία του προϊστορικού Αιγαίου </li></ul>
  8. 8. <ul><li>Η τέχνη της τοιχογραφίας πιστοποιείται στα νησιά του Αιγαίου από την αρχή της Ύστερης Χαλκοκρατίας. Τα πρωιμότερα δείγματά της προέρχονται από τον οικισμό της Φυλακωπής. Πρόκειται για μια θαλασσινή παράσταση με χελιδονόψαρα, η οποία χρονολογείται στην Υστεροκυκλαδική Ι περίοδο. Την κυριότερη όμως και πλουσιότερη πηγή για τη ζωγραφική τέχνη της Υστεροκυκλαδικής εποχής αποτελούν οι τοιχογραφίες που βρέθηκαν στο Ακρωτήρι της Θήρας. Τα τμήματα των τοιχογραφιών αυτών προέρχονται από τους επάνω ορόφους των κτηρίων του οικισμού, όπου βρίσκονταν προφανώς οι σημαντικότεροι χώροι. Μερικές φορές το εσωτερικό των δωματίων ήταν ολόκληρο καλυμμένο με τοιχογραφίες, τα θέματα των οποίων ήταν ενταγμένα σε ένα προκαθορισμένο εικονογραφικό πρόγραμμα. Οι λεγόμενες μικρογραφικές τοιχογραφίες ήταν μακριές παραστάσεις με μορφές μικρού μεγέθους, οι οποίες ήταν τοποθετημένες στο ύψος του ματιού </li></ul>
  9. 9. <ul><li>Τα ιερά των νησιών όπως και αυτά της ηπειρωτικής Ελλάδας φανερώνουν αρκετές διαφορές από τους αντίστοιχους χώρους της Μινωικής Κρήτης, πράγμα που υποδεικνύει μια διαφοροποίηση στις λατρευτικές συνήθειες των δύο αυτών πολιτισμών. Τα μυκηναϊκά ιερά ήταν ανεξάρτητα κτήρια και όχι χώροι ενσωματωμένοι σε οικοδομήματα διαφόρων χρήσεων, όπως στην περίπτωση των μινωικών ανακτόρων. Από το νησιωτικό χώρο δεν υπάρχουν επίσης αρχαιολογικές μαρτυρίες για ιερά κορυφής ή ιερά σπήλαια, παρόλο που η λατρεία σε υπαίθρια ιερά υπονοείται στη μυκηναϊκή εικονογραφία και στα κείμενα των πινακίδων. </li></ul>
  10. 10. <ul><li>Θήρα: τοιχογραφία με κυανοπιθήκους (γαλάζιους πιθήκους) </li></ul><ul><li>Θήρα: τοιχογραφία με κροκοσυλλέκτριες </li></ul><ul><li>(γυναίκες που μαζεύουν το φυτό κρόκος) </li></ul>
  11. 11. <ul><li>Θήρα, Ακρωτήρι-Ξεστή 3. Καθιστή θεότητα, λεπτομέρεια από την τοιχογραφία των Κροκοσυλλεκτριών. Θήρα, Προϊστορικό Μουσείο. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ </li></ul>
  12. 12. <ul><li>Θήρα, Ακρωτήρι-Συγκρότημα Β. Νεαροί πυγμάχοι, τοιχογραφία από το δωμάτιο Β1. </li></ul><ul><li>Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ </li></ul>
  13. 13. <ul><li>Θήρα, Ακρωτήρι-Ξεστή 3. Λεπτομέρεια από την τοιχογραφία των Λατρευτριών: γυναίκα που κρατάει περιδέραιο. Θήρα, Προϊστορικό Μουσείο. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ . </li></ul>
  14. 14. <ul><li>Θήρα, Ακρωτήρι-Δυτική οικία. Τοιχογραφία με παράσταση ψαρά. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ . </li></ul>
  15. 15. <ul><li>Θήρα, Ακρωτήρι. Κύπελλο τύπου Βαφειού και μόνωτο ημισφαιρικό κύπελλο. Υστεροελλαδική I περίοδος. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 66, 1773. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ </li></ul>
  16. 16. <ul><li>Πολιόχνη, Ερυθρά περίοδος </li></ul><ul><li>(δωμάτιο 510). </li></ul><ul><li>Τριποδική χύτρα μαγειρέματος με πώμα. Λήμνος, Μουσείο Μύρινας. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ </li></ul>
  17. 17. Κυκλαδικά ειδώλια <ul><li>Σχεδιάγραμμα με την εξέλιξη των πρωτοκυκλαδικών ειδωλίων από τα νεολιθικά πρότυπά τους </li></ul><ul><li>(κατά Renfrew 1969) </li></ul>
  18. 18. <ul><li> </li></ul><ul><li>Αμοργός. Κεφάλι κυκλαδικού ειδωλίου με κόκκινη διακόσμηση στα μάγουλα. Πρωτοκυκλαδική II περίοδος. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 3909. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ </li></ul>
  19. 19. <ul><li>Μήλος, Φυλακωπή. </li></ul><ul><li>Πήλινο ειδώλιο, </li></ul><ul><li>Η &quot;Κυρία της Φυλακωπής&quot;, Υστεροκυκλαδική III περίοδος. Μήλος, Αρχαιολογικό Μουσείο 653. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ. </li></ul>
  20. 20. <ul><li>Κέα, Αγία Ειρήνη. </li></ul><ul><li>Πήλινο γυναικείο ειδώλιο από το ιερό. Υστεροκυκλαδική περίοδος. ΚΑ' ΕΠΚΑ. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ </li></ul>
  21. 21. <ul><li>Γυναικείο και ανδρικό ειδώλιο (κυνηγού;) από μάρμαρο. Πρωτοκυκλαδική II περίοδος. Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 312, 308. </li></ul>
  22. 22. <ul><li>Ειδώλια γυναικείων μορφών από μάρμαρο. Πρωτοκυκλαδική II περίοδος. Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 107, 104, 104α, 103, 447, 350 . </li></ul>
  23. 23. <ul><li>Αττική. Μαρμάρινη κεφαλή ειδωλίου τύπου Πλαστηρά. Πρωτοκυκλαδική I περίοδος. Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 342. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ </li></ul>
  24. 24. <ul><li>Μαρμάρινο ειδώλιο, &quot;Ο Εγείρων Πρόποσιν&quot;. Πρωτοκυκλαδική II περίοδος. Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 286. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ. </li></ul>
  25. 25. <ul><li>Κέρος (τάφος Α). Ο &quot;Αυλητής&quot; της Κέρου. Πρωτοκυκλαδική II περίοδος. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 3910. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ. </li></ul><ul><li>Κέρος (τάφος Α). Ο &quot;Αρπιστής&quot;. Πρωτοκυκλαδική II περίοδος. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 3908. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ </li></ul>
  26. 26. <ul><li>Πάρος, νεκροταφείο Πύργου (τάφος 105). Μαρμάρινο πουλί. Πρωτοκυκλαδική II περίοδος. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 4825, προθ. 70. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ. </li></ul>
  27. 27. <ul><li>Σύρος, νεκροταφείο Χαλανδριανής. Πήλινο ζωόμορφο αγγείο με γραπτή διακόσμηση (αρκουδάκι;). Πρωτοκυκλαδική II περίοδος. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 6176. ΥΠΠΟ/ΤΑΠ </li></ul>

×