Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

الدليل العملي لإعادة إختراع الحكومة

This is a series of Capacity Building documents that was prepared by the Sudanese Youth Leadership Development Program.
هذه مجموعة من المقالات في مجالات تدريبية متعددة مناسبة للجمعيات الطوعية تم تطويرها بين عامي 2003-2008 للبرنامج السوداني لإعداد القيادات الشبابية

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

الدليل العملي لإعادة إختراع الحكومة

  1. 1. :á«WGôbhÒÑdG ó©H Ée ÊÉŸC’G zÈjh ¢ùcɢ˘˘˘˘˘˘˘e{ iOɢ˘˘˘˘˘˘˘f ɢ˘˘˘˘˘˘˘Ñ˘˘˘˘˘˘˘˘jô˘˘˘˘˘˘˘˘≤˘˘˘˘˘˘˘˘J ¿ô˘˘˘˘˘˘˘˘˘b π˘˘˘˘˘˘˘˘˘Ñ˘˘˘˘˘˘˘˘˘b äɪ¶æŸG IQGOEG ‘ É¡JAÉØc ≈∏Y ócCGh á«WGôbhÒÑdÉH IQGOE’G Aƒ°ûf ™e ¬JƒYO âæeGõJ å«Mh .IÒѵdG øe ÒãµHh ΩGÎM’G øe π«∏≤H ¬àjô¶f â∏Hƒb ,᫪∏©dG ¿ô≤dG øe ∫hC’G ∞°üædG ‘ ¿hôjóŸG CGóH øµd .¢†aôdG º¡d ôaƒJ É¡fC’ á«WGôbhÒÑdG äÉ«HÉéjEG ¿ƒcQój øjô°û©dG »Ø«Xh ∞°Uhh ,iƒbCG äÉ£∏°Sh ,í°VhCG ∫É°üJG äGƒæb ø‡{ h z¿ƒdCÉ°ùoj ±ƒ°S GPÉe øY{ º¡dóJ É¡fC’h ,¥OCG .z¿ƒÑ°SÉëj ±ƒ°S ≈∏Y QóbCG á«WGôbhÒÑdG äɪ¶æŸG ¿CG ÚÑJ èjQóàdÉH ™ØJôJ Ú∏eÉ©∏d ájƒæ©ŸG ìhôdG ¿CGh ,QGô≤à°S’G áYÉæ°U .áë°VGh äÉ©bƒàdGh IOófi äÉ«dƒÄ°ùŸG ¿ƒµJ ɪæ«M øe »g áë°VGƒdG äÉeGõàd’Gh äGAGôLE’G ¿CG ÚÑJ ó≤a äGAGô˘˘˘˘˘LE’G ¿CGh ,ᢢ˘˘˘˘e󢢢˘˘˘≤˘˘˘˘˘˘àŸG ·C’G Ω󢢢˘˘˘≤˘˘˘˘˘˘J Üɢ˘˘˘˘˘Ñ˘˘˘˘˘˘°SCG º˘˘˘˘˘˘gCG ·C’G ôNCÉJ ÜÉÑ°SCG ºgCG øe É¡H ΩGõàd’G ΩóYh á«FGƒ°û©dG áeƒµ◊G QhO Ò¨J á«fÉãdG á«ŸÉ©dG Üô◊G ó©H .IôNCÉàŸG äÉjô¶f QÉgORGh QÉ°ûàfG ÖÑ°ùH …QGOE’Gh …OÉ°üàb’G ɪ∏Y â°ù«d áeƒµ◊G ¿CG π©ØdÉH ÚÑJh ,∫ɪYC’G IQGOEG Gòg øe .º«¶æà∏d Iôµa Oô› »g πH ájô¶f ’h øe AõL ºgCG ¿CG á«eƒµ◊G IQGOE’G âcQOCG ≥∏£æŸG ɪc Ú«fóŸG AÓª©dG hCG ÚæWGƒŸG áeóN ƒg É¡àØ«Xh ¿CG ’hCG Öéj º¡eóîJ »µd É¡fCGh (QƒL ∫BG) º¡«ª°ùj .º¡JÉLÉ«àMG º¡ØJ 1992 ΩÉY áeƒµ◊G ´GÎNG IOÉYEGh Iôµa äCGóH Éæg øe É¡aóg ¿Éch .ÉÑjô≤J âbƒdG ¢ùØf ‘h ∫hO IóY ‘ :∫hC’G øe πc ‘ ÉgQhO ôjƒ£Jh á«eƒµ◊G IQGOE’G ìÓ°UEG .IóëàŸG äÉj’ƒdGh É«dGΰSGh Góæ∏jRƒ«fh GÎ∏‚EGh Góæc á«WGôbhÒÑdG ¢†aQ ≈∏Y ìÓ°UE’G OGhQ ™ªLCG ó≤a Ée) ô°üY ¬«∏Y ≥∏WCG ójóL ô°üY ¤EG êƒdƒdGh á«Ñ∏°ùdG õcôJ á«eƒµ◊G äGQGOE’G äCGóH å«M ,(á«WGôbhÒÑdG ó©H .RÉ‚E’Gh AGOC’G Ú°ù– ≈∏Y ó©H Iôªà°ùe áeƒµ◊G ´GÎNG IOÉYEG Iôµa âdGR Éeh øe ¢ùµ©dG ≈∏Y ∂dPh .É¡bÓWEG ≈∏Y äGƒæ°S ô°ûY âfÉc »àdGh É¡à≤Ñ°S »àdG IÒãµdG á«MÓ°UE’G QɵaC’G »æ©j Gògh .É¡àæÑJ »àdG äÉeƒµ◊G ó¡Y ájÉ¡æH »¡àæJ èFÉàf IôµØdG √òg ‘ äóLh áØ∏àıG äÉeƒµ◊G ¿CG ?ÖÑ°ùdG ƒg ɪa .É¡«∏Y AÉ≤HE’G QÈJ áÑ«W ääÉÉeeƒƒµµ◊◊GG ¢¢††©©ÑÑHH ááeeƒƒµµ◊◊GG ´´GGÎÎNNGG IIOOÉÉYYEEGG IIôôµµaa ääOOCCGG ::áá««ddÉÉààddGG ääGGQQƒƒ££ààddGG ¤¤EEGG ❂Ò¨°üJ ¤EG ±ó¡J »àdG á°üî°üÿG QɵaCG »æÑJ ™«H ” å«M ,¢UÉÿG ´É£≤dG ÒѵJh áeƒµ◊G øY ɡફb ójõJ ÉgóMh ɵjôeCG ‘ áeÉY äÉ°ù°SDƒe .Q’hO ¿ƒ«∏H 500 ❂∫ƒNódGh äÉ÷Gh á«ŸÉ©dG IQÉéàdG áª¶æŸ Ωɪ°†f’G .ៃ©dG ᩪ©e ‘ ¢SQÉ```e (QGPBG) 2002 Iô°TÉ©dG áæ°ùdG ¢SOÉ°ùdG Oó```©``dG Oó©````dG222 á«Hô©dG ácô°ûdG »ª∏©dG ΩÓYEÓd (´É©°T) IôgÉ≤dG ´.Ω.ê §≤a Úcΰûª∏d »∏ª©dG π«dódG á```eƒµ◊G ´Gô````àNG IOÉ````YE’ ∂jΰSÓH ΫH - ¿QƒÑ°SCG ó«ØjO :∞«dCÉJ ::ôô°°TTÉÉææddGGøøeeôôjjòò––.á«©eÉ÷GçƒëÑdGhπFÉ°SôdGháaÉë°üdG‘äÉØ£à≤ŸGhá©jô°ùdGäGQÉ°TE’G¬æe≈æãà°ùJh™jRƒàdG¢VGôZC’π≤ædGhôjƒ°üàdG:ô¶◊Gπª°ûjhô°TÉædGøe»HÉàc¿PEG¿hóHIô°ûædGIògøeAõL…Gπ≤f™æÁ á````eÉYIQGOEG www.edara.com…Oɪ°üdGº«°ùf:ôjôëàdG¢ù«FQ
  2. 2. ❂QhO Ö©dh ájQɵàM’G á«eƒµ◊G IQGOE’G QhO ¢†aQ .á«°ùaÉæàdG áeƒµ◊G ❂ä’ɢ˘˘˘°üJ’Gh äÓ˘˘˘˘°UGƒŸG äɢ˘˘˘°ù°SDƒ˘˘˘˘e ∂«˘˘˘˘∏“h ™˘˘˘˘«˘˘˘˘H Ωɶf ≥«Ñ£J ÉfÉ«MCGh .äÉcô°ûdGh ÚªgÉ°ùª∏d áeÉ©dG TBOäÉYhô°ûŸG AÉæHh ¥ô£dG ó«Ñ©J »æ©j …òdG ó©H áeƒµë∏d É¡JOÉYEG ºK äÉcô°T ᣰSGƒH É¡∏«¨°ûJh á«æeR IÎaiôNCG äÉcô°ûd ä’ÉMEG ó«©àd ,IOófi .á°ùaÉæŸG CGóÑŸ É≤«≤– ❂AÉ°ûfEG ‘ ÉgQhO øe ÒÑc AõL øY áeƒµ◊G »∏îJ .äÉ«Ø°ûà°ùŸGh äÉ©eÉ÷Gh ¢SQGóŸG IQGOEGh âfÉc GPEÉa .GójóL ≈æ©e á«WGôbhÒÑ∏d íÑ°UCG Gòµgh ¤ƒàj øe ÚH á©HÉ≤dG ájQGOE’G äÉjƒà°ùŸG »g á«WGôbhÒÑdG √ò˘˘˘˘g âfɢ˘˘˘c GPEGh ,ò˘˘˘˘«˘˘˘˘Ø˘˘˘˘æ˘˘˘˘à˘˘˘˘dG ¤ƒ˘˘˘˘à˘˘˘˘j ø˘˘˘˘e ÚHh ᢢ˘˘˘£˘˘˘˘˘∏˘˘˘˘˘°ùdG ᢢ«˘˘WGô˘˘bhÒÑ˘˘dG ¿Eɢ˘a ,Iô˘˘µ˘˘à˘˘Ñ˘˘eh IQOɢ˘Ñ˘˘eh ᢢ˘fô˘˘˘e äɢ˘˘jƒ˘˘˘à˘˘˘°ùŸG .áª≤f ’ ᪩f íÑ°üJ :áeƒµ◊G ´GÎNG IOÉYEG äÉ≤«Ñ£J IOÉYEG IôµØd »∏©ØdG ≥«Ñ£àdG øe πeÉc ó≤Y ÈY äQƒ∏ÑJ QɵaC’G øe ójó©dG (2002 - 1992) áeƒµ◊G ´GÎNG á©LGôe øe Éæàæµe »àdG Iójó÷G äÉMÎ≤ŸGh AGQB’Gh äõcôJh .áeƒµ◊G ´GÎNG IOÉYEG ä’hÉfi í«ë°üJh :»g ä’É› á©HQCG ‘ ó≤©dG Gòg ÈY IOÉØà°ùŸG ¢ShQódG ..zz§§««££îîààddGGhh áájjDDhhôôddGG IIQQƒƒ∏∏HHhh óó««jjCCÉÉààddGG óó°°ûûMM hh AAGGOOCC’’GG ¢¢SSÉÉ««bb{{ ::kk’’hhCCGGAGOC’G ¢SÉ«b ,᫪gC’G å«M øe ¤hC’G áÑJôŸG ‘ AGOC’G ¢SÉ«b »JCÉj ™˘˘˘˘˘°Vh ø˘˘˘˘˘e »˘˘˘˘˘°VÉŸG ‘ ɢ˘˘˘˘©˘˘˘˘˘Fɢ˘˘˘˘°T ¿É˘˘˘˘˘c ɢ˘˘˘˘e ¢ùµ˘˘˘˘˘Y ≈˘˘˘˘˘˘∏˘˘˘˘˘˘Y ±G󢢢˘gC’G ø˘˘˘˘e º˘˘˘˘gC’ɢ˘˘˘a .¤hC’G ᢢ˘˘Ñ˘˘˘˘JôŸG ‘ §˘˘˘˘«˘˘˘˘£˘˘˘˘î˘˘˘˘à˘˘˘˘dG §HôJ »àdG AGOC’G ¢SÉ«b ÒjÉ©e ™°Vh ƒg ,Ö«dÉ°SC’Gh áehÉ≤e »g ¢ù«jÉ≤ŸGh ÒjÉ©ª∏d áØ«Xh ºgCG ¿CG PEG .É¡æ«H .»WGôbhÒÑdG ∑ƒ∏°ùdGh ÚJhô∏d ÚaÎÙG øjôjóŸG π«e äÉÄe ¤EG ïjQÉàdG ‘ ÉgQhòéH á«eƒµ◊G IQGOE’G Üô°†J á«Ñ∏°Sh á«HÉéjEG äɪgÉ°ùe âªcGôJ ¿hô≤dG ÈYh .Úæ°ùdG á∏ª©dG ¿CG ɪch .Ú«eƒµ◊G øjôjóŸG øe ∫É«LC’G äÉÄŸ áeÉî°V äOCG ó≤a ¥ƒ°ùdG øe Ió«÷G á∏ª©dG Oô£J áÄjOôdG ,á«HÉéjE’G äÉ°SQɪŸG OôW ¤EG É¡Ä£Hh á«eƒµ◊G º¶ædG kɪFGO π°†aC’G øe ¿Éch .á«Ñ∏°ùdG äɪgÉ°ùŸG ≈∏Y â≤HCGh IQGOE’G äÉØ∏e ‘ åëÑdÉH »eƒµ◊G ôjóŸG CGóÑj ¿CG óéj ¿CG πªàÙG øªa .á≤HÉ°ùdG QɵaC’G øY á«eƒµ◊G á∏µ°ûŸG âfÉch .É¡æe AóÑdG ¬æµÁ á◊É°U á«°VQCG É¡«a hCG äɢ˘˘°Sɢ˘˘«˘˘˘°S π˘˘˘µ˘˘˘°T ‘ ᢢ˘Zɢ˘˘°üe ɢ˘˘g󢢢颢˘«˘˘˘˘°S ¬˘˘˘˘fCG ɢ˘˘˘ª˘˘˘˘FGO .äɢ˘˘˘≤˘˘˘˘«˘˘˘˘Ñ˘˘˘˘£˘˘˘˘Jh äɢ˘˘˘°SQɇ π˘˘˘˘˘µ˘˘˘˘˘°T ‘ ¢ù«˘˘˘˘˘dh ,äɢ˘˘˘˘MÎ≤˘˘˘˘˘e IQób øe ó– äÉ°SÉ«°ùdGh ÚfGƒ≤dG IÌc ¿CG ±hô©ŸGh ’ Ió«÷G ÚfGƒ≤dG ¿CG ɪc .´GóHE’Gh RÉ‚E’G ≈∏Y IQGOE’G .É¡≤«Ñ£J ºàj ⁄ Ée Ió«L áeƒµM ™æ°üJ πjƒ– ‘ ∫É©ØdG »eƒµ◊G ôjóŸG QhO »JCÉj Éæg øeh íÑ°üJ Gòµgh .äÉ°SQɇ ¤EG äÉMÎ≤ŸGh äÉ°SÉ«°ùdG ÌcCG - áeƒµ◊G ´GÎNG IOÉYEG óæY - »ª°SôdG ôjóŸG ᪡e ƒg Ée Ú°ùëàd ó¡÷G ∫òH ‘ ¢üî∏àà°S É¡fC’ áWÉ°ùH áeƒµ◊G hCG (á∏é©dG) ´GÎNG IOÉYEG øe ’óH ,π©ØdÉH ºFÉb .ÆGôØdG øe :¬JÈN »µëj »eƒµM QÉ°ûà°ùe πªY ¥ôW hCG πFÉ°Sh ôµàÑf ¿CG Éæ«∏Y kÉeGõd ó‚ ⁄{ ºFÉ≤dG »eƒµ◊G ΩɶædG ÉjÉæK ‘ ÉæãëH Éeóæ©a .IójóL ±GógC’Gh πFÉ°SƒdG √òg øe ¬LÉàëf Ée πc ÉfóLh A»°ûdG .áYƒ°Vƒe ÉgÉfóLh ±GógC’G ≈àM .äGhOC’Gh §HGhôdG OÉéjEG :ƒg ΩɶædG Gòg ¢ü≤æj ¿Éc …òdG ó«MƒdG ÉfóLhh .áYƒ°VƒŸG ±GógC’Gh á浪ŸG πª©dG ¥ôW ÚH ÚH §HôJ »àdG »g ¢ù«jÉ≤ŸG .¢ù«jÉ≤ŸG OÉéjEG ‘ π◊G kɪµM Qó°üf ¿CG Éæd ¿Éc GPEÉa .ò«ØæàdG ±GógCGh Ö«dÉ°SCG ∫ƒ≤æ°ùa ,»eƒµ◊G ´É£≤dG ¬LGƒJ á∏µ°ûe ºgCG ≈∏Y kÉeÉY .äÉjɨdGh Ö«dÉ°SC’G ÚH §Hô∏d ΩɶædG QÉ≤àaG É¡fCG i󢢢MEɢ˘˘H π˘˘˘ª˘˘˘©˘˘˘dG Ωɢ˘˘¶˘˘˘f ô˘˘˘jƒ˘˘˘£˘˘˘˘J kÓ˘˘˘˘ã˘˘˘˘e ɢ˘˘˘æ˘˘˘˘«˘˘˘˘dEG 󢢢˘æ˘˘˘˘°SCG GPEɢ˘˘˘a ƒg ¬©bƒàf ¿CG Öéj Ée ∫hCÉa ,á«eƒµ◊G äÉ«Ø°ûà°ùŸG »àdG äÉ«bÎdG óæH ÚH §Hô∏d ÒjÉ©e ájCG OƒLh ΩóY å«M øe º¡«dEG Ióæ°ùŸG ΩÉ¡ŸG óæHh AÉÑWC’G É¡«∏Y π°üëj ∫ɪYC’GπLQhôjóŸGÖàcäÉ°UÓN(2002¢SQÉe)¢SOÉ°ùdGOó©dG-Iô°TÉ©dGáæ°ùdG 2 DAVID OSBORNE & PETER PLASTRIK THE REINVENTOR’S FIELDBOOK: TOOLS FOR TRANSFORMING YOUR GOVERNMENT JOSSEY-BASS 2001 0-7879-4332-0 689 ¿QƒÑ°SCG ó«ØjO ∂jΰSÓH ΫH AUTHOR: TITLE: PUBLISHER: ISBN: PAGES: ¿ÉØ`dDƒŸG ¢¢ùù««FFôôddGG ÖÖFFÉÉff ,,((QQƒƒLL ∫∫BBGG)) ……QQÉÉ°°ûûàà°°ùùee ÒÒÑÑcc ÖÖà൵ddGG øøee óójjóó©©ddGG ∞∞ddCCGG ..¿¿ƒƒààææ««∏∏cc »»µµjjôôeeCC’’GG ππ˘˘˘˘˘˘˘˘ªª˘˘˘˘˘˘˘˘©©˘˘˘˘˘˘˘˘jjhh ..ΩΩÉɢ˘˘˘˘˘˘˘©©˘˘˘˘˘˘˘˘ddGG ´´Éɢ˘˘˘˘˘˘˘££˘˘˘˘˘˘˘˘≤≤˘˘˘˘˘˘˘˘ddGG ôô˘˘˘˘˘˘˘˘jjƒƒ˘˘˘˘˘˘˘˘££˘˘˘˘˘˘˘˘JJ ∫∫ƒƒ˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘MM ..11999933 ΩΩÉÉYY òòææee ääÉÉeeƒƒµµëë∏∏dd ……QQÉÉ°°ûûàà°°SSÉÉcc ôô˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘jjƒƒ˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘££˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘JJ ∫∫ÉÉ›› ‘‘ ôô˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘°°VVÉÉfifihh ……QQÉɢ˘˘˘˘˘˘˘˘˘°°ûûàà˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘°°SSGG áᢢ˘˘««˘˘˘˘YYÉɢ˘˘˘˘˘°°ùùddGG ÒÒZZ ääÉɢ˘˘˘˘˘°°ùù°°SSDDƒƒŸŸGGhh ,,ΩΩÉɢ˘˘˘˘˘©©˘˘˘˘˘˘ddGG ´´Éɢ˘˘˘˘˘££˘˘˘˘˘˘≤≤˘˘˘˘˘˘ddGG áᢢ˘˘˘˘˘˘aaôô˘˘˘˘˘˘˘˘¨¨˘˘˘˘˘˘˘˘ddGG ππ˘˘˘˘˘˘˘˘««˘˘˘˘˘˘˘˘cchh ÖÖ°°üüææ˘˘˘˘˘˘˘˘ee ππ˘˘˘˘˘˘˘˘¨¨˘˘˘˘˘˘˘˘°°TT ..íí˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘HHôô˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘∏∏˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘dd ..¿¿ÉÉéé««°°ûûàà««ee áájj’’ƒƒHH áájjQQÉÉééààddGG
  3. 3. (äÉ«bÎdG) ∫hC’G óæÑdG ¿CG íLôŸG øªa .äÉLôıG IOƒL ɪæ«H ;kÓãe áë°üdG IQGRƒc É«∏Y ájQGOEG áÄ«g øY Qó°üj - ôNBG ¿Éµe ‘ ÊÉãdG óæÑdG ¢ù«jÉ≤eh ÒjÉ©e ™ªéàJ ábÓY ájCG ¬£HôJ ’ - ≈Ø°ûà°ùŸG ihɵ°T ¥hóæ°üc .äÉ«bÎdG äGQGôb Qó°üJ »àdG É«∏©dG ájQGOE’G áÄ«¡dÉH IAÉØc ôeóà°S øjóæÑdG ÚH ∫É°üJG Iƒéa hCG ¢†bÉæJ …CÉa ôjƒ£àdG CGóÑj ¿CG ¿PEG óHÓa .πµc ≈Ø°ûà°ùŸG ‘ AGOC’G §Hô∏d ¢ù«jÉ≤ŸG ΩGóîà°SG :á£≤ædG √òg øe »eƒµ◊G z.äÉjɨdGh πFÉ°SƒdG ÚH ô°TÉÑŸG ¢SÉ«≤dG áaÉ≤K ô°ûfCG ܃∏°SCG π°†aCG AGOC’G ÒjÉ©eh ¢ù«jÉ≤e ô°ûfh »æÑJ Èà©j ≈àMh ¿ƒæWGƒŸGh ¿ƒØXƒŸÉa .á«eƒµ◊G IQGOE’G ôjƒ£àd ¢ù«jÉ≤ŸG √òg ô°ûf ¿ƒdOÉÑàjh ¿ƒ∏bÉæàj ΩÓYE’G πFÉ°Sh á°ù°SDƒŸG áaÉ≤K Ò«¨J ‘ ∂dòH ¿ƒªgÉ°ùjh ,º¡æ«H ɪ«a ᣫ°ùH ¢ù«jÉ≤ŸG ¿ƒµJ ¿CG Öéj øµdh .á«eƒµ◊G øY ÒÑc πµ°ûH È©Jh Ò°ûJ ¿CGh ,ÜÉ©«à°S’G á∏¡°Sh ÉgÉæÑàj ø∏a ,äɪ°ùdG √ò¡H ¢ù«jÉ≤ŸG ™àªàJ ⁄ ¿EÉa .AGOC’G ô°ûf π«¡°ùàd .á«bGó°üŸG Ö°ùàµJ ødh ∑ÒZ óMCG :»∏j Éà ∂«∏Y AGOC’G ÒjÉ©eh ¢ù«jÉ≤e ❂ÚHh ÚØ∏àıG ÚØXƒŸG AGOCG ÚH) äÉfQÉ≤ŸG ó≤YG Ωɢ˘˘˘°ùbC’G è˘˘˘˘Fɢ˘˘˘à˘˘˘˘f ÚHh ᢢ˘˘Ø˘˘˘˘˘∏˘˘˘˘˘àıG äGƒ˘˘˘˘˘æ˘˘˘˘˘°ùdG äGRÉ‚EG .(áØ∏àıG ❂õcQh á«°SÉ°SC’G ¢ù«jÉ≤ŸG øe GOhófi GOóY Ωóîà°SG ∫ɪYC’GπLQhôjóŸGÖàcäÉ°UÓN(2002¢SQÉe)¢SOÉ°ùdGOó©dG-Iô°TÉ©dGáæ°ùdG 3 øøjjôôjjóóŸŸGG ≈≈∏∏YYhh ..ááÄÄWWÉÉÿÿGG ääÉÉ°°VVGGÎÎaa’’GGhh ºº««ggÉÉØØŸŸGG øøee GGÒÒããcc IIÒÒNNCC’’GG OOƒƒ≤≤©©ddGG ‘‘ áá««eeƒƒµµ◊◊GG IIQQGGOOEE’’GG ôôjjƒƒ££JJ ää’’hhÉÉfifi ääóó¡¡°°TT ::ÉÉ¡¡°°††©©HH √√òògghh ..ºº««ggÉÉØØŸŸGG √√òògg ¢¢üü««ëë““ äÉcô°ûdG IQGOEG øY ∞∏àîJ á«eƒµ◊G IQGOE’G .1 ..¿¿ÉÉeeRRhh ¿¿Éɵµee ππcc ‘‘ IIQQGGOOEE’’GG »»gg IIQQGGOOEE’’GG ¿¿CCGG íí««ëë°°üüddGG QQÉÉÑÑààYYGG ÉÉææææµµÁÁhh ..áá∏∏°°TTÉÉaa IIQQGGOOEEGGhh ááëëLLÉÉff IIQQGGOOEEGG §§≤≤aa ∑∑ÉÉæægg ÉÉ¡¡µµ∏∏““ øøµµdd ,,áá°°UUÉÉNN ääÉÉ°°ùù°°SSDDƒƒee áá««eeƒƒµµ◊◊GG ääÉÉ°°ùù°°SSDDƒƒŸŸGG øø˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘jjòò˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘gg øø˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘YY áᢢ˘˘˘˘˘˘˘˘HHÉɢ˘˘˘˘˘˘˘˘˘LLEE’’GG ∫∫hhÉɢ˘˘˘˘˘˘˘˘˘MM GGòò˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘gg ∑∑QQó󢢢˘˘˘˘˘˘˘àà˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘ddhh ..áᢢ˘˘˘˘˘˘˘˘ddhhó󢢢˘˘˘˘˘˘˘˘˘ddGG ::ÚÚddGGDDƒƒ°°ùùddGG ❂¿¿CCGG øøµµÁÁ »»eeƒƒµµ◊◊GG ≈≈ØØ°°ûûàà°°ùùŸŸGG IIQQGGOOEEGG ¿¿CCGG óó≤≤àà©©JJ ππgg ¤¤EEGG ââddƒƒ–– GGPPEEGG kkÓÓ˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘°°ûûaa hhCCGG kkÉɢ˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘MMÉÉ‚‚ ÌÌccCCGG íí˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘ÑÑ˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘˘°°üüJJ ??¢¢UUÉÉNN ≈≈ØØ°°ûûàà°°ùùee ❂™™««££àà°°ùùàà°°SS ≈≈ØØ°°ûûàà°°ùùŸŸGG √√òògg ¿¿CCGG óó≤≤àà©©JJ ππgg ,,ººKK QQÉɢ˘˘˘©©˘˘˘˘°°SSCC’’GG ¢¢ùùØØ˘˘˘˘ææ˘˘˘˘HH AAÓÓ˘˘˘˘ªª˘˘˘˘©©˘˘˘˘ddGG ¢¢ùùØØ˘˘˘˘ææ˘˘˘˘dd Éɢ˘˘˘¡¡˘˘˘˘JJÉɢ˘˘˘eeó󢢢˘NN ËËó󢢢˘≤≤˘˘˘˘˘˘JJ ääÉɢ˘˘˘˘˘««˘˘˘˘˘˘ØØ˘˘˘˘˘˘°°ûûàà˘˘˘˘˘˘°°ùùŸŸGG ππ˘˘˘˘˘˘©©˘˘˘˘˘˘ØØ˘˘˘˘˘˘JJ Éɢ˘˘˘˘˘ªª˘˘˘˘˘˘cc ±±hhôô˘˘˘˘˘˘¶¶˘˘˘˘˘˘˘˘ddGG ¢¢ùùØØ˘˘˘˘˘˘˘˘ff ââ––hh ??áá««eeƒƒµµ◊◊GG ∂∂ààHHÉÉLLEEGG øøµµddhh ,,ºº©©ff ∫∫hhCC’’GG ∫∫GGDDƒƒ°°ùùddGG øøYY ∂∂ààHHÉÉLLEEGG ¿¿ƒƒµµJJ óóbb ..ÓÓHH »»JJCCÉÉJJ ¿¿CCGG óóHH’’ ÊÊÉÉããddGG ∫∫GGDDƒƒ°°ùùddGG øøYY ‘‘ ∞∞∏∏ààîîJJ ’’ áá°°UUÉÉÿÿGG ääÉÉ°°ùù°°SSDDƒƒŸŸGG IIQQGGOOEEGG ¿¿CCGG »»gg áá≤≤««≤≤◊◊GG ¢¢ùùØØff ‘‘ ,,áá««eeƒƒµµ◊◊GG ääÉÉ°°ùù°°SSDDƒƒŸŸGG IIQQGGOOEEGG øøYY ππ««∏∏bb hhCCGG ÒÒããcc ¢¢ùù««ddhh ,,¬¬°°ùùØØff ™™ªªààÛÛGG ≈≈∏∏YY óóªªàà©©JJ ááddCCÉÉ°°ùùŸŸÉÉaa ..™™ªªààÛÛGG OOÓÓÑÑddGG ‘‘ ííééææjj ΩΩÉÉ©©ddGG ´´ÉÉ££≤≤ddÉÉaa ..áá°°ùù°°SSDDƒƒŸŸGG áá©©««ÑÑWW ≈≈∏∏YY »»ààddGG OOÓÓÑÑddGG ‘‘ ππ°°ûûØØjjhh ¢¢UUÉÉÿÿGG ´´ÉÉ££≤≤ddGG ÉÉ¡¡««aa ííééææjj »»ààddGG IIQQGGOOEE’’GG èè°°††ff »»gg ááddCCÉÉ°°ùùŸŸGG ..¢¢UUÉÉÿÿGG ´´ÉÉ££≤≤ddGG ÉÉ¡¡««aa ππ°°ûûØØjj ≈≈∏∏YY óóªªàà©©jj ’’ ÚÚjjQQGGOOEE’’GG èè°°††ffhh ..™™ªªàà››hh ááÄÄ««HH ππcc ‘‘ ..ÚÚ°°UUÉÉNN hhCCGG ÚÚ««eeƒƒµµMM GGƒƒffÉÉcc GGPPEEGG ÉÉee øe π°†aCG AÓª©dG πeÉ©j ¢UÉÿG ´É£≤dG -2 .ΩÉ©dG ´É£≤dG ’’ ¢¢UUÉÉÿÿGG ´´ÉÉ££≤≤ddGG ..ÉɪªFFGGOO íí««ëë°°UU ÒÒZZ ÉÉ°°††jjCCGG ……CCGGôôddGG GGòògg ääÉÉccôô°°ûûddGG ¢¢††©©HH ..ΩΩÉÉ©©ddGG ´´ÉÉ££≤≤ddGG øøee ÌÌccCCGG π𫫪ª©©ddGG ΩΩÎÎëëjj ’’ ôôµµàà–– ÉÉeeóóææYY ΩΩÉÉ©©ddGG ´´ÉÉ££≤≤ddGG øøee ππ°°††aaCCGG AAÓÓªª©©ddGG ππeeÉÉ©©JJ ..áá°°ùùaaÉÉæ柟GG ÖÖÑÑ°°ùùHH ’’EEGG ºº¡¡àà∏∏eeÉÉ©©ee øø°°ùù–– ’’ »»¡¡aa ..¥¥ƒƒ°°ùùddGG ..ááeeƒƒµµ◊◊GG øøee CCGGƒƒ°°SSCCGG ääÉÉccôô°°ûûddGG ¿¿ƒƒµµJJ QQÉɵµààMM’’GG ππXX ‘‘ ääÉÉccôô°°ûûddGG ääGGQQÉɵµààMMGG ¿¿CCGG ƒƒgg »»≤≤««≤≤◊◊GG óó««MMƒƒddGG ¥¥ôôØØddGG ‘‘ ÉÉ¡¡ææµµdd ,,á᪪FFÉÉbb ââddGGRR ÉÉee ääÉÉeeƒƒµµ◊◊GG ääGGQQÉɵµààMMGGhh ,,ââ¡¡ààffGG ..ÉÉ¡¡JJÉÉeeóóNN øø°°ùù–– ÖÖÑÑ°°SS GGòògghh ,,∫∫GGhhõõddGG ¤¤EEGG ÉÉ¡¡∏∏««ÑÑ°°SS ¢¢ùùØØææHH ¿¿ƒƒ©©àપààjjhh ,,ΩΩÉÉ©©ddGG ´´ÉÉ££≤≤ddGG hhôôjjóóee ¬¬ÑÑààææjj ÉÉeeóóææYY ,,ÚÚ°°ùùaaÉÉæ柟GG AAÉÉ≤≤JJ’’ ™™aaGGhhóóddGG ¢¢ùùØØff øøee ¿¿ƒƒ≤≤∏∏££ææjjhh õõaaGGƒƒ◊◊GG ..¢¢UUÉÉÿÿGG ´´ÉÉ££≤≤ddGG ……ôôjjóóee AAGGOOCCGG øøYY ººggDDhhGGOOCCGG ππ≤≤jj øø∏∏aa »»JJCCÉÉJJhh ÉÉ¡¡HH »»ØØàà––hh ÉÉ¡¡JJÉÉééààæ柟 êêhhôôJJ áá°°UUÉÉÿÿGG ääÉÉ°°ùù°°SSDDƒƒŸŸGG ‘‘ ΩΩÉÉ©©ddGG ´´ÉÉ££≤≤ddGG ääÉÉ°°ùù°°SSDDƒƒee ôô°°üü≤≤JJ Éɪªææ««HH ,,AAÓÓªª©©∏∏dd ÉÉ¡¡HH ââææcc GGPPEEGG ∂∂ffCCGG áá≤≤««≤≤◊◊GGhh ..ÚÚææWWGGƒƒŸŸGG ≈≈∏∏YY ÉÉ¡¡JJÉÉééààææee ¢¢VVôôYY ççóóMMCCGG ππ°°SSôôJJhh ääGGQQÉÉ««°°ùùddGG ™™««ÑÑJJ áá°°UUÉÉNN ááccôô°°ûûHH óó©©°°ùùJJ IIQQGGRRƒƒHH óó©©°°ùùJJ øø∏∏aa ,,ÉÉ¡¡HHôôŒŒ »»µµdd ∂∂ddõõææee ¤¤EEGG ÉÉ¡¡JJÓÓjjOOƒƒee ¬¬ffCC’’ ∑∑QQÉÉLL ¤¤EEGG ÉÉ¡¡JJÉÉHHôôYYhh ÉÉ¡¡JJGGQQÉÉ««°°SS ππ°°SSôôJJ »»ààddGG ääÓÓ°°UUGGƒƒŸŸGG ääÉÉeeóóNN ∫∫ÉÉMM ƒƒgg GGòògghh ..∂∂ææee ÌÌccCCGG ™™aaóóddGG ≈≈∏∏YY QQOOÉÉbb ááeeƒƒµµ◊◊GG ¢¢SSôô–– ¿¿CCGG óójjôôJJ ’’ ââffCCÉÉaa ..¢¢ûû««÷÷GGhh ááWWôô°°ûûddGG ÖÖFFGGôô°°††ddGG ¿¿ƒƒ©©aaóójj ºº¡¡ffCC’’ ∂∂ddõõææee ∑∑ÎÎJJhh ¿¿GGÒÒ÷÷GG ∫∫õõææee ..ááffƒƒ©©ŸŸGG ≈≈≤≤∏∏ààJJ ÒÒ≤≤aa ââffCCGGhh ,,AAÓÓªª©©ddGG ÚÚHH õõ««““ ¿¿CCGG ääÉÉccôô°°ûûddGG ≥≥MM øøee ¬¬ffCC’’ ..AAÓÓªª©©cc ÉÉ¡¡««ææWWGGƒƒee ππeeÉÉ©©JJ »»ààddGG ááeeƒƒµµ◊◊ÉÉHH ÖÖMMôôjj øødd kkGGóóMMCCGG ¿¿CCGG »»gg áá≤≤««≤≤◊◊ÉÉaa »»ªª°°ùùffhh ,,ááeeÉÉYY ääÉÉbbÓÓYYhh IIRRÉÉàà‡‡ ääÉÉeeóóNN AAÓÓªª©©ddGG ÚÚHH õõ««««ªªààddGG »»ªª°°ùùff øøëëffhh ..ÚÚææWWGGƒƒŸŸGG ÚÚHH õõ««““ ¿¿CCGG ááeeƒƒµµ◊◊GG ≥≥MM øøee ¢¢ùù««ddhh ..ÉÉjjQQGGOOEEGG GGOOÉÉ°°ùùaahh ÉÉjjôô°°üüææYY GGõõ««««““ ÚÚææWWGGƒƒŸŸGG ÚÚHH õõ««««ªªààddGG ::»»gg ,,¬¬JJÉÉ««MM ‘‘ ááØØ∏∏ààflfl QQGGhhOOCCGG ááKKÓÓKK OOôôaa ππcc ííææ““ ááeeƒƒµµ◊◊GG ¿¿CCGG »»gg ááddCCÉÉ°°ùùŸŸGG ❂..……óóææ÷÷GG❂..øøWWGGƒƒŸŸGG❂..π𫫪ª©©ddGG ≈≈∏∏YY ππ°°üüëëjj ¬¬ffCC’’ øøWWGGƒƒee ââbbƒƒddGG ¢¢ùùØØff ‘‘ ¬¬ææµµdd ..ôôeeGGhhCC’’GG ™™««££jj ……óóææLL ááeeƒƒµµëë∏∏dd ááÑÑ°°ùùææddÉÉHH ƒƒ¡¡aa ..ÓÓããee ÚÚéé°°ùùddGG ¤¤EEGG ôô¶¶ffCCGG ..ππ««ggCCÉÉààddGG IIOOÉÉYYEEGGhh ÖÖjjòò¡¡ààddGGhh ììÓÓ°°UUEE’’GG ääÉÉeeóóîîHH ™™àપààjj ¬¬ffCC’’ π𫫪ªYY kkÉÉ°°††jjCCGG ƒƒgghh ;;øøµµ°°ùùŸŸGGhh ¢¢ùùÑÑ∏∏ŸŸGGhh ππccCCÉÉŸŸGGhh IIÉÉ««◊◊GG ≥≥MM áeƒµ◊G ´GÎNG IOÉYEG øY áÄWÉN º«gÉØe
  4. 4. QƒeC’G ójõj É¡æe ÒÑc OóY ∞«XƒJ ¿C’ .É¡«∏Y .Gó«≤©J :kÉ«fÉK:ó«jCÉàdG ó°ûM ∫ƒÑ≤dG øe IóYÉb ™æ°U ƒg ó«jCÉàdG ó°ûM øe ±ó¡dG Ò«¨àdG É¡«dEG óæà°ùj ó«jCÉàdG QòMCGh .. »≤«≤M ó«jCÉJ ≈∏Y π°üMG :…ôgɶdG 󢢢«˘˘˘jCɢ˘˘à˘˘˘dGh …ô˘˘˘gɢ˘˘¶˘˘˘dG 󢢢«˘˘˘jCɢ˘˘à˘˘˘dG ÚH §˘˘˘∏˘˘˘î˘˘˘˘J ¿CG ø˘˘˘˘e QGò˘˘˘˘M PÉîJG ≈∏Y ∂ãëj ¬fC’ Ò£N …ôgɶdG ó«jCÉàdG .»≤«≤◊G èFÉàf É¡æY ºéæJ ,áHƒ°ùfi ÒZ äGôeɨà ΩÉ«≤dGh äGQGôb .∂«°ShAôe øe IOÉY …ôgɶdG ó«jCÉàdG »JCÉj .á©bƒàe ÒZ hCG ¿É°ùfE’G ó©ÑdG äGP äGQGô≤dGh ∞WGƒ©dÉH §ÑJôe ƒgh øe ∂«JCÉj …òdG ó«jCÉà∏d kGÒÑc k’ÉH ≥∏J Óa .»ØWÉ©dG .᫪∏Y äGQGôbh äÉ°SÉ«°S ≈∏Y É«æÑe øµj ⁄ Ée ∂«°ShAôe …òdG ,∂FÉ°SDhQ ó«jCÉJ ≈∏Y ÌcCG óªà©J ¿CG »æ©j Gògh .»≤«≤◊G ∂MÉ‚ øY ÒÑ©à∏d ÜôbCG kGô°TDƒe Èà©j äGRÉ‚EÉH πLC’G á∏jƒW ∂aGógCG RõY :πLC’G IÒ°üb .∂dɪYCG èFÉàf QɶàfG ¿ƒ∏Á ∂«°ShAôeh ∑AÉ°SDhQ ≥ÑJ ’ øe ∂à«bGó°üe RõY .Qɶàf’G âbh ∫ƒ£j ’ »µd §£N äGP ±GógC’G QÉWEG ‘h Ò°ü≤dG πLC’G äGRÉ‚EG ∫ÓN :á«dÉàdG äGƒ£ÿG ™ÑJG Oó°üdG Gòg ‘h .πjƒ£dG πLC’G ❂ó˘˘jô˘˘J »˘˘˘à˘˘˘dG π˘˘˘LC’G ᢢ˘∏˘˘˘jƒ˘˘˘W ±G󢢢gC’ɢ˘˘H ᢢ˘ª˘˘˘Fɢ˘˘b 󢢢YG .É¡≤«≤– ❂∂æµÁ »àdG πLC’G IÒ°üb äGRÉ‚E’ÉH áªFÉb óYG .É¡≤«≤– ❂≥aGƒàj Ée πLC’G IÒ°üb äGRÉ‚E’G áªFÉb øe ÎNG .πLC’G á∏jƒW äGRÉ‚E’G ™e ❂á∏jƒW äGRÉ‚E’G ¤EG ∫ƒ°Uƒ∏d kÉ«æeR k’hóL ™°V .πLC’G ❂»æeõdG ∫hó÷G ≈∏Y πLC’G IÒ°üb ±GógC’G ´Rh ∑Oƒ≤J å«ëH ,πLC’G á∏jƒW ±GógC’ÉH ¢UÉÿG ±GógC’G ƒëf kÉ«éjQóJ πLC’G IÒ°üb äGRÉ‚E’G .πLC’G á∏jƒW ❂IÒ°üb ±GógC’G øe Oó©H ∂àÑ©L ‘ ßØàMG ó«jCÉJ ≈∏Y ∫ƒ°üë∏d É¡≤«≤– ∂æµÁ »àdG πLC’G .á«FÉæãà°S’G ±hô¶dG ‘ ÈcCG ❂äGRÉ‚E’G ÚH äGÎØdG π∏bh ,∫hC’G RÉ‚E’ÉH πéY .∂àYÉ£à°SG Qób πLC’G IÒ°üb ∂dƒM øe πc ™æ≤J ¿CG ™bƒàJ ’ ∂àéM Iƒ≤H AGQB’Gh IÎà°ùŸG äÉaÓÿÉH ΩÉ©dG »eƒµ◊G πª©dG õ«ªàj äGQÉ©°ûdG ΩGóîà°SG øY ∂àYÉ£à°SG Qób ó©àHG .áHQÉ°†àŸG ∫ɪYC’GπLQhôjóŸGÖàcäÉ°UÓN(2002¢SQÉe)¢SOÉ°ùdGOó©dG-Iô°TÉ©dGáæ°ùdG 4 ÚæWGƒŸG äÓµ°ûe ™e πeÉ©àdG ôôjjóóŸŸGG ââbbhh ÖÖ∏∏ZZCCGG ..ºº¡¡JJÉÉ°°ùù°°SSDDƒƒŸŸ iiÈȵµddGG ääÉÉjjÉɨ¨ddGG ≈≈∏∏YY õõ««ccÎÎddGG ¿¿ƒƒ°°ùùææjjhh ππ««°°UUÉÉØØààddGG ‘‘ ¿¿ƒƒbbôô¨¨jjhh ¿¿ƒƒ««eeƒƒµµ◊◊GG ¿¿hhôôjjóóŸŸGG ¢¢ùùªª¨¨ææjj π𪪩©ddGG óó««ØØjj ÉÉee áájjOOôôØØddGG ∫∫ƒƒ∏∏◊◊GG √√òògg øøYY èèààææjj ÉÉee kkGGQQOOÉÉffhh ..áá««FFÉÉææããàà°°SSGG ää’’ÉÉMMhh ääÓÓµµ°°ûûee áá÷÷ÉÉ©©ee ‘‘ ™™««°°††jj »»eeƒƒµµ◊◊GG IIQQÉÉffEE’’GG ∞∞©©°°VV øøee ƒƒµµ°°ûûjj ôôNNBBGGhh ,,¬¬ddõõææee QQGGƒƒééHH ááeeÉɪª≤≤ddGG øøee kkÉÉ««ccÉÉ°°TT ππ°°üüààjj ±±QQÉÉ©©ŸŸGG óóMMCCGG GGòò¡¡aa ..èèFFÉÉààææddGG ≈≈∏∏YY ÉÉ««HHÉÉééjjEEGG ôôKKDDƒƒjjhh ÒÒããµµddGG ™™∏∏ààÑÑJJ ää’’ÉÉ°°üüJJ’’GG √√òògg ππããee ..√√OO’’hhCCGG áá°°SSQQóóee ‘‘ áá««°°SSGGQQóóddGG ∫∫ƒƒ°°üüØØddGG OOóóYY IIOOÉÉjjRR óójjôôjj ååddÉÉKKhh ,,»»eeƒƒªª©©ddGG ´´QQÉÉ°°ûûddGG ‘‘ ..»»≤≤««≤≤◊◊GG ÒÒ««¨¨ààddGG IIôô°°TTÉÉÑÑee øøYY ôôjjóóŸŸGG óó©©≤≤JJhh ,,óó¡¡÷÷GGhh ââbbƒƒddGG øøee ::ƒƒgg ääÓÓµµ°°ûûŸŸGG √√òògg ™™ee ππeeÉÉ©©àà∏∏dd ππããeeCC’’GG ππ◊◊GG ..ÉÉ¡¡©©««ªªŒŒ ..11 ..((kkÉÉjjôô¡¡°°TT hhCCGG kkÉÉ««YYƒƒÑÑ°°SSCCGG)) ……QQhhOO ππµµ°°ûûHH ÉÉ¡¡àà∏∏HHôôZZ ..22 ::áá««ddÉÉààddGG ááKKÓÓããddGG QQhhÉÉë몪∏∏dd kkÉÉ≤≤ÑÑWW ÉÉ¡¡ØØ««ææ°°üüJJ ..33 ìÉ◊E’Gh ∫Éé©à°S’G Qƒfi -:urgencyääÓÓµµ°°ûûŸŸGG ππããee áá∏∏LLÉÉYY kk’’ƒƒ∏∏MM »»YYóóàà°°ùùJJ ääÓÓµµ°°ûûee ¤¤EEGG ääÓÓµµ°°ûûŸŸGG ∞∞ææ°°üüJJ ..QQhhôôŸŸGG ääÓÓµµ°°ûûee ππããee ÉÉ««ÑÑ°°ùùff ÉÉ¡¡∏∏««LLCCÉÉJJ øøµµÁÁ iiôôNNCCGGhh ,,ÚÚææWWGGƒƒªª∏∏dd áá««ëë°°üüddGG ÒKCÉàdG Qƒfi -:impact≈≈∏∏YY ÉÉggÒÒKKCCÉÉJJ ááLLQQóódd kkÉÉ©©ÑÑJJ ,,IIôôKKDDƒƒee ÒÒZZ iiôôNNCCGGhh IIôôKKDDƒƒee ääÓÓµµ°°ûûee ¤¤EEGG ääÓÓµµ°°ûûŸŸGG ∞∞ææ°°üüJJ ..ÉÉ¡¡àà÷÷ÉÉ©©ee øøYY ººggõõééYYhh ÉÉ¡¡dd ¿¿ƒƒ°°VVôô©©ààjj øøee OOóóYY åå««MM øøee ÚÚææWWGGƒƒŸŸGG ᫪gC’G Qƒfi -:importance¬¬FFÉÉ°°SSDDhhQQ ôô¶¶ff áá¡¡LLhhhh ôôjjóóŸŸGG ôô¶¶ff áá¡¡LLhh øøee ááeeÉÉgg ÒÒZZhh ááeeÉÉgg ¤¤EEGG ääÓÓµµ°°ûûŸŸGG ∞∞ææ°°üüJJ ..ááeeóóÿÿGG »»≤≤∏∏ààee øøWWGGƒƒŸŸGG ôô¶¶ff áá¡¡LLhhhh ,,ΩΩÓÓYYEE’’GG ôô¶¶ff áá¡¡LLhhhh ππeeÉÉ©©ààddGG ‘‘ CCGGóóÑÑjj ººKK ..áá««ÑÑ°°ùùff áájjƒƒddhhCCGG ááLLQQOO »»eeƒƒµµ◊◊GG ôôjjóóŸŸGG ≈≈∏∏YY ¢¢VVôô©©JJ áá∏∏µµ°°ûûee ππcc ííææee ººààjj QQhhÉÉÙÙGG √√òògg ≈≈∏∏YY AAÉÉææHHhh ..¬¬ddÉɪªYYCCGG ∫∫hhóóLL ≈≈∏∏YY ÉÉ¡¡ààjjƒƒddhhCC’’ kkÉÉ©©ÑÑJJ ÉÉ¡¡ææee ππcc ™™ee
  5. 5. ájQGOE’G QɵaC’G É¡æe k’óH Ωóîà°SG .É¡d èjhÎdG hCG áfÉfôdG π◊ ±OÉ¡dG »Yƒ°VƒŸG ÒµØàdG áaÉ≤K ô°ûæJ »àdG ᫪∏©dGh ¤EG ±ó¡J »àdG äGQÉ©°ûdG áaÉ≤K ¢ùµY ≈∏Y .äÓµ°ûŸG .É¡æe Ö°ùµàdGh äÓµ°ûŸG ¢ùjôµJ ‘ á˘ª˘gɢ°ùŸG ᢰUô˘a Ú«˘˘WGô˘˘bhÒÑ˘˘dG í˘˘æ˘˘eG ìÓ°UE’G í˘˘Ñ˘˘°T Oɢ˘©˘˘HEG π˘˘«˘˘ë˘˘à˘˘˘°ùj ¬˘˘˘fCG ᢢ˘«˘˘˘∏˘˘˘ª˘˘˘©˘˘˘dG ᢢ˘Hô˘˘˘é˘˘˘à˘˘˘dG ɢ˘˘æ˘˘˘à˘˘˘ª˘˘˘∏˘˘˘Y ÒZ øeh .á«eƒµ◊G äÉ°ù°SDƒŸG øY ÉeÉ“ á«WGôbhÒÑdG áaô©Ã ¿ƒ©àªàj º¡a .kÉeÉ“ Ú«WGôbhÒÑdG QhO AɨdEG ó«ØŸG π°†aC’G øe .á«eƒµ◊G äÉ°ù°SDƒŸG ‘ πª©dG Ò°S QGô°SCG º¡©°†Jh º¡jó©à°ùJ ¿CG øe k’óH ∂Ø°U ¤EG º¡Ñ°ùµJ ¿CG ôjƒ£àdG äÉ«∏ªY Ò°S ≈∏Y º¡©∏WG .ÚFhÉæŸG ∞°U ‘ ‘ º¡àÑZQ øY º¡dCÉ°SGh Iƒ£N πc ᫪gCG º¡d ìô°TGh ¿CG øµÁ »àdG äɪgÉ°ùŸGh ,ôjƒ£àdG Oƒ¡L ‘ ∑GΰT’G .ôjƒ£à∏d ácΰûŸG ±GógC’G RÉ‚EG ‘ IóYÉ°ùª∏d ÉgƒØ«°†j ≈∏Y ôjƒ£àdG á«∏ªY øe QÉ°†j øe πc π°üëj ¿CG øe ócCÉJ º¡ÑbÉ©J ¿CG ¿hO ,á«∏ª©dG º¡àªgÉ°ùe øY ádOÉY á∏eÉ©e º¡æe GÒãc ¿CG ócCÉJh .á«°üî°ûdG ºgÉjGƒf hCG º¡FGQBG ≈∏Y GPEÉa .∂dòd ¿Éæàe’ÉH ¿hô©°û«°Sh ∂©e πª©dG ¿ƒ∏Ñ≤«°S ‘ kGÒÑc kÉWƒ°T â©£b ∂°ùØf ÈàYÉa ,º¡©e âë‚ .ôjƒ£àdG Oƒ¡L ÚæWGƒŸG ÖWÉN …OÉ©dG øWGƒŸG ΩÉeCG k’ƒÄ°ùe ∂°ùØf ÈàYG »eƒµM ôjóªc ΩGÎMÉH ≈¶– ¿CG ∂«∏Y .∂FÉ°SDhQ ΩÉeCG ∂à«dƒÄ°ùe πãe »ØàµJ ¿CG ¿hO ,ÉgRô– »àdG äGRÉ‚E’G ≈∏Y ÚæWGƒŸG Égô°ûfGh ∂éFÉàf ≠°U .Ú°ShAôŸGh AÉ°SDhôdG ΩGÎMG ÜòéH §≤a ¢ù«dh ,…OÉ©dG øWGƒŸG ó«jCÉàH ≈¶– ∂∏©éj πµ°ûH .Ú°ShAôŸGh AÉ°SDhôdG ó«jCÉàH :kÉãdÉKájDhôdG IQƒ∏H ¬Ñ°üæŸ ¬àjDhQ ≈∏Y AÉæH »eƒµ◊G ôjóŸG ±GógCG OóëàJ øjôNB’G §©J ⁄ GPEÉa .É¡≤«≤– »¨Ñj »àdG ¬aGógC’h .ºgó«jCÉJ ’h º¡F’h ∑ƒ£©j ⁄ ∂àjDhQ :äɪ∏µdG øe k’óH äGQƒ°üàdG Ωóîà°SG .zQƒ°üdG ΩGóîà°SÉH ôµØj øgòdG{ :ƒ£°SQCG ∫Éb ÉeóæY ∂fC’ ∂dPh .IOÉ«≤dG ‘ ¢SQO ∫hCG øjôjóª∏d ≈£YCG ó≤a ø˘˘˘gQ ∂Ñ˘˘˘˘°üæ˘˘˘˘e ‘ ∑Aɢ˘˘˘≤˘˘˘˘H ¿CG º˘˘˘˘∏˘˘˘˘©˘˘˘˘J »˘˘˘˘eƒ˘˘˘˘µ˘˘˘˘M ô˘˘˘˘j󢢢˘ª˘˘˘˘c ∑Dhɢ˘°SDhQ ∂æ˘˘˘e ɢ˘˘¡˘˘˘©˘˘˘bƒ˘˘˘à˘˘˘j »˘˘˘à˘˘˘dG ᢢ˘«˘˘˘∏˘˘˘Ñ˘˘˘≤˘˘˘à˘˘˘°ùŸG äGRÉ‚E’ɢ˘˘H ¿CG ∂«∏Y A’Dƒg ≥M øªa .∑ƒ°ShAôe É¡«∏Y ∂æ«©jh ∂àjDhQ Qƒ∏ÑJ ¿CG »g ∂dòd á∏«°Sh π°†aCGh .∂àjDhQ Gƒaô©j .äGQÉ©°T πµ°T ‘ ¢ù«dh á«ægP äGQƒ°üJ πµ°T ‘ :¿CG ∂«∏Yh ❂.äÉ«FÉ°üME’Gh ΩÉbQC’ÉH ∂ééM ºYóJ ❂≥«≤– ó©H ´É°VhC’G ¿hQƒ°üàj ∂«©ªà°ùe π©Œ .º¡eÉeCG É¡Mô£J »àdG ±GógC’G ❂,∑ƒ°VQÉ©e ÉgÒãj ¿CG øµÁ »àdG ≥FÉ≤◊G ∞îJ ’ ᪵◊G øe πH .∑ô¶f á¡LƒH á≤aôe É¡MôWG πH .∑ÒZ Égôcòj ¿CG πÑb ≥FÉ≤◊G ¢Vô©J ¿CG Iƒ≤dGh ó≤f ≈∏Y IQó≤dÉH ™àªàJ ∂fCÉH kÉYÉÑ£fG »£©j Gò¡a ÚH ¥ôØJ »c á°VQÉ©ª∏d êÉà– ’ ∂fCÉHh ,äGòdG .CÉ£ÿGh ÜGƒ°üdG ∫ɪYC’GπLQhôjóŸGÖàcäÉ°UÓN(2002¢SQÉe)¢SOÉ°ùdGOó©dG-Iô°TÉ©dGáæ°ùdG 5 Ò«¨àdG ‘ Gƒë‚ Ú«eƒµM øjôjóe AGQBG ❂..ááeeƒƒµµ◊◊GG ´´GGÎÎNNGG IIOOÉÉYYEEGG ááØØ°°VV ¤¤EEGG áá««WWGGôôbbhhÒÒÑÑddGG ááØØ°°VV øøee CCGGóóÑÑJJ ,,áá∏∏jjƒƒWW áá∏∏MMQQ »»eeƒƒµµ◊◊GG ´´ÉÉ££≤≤ddGG ôôjjƒƒ££JJ áá««∏∏ªªYY ÈÈààYYGG{{ ¢¢VVGGÎÎaa’’GG GGòò¡¡aa ..ºº∏∏©©ddGG ΩΩÉÉ““ ∂∂àà¡¡LLhh ºº∏∏©©JJ ∂∂ffCCGG ¢¢VVÎÎØØJJ ’’CCGG ƒƒgg ºº¡¡ŸŸGG AA»»°°ûûddGG ..ááMMÓÓee áᣣjjôôNN ¤¤EEGG êêÉÉààëëjj QQƒƒÑÑ©©ddGG GGòògghh ..zzCCGGóóÑÑJJ ¿¿CCGG ππÑÑbb ππ°°ûûØØddÉÉHH ∂∂àà∏∏MMQQ ≈≈∏∏YY ººµµëëjj ❂CCÉÉ££ÿÿGG ..ÉÉ¡¡««∏∏YY ∫∫ƒƒ°°üü◊◊GG øøee ººggCCGG QQÉɵµaaCC’’GG »»ææÑÑJJ ¿¿CC’’ ..òò««ØØææààddGG ™™°°VVƒƒee ääÉÉMMÎÎ≤≤ŸŸGG ™™°°VVƒƒdd ∫∫ÉÉ©©aa ΩΩÉɶ¶ff AAÉÉ°°SSQQEEGG ≈≈∏∏YY õõccQQ{{ ººggQQÉɵµaaCCGG §§ÑÑJJôôJJ ∂∂ddòòHHhh ,,ÉÉggòò««ØØææJJ ¿¿ƒƒ©©HHÉÉààjj ’’hh ÉÉààbbDDƒƒee QQÉɵµaaCCÓÓdd ¿¿ƒƒ°°ùùªªëëààjj ºº¡¡ffCCGG ƒƒgg ¿¿ƒƒ««eeƒƒµµ◊◊GG ¿¿hhôôjjóóŸŸGG ¬¬««aa ™™≤≤jj ……òòddGG ,,¬¬∏∏««MMQQ óó©©HH ≈≈≤≤ÑÑààjj Éɪª««aa »»eeƒƒµµMM ôôjjóóee ……CCGG á᪪ggÉÉ°°ùùee ππã㪪ààJJ ..ºº¡¡©©ee ººggQQÉɵµaaCCGG ââ∏∏MMQQ GGƒƒ∏∏MMQQ ÉÉee GGPPEEÉÉaa ..ºº¡¡ÑÑ°°UUÉÉææÃà ..zzAAÉÉ≤≤ÑÑddGG ≈≈∏∏YY QQOOÉÉbb ππªªYY ΩΩÉɶ¶ff AAÉÉ°°SSQQEEGG ∂∂aaóógg øøµµ««∏∏aa ..√√OOƒƒLLhh AAÉÉææKKCCGG øøjjôôNNBB’’GG ≈≈∏∏YY ¬¬°°VVôôØØjj Éɪª««aa ¢¢ùù««ddhh ❂∞∞XXƒƒee ππcc ππªªëëààjj åå««ëëHH ,,èèFFÉÉààææddÉÉHH AAGGOOCC’’GG §§HHôôdd kkÉÉîî°°SSGGQQ kkÉÉeeÉɶ¶ff ¢¢ùù°°SSDDƒƒjj ¿¿CCGG »»eeƒƒµµMM ôôjjóóee hhCCGG ôôjjRRhh ππcc ááëë∏∏°°üüee øøee{{ CCÉÉ££ÿÿGGhh ∞∞XXƒƒŸŸGG øøYY ººLLÉÉææddGG CCÉÉ££ÿÿGG ÚÚHHhh ..ΩΩÉɶ¶ææddGG á᪪ggÉÉ°°ùùeehh ∞∞XXƒƒŸŸGG á᪪ggÉÉ°°ùùee ÚÚHH ¥¥ôôØØjjhh ,,ÉÉ¡¡JJÉÉ©©ÑÑJJhh ¬¬ddÉɪªYYCCGG áá««ddƒƒÄÄ°°ùùee ::»»∏∏jj Éɪªcc ÉÉ¡¡ØØææ°°UU ,,AAÉÉ££NNCCGG ™™≤≤JJ ÉÉeeóóææYY ..ΩΩÉɶ¶ææddGG øøYY ººLLÉÉææddGG ººàà««aa ,,áájjOOôôaa ääÉÉaaGGôôëëffGG OOôô›› AAÉÉ££NNCC’’GG ¿¿ƒƒµµJJ ,,ΩΩÉɶ¶ææddGG á᪪ggÉÉ°°ùùee øøee ÈÈccCCGG AAÉÉ££NNCC’’GG ‘‘ ∞∞XXƒƒŸŸGG á᪪ggÉÉ°°ùùee ââffÉÉcc GGPPEEGG{{ --11 ..zz¬¬∏∏ªªccCCÉÉHH ΩΩÉɶ¶ææddGG ÒÒ««¨¨JJ ¤¤EEGG ôô££°°††ff ¿¿CCGG ¿¿hhOO ∞∞XXƒƒŸŸGG ááÑÑbbÉÉ©©ee ÓÓaa ,,ΩΩÉɶ¶ææddGG QQƒƒ°°üübb øøYY áጌÉÉff ääÉÉaaGGôôëëff’’GG ¿¿ƒƒµµJJ ,,∞∞XXƒƒŸŸGG á᪪ggÉÉ°°ùùee øøee ÈÈccCCGG AAÉÉ££NNCC’’GG ‘‘ ΩΩÉɶ¶ææddGG á᪪ggÉÉ°°ùùee ââffÉÉcc GGPPEEGG{{ --22 ..zz√√ÒÒ««¨¨JJ hhCCGG ΩΩÉɶ¶ææddGG ôôjjƒƒ££JJ ººààjj ππHH ,,∞∞XXƒƒŸŸGG ááÑÑbbÉÉ©©ee ººààJJ
  6. 6. É```gÒ¨J ’h ∂```àjDhQ Qƒ```W ∂JAGôb ∫ÓN øe ¬Ñ°ùàµJh ¬ª∏©àJ ójóL πc êõeG ,ájGóÑdG òæe áë°VGh ∂àjDhQ øµàd .∂àjDhôH ∂JÈNh É¡Mô°TG πH ,É¡Ø°Uƒd áfÉfôdG ®ÉØdC’G ΩGóîà°SG ÖæŒh ∑ó≤Øj Gò¡a ,∂àjDhQ Ò«¨J ÖæŒ .ÉgQƒ°Uh Égô°ùah .á«bGó°üŸG ∂àjDhQ âë°†JG ..∂aGógCG â∏b ɪ∏c .ÉgÉæÑàJ »àdG ±GógC’G OóY IOÉjR ‘ á¨dÉÑŸG QòMG ¢ù«jÉ≤e ¤EG êÉà–h ,ájDhôdG ¢Tƒ°ûJ IÒãµdG ±GógC’G ÜQɢ˘˘˘°†à˘˘˘˘dG ¤EG ᢢ˘˘jɢ˘˘˘¡˘˘˘˘æ˘˘˘˘dG ‘ …ODƒ˘˘˘˘J ÌcCG º˘˘˘˘«˘˘˘˘˘«˘˘˘˘˘≤˘˘˘˘˘J äGhOCGh IAɢ˘˘Ø˘˘˘˘c ≈˘˘˘˘∏˘˘˘˘Y º˘˘˘˘µ◊G ᢢ˘˘Hƒ˘˘˘˘©˘˘˘˘°U ø˘˘˘˘e 󢢢˘jõ˘˘˘˘Jh .≈˘˘˘˘°Vƒ˘˘˘˘Ø˘˘˘˘dGh äÉ°ù°SDƒŸG á«ÑdÉZ ¿CÉH á«∏ª©dG IÈÿG ÉfÈîJ .∂à°ù°SDƒe »àdG ±GógC’G ™°Vh ‘ á¨dÉÑŸG ¤EG π«“ á«eƒµ◊G ᫪gCG ô¡¶j ±GógC’G Oó©J ¿CÉH É¡æe kGOÉ≤àYG ,ÉgÉæÑàJ á«Ñ∏°ùdG QÉKB’G ƒg ô¡¶j Ée øµdh .™ªàéª∏d á°ù°SDƒŸG IQGOEG áHƒ©°Uh ,±GógC’G πc ≥«≤– ΩóY ≈∏Y áÑJΟG .É¡HÉ©«à°SG hCG É¡°SÉ«b áHƒ©°Uh èFÉàædG ÜQÉ°†Jh á°ù°SDƒŸG ᢢ«˘˘é˘˘«˘˘JGΰS’G ᢢ˘«˘˘˘ª˘˘˘gC’G äGP ±G󢢢gC’G Qɢ˘˘«˘˘˘à˘˘˘NG π˘˘˘°†aC’G √òg ≈∏Y õ«cÎdG ¿CG á¶MÓe ™e .É¡«∏Y õ«cÎdGh ,á«æª°†dG hCG ájƒfÉãdG ±GógC’G ∫ɪgEG »æ©j ’ ±GógC’G ≥≤ëàj Ée ó°UQ Öéj πH .É¡HÉ°ùM ≈∏Y »JCÉj ’ ¬fCG ɪc ±G󢢢˘˘˘˘gC’ɢ˘˘˘˘˘˘H ¬˘˘˘˘˘˘˘˘£˘˘˘˘˘˘˘˘HQh ᢢ˘˘˘˘˘˘jƒ˘˘˘˘˘˘˘˘fɢ˘˘˘˘˘˘˘ã˘˘˘˘˘˘˘˘dG ±G󢢢˘˘˘˘˘gC’G √ò˘˘˘˘˘˘˘˘g ø˘˘˘˘˘˘˘˘e .É¡æY ¿ÓYE’Gh ,á«é«JGΰSE’G Oƒ˘˘˘˘˘≤˘˘˘˘˘J ’h AGOC’G Oƒ˘˘˘˘˘≤˘˘˘˘˘J ¢ù«˘˘˘˘˘jɢ˘˘˘˘≤ŸG ±GógC’G ±GógCG »æÑJ øY Ú«eƒµ◊G øjôjóŸG øe Òãc ºéëj GPEÉa .É¡ª««≤àd ÒjÉ©eh ¢ù«jÉ≤e ôaGƒJ ΩóY áé«àf áæ«©e ‘ á«eC’G áÑ°ùf ¢VÉØîfG ¢SÉ«b kÓãe Ö©°üdG øe ¿Éc ™°Vh øY ±õ©«°S »eƒµ◊G ôjóŸG ¿EÉa ,äɶaÉÙG ióMEG Gòg ¿EÉa Gòµgh .¬JQGOEG ±GógCG øª°V á«eC’G ƒfi ±óg CÉ£N Gògh .±GógC’G Oƒ≤J ¿CG ¢ù«jÉ≤ª∏d íª°S ób ôjóŸG øe ¬fCG OôÛ ÉaGógCG á°ù°SDƒŸG ≈æÑàJ ¿CG Öéj Óa .ÒÑc iôNCG ±GógCG øY ≈∏îàJ ɪæ«H .ÉgQƒ£J ó°UQ øµªŸG .É¡°SÉ«b áHƒ©°U áé«àf ™«£à°ùJ »àdG ±GógC’G ≈æÑàJ ¿CG á«eƒµ◊G á°ù°SDƒŸG ≈∏Y »àdGh ™ªàéª∏d á«≤«≤M ᫪æJ ≥≤– »àdGh ,É¡H AÉaƒdG ᢢjQƒÙG ɢ˘¡˘˘JGAɢ˘Ø˘˘c ™˘˘˘e ΩAÓ˘˘˘à˘˘˘JCore Competencies ¢ù«jÉ≤ŸG ¿CG »g IóYÉ≤dÉa .É¡à«é«JGΰSGh É¡Jƒb •É≤fh CG󢢢˘˘Ñ˘˘˘˘˘J ¿CG ∂«˘˘˘˘˘∏˘˘˘˘˘©˘˘˘˘˘a .±G󢢢˘˘gC’G Oƒ˘˘˘˘˘≤˘˘˘˘˘˘J ’h ,AGOC’G Oƒ˘˘˘˘˘˘≤˘˘˘˘˘˘J ∞XƒJ ºK .É¡d áÑ°SÉæŸG ¢ù«jÉ≤ŸG ôµàÑJ ºK ±GógC’ÉH kGóHCG QÉ°ùŸG Gòg ¢ùµY Öéj ’h .AGOC’G IOÉ«≤d ¢ù«jÉ≤ŸG .ÜÉÑ°SC’G âfÉc ɪ¡e OƒYƒdG íæe ‘ ≠dÉÑJ ’ ‘ á¨dÉÑŸG ƒg ¿ƒ«eƒµ◊G ¿hôjóŸG ¬«a ™≤j …òdG CÉ£ÿG πª©dG ±GógC’h º¡°ùØfC’ èjhÎdG.OversellingGPEÉa Oó¡j ¬fEÉa ,±GógC’G ≈∏Y õ«cÎdG ¤EG ¢TÉ≤ædG π≤àfG ∑Gô˘˘˘˘°ûdG ¢†©˘˘˘˘H ‘ ´ƒ˘˘˘˘bƒ˘˘˘˘dGh ᢢ˘˘˘«˘˘˘˘˘Yƒ˘˘˘˘˘°VƒŸG ø˘˘˘˘˘Y êhôÿɢ˘˘˘˘H õ«côJ π°†aC’G øe .¿Éaô£dG ô°ùîj Gò¡Hh ,á«°SÉ«°ùdG .¬aGógCG ≈∏Y ’ πª©dG ܃∏°SCG ≈∏Y ¢TÉ≤ædG …QhO πµ°ûH ∑Ò°S §N ™LGQ ,ÉjQhO ÚæWGƒŸG øe ∑AÓªYh ∂«°ShAôeh ∑AÉ°SDhQ ™LGQ ºgô¶f á¡Lh øe ∂éFÉàf Gƒª«≤j ¿CG º¡æe Ö∏WCGh Ú°ùëà∏d äÉMÎ≤e º¡æe Ö∏WCGh ,¿ƒdƒ≤j ÉŸ â°üfCGh ’ ∂dP øµd .∂àYÉ£à°SG Qób Égò«ØæJ ≈∏Y ¢UôMGh .º¡d Égô°ùah É¡Mô°TG πH .∂àjDhQ øY ≈∏îàJ ¿CG »æ©j kÉeGõd ¢ù«∏a .º¡©e ±ÓàN’Gh ¥ÉØJ’G •É≤f OóMh ÚH Ée CGôbG πH .∂∏ªY ‘ ºgô¶f á¡Lh ≈æÑàJ ¿CG ∂«∏Y äÒ¨J ióe …CG ¤EG iÎd º¡©HÉJh .¿ƒdƒ≤j ɪ«a Qƒ£°ùdG ∫ɪYC’GπLQhôjóŸGÖàcäÉ°UÓN(2002¢SQÉe)¢SOÉ°ùdGOó©dG-Iô°TÉ©dGáæ°ùdG 6 ádÉ©ØdG ájDhôdG äɪ°S ::»»∏∏jj ÉÉee »»gg ,,»»eeƒƒµµ◊◊GG ôôjjóóªª∏∏dd ááddÉÉ©©ØØddGG áájjDDhhôôddGG ‘‘ ÉÉggôôaaƒƒJJ ÖÖééjj »»ààddGG ääÉɪª°°ùùddGG ººggCCGG ππFFÉÉ°°SSƒƒddGG ≈≈∏∏YY õõccôôJJ Éɇ‡ ÌÌccCCGG èèFFÉÉààææddGG ≈≈∏∏YY õõccôôJJ ((11)).Outcome-based áájjOOôôØØddGG ää’’ÉÉ◊◊GG øøee ÌÌccCCGG ÚÚææWWGGƒƒŸŸGG øøee áá°°††jjôô©©ddGG ääÉÉYYÉÉ££≤≤ddGG ≈≈∏∏YY õõccôôJJ ((22)).Inclusive ¢¢SSÉɪª◊◊GGhh ∫∫ÉÉ««îî∏∏dd IIÒÒããee ((33)).Inspiring ÉÉ¡¡MMƒƒ°°VVhhhh ÉÉ¡¡ààWWÉÉ°°ùùÑÑdd ,,≥≥FFÉÉbbOO 55 øøee ππbbCCGG ‘‘ ÉÉ¡¡MMôô°°TT øøµµÁÁ ((44)).Communicable áá««eeƒƒµµ◊◊GG ääÉÉ°°ùù°°SSDDƒƒŸŸGG áá««≤≤HH øøYY ÉÉggõõ««““hh ∂∂àà°°ùù°°SSDDƒƒÃà áá°°UUÉÉNN ((55)).Unique ±±GGóóggCC’’GG ááHHQQÉÉ°°††ààee hhCCGG áá°°VVÉÉØØ°°††aa ââ°°ùù««ddhh ,,±±GGóóggCC’’GG áá∏∏««∏∏bbhh áá««©©bbGGhh ((66)).Realistic ÉÉ¡¡≤≤««≤≤–– ‘‘ ∂∂àà≤≤ããHH ¿¿ÉÉÁÁEE’’GG ≈≈∏∏YY åå©©ÑÑJJhh áá««bbGGóó°°üüee ääGGPP ((77)).Credible ááddƒƒÑÑ≤≤ee ((88))Acceptable.
  7. 7. .º¡FGQBG øY ∂àjDhQ äÒ¨J hCG ∂æY º¡àjDhQ :kÉ©HGQ§«£îàdG Ö°üæŸG Èà˘˘˘©˘˘˘j Ú«˘˘˘eƒ˘˘˘˘µ◊G ø˘˘˘˘jô˘˘˘˘jóŸG ¢†©˘˘˘˘Ñ˘˘˘˘d ᢢ˘˘Ñ˘˘˘˘°ùæ˘˘˘˘dɢ˘˘˘H á«YɪàL’Gh á«HOC’G ÉjGõŸÉa .kÉØ«∏µJ ’ kÉØjô°ûJ …QGOE’G Ö°üæŸG ¬«dƒJ Ö≤Y »eƒµ◊G ôjóŸG É¡H ≈¶ëj »àdG ÉÃQh ¢ùØædÉH ÜÉéYE’Gh ƒgõdÉH ¬°SÉ°ùMEG ¤EG …ODƒJ ÌcCG äÓeÉÛÉH »eƒµ◊G πª©dG áÄ«H ôNõJ å«M .Qhô¨dG ‘ ó≤ædG Èà©j PEG .»Yƒ°VƒŸG º««≤àdGh OÉ÷G ó≤ædG øe Gògh .Oƒë÷Gh A’ƒdG ΩóY øe kÉYƒf á«eƒµ◊G áÄ«ÑdG kGÒãµa .Ú°ùëàdG hCG ôjƒ£àdG ‘ áÑZôdG ΩGó©fG ¤EG …ODƒj ‘ πãªàJ ¤hC’G ¬àª¡e ¿CG »eƒµ◊G ôjóŸG ≈°ùæj Ée .√ƒ≤Ñ°S øe AÉ£NCG í«ë°üJ AGOC’G ôjƒ£àd kÉ›ÉfôH ºª°üJ ∞«c ?á«eƒµ◊G ∂à°ù°SDƒe ‘ πª©dG áÄ«H ‘ á∏°UCÉàŸG äÉ«Ñ∏°ùdG á÷É©Ÿ ó«MƒdG π◊G ô˘˘˘jóŸG CGó˘˘˘Ñ˘˘˘j ¿CG ƒ˘˘˘g ô˘˘˘jƒ˘˘˘£˘˘˘à˘˘˘dG π˘˘˘Ñ˘˘˘µ˘˘˘J »˘˘˘˘à˘˘˘˘dGh ,ᢢ˘˘«˘˘˘˘eƒ˘˘˘˘µ◊G 󢢢˘≤˘˘˘˘˘©˘˘˘˘˘j ¿CG π˘˘˘˘˘Ñ˘˘˘˘˘b iô˘˘˘˘˘NCG ±Gô˘˘˘˘˘WCG ™˘˘˘˘˘e k’ɢ˘˘˘˘°üJG »˘˘˘˘˘eƒ˘˘˘˘˘µ◊G πFÉ°SƒdÉH ∂dPh .¬FÉ°SDhQ hCG ¬«°ShAôe ™e äÉYɪàL’G :á«dÉàdG :IAGô≤dG .1 ‘ ¬àÑZQ ÒãJ »àdG Iójó÷G QɵaC’ÉH ôjóŸG IAGô≤dG ó“ √òg ≈∏Y ∫ƒ°üë∏d ÉeÉ“ øeBG ∫É› »gh .ôjƒ£àdG OÉ≤ædGh ÜÉàµdG ÚH Iô°TÉÑŸG ábÓ©dG ΩGó©fG ¿C’ .QɵaC’G kÉ°ûeÉg ɪ¡æe Óc íæÁ iôNCG á«MÉf øe ôjóŸGh á«MÉf øe ∫É› ‘ IAGô≤dG ÉeCG .ôKCÉàdGh ÒKCÉàdG ájôM øe É©°SGh …ô¶ædG QÉWE’G »eƒµ◊G ôjóŸG íæªàa …QGOE’G ôjƒ£àdG .á«∏ª©dG √òg ‘ AóÑ∏d ΩRÓdG :ÚæWGƒŸÉH ∫É°üJ’G .2 äGOÉ≤àfGh äÉ≤«∏©J á«eƒµ◊G äGQGOE’G º¶©e πgÉéàJ Ë󢢢˘˘˘≤˘˘˘˘˘˘à˘˘˘˘˘˘H »˘˘˘˘˘˘Ø˘˘˘˘˘˘à˘˘˘˘˘˘µ˘˘˘˘˘˘Jh .ɢ˘˘˘˘˘¡˘˘˘˘˘˘˘∏˘˘˘˘˘˘˘ª˘˘˘˘˘˘˘Y ܃˘˘˘˘˘˘˘∏˘˘˘˘˘˘˘°SC’ Úæ˘˘˘˘˘˘˘WGƒŸG ºgÉ°VQ áLQO ¢ù«≤J ¿CG ¿hO ÚæWGƒª∏d á©∏°ùdG/áeóÿG .É¡æY á«≤«≤◊G á©LGôdG ájò¨àdG ΩGó©fG ¤EG ܃∏°SC’G Gòg …ODƒj ¢ùØf ÜɵJQG QGôµJ ¤EG …ODƒj ºK ,á«eƒµ◊G á°ù°SDƒŸG ¤EG øµJ ⁄ GPEG πª©∏d ôjƒ£J ∑Éæg ¿ƒµj GPɪ∏a .AÉ£NC’G ?πª©dG ܃∏°SCG øe ihɵ°T hCG äGOÉ≤àfG ∑Éæg π°üàJ ¿CG á«eƒµ◊G äÉ°ù°SDƒª∏d øµªŸG øe ¬fCG Öjô¨dG äÉ°ù°SDƒª∏d ìÉàe ƒg ɇ ÌcCG ô°TÉÑe πµ°ûH É¡FÓª©H øY á∏eÉc äÉfÉ«H óYGƒ≤d É¡cÓàeG ÖÑ°ùH ∂dPh ,á°UÉÿG ÖÑ˘˘˘°ùHh ,ɢ˘˘¡˘˘˘Jɢ˘˘e󢢢˘N ≈˘˘˘˘∏˘˘˘˘Y ¿ƒ˘˘˘˘∏˘˘˘˘°ü뢢˘˘j ø˘˘˘˘jò˘˘˘˘dG Úæ˘˘˘˘WGƒŸG .º¡d É¡eó≤J »àdG äÉeóÿG º¶©Ÿ ÉgQɵàMG º¡JÓµ°ûŸ ´Éªà°S’G ƒg ÚæWGƒŸÉH ∫É°üJ’G øe ¢Vô¨dG ∑QÉÑàYG ‘ ™°V øµd .πë∏d º¡JÉMÎ≤eh º¡JGOÉ≤àfGh øY ÒãµdG ¿ƒª∏©j ’ º¡fCG ÚæWGƒŸÉH π°üàJ ÉeóæY ∂fCG hCG »Ñ∏°ùdG ÒKCÉàdG ƒg ¬fƒª∏©j ɪa .»∏NGódG ∂∏ªY Ωɶf º˘˘¡˘˘˘Jɢ˘˘«˘˘˘Mh º˘˘˘¡˘˘˘Jɢ˘˘Lɢ˘˘«˘˘˘à˘˘˘MG ≈˘˘˘∏˘˘˘Y Ωɢ˘˘¶˘˘˘æ˘˘˘dG Gò˘˘˘¡˘˘˘d »˘˘˘Hɢ˘˘é˘˘˘jE’G Gòg ôjƒ£J øµÁ ∞«c ¿ƒª∏©j ’ º¡æµdh ,á«°üî°ûdG πH .º¡JÉMÎ≤e ≈∏Y kGÒÑc kÓeCG ≥∏©J Óa Gòd .ΩɶædG äGOÉ≤àf’G É¡æe ±ò–h º¡jhɵ°T πHô¨J ¿CG ∂«∏Y ÌcCG Oó– ¿CGh .á«Yƒ°VƒŸG ÒZ AGQB’Gh á«°üî°ûdG ‘ ɢ˘˘˘gOhQh Qô˘˘˘˘µ˘˘˘˘à˘˘˘˘j »˘˘˘˘à˘˘˘˘dG ∞˘˘˘˘©˘˘˘˘°†dG •É˘˘˘˘≤˘˘˘˘fh äÓ˘˘˘˘˘µ˘˘˘˘˘°ûŸG ᫪gC’G Ö°ùM É¡ÑJQh äÓµ°ûŸG √òg πé°S .ihɵ°ûdG .á«dÉàdG Iƒ£î∏d π≤àfG ºK .É¡©e πeÉ©à∏d á£N ™°Vh :Ú°ShAôŸÉH ∫É°üJ’G .3 ∫ƒ°üë∏d ¬«°ShAôe ƒëf ¬LƒàdG »eƒµ◊G ôjóª∏d øµÁ ’ øµdh .AGOC’G ôjƒ£J ∫ƒM º¡JÉMÎ≤eh ºgQɵaCG ≈∏Y ᣰSGƒH äÓµ°ûŸG ójó– πÑb Iƒ£ÿG √ò¡H ΩÉ«≤dG Öéj ∫ɪYC’GπLQhôjóŸGÖàcäÉ°UÓN(2002¢SQÉe)¢SOÉ°ùdGOó©dG-Iô°TÉ©dGáæ°ùdG 7 Iójó÷G áeƒµ◊Gh á«WGôbhÒÑdG áeƒµ◊G ÚH ¥ôØdG á«WGôbhÒÑdG áeƒµ◊G ≥«KƒàdGh π«é°ùàdG É¡aóg äÉbƒ©ŸGh íFGƒ∏dG ™°†J äÓé°ùdGh ¥GQhC’G ôjóJ äɪ«∏©àdG ≈≤∏àJ á«Ñ∏°S äGAGôLE’Gh Ö«dÉ°SC’G ≈∏Y õcôJ ≥M ≈∏Y kɪFGO ∞XƒŸG øWGƒŸG ¿ƒÄ°T IQGOEG ≥M ∂∏àÁ ∞XƒŸG äÉeóÿG ≈≤∏àj »Ñ∏°S øWGƒŸG §≤a ô°VÉë∏dh »°VÉŸÉH πª©J Ió```jó÷G á```eƒµ◊G Ú°ùëàdGh ôjƒ£àdG É¡aóg äGQɵàH’Gh ∫ƒ∏◊G ™°†J äÉ«∏ª©dGh AGOC’G ôjóJ äÉÑLGƒdG …ODƒJ ájò«ØæJ èFÉàædGh ±GógC’G ≈∏Y õcôJ ≥M ≈∏Y kɪFGO øWGƒŸG ∞XƒŸG º««≤J ≥M ∂∏àÁ øWGƒŸG ôjƒ£àdG ‘ ºgÉ°ùj §°ûf øWGƒŸG É°†jCG πÑ≤à°ùª∏dh ô°VÉ◊ÉHh »°VÉŸÉH πª©J
  8. 8. ∫ɪYC’GπLQhôjóŸGÖàcäÉ°UÓN(2002¢SQÉe)¢SOÉ°ùdGOó©dG-Iô°TÉ©dGáæ°ùdG 8 ∫∫ÉɪªYYCC’’GG ππLLQQhh ôôjjóóŸŸGG ÖÖààcc ääÉÉ°°UUÓÓNN :øY Qó°üJ ájô¡°T ∞°üf Iô°ûf (´É©°T)»ª∏©dG ΩÓYEÓd á«Hô©dG ácô°ûdG IôgÉ≤dG - 4002 Ü.¢U ´.Ω.ê - 11727 :ô°üf áæjóe 20 2 2633897 :¿ƒØ«∏J 20 2 4036657 :¿ƒØ«∏J 20 2 4025324 :¿ƒØ«∏J 20 2 2612521 :¢ùcÉa 03 4254353 :ájQóæµ°S’G Öàµe 55551100449922 ::ää ´´ÉÉ©©°°TT --¿¿OOQQCC’’GG ¿¿ÉÉ``````````````````ªªYY -- 55551155663366 -- 55553344229911 AAÉÉ©©ææ°°UU 220066994499 ::ää ââff ……Éɵµ°°SS -- øøªª««ddGG äähhÒÒHH -- 66774433444499 ::ää OOGGôôee ááYYƒƒªª›› -- ¿¿ÉÉææÑÑdd IIóóLL --66552211114477 -- 66550044005533 ::ää QQOOÉÉ°°üüeeááccôô°°TT -- áájjOOƒƒ©©°°ùùddGG ¢¢VVÉÉjjôôddGG --44774499888877 -- 44774499992299 ää QQOOÉÉ°°üüee ááccôô°°TT -- áájjOOƒƒ©©°°ùùddGG ((ääÉÉ°°UUÓÓNN)) ‘‘ ∑∑GGÎΰ°TTÓÓdd ¢ShAô```e hCG ¢ù«Fôd É¡FGógE’ hCG ºµà°ù°SDƒŸ hCG ºµd ∫É```°üJ’G º```µæµÁ π```«ªY hCG π``«eõd É`¡Áó≤àd hCG .√Ó```YCG ¿Gƒ``æ©dG ≈``∏Y ø`«cΰûŸG äÉeóN IQGOEÉH ((ääÉÉ°°UUÓÓNN)) QQóó°°üüJJ ΩΩÉÉYY ™™∏∏££ee òòææee1993ÖÖà൵ddGG ππ°°††aaCCGG ,,áá««HHôô©©ddGG áᨨ∏∏ddÉÉHH ¢¢üüîî∏∏JJhh õõ````````««ccÎÎddGG ™™ee ,,∫∫ÉÉ````````ªªYYCC’’GG ∫∫ÉÉ``````LLQQhh øø````jjôôjjóóªª∏∏dd áá¡¡LLƒƒŸŸGG áá««ŸŸÉÉ©©ddGG ..……QQGGOOEE’’GG ôôµµ``````ØØ∏∏dd kkGGóójjóóLL ∞∞««°°††JJ »»ààddGGhh ,,ÉÉ``©©««ÑÑee ÌÌ````ccCC’’GG ÖÖà൵ddGG ≈≈∏∏YY ääÉÉjjôô¶¶ææddGGhh ääÉÉ°°SSQQÉɪªŸŸGG ÚÚHH IIƒƒééØØddGG óó°°SS ¤¤EEGG ((ääÉÉ°°UUÓÓNN)) ±±óó¡¡JJ ..áá````````««HHôô©©ddGG IIQQGGOOEE’’GG áá````ÄÄ««HHhh ,,áá````eeóó≤≤ààŸŸGG ∫∫hhóóddGG ‘‘ ááããjjóó◊◊GG áájjQQGGOOEE’’GG ≥≥``````««ÑÑ££àà∏∏dd áá``````∏∏HHÉÉbbhh áá``````HHôô›› áá````````jjQQGGOOEEGG ááaaôô©©ee ºº````````¡¡dd ôô``````aaƒƒJJ åå««MM :´GójE’G ºbQ6454 10/2357ISSN: 1 :ájQhO É°†jCG z ´É©°T { øY Qó°üJ …QGOE’G QÉàıG ájô¡°T äÉ°ùÑà≤eh äÉ°UÓNh äÉØ£à≤e º°†Jh .ájQGOE’G ⁄É©dG äÓ› √ô°ûæJÉe çóMC’ .á«Hô©dG á¨∏dÉH .á≤HÉ°ùdG Iƒ£ÿG ≈a ÉæjCGQ ɪc ,º¡°ùØfCG ÚæWGƒŸG .…Oô˘˘˘ah »˘˘˘˘°ü˘˘°T π˘˘˘˘µ˘˘˘˘°ûH ∂«˘˘˘˘°ShAôà ∫ɢ˘˘˘°üJ’G ≈˘˘˘˘∏˘˘˘˘Y ¢Uô˘˘˘˘MG äÉYɪàLG ó≤Y ¤EG CÉé∏J ¿CG ¿hO ,iOGôa ∂Ñàµe ‘ º¡H ™ªàLG á©°SƒŸG äÉYɪàL’Éa .º¡æe IÒÑc äÉYƒª› ™e á©°Sƒe º¡jód øe ¿C’ .IójóL äÉMÎ≤e hCG QɵaCG …CG IQÉKEG ‘ π°ûØJ ‘ ɢ˘˘˘¡˘˘˘˘H ìƒ˘˘˘˘Ñ˘˘˘˘dG ¿ƒ˘˘˘˘°û˘˘«˘˘˘˘°S I󢢢˘j󢢢˘˘L äɢ˘˘˘˘MÎ≤˘˘˘˘˘e hCG äGOɢ˘˘˘˘≤˘˘˘˘˘à˘˘˘˘˘fG ìô£j A»°T …CG ≈∏Y á≤aGƒŸÉH ¿ƒØ൫°Sh á©°SƒŸG äÉYɪàL’G ¬JÉMÎ≤eh ¬jCGQ ∞Xƒe πc øe ¢ü∏îà°ùJ ¿CG ∫hÉM .åëÑ∏d .¿ƒæWGƒŸG ÉgQÉKCG »àdG äÓµ°ûŸG á÷É©e ¢Uƒ°üîH :á©°SƒŸG äÉYɪàL’G :ó©H §≤a äÉYɪàL’G ´ƒædG Gòg √ó≤Y øµÁ ❂øe IOQGƒdG) ihɵ°ûdG á∏HôZh äÓµ°ûŸG ô°üëH ∂eÉ«b ,(ÚæWGƒŸG ❂á≤jô£H ihɵ°ûdGh äÓµ°ûŸG á÷É©Ÿ äÉMÎ≤e ≈∏Y ∂dƒ°üM .(√óM ≈∏Y ¢ShAôe πc øe) ájOôa :ƒg Ú°ShAôŸG ™e ™°SƒŸG ´ÉªàL’G øe ±ó¡dG ¿ƒµj ¿CG ≈∏Y ❂.äGòdG ó≤f øe áYôL ºgDhÉ£YEGáeR’ áYôL »gh .º¡∏NGO …QGOE’G ôjƒ£àdG áÑZQ π«°UCÉàd ❂,ᢰûbÉ˘æ˘ª˘∏˘˘d á÷ɢ˘©ŸG äɢ˘MÎ≤˘˘e ìô˘˘WIQɢ˘˘˘˘˘˘˘°TE’G ¿hO QɵaCÓd á«Yƒ°VƒŸG á°ûbÉæŸG ≈∏Y õ«cÎdG ºàj å«ëH .ÉgQó°üŸ .É¡HÉë°UCG Ö°UÉæe hCG ÉgQOÉ°üe ≈∏Y õ«cÎdG ¿hO ,äÉMÎ≤ŸGh :AÉ°SDhôdÉH ∫É°üJ’G .4 ºK ,(IAGô≤dG øe) ôjƒ£à∏d ΩRÓdG …ô¶ædG QÉWE’G Qƒ∏ÑJ ¿CG ó©H ºgCG ô°ü– ºK ,(ÚæWGƒŸG øe) ihɵ°ûdGh äÓµ°ûŸG ºgCG ô°ü– äGƒ£ÿÉH í°Vƒe ƒg ɪc (∂«°ShAôe øe) ∫ƒ∏◊Gh äÉMÎ≤ŸG :¿CG ∂æµÁ .á≤HÉ°ùdG ❂.á«eƒµ◊G ∂à°ù°SDƒe πNGO AGOC’G ôjƒ£àd πªY èeÉfôH ™°†J ❂.É¡«dEG êÉàëà°S »àdG OQGƒŸG Qó≤J ❂.º¡JÉ«°UƒJ ô¶àæJh ∂FÉ°SDhQ ¤EG ∂›ÉfôHh ∂à£N Ωó≤J ❂»FÉ¡ædG ∂›ÉfôH Ωó≤J ºK É¡fƒMÎ≤j »àdG äÓjó©àdG πNóJ .πeɵàe πµ°ûH ❂øe á©LGQ ájò¨J ≈∏Y π°ü–h ∂FGOCG ¢SÉ«b ≈∏Y ¢Uô– .∂«°ShAôeh ∂«æWGƒeh ∂FÉ°SDhQ ¥ÓNC’G :»°SÉ°SC’G »∏ª©dG π«dódG á«aGhh á«aÉ°T äGAGôLEGh äÉ°SÉ«°Sh ÚfGƒb ™°Vh π«ëà°ùŸG øe πc ¿C’ .IOQGh ’h IOQÉ°T ∑ÎJ ¿CG ¿hO π«°UÉØàdG πc ºµ– ≈≤ÑJ ɪæ«H .ájô¶fh á«fƒch áeÉY ≈≤ÑJ ¿Gó∏ÑdG πc ‘ ÚfGƒ≤dG ÚfGƒ≤dÉa .É¡à«°Uƒ°üNh É¡∏«°UÉØJ á«eƒ«dG äGQGô≤dGh ∫É©aCÓd :zƒ£°SQCG{ iôj ∂dòdh .ájOôah á°UÉN ∫É©aC’Gh á¡HÉ°ûàeh áeÉY π«°UÉØàdG πµH ºà¡j …òdG ó«MƒdG ¿ƒfÉ≤dG »g ¥ÓNC’G ¿CG{ πc ìÉéæd »≤«≤◊G »∏ª©dG π«dódÉa ∂dòd .∫É©aC’G πc óMƒjh .ÖLGƒdGh ΩGõàd’G ¥ÓNCG øe ¬H ™àªàj Ée ƒg »eƒµM ôjóe

×