Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Bebek ve cocuk beslenmesi [sağlık ve umut vakfı] haytar.net [power point]

1,388 views

Published on

Published in: Education
  • Login to see the comments

Bebek ve cocuk beslenmesi [sağlık ve umut vakfı] haytar.net [power point]

  1. 1. BEBEK VE ÇOCUKBESLENMESİ 1
  2. 2. Bebek ve Çocuk Beslenmesi İlk 6 ay sadece ANNE SÜTÜ 6. aydan sonra ayına göre ek besinler (tamamlayıcı besinler) 1-3 yaş arası beslenme (oyun çocuğu) 2
  3. 3. ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİHayatın ilk 6 aylık dönemindebebeklere verilecek tek besinöğesi anne sütü olmalıdır. İlk 6aylık dönemde anne sütübebeğin tüm gereksinimlerinikarşılamaktadır. 3
  4. 4. EMZİRME;Bebeğin tüm besin gereksiniminikarşılarken ayrıca bebeğin ve anneninsağlığını da korur ve bu tipbeslenmeden tüm aile duygusal veekonomik yararlar sağlar. 4
  5. 5. Emzirmenin Yararları Bebek için;Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerineuygundur.Koruyucu etmenleri içerir; Sindirime yardımcı aktif enzimler, Enfeksiyonu önleyen Ig’ler, Hormonlar ve büyüme faktörleri,Solunum yolu ve gastrointestinal enfeksiyonlarıdaha az görülür.Orta kulak iltihabı riskini azaltır. 5Çene ve diş gelişiminde rolü vardır.
  6. 6. Bazı kronik hastalıkların oluşum riskiniazaltır(tip I diyabet, çölyak, obezite, koronerkalp hastalığı gibi) Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur. Bebeğin ruhsal, bedensel ve zeka gelişimine yardımcı olur. Dikkat eksikliği sendromu, ilgisizlik gibi olgularda anne sütü alımı önem kazanmaktadır. Anne sütü alan bebekler daha az ağlarlar. 6
  7. 7. Anne için; Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez. Anne ve bebek arasında ki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır. Kontraseptif etkisi vardır. Annenin sağlığını korur; Göğüs kanseri, over kanseri, osteoporozis, anemi riski 7
  8. 8. EMZİRMENİN PSİKOLOJİKYARARLARI ANNE VE ÇOCUK ARASINDA YAKIN SEVGİ DOLU İLİŞKİ SAĞLAR. (BONDİNG SÜRECİ ) BEBEK DAHA AZ AĞLAR. ANNE BEBEĞİNE DAHA SEVGİ DOLU DAVRANIR. BEBEĞİ TERK ETME VEYA HIRPALAMA OLASILIĞI DAHA DÜŞÜKTÜR. ANNE SÜTÜ İLE BESLENEN ÇOCUKLAR İLERİ YAŞLARDA ZEKA TESTLERİNDE DAHA BAŞARILI OLURLAR. 8
  9. 9. ANNE SÜTÜNÜNİÇERİĞİ 9
  10. 10. ANNE SÜTÜNÜN BİLEŞİMİ Doğumdan sonra ilk birkaç gün içinde salgılanan sarımsı renkli, yapışkan nitelikli, yoğunluğu yüksek süte KOLOSTRUM (Ağız sütü) denir.Günlük miktarı ortalama 30 ml olankolostrum olgun sütten daha fazlaantikor ve anti enfektif protein içerir. 10
  11. 11. Kolostrumun içeriğinde daha fazla antiefektif maddeler ve akyuvar olmasıbebeğin doğumdan sonra karşılaşacağıhastalıklara karşı ilk bağışıklığısağladığından ; bebeğin ilk Pasif aşısıolarak nitelendirilir.Kolostrum bebeğin olgunlaşmamışbarsaklarının doğumdan sonraolgunlaşmasına yardımcı olan Epidermalbüyüme faktörü içerir. Bu da barsağınerken olgunlaşmasını sağlar ve bebekteallerji ve diğer besinlere entoleransgelişmesini önler. 11
  12. 12. KOLOSTRUM İÇERİĞİ ÖNEMİANTİKORDAN ZENGİN ENFEKSİYON VE ALLERJİDEN KORURAKYUVARLAR ENFEKSİYONDAN KORURMUSHİL ETKİSİ MEKONYUMU TEMİZLER SARILIĞINÖNLENMESİNİ KOLAYLAŞTIRIRBÜYÜME FAKTÖRLERİ BARSAĞIN OLGUNLAŞMASINI SAĞLARVİTAMİN A’DAN ENFEKSİYONLARIN DAHA HAFİFZENGİN GEÇİRİLMESİNİ SAĞLAR GÖZ HASTALIKLARINDAN KORUR 12
  13. 13. Kolostrumun bileşimi hızla değişir,miktar artar ve doğumdan 30 – 40saat sonra olgun süt bileşimine ulaşır. 13
  14. 14. BURADA FARK ETTİĞİNİZ DEĞİŞİKLİKLER NELERDİR? SON SÜT ÖN SÜT Yağ Yağ Yağ Protein Protein Protein Laktoz Laktoz Laktoz İLK SÜT 14 OLGUNLAŞMIŞ SÜT (COLOSTRUM)
  15. 15. BU SÜTLER ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR ? ANNE SÜTÜ İNEK SÜTÜ KEÇİ SÜTÜ Yağ Yağ Yağ Protein Protein Protein Laktoz Laktoz Laktoz 15
  16. 16. PROTEİN Değişik memelilerin süt proteiniçerikleri yavrularının büyüme hızına bağlıolarak değişir ;İnek sütü : 3,3 mg/dlKeçi sütü : 5,5 mg/dlİnsan sütü : 0,9 mg/dlHayvan sütü insan sütünden daha fazlaprotein içerir. 16
  17. 17. Protein önemli bir besin maddesidir ;büyüme ve gelişme için gereklidir. Daha fazlaproteinin daha iyi olduğunu düşünebilirsiniz,ancak hayvanlar insanlardan hızlı büyüdükleriiçin daha yüksek protein konsantrasyonu içerensütlere ihtiyaçları vardır. Bir bebeğin tam olgunlaşmamış böbrekleriiçin ise, hayvan sütlerindeki proteinin fazlasınıatmak zordur. 17
  18. 18. Bileşimleri ayarlanmış olmakla birlikteformül sütleri de anne sütünden farklıdır.Formül sütleri soya, bitkisel yağ ve hayvansütleri gibi bir çok değişik maddedenyapıldığından bebekler için mükemmelolmaktan çok uzaktır. 18
  19. 19. Anne sütünde bulunan proteinin bebektarafından sindirilmesi ve vücutta dokuproteinlerine dönüştürülmesi daha kolaydır.İnek sütünde bulunan allerjik proteinleranne sütünde bulunmaz.Anne sütü yağının sindirim ve emilimi ineksütüne oranla çok daha kolaydır.Anne sütünde bulunan yağ asitleri bebeğinsinir sistemi gelişimi için temel oluşturur. 19
  20. 20. Anne sütünde bulunan laktoz bebeğinsindirim sistemi düzenler ve proteinler ilebirlikte büyüme faktörlerininsentezlenmesinde kullanılır.Anne sütünde bulunan vitamin ve mineralmiktarı bebek için ideal miktarda olup,bebek tarafından kullanılabilirliği diğersütlere oranla çok daha fazladır. 20
  21. 21. SÜTTE DEMİR İNSAN SÜTÜ İNEK SÜTÜ50-70µG/100ml 50-70µG/100ml 50 EMİLEN % 10 21
  22. 22. Eğer bebek anneden yeterli depoyualabilmiş ise insan sütündeki demirmiktarı hayatın ilk 4 – 6 ayı demireksikliği anemisini gelişimini önler.İnek sütündeki demirin % 10, insansütündeki demirin % 50 si emilir. 22
  23. 23. 14 YAPAY BESLENMENİN TEHLİKELERİ ANNE BEBEK ARASINDAKİ YAKIN İLİŞKİYİ ENGELLERİshal ve solunum yolu Allerji ve hayvan sütünehastalıklarına yakalanma intolerans gelişebilirolasılığı artar Kronik hast.riski artarİshal kronikleşir Bebekte obesite olabilir.Malnutrisyon, vit. Aeksikliği görülebilir Mental yönden çok iyi gelişmeyebilirEnfeksiyon veMalnutrisyondan Anemi riski, Kanser riskiÖlme riski artar artar (over/meme) ANNE DAHA ÇABUK FERTİL OLUR 23
  24. 24. ÖNERİLER DOĞUMDAN SONRAKİ İLK 1/2 - 1 SAAT İÇİNDE EMZİRMEYEBAŞLANMALIDIR. İLK 6 AYDA SADECE ANNE SÜTÜ VERİLMELİDİR. 6 AYDAN İTİBAREN EK BESİNLERE BAŞLANMALIDIR. 1,5 -2 YAŞINA KADAR EK BESİNLERLE BİRLİKTEEMZİRMEYE 24DEVAM EDİLMELİDİR.
  25. 25. ANNE SICAKLIĞISADECE VE SADECEANNE SÜTÜ VE EMZİRMEİLE SAĞLANIR. 25
  26. 26. EMZİRME NASIL OLUR? 26
  27. 27. PROLAKTİN OKSİTOSİNHer emzirme sonrasında salgılanır. Süt akımının devamını sağlar.Bir sonraki emzirme için süt oluşturur · 1. Kuvvetli emme ile annenin beynine 1 uyarılar gider 2. Oksitosin 2 salgılanarak memeye ulaşır ve süt akımı başlar 27
  28. 28. OKSİTOSİN REFLEKSİ • KAYGI • STRES • AĞRI • ŞÜPHE Bebek için sevgi dolu düşünceler Bebeğin sesi Bebeğin görüntüsü GÜVENBunlar reflekse YARDIM eder Bunlar reflekse ENGEL olur 28
  29. 29. Daha çok emzirme=Daha çok uyarı=Daha çok süt yapımı 29
  30. 30. "Her açıdan sağlıklı bir anne ve sağlıklı bir bebek sahibi olmak için bebeğinizi düzenli olarak emzirin""Her açıdan sağlıklı bir anne ve sağlıklı birbebek sahibi olmak içinbebeğinizi düzenli olarak emzirin" 30
  31. 31. 31
  32. 32. 6. Aydan sonra-Ek Besinler Bebeğin büyüme ve gelişimine paralel olarak değişmekle birlikte genel öneri 4-6 ay arasında katı gıdalar almaya hazır olduğu şeklindedir. 4. aydan önce bebeklerin büyüme ve gelişmesi için anne sütü veya başlangıç maması tek başına yeterliyken, 4. aydan sonra sadece anne sütü veya mama bebeğin büyüme ve gelişmesi için tek başına yeterli değildir. Bebeğin büyüme ve gelişiminin aynı hızda devam etmesi için, artan protein, enerji, demir, vitamin ve mineral gereksinimleri karşılanmalıdır. Bu nedenle de bebeğin ek gıdalara başlaması ve yeni tatlara alışması gerekir. 32
  33. 33. AYLAR BESİNLER Hazırlanış Verilecek Şekli öğünler0-6 ay Anne sütü Hazırlama Bebek istedikçe ve sorunu acıkıp aranmaya yoktur. başlayınca Anne sütü verilmelidir.0-6 ay Biberon Kutu Anne sütü yoksa veya maması üzerinde yetersiz kalıyorsa yazılı olan (bebeğiniz hazırlama kontrollerde yeterli talimatına kilo alamıyorsa) göre. diyetisyeninizin veya doktorunuzun tavsiyesine göre bebeğinizin ayına uygun biberon 33 maması kullabilirsiniz.
  34. 34. AYLAR BESİNLER Hazırlanış Verilecek Şekli öğünler6. ay Anne sütü Hazırlama Bebek istedikçe ve sorunu acıkıp aranmaya yoktur. başlayınca Anne sütü verilmelidir. Meyveler Günde bir öğün Meyve püresi mevsim yıkandıktan sonra meyvelerinden kabukları hazırlanmış olarak soyularak, verilir ( elma, armut, cam rende ile havuç ile başlayıp püre haline tavsiye edilen miktar getirilir ve ve ayında verilir) kaşık ile verilir 34
  35. 35. AYLAR BESİNLER Hazırlanış Verilecek Şekli öğünler6. ay Sebze püresi Mevsim Başka bir şekilde *Diğer sebzeleri tavsiye edilmedikçe çorbalar daha az su ile günde 1 veya 2 öğün haşlanır ve mevsim sebzelerinden iyice ezilerek hazırlanmış olarak püre haline verilir. getirilir.1 tatlı kaşığı pirinç veya irmik ilave edilir.Ateşten indirdikten sonra 1 tatlı kaşığı zeytinyağı 35 ilave edilir
  36. 36. AYLAR BESİNLER Hazırlanış Verilecek Şekli öğünler6. Ay Yoğurt Evde ? Veya Ara öğün olarak; Patörize sütten kuşluk veya ikindi yapılmış hazır vakti, 1-2 tatlı kaşığı yoğurtlar ile başlayarak önerilen miktara ulaşılır. 8-10 dakika Kahvaltıda ve diğer Yumurta yiyeceklerin içinde? sarısı haşlama Pekmez Üzüm pekmezi Kahvaltı veya meyve püresi ile 36
  37. 37. AYLAR BESİNLER Hazırlanış Verilecek Şekli öğünler6-7 ay Kıyma Yağsız Dana Diğer yiyecekler etinden çift içinde çekilmiş kıyma Peynir Patörize sütten Kahvaltıda veya diğer yapılmış tuzsuz yiyecekler içinde peynir 37
  38. 38. AYLAR BESİNLER Hazırlanış Verilecek Şekli öğünler7-8. ay Tavuk Tavuğun yağsız Çorbaların içinde göğüs etinden ana öğünlerde Balık Somon, Tek başına veya uskumru diğer yiyeceklerin içinde Kurubaklagiller *Bebeğe göre Kırmızı Tek başına veya mercimek, yeşil diğer yiyeceklerin mercimek,kuru içinde fasülye,nohut. 38
  39. 39. AYLAR BESİNLER Hazırlanış Verilecek Şekli öğünler12. Ay S üt Hazır Gece ve ara öğün pastörize sütler. Kaynatma? Yumurta 8-10 dakika Kahvaltıda veya diğer beyazı kaynatma yiyecekler ile. Evde pişen Pişirme ve yemekler hazırlama ilkelerine uygun 39
  40. 40. Ek Besinlere BaşlarkenDikkat Edilmesi Gerekenler Motivasyon ve sabrınız hiçbir zaman kaybetmeyin. Yeni besinlere geçişte daima yavaş davranın. Bebeğinizde ki değişiklikleri ve tepkileri izleyin. Eğer bir allerji gelişirse, o besini en az iki üç hafta vermeyin. 40
  41. 41. Doğru zamanı kollayın.Küçük bir kaşığa koyduğunuz yiyeceğidudaklarına değdirin.Katı gıdalara geçişte bir diğer konu ise pütürmiktarıdır.Beslenme konusundaki bilgisizlik, çok zenginbir ortamda bile kötü beslenmeye nedenolabilir. 41
  42. 42. "Bebek onu sevmedi, biraz şeker koyalım"gibi tutumlar, bebeğin yeni tatlara alışmasınıgüçleştirir.Zorla yedirmek de doğru bir davranışdeğildir.Bebeğinizin yeterli beslenip beslenmediğininen iyi göstergesi tartısıdır. 42
  43. 43. Diş çıkarma dönemi veya herhangi birhastalık durumu; bebeğin iştahsız vehuzursuz olduğu zamanlardır.Kaşığı reddetme, bu dönemdekarşılaşılabilen bir problemdir. 43
  44. 44. !Gizli Açlığa Dikkat!İnsan beyni gelişiminin % 90’ını yaşamın ilkbir yılı içinde tamamlanır.Bazı durumlarda bebeğin açlık sorunuyoktur, kilosu da normal sınırlar içindedir,ancak zihinsel gelişiminde bir aksaklıkgörülebilir.Bu ‘Gizli Açlık’ diye tanımlanan özel birsorunu akla getirir.Bu sorunla karşılaşmamak için katı gıdalarageçildiğinde bebeğin yediklerinin sadecemiktarına ve bebeği doyurupdoyurmadığına değil, içeriğine de önemvermek gerekir. 44
  45. 45. Beslenme konusundaki bilgisizlik, çok zengin bir ortamdabile kötü beslenmeye neden olabilir. 45
  46. 46. 1-3 yaş arası beslenme (oyun çocuğu) 46
  47. 47. Büyüme hızı Enerji gereksinmesiKilo kazanım hızıKas gelişimi başlar (kas dokusu toplamkilo kazanımının 1/2’sini oluşturur)Yürümeye başlar Güçlü bir vücut içindaha fazla kasa ihtiyaç duyarİskelet yavaş büyür, fakat kemiklerinuzaması için mineral depolamasıfazladır.Psikolojik gelişim Besinleri reddetmeyaygındır 47
  48. 48. Oyun çocuğunun enerji vebesin öğeleri gereksinimi Enerji 80-90 kkal/kg/gün Günlük enerji gereksinimi yetişkin bireyler için 30-40 kkal/kg/gün Bazı çocuklar günde 1-2 öğün yemesine rağmen toplam enerji alımları gereksinmeleri kadar olabilir, ancak düzenli beslenme alışkanlığının kazandırılması dikkat edilmesi gereken en önemli noktadır. 48
  49. 49. Protein 1-2 g/kg/günGünlük beslenme içinde yüksek kaliteliproteinler tercih edilmeli 1 yumurta 1 kibrit kutusu kadar peynir 500 ml. Süt veya yoğurt 1-2 köfte kadar et veya 1 porsiyon kurubaklagil 49
  50. 50. Yağ Toplam enerjinin %30’u Enerji sağlamak Yağda eriyen vitaminlerin emilimi Sinir sisteminin çalışmasıKarbonhidratlar Toplam enerjin %55-60’ı Kompleks karbonhidrat Şeker? 50
  51. 51. Menüde yer alacak besin gurupları 1. Grupta; Et, tavuk, balık, yumurta, kurubaklagiller gibi besinler Bu grup iyi kalitede proteine sahiptir Kasların güçlenmesi Kan yapımı Sağlıklı büyüme ve sağlıklı yaşam için Günde 2-3 porsiyon 51
  52. 52. 2. Grupta; Süt, yoğurt, peynir ve benzeri besinlerİyi kalitede proteinin yanındaKemik ve diş gelişimi için Yeterli Ca A vitamini B vitamini Günde 400-500 ml. Süt veya Yoğurt 1 kibrit kutusu kadar peynir 52
  53. 53. 3. Grupta; Tahıllar (Temel enerji Kaynağı)Bitkisel proteinler ve B vitamini Günde 3-4 porsiyon 53
  54. 54. 4. Grupta; Sebze ve MeyveA, C ve B gurubu vitaminlerBüyüme ve hastalıklardan korunma içinGereklidir. Günde 3-4 porsiyon , yemek şeklinde ve taze olarak 54
  55. 55. 5. Grupta; Şeker ve Yağlar Şeker ve şekerden yapılmış besinler, pekmez, bal, reçel, tereyağ, zeytinyağı ve diğer bitkisel sıvıyağlar Enerji sağlar 55
  56. 56. BESLENME ALIŞKANLIKLARI 56
  57. 57. Annenin istekleri Çocuğun istekleri Besin alımıEtrafın istekleri Çocuğun gereksinimleri ANNE ÇOCUK BESLENME SAVAŞI ÇEVRE 57
  58. 58. Yanlış beslenme alışkanlıklarıİştahsızlıkObeziteYetersiz ve Dengesiz BeslenmeBeslenmeye bağlı besin yetersizliğihastalıklarıBüyüme ve gelişme geriliği 58
  59. 59. Beslenme AlışkanlıklarıAile En önemli etken Yakın çevredeki bireyler taklit edilir 59
  60. 60. Küçük miktarlarda servis edin, açsa birdaha istemsine izin verinKendi başına servis yapmasına izinverin Bu zaman alır, ancak çocuğungözü karnından daha açtır.Ana yemekten önce tatlı vermeyinMevsime uygun besinler verin 60
  61. 61. Hoşlanmadığı besinleri yemesi içinısrar etmeyinSabırlı olun ve asla masada tartışmayınYemek seçmeyin, yine sizi taklitedecektir.Besin guruplarını ve sağlık açısındanönemini öğretmeye çalışın 61
  62. 62. Ebeveynler disiplinkonusunda çok dikkatliolmalı! Anneler bebeklerinin ilk yılda ki gibi hızlı büyümediğini bilmeliler. Belirli sınırlar içinde çocuklarını besin seçiminde cesaretlendirebilirler. Çocuğun kendi kendine beslenmesine izin verebilirler. Böylece olumlu yeme davranışları gelişimini sağlayabilirler. 62
  63. 63. ÖZEL DURUMLARDABESLENMEİştahsızlıkİshalKabızlıkAşırı gaz sorunuBulantı-kusma 63

×