Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Οδηγίες ασφαλείας σχολικού εργαστηρίου φ.ε.

Related Books

Free with a 30 day trial from Scribd

See all
  • Be the first to comment

Οδηγίες ασφαλείας σχολικού εργαστηρίου φ.ε.

  1. 1. Νίκορ Παπαζηαμαηίος ΢σολικόρ ΢ύμβοςλορ κλΠΔ04 Ν. Λακυνίαρ, Απκαδίαρ & Κοπινθίαρ ΢ύνοτη οδηγιών αζθαλείαρ για ηο ζσολικό επγαζηήπιο θςζικών επιζηημών Αθήνα, 2007© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 1
  2. 2. Νίκος Παπασταματίοσ: Σύνοψη οδηγιών αζθαλείας για ηο ζχολικό εργαζηήριο θ.ε.Περιλαμβάνεται στο CD-RomΟΔΗΓΙΕ΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΟΡΓΑΝΩ΢Η, ΣΗΝ Α΢ΦΑΛΕΙΑ & ΣΗΝ ΤΓΙΕΙΝΗ ΢ΣΟ ΢ΥΟΛΙΚΟΕΡΓΑ΢ΣΗΡΙΟ Φ.Ε., ΕΡΓΑ΢ΣΗΡΙΑΚΕ΢ Α΢ΚΗ΢ΕΙ΢ ΦΤ΢ΙΚΗ΢–ΥΗΜΕΙΑ΢ Γσμνασίοσ/ΓΕΛ/EΠAΛ-TEE & ΑΛΛΟ ΤΠΟ΢ΣΗΡΙΚΣΙΚΟ e-ΤΛΙΚΟ ΔΙΔΑ΢ΚΑΛΙΑ΢ISBN 960-631-1098-2 /960-631-109-0/960-631-110-4 © Ν. Παπασταματίοσ, ΕΚΦΕ Ομόνοιας 2005Επικαιροποίηση στολ. έτος 2007-2008© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 2
  3. 3. ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1 Σν ζρνιηθφ εξγαζηήξην θπζηθψλ επηζηεκψλ ζ. 4 2 Ο ππεχζπλνο ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ ζ. 4 3 Σα βηβιία πιηθνχ θαη ζπκβάλησλ ζ. 4 4 Σα φξηα επζχλεο θαη αξκνδηφηεηαο ζ. 5 5 Αζθάιεηα θαη πγηεηλή ζ. 6 6 Ζ αζθάιεηα ζην εξγαζηήξην ζ. 7 7 Ζ έλλνηα ηνπ ξίζθνπ θαη ε εθπαίδεπζε πξνζσπηθνχ ζ. 8 8 Δπζχλε εθπαηδεπηηθψλ ζ. 8 9 Βαζηθέο νδεγίεο αζθαιείαο ζ. 910 Γεληθνί θαλφλεο γηα ηε ζπκπεξηθνξά ζην εξγαζηήξην ζ.1011 Γεληθέο νδεγίεο ρεηξηζκνχ γπάιηλσλ νξγάλσλ θαη ζπζθεπψλ ζ.11 Πίλαθαο 1: Οη θίλδπλνη ζην εξγαζηήξην12 Γεληθέο νδεγίεο γηα ηε ρξήζε ρεκηθψλ νπζηψλ ζ.13 Πίλαθαο 2: ΢χκβνια πξνεηδνπνίεζεο επηθίλδπλσλ αληηδξαζηεξίσλ Πίλαθαο 3: Δπηθίλδπλεο ηδηφηεηεο ρεκηθψλ νπζηψλ13 Γεληθέο νδεγίεο γηα ην ρεηξηζκφ ησλ πεγψλ ζεξκφηεηαο ζ.1514 Γεληθέο νδεγίεο γηα αληηκεηψπηζε ππξθαγηψλ. Ππξνζβεζηήξεο ζ.17 Πίλαθαο 5: Σχπνη ππξνζβεζηήξσλ15 Γεληθέο νδεγίεο ζηε ρξήζε εμνπιηζκνχ αζθαιείαο ζ.1916 Οη θίλδπλνη απφ ην ειεθηξηθφ ξεχκα ζ. 2117 ΢χκβνια θαη αζθάιεηα- Πηλαθίδεο ζήκαλζεο ζ. 22Βηβιηνγξαθία ζ. 25Παξάξηεκα 1: Πξψηεο Βνήζεηεο ζ. 26Παξάξηεκα 2: Πψο ζβήλνληαη νη θσηηέο κε θνξεηνχο ππξνζβεζηήξεο ζ. 28Παξάξηεκα 3:Οδεγίεο αληηζεηζκηθήο πξνζηαζίαο ζ. 29Παξάξηεκα 4: Τπφδεηγκα θαλνληζκνχ εξγαζηεξίνπ ζ. 32© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 3
  4. 4. 1 Σο ζσολικό επγαζηήπιο θ.ε. Με ηνλ φξν ζρνιηθφ εξγαζηήξην θπζηθψλ επηζηεκψλ αλαθεξφκαζηε:α) ΢ην ζχλνιν ηνπ εξγαζηεξηαθνχ εμνπιηζκνχ πνπ δηαζέηεη έλα ζρνιείν γηα ηελππνζηήξημε ηεο εθπαηδεπηηθήο δηαδηθαζίαο ζηα καζήκαηα ησλ θπζηθψλ επηζηεκψλ.β) ΢ην ζχλνιν ησλ ππεξεζηψλ πνπ πξνζθέξνληαη κέζσ απηνχ ηνπ εμνπιηζκνχ ζεθαηάιιεια νξγαλσκέλν ρψξν ή ζε (θνηλή) αίζνπζα δηδαζθαιίαο.γ) ΢ηηο δηαδηθαζίεο πνπ δηέπνπλ ηε ιεηηνπξγία ηνπ εξγαζηεξίνπ. ▲2 Ο ςπεύθςνορ ηος ζσολικού επγαζηηπίος Ο ππεχζπλνο ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ θ.ε. είλαη ππεχζπλνο γηα ηελ εμαζθάιηζεηεο ζσζηήο ιεηηνπξγίαο ηνπ εμνπιηζκνχ ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ θαη ησλππεξεζηψλ πνπ πξνζθέξνληαη απφ απηφ. Φξνληίδεη γηα ηελ θαιή ιεηηνπξγία ηνπεμνπιηζκνχ θαη ηε ζσζηή ζπληήξεζή ηνπ, ππεχζπλνο γηα ηελ νξζή θαη ινγηζκέλερξήζε ησλ αλαισζίκσλ, ηελ ηήξεζε ησλ θαλφλσλ αζθαιείαο θαη πγηεηλήο θαηπαξέρεη βνήζεηα ζε φινπο ηνπο ρξήζηεο ηνπ εξγαζηεξίνπ γηα ηελ απνδνηηθφηεξερξήζε ηνπ («Δπηινγή θαη αξκνδηφηεηεο Τπεπζχλνπ ΢ρνιηθνχ Δξγαζηεξίνπ ΦπζηθψλΔπηζηεκψλ» απφθαζε κε αξηζκ. πξση. 90997/ Γ7/ 7-9-04/ Γ/λζε ΢ΔΠΔΓ/ ΤΠΔΠΘθαη λεφηεξεο, πβι. θαη απφθαζε κε Αξηζ. Φ.353.1/324/105657/Γ1, άξζξν 26 §16 ). Δίλαη αξκφδηνο γηα ηελ ηήξεζε φισλ ησλ ζρεηηθψλ κε ην ζρνιηθφ εξγαζηήξηνθ.ε. ππεξεζηαθψλ εγθπθιίσλ, απνθάζεσλ, νδεγηψλ θιπ.. Καηαγξάθεη θαη θξνληίδεηγηα ηελ επηθαηξνπνίεζε φισλ ησλ ζηνηρείσλ πνπ αθνξνχλ ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θαηελεκεξψλεη ηα πξνβιεπφκελα βηβιία. Ο ππεχζπλνο είλαη ν ζπλδεηηθφο θξίθνο ηνπζρνιείνπ γηα ηελ επηθνηλσλία κε ην αξκφδην ΔΚΦΔ ζε ζέκαηα ηερληθήο ππνζηήξημεο,εμνπιηζκνχ, πξνγξακκαηηζκνχ θιπ. ΢θφπηκν είλαη ζε πεξίπησζε απνπζίαο ηνπ λα νξίδεηαη αληηθαηαζηάηεο ηνπππεχζπλνπ ή άιιν ξεηά εμνπζηνδνηεκέλν άηνκν. ▲3 Σα βιβλία ςλικού και ζςμβάνηυν Σν ζχλνιν ηνπ εμνπιηζκνχ ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ θαζψο πνπ είλαηδηαζέζηκν ζηνπο ρξήζηεο πξέπεη λα είλαη θαηαγεγξακκέλν ζην βηβιίν πιηθνχ ηνπεξγαζηεξίνπ. Σα ζηνηρεία πξέπεη λα είλαη πάληα επηθαηξνπνηεκέλα, ψζηε λααληηθαηνπηξίδνπλ ηελ πξαγκαηηθή ζχλζεζε θαη δνκή ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ. Γηα ηελ νξζή δηεθπεξαίσζε ηεο θαηαγξαθήο ν ππεχζπλνο ζα πξέπεη:© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 4
  5. 5.  Να θαηαγξάθεη άκεζα, λενεηζεξρφκελν εμνπιηζκφ ζε έπηπια, φξγαλα, ζπζθεπέοθαη εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ. Να ελεκεξψλεη άκεζα ηα ζηνηρεία θαηαγξαθήο ζε νπνηαδήπνηε αιιαγή,θαηαζηξνθή ή αληηθαηάζηαζε Να θξνληίδεη ψζηε θάζε ρξνληθή ζηηγκή ηα θαηαγεγξακκέλα ζηνηρεία λααληηθαηνπηξίδνπλ απφιπηα ηελ πξαγκαηηθή ζχλζεζε ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ Παξάιιεια κε ηελ αλαιπηηθή θαηαγξαθή ηνπ εμνπιηζκνχ ηνπ ζρνιηθνχεξγαζηεξίνπ είλαη απαξαίηεηε ε θαηαγξαθή φισλ ησλ πεξηζηαηηθψλ πνπ ηααθνξνχλ. Γηα ην ζθνπφ απηφ ηεξείηαη βηβιίν ζπκβάλησλ ηνπ νπνίνπ ηελ επζχλεηήξεζεο έρεη ν ππεχζπλνο ιεηηνπξγίαο ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ. ΢ην βηβιίν ζπκβάλησλ θαηαρσξνχληαη φιεο νη ελέξγεηεο πνπ έγηλαλ ζηνλεμνπιηζκφ, θαζψο θαη θάζε πεξηζηαηηθφ ζρεηηθφ κε απηά πνπ κπνξεί λα είλαηαλαθνξέο ζρεηηθέο κε ηελ ιεηηνπξγία ηνπ εξγαζηεξίνπ, εμνπιηζκνχ, θιπ. Ηδηαίηεξνβάξνο πξέπεη λα δίλεηαη ζηελ αλαιπηηθή θαηαγξαθή πξνβιεκάησλ θαη θαθήοιεηηνπξγίαο ή ρξήζεο, θαζψο θαη ησλ ζπλνδεπηηθψλ ελεξγεηψλ πνπ έγηλαλ γηα ηελεπίιπζή ηνπο. Σν βηβιίν ζπκβάλησλ, ηελ επζχλε ηνπ νπνίνπ έρεη ν ππεχζπλνο ηνπ ζρνιηθνχεξγαζηεξίνπ ηνπ ζρνιείνπ, ζπκπιεξψλνπλ θάζε εξγαζηεξηαθή /δηδαθηηθή ψξα φινηνη ρξήζηεο ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ . ▲4 Σα όπια εςθύνηρ και απμοδιόηηηαρ Σν ζρνιηθφ εξγαζηήξην απνηειεί κέξνο ηεο ζρνιηθήο κνλάδαο ππφθεηηαη ζηνλέιεγρν ηνπ Γηεπζπληή ηνπ ΢ρνιείνπ, ν νπνίνο πξέπεη λα είλαη ελήκεξνο γηα ηελθαηάζηαζή ηνπ. Ο ππεχζπλνο ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ αλαθέξεη ζην Γηεπζπληήθάζε ζέκα πνπ αθνξά ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην, ιφγνπ ράξε, αζθάιεηα ηεο αίζνπζαο,θχιαμε θιεηδηψλ, αγνξά νξγάλσλ θαη δαπάλεο αλαισζίκσλ, ζχλδεζε θαη πξφζβαζεζην Γηαδίθηπν θιπ. (πβι. θαη απφθαζε κε Αξηζ. Φ.353.1/324/105657/Γ1, άξζξα 28θαη 29 ). Ο εμνπιηζκφο ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ δελ κεηαθηλείηαη έμσ απφ ηνλ ρψξνηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ παξά κφλν γηα απνζηνιή ηνπ γηα επηδηφξζσζε ζεπεξίπησζε βιάβεο ΢ε θακία πεξίπησζε δελ κπνξεί ν ππεχζπλνο ηνπ ζρνιηθνχεξγαζηεξίνπ ή νπνηνζδήπνηε ηξίηνο λα απνθαζίζεη απηφβνπια γηα ηελ κεηαθνξάεμνπιηζκνχ. ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 5
  6. 6. 5 Αζθάλεια και ςγιεινή Ο ρψξνο ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ πξέπεη λα αθνινπζεί φιεο ηηο πξνδηαγξαθέοπνπ εμαζθαιίδνπλ ηελ αζθάιεηα ηφζν ηνπ ίδηνπ ηνπ ρψξνπ φζν θαη ησλ ρξεζηψλ ηνπζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ, φπσο είλαη:  Σα ζπζηήκαηα ππξφζβεζεο, ππξαλίρλεπζεο θαη ζπλαγεξκνχ.  Σελ πξφζβαζε κφλν ζε εμνπζηνδνηεκέλα πξφζσπα.  Ζ αζθάιηζή ηνπ κε πφξηα αζθαιείαο ή ε χπαξμε θιεηδαξηάο αζθαιείαο, ε ηνπνζέηεζε πξνζηαηεπηηθψλ θηγθιηδσκάησλ ζηα παξάζπξα θαη ινηπά παξεκθεξή κέηξα αζθαιείαο.  Σελ πξφλνηα γηα ηελ φζν ην δπλαηφ θαιχηεξε αληηκεηψπηζε ησλ ηδηαίηεξσλ ζπλζεθψλ πνπ επηθξαηνχλ, φπσο είλαη ε πξνζηαζία απφ έληνλε ειηαθή αθηηλνβνιία θαη ηελ θαινθαηξηλή δέζηε (κε ηελ ηνπνζέηεζε θνπξηηλψλ, πεξζίδσλ θιπ.), ηελ πξνζηαζία απφ ηελ πγξαζία θαη ηε ζθφλε πνπ βιάπηνπλ ηνλ εμνπιηζκφ αιιά θαη ηελ πγεία ησλ ρξεζηψλ ηνπ εξγαζηεξίνπ, επαξθήο εμαεξηζκφο ηνπ ρψξνπ.  Σελ πξφλνηα γηα ηελ παξνρή πξψησλ βνεζεηψλ ζε πεξίπησζε αηπρήκαηνο.  Λνηπά απαξαίηεηα κέηξα θαη κέζα πξνζηαζίαο γηα νπνηαδήπνηε ρξήζε ηνπ εξγαζηεξίνπ (πηλαθίδα αλαθνηλψζεσλ γηα κέηξα αζθαιείαο, χπαξμε ζπκβφισλ αζθαιείαο θιπ.). [ Σελ επζχλε γηα ηελ εμαζθάιηζε ησλ παξαπάλσ ππνδνκψλ έρεη ν Γηεπζπληήοηνπ ζρνιείνπ. Σελ επζχλε γηα εληνπηζκφ ηπρφλ δπζιεηηνπξγίαο ηνπο έρεη νππεχζπλνο ηνπ εξγαζηεξίνπ, ν νπνίνο ζε ζπλελλφεζε κε ηνλ Γηεπζπληή κεξηκλά γηαηελ απνθαηάζηαζε ηεο νξζήο ιεηηνπξγίαο. ] Ο ρψξνο ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ πξέπεη λα είλαη ζπλερψο θαζαξφοζχκθσλα κε πξνδηαγξαθέο θαζαξηφηεηαο θαη πγηεηλήο πνπ ζα εμαζθαιίδνπλ ηελπγεία καζεηψλ θαη δηδαζθφλησλ. Δπηβάιιεηαη ε ηνπνζέηεζε εηδηθψλ θάδσλ γηαζθνππίδηα ζε ζεκεία εχθνια πξνζβάζηκα απφ φινπο θαη απαγνξεχεηαη ε ξίςεζθνππηδηψλ ζε νπνηνδήπνηε άιιν ζεκείν εθηφο απηψλ. ΢ην ρψξν ηνπ εξγαζηεξίνππξέπεη λα ππάξρεη επαξθήο θαζαξφο αέξαο θαη ε ζεξκνθξαζία λα δηαηεξείηαη ζεεπίπεδν πνπ λα επλνεί ηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία. Δάλ ρξεζηκνπνηείηαηεγθαηάζηαζε ηερλεηνχ εμαεξηζκνχ, πξέπεη λα δηαηεξείηαη ζε θαηάζηαζε θαιήοιεηηνπξγίαο. Μέζα ζην ρψξν ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ απαγνξεχεηαη ην θάπληζκα(ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ δηδαζθφλησλ) φπσο θαη ε θαηαλάισζε θαγεηνχ,πνηψλ, αλαςπθηηθψλ, θαθέ θηι., ιακβάλνληαο ππφςε ηελ ηδηαηηεξφηεηα ηνπεμνπιηζκνχ (εχθιεθηεο ρεκηθέο νπζίεο θηι.) πνπ ππάξρεη ζην ζρνιηθφ εξγαζηήξην.© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 6
  7. 7. ΢ηνλ ρψξν ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ πξέπεη λα επηθξαηεί θαηά ην δπλαηφλεζπρία θαζψο θαη θάζε ρξήζηεο νθείιεη λα ζέβεηαη ηνπο ππφινηπνπο θαη λα κελπξνθαιεί ζφξπβν ή λα παξελνριεί θαηά νπνηνδήπνηε ηξφπν. Σέηνηα πεξηζηαηηθάπξέπεη λα αληηκεησπίδνληαη άκεζα ζην ρψξν ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ απφ ηνλππεχζπλν ηνπ εξγαζηεξίνπ ή ηνλ δηδάζθνληα. ▲6 Η αζθάλεια ζηο επγαζηήπιο Οδεγίεο αζθαιείαο ππάξρνπλ ζε θάζε εξγαζηήξην, είηε απηφ είλαη ην ζρνιηθφείηε ελφο λνζνθνκείνπ, ελφο επηζηεκνληθνχ θέληξνπ εξεπλψλ ή κηαο βηνκεραλίαο. Οηνδεγίεο αζθαιείαο είλαη απαξαίηεηεο γηα λα πξνεηδνπνηνχληαη νη εξγαδφκελνη ζηνεξγαζηήξην ζρεηηθά κε ηνπο πηζαλνχο θηλδχλνπο πνπ ππάξρνπλ, ψζηε λαπξνιακβάλνληαη ηα αηπρήκαηα. Οη νδεγίεο αζθαιείαο πξέπεη λα ηεξνχληαηζρνιαζηηθά. Να ζεκεησζεί φηη ε επηζήκαλζε ησλ θηλδχλσλ δελ απνηειεί κφλν πξφιεςε θαηάησλ αηπρεκάησλ ζην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θπζηθψλ επηζηεκψλ (θαη ζηα άιια ζρνιηθάεξγαζηήξηα) αιιά θαη ζπκπεξηθνξά, πνπ ζα επεξεάζεη ην παηδί ζηελ πξνζσπηθή ηνπδσή. Ζ αζθάιεηα πξέπεη λα δηδάζθεηαη, δελ κπνξεί λα ηε κάζεη θαλείο κφλνο ηνπ!Έηζη, νη νδεγίεο αζθαιείαο πνπ ππάξρνπλ ζηνπο (ζρνιηθνχο) εξγαζηεξηαθνχονδεγνχο θπζηθήο, ρεκείαο θαη βηνινγίαο πξέπεη λα κειεηεζνχλ πξνζεθηηθά απφ ηνποκαζεηέο. Δάλ ππάξμνπλ θαη άιιεο, πξφζζεηεο νδεγίεο αζθαιείαο, πξέπεη λαθσηνηππεζνχλ θαη λα ηνπο κνηξαζηνχλ. Οι οδηγίερ αζθαλείαρ ζηα ανηίζηοισαμαθήμαηα να διδασθούν ζηην ηάξη, και αςηό να γπαθεί ζηο βιβλίο ύληρ κάθεηάξηρ/ ημήμαηορ. Δπίζεο, νη νδεγίεο αζθαιείαο λα αλαξηεζνχλ ζηνλ πίλαθααλαθνηλψζεσλ πνπ ππάξρεη ζην ζρνιηθφ εξγαζηήξην. ΢θνπφο ηνπο δελ είλαη λαηξνκάμνπλ ηνπο καζεηέο, αιιά λα ηνπο αζθήζνπλ ζηελ αλαγθαία πεηζαξρία, πνππξέπεη λα ππάξρεη ζην εξγαζηήξην είηε θαηά ηε δηάξθεηα ηεο δηδαζθαιίαο είηε,ηδηαίηεξα, θαηά ηε δηεμαγσγή ησλ πεηξακάησλ. Καη αο κελ μερλάκε: Δπικίνδςνη καηάζηαζη + Ανθπώπινα λάθη = Αηύσημα ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 7
  8. 8. 7 Η έννοια ηος πίζκος και η εκπαίδεςζη πποζυπικού Γηα λα επηηεπρζεί έλα ηθαλνπνηεηηθφ επίπεδν αζθαιείαο ζην ζρνιηθφεξγαζηήξην απαξαίηεηε πξνυπφζεζε είλαη ε επίγλσζε ησλ πεγψλ απμεκέλεοεπηθηλδπλφηεηαο, ε γλψζε ησλ βιαβψλ πνπ κπνξεί λα πξνθιεζνχλ θαη ε ελεκέξσζεγηα ηα κέηξα πξφιεςεο πνπ απαηηείηαη λα έρνπλ ιεθζεί θάζε θνξά, θαη λα γίλεηθαηαλνεηή ε έλλνηα ηνπ πηζαλνχ θηλδχλνπ ή ξίζθνπ (risk) – ζε αληηδηαζηνιή πξνο ηνλαμηνθξαηηθφ θίλδπλν (danger), δειαδή λα ζπκβεί αηχρεκα κε πηζαλφηεηα 100%. [΢ηνζρνιηθφ εξγαζηήξην πθίζηαληαη πνιχ κηθξφηεξνη πηζαλνί θίλδπλνη απφ απηνχο πνπκπνξνχλ λα καο ζπκβνχλ φηαλ πεξπαηάκε ζην δξφκν, νδεγνχκε ην πνδήιαην,ρξεζηκνπνηνχκε ην αζαλζέξ ή ηηο ειεθηξηθέο ζπζθεπέο, ηα καραίξηα θαη ηααπνξξππαληηθά ζην ζπίηη καο, ρνξεχνπκε ζηε ληίζθν, παξαθνινπζνχκε έλαλπνδνζθαηξηθφ αγψλα, εηζπλένπκε ηα θαπζαέξηα ησλ απηνθηλήησλ θηι.] Δπίζεο,αλαγθαίεο πξνυπνζέζεηο είλαη ε γλψζε αληηκεηψπηζεο κηαο επηθίλδπλεο θαηάζηαζεο(ππξθαγηάο, ζεηζκνχ) θαη ε γλψζε πξψησλ βνεζεηψλ ζε πεξίπησζε ηξαπκαηηζκνχ. Γηα ηνπο ιφγνπο απηνχο απαξαίηεηε είλαη ε επηκφξθσζε ησλεκπιεθφκελσλ εθπαηδεπηηθψλ ζηνλ ηνκέα ηεο αζθάιεηαο, ηεο πγηεηλήο θαη ηνππηζαλνχ θηλδχλνπ θαη ε ζπλαθφινπζε εθπαίδεπζε ησλ καζεηψλ [πνπ πξνβιέπεηαηαπφ ηελ πθηζηάκελε λνκνζεζία, ιφγνπ ράξε, απφ ην ΠΓ 17/ 1996, άξζξα 1, 7 θαη12, πβι. θαη απφθαζε κε Αξηζ. Φ.353.1/324/105657/Γ1, άξζξα 26 § 21, 28 θαη 29 ]. Να ιεθζεί ππφςε φηη ν θίλδπλνο γηα αηχρεκα δελ πξνέξρεηαη απφ ηελ θαλνληθήεθηέιεζε κηαο άζθεζεο, αιιά έρεη ζρέζε κε ηελ εξγαζηεξηαθή ζπκπεξηθνξάκαζεηψλ. Οη παξάγνληεο πνπ επεξεάδνπλ απηή ηε ζπκπεξηθνξά είλαη θπξίσο:  Ζ έιιεηςε απηνζπγθέληξσζεο ησλ καζεηψλ.  Ζ έιιεηςε πεηζαξρίαο ζην εξγαζηήξην.  Ζ θπζηθή ξνπή ησλ καζεηψλ γηα αζηετζκνχο θαη πεηξάγκαηα.  Ζ ιαλζαζκέλε εθηίκεζε ηνπ βαζκνχ επηθηλδπλφηεηαο κηαο πξάμεο (ηνπο). ▲8 Δςθύνη εκπαιδεςηικών ΢ύμθυνα με ηη διεθνή ππακηική για πιθανό αηύσημα ζηοςρ μαθηηέρ καηάηην παπαμονή ηοςρ ζηο ζσολικό επγαζηήπιο ςπηπεζιακά ςπεύθςνορ καιδικαζηικά ςπόλογορ είναι ο εκπαιδεςηικόρ πος ηοςρ διδάζκει ζηο επγαζηήπιοκαι καηά πεπίπηυζη και ο ςπεύθςνορ ηος επγαζηηπίος και ο διεςθςνηήρ ηοςζσολείος.© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 8
  9. 9. Κάπνηεο ελδεηθηηθέο πεξηπηψζεηο ππεξεζηαθήο ακειείαο είλαη: Ο εθπαη-δεπηηθφο λα αθήλεη ηνπο καζεηέο ζην εξγαζηήξην ζε ψξα δηδαζθαιίαο κφλνπο ηνπορσξίο επηηήξεζε, λα παξαιείπεη λα κπήζεη ηνπο καζεηέο ζηελ ηήξεζε βαζηθψλθαλφλσλ αζθαιείαο, λα παξαιείπεη λα ειέγμεη επηθίλδπλνπο εμνπιηζκνχο ήεξγαζηεξηαθέο δηαηάμεηο πξηλ επηηξέςεη ηε ρξήζε ηνπο απφ ηνπο καζεηέο, λαπαξαιείπεη λα επηβάιεη ηελ ηήξεζε ησλ βαζηθψλ θαλφλσλ αζθαιείαο, είηε, επίζεο, ηνεξγαζηήξην λα κελ έρεη ηηο απαξαίηεηεο ζπζθεπέο αζθαιείαο, πξνζηαζίαο θαηπγηεηλήο, λα κελ έρεη εηδηθά ληνπιάπηα γηα ηελ αζθαιή απνζήθεπζε επηθίλδπλσλ γηαηελ πγεία ησλ καζεηψλ πιηθψλ, ή, πάιη, νη καζεηέο λα εξγάδνληαη ζην εξγαζηήξην ζεψξεο εθηφο θαλνληθήο ιεηηνπξγίαο ηνπ ζρνιείνπ θαη ρσξίο ηελ επνπηεία ηνπ αξκφδηνπεθπαηδεπηηθνχ θ.ά. [Φαίλεηαη λα κελ ππάξρεη (;) λνκνζεηεκέλν θάηη ζρεηηθφ κε ηαθαζήθνληα θαη ηηο ππνρξεψζεηο ησλ εθπαηδεπηηθψλ γηα ηελ αζθάιεηα θαη πγηεηλή ζηαζρνιηθά εξγαζηήξηα θπζηθψλ επηζηεκψλ, πιελ ησλ φζσλ αλαθέξνληαη ζην λφκν1566/1985, άξζξν 10, ζηελ απφθαζε κε Αξηζ. Φ.353.1/324/105657/Γ1, άξζξα 26 §21, 28, 29 θαη 34 θαη ζηελ ππνπξγηθή απφθαζε Γ2/6098/13-11-01/Γ΢ΓΔ/ΤΠΔΠΘ θαηαθνξνχλ κφλν ηα ζρνιηθά εξγαζηήξηα ησλ ΢ΔΚ. ] ▲9 Βαζικέρ οδηγίερ αζθαλείαρ Ζ πξνεηνηκαζία ησλ καζεηψλ ζηελ εθαξκνγή ζηνηρεησδψλ κέηξσλ αζθαιείαοπξηλ κπνπλ ζην εξγαζηήξην, ε χπαξμε εμνπιηζκνχ αζθαιείαο θαη έλαο ζαθήοθαλνληζκφο εξγαζηεξίνπ (πνπ κπνξεί λα γίλεη ζε ζπλεξγαζία κε ηνπο καζεηέο)βνεζνχλ ζηελ πξφιεςε πηζαλψλ θηλδχλσλ. Πνιινί θίλδπλνη κπνξνχλ λααπνθεπρζνχλ, αλ ιεπηνκεξψο ελεκεξσζνχλ νη καζεηέο ζηε ρξήζε νξγάλσλ θαηζπζθεπψλ (ιφγνπ ράξε γηα ην κηθξνζθφπην, ην ηξνθνδνηηθφ ηάζεο ή γηα ηηο ρεκηθέονπζίεο θηι.) ζηελ ηάμε θαη πξηλ θαζίζνπλ ζηνλ πάγθν εξγαζίαο. Μηα ζεηξά ησλ βαζηθψλ κέηξσλ θαη νδεγηψλ πνπ έρνπλ ζθνπφ ηελ αζθαιήνξγάλσζε θαη ιεηηνπξγία ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ θαη ηελ αζθαιή δηεμαγσγή ησλπεηξακάησλ κπνξνχλ λα αλαθέξνληαη:  ΢ηε ζπκπεξηθνξά ησλ καζεηψλ ζην εξγαζηήξην.  ΢ην ρεηξηζκφ ησλ γπάιηλσλ νξγάλσλ θαη ζπζθεπψλ.  ΢ηε ρξήζε ησλ ρεκηθψλ νπζηψλ.  ΢ην ρεηξηζκφ ησλ πεγψλ ζεξκφηεηαο θαη ηελ αληηκεηψπηζε ππξθαγηάο.  ΢ηε ρξήζε ηνπ εμνπιηζκνχ αζθαιείαο (απφ ηνλ θαζεγεηή θαη απφ ηνπο καζεηέο).  ΢ηελ αζθάιεηα θαη ζηελ πγηεηλή ηνπ ρψξνπ.© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 9
  10. 10. ▲10 Γενικοί κανόνερ για ηη ζςμπεπιθοπά ζηο επγαζηήπιο Μεξηθέο απφ ηηο βαζηθέο αξρέο πνπ πξέπεη λα ηεξνχληαη νπσζδήπνηε ζηνεξγαζηήξην είλαη νη εμήο:  Οη καζεηέο πξηλ κπνπλ ζην εξγαζηήξην πξέπεη λα ελεκεξσζνχλ απφ ηνλ δηδάζθνληα ζρεηηθά κε ηε ρξήζε ηνπ ρψξνπ θαη ηνπο θαλφλεο αζθαιείαο.  Οη καζεηέο πξέπεη λα ελεκεξσζνχλ θαη λα γλσξίδνπλ ηηο ζέζεηο ησλ εγθαηαζηάζεσλ αζθαιείαο, ιφγνπ ράξε ηηο νη εμφδνπο θηλδχλνπ, ηηο ζέζεηο θαη ην ρεηξηζκφ ηνπ εμνπιηζκνχ αζθαιείαο φπσο είλαη ε ζπζθεπή πιχζεο καηηψλ (νθζαικφινπηξν), νη ππξνζβεζηήξεο ή ην θνξεηφ θαξκαθείν θηι.  Θα πξέπεη λα απνθεχγνληαη νη άζθνπεο κεηαθηλήζεηο ησλ καζεηψλ κέζα ζην εξγαζηήξην (ζε απηφ πξψηηζηα βνεζά ν εξγνλνκηθφο ζρεδηαζκφο ηνπ ρψξνπ).  ΢ηνπο πάγθνπο εξγαζίαο πξέπεη λα ππάξρνπλ κφλν ηα απαξαίηεηα γηα ηελ αληίζηνηρε εξγαζηεξηαθή άζθεζε φξγαλα, πιηθά, ρεκηθέο νπζίεο θαη βηβιία. Θα πξέπεη λα απνθεχγνληαη μέλα αληηθείκελα πξνο ην πείξακα θαη θπξίσο ηα ηξφθηκα θαη ηα πνηά (αλαςπθηηθά).  Πξηλ απφ ηελ εθηέιεζε ησλ πεηξακάησλ ζα πξέπεη λα ειέγρεηαη απφ ηνλ ππεχζπλν θαζεγεηή ε ζπλαξκνιφγεζε ησλ πεηξακαηηθψλ δηαηάμεσλ.  Πξέπεη λα ελεκεξψλεηαη ακέζσο ν ππεχζπλνο θαζεγεηήο ζε πεξίπησζε αηπρήκαηνο ή ηξαπκαηηζκνχ. Δπίζεο, γηα θάζε ηπρφλ δεκηά πνπ ζα ζπκβεί. Δπηβάιιεηαη ε παξνρή Πξψησλ Βνεζεηψλ θαη ηαηξηθή πεξίζαιςε ακέζσο κεηά απφ νπνηνδήπνηε αηχρεκα κε ρεκηθά αληηδξαζηήξηα.  Απαγνξεχεηαη ε κεηαθίλεζε νξγάλσλ, ζπζθεπψλ, ρεκηθψλ νπζηψλ θηι. έμσ απφ ην εξγαζηήξην θαη ε ρξήζε νξγάλσλ γηα πεηξακαηηζκνχο εθηφο ησλ νδεγηψλ ηνπ Δξγαζηεξηαθνχ Οδεγνχ ηνπ αληίζηνηρνπ καζήκαηνο ή ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ηεο ηάμεο.  Σα ζεξκά γπάιηλα ζθεχε πξνθαινχλ επψδπλα εγθαχκαηα. Σα πηάλνπκε θνξψληαο αληηζεξκηθφ βακβαθεξφ γάληη. (Αλ δελ είκαζηε βέβαηνη θαηά πφζν έλα γπάιηλν ζθεχνο είλαη ζεξκφ ή ςπρξφ, αληηκεησπίδεηαη πάληα ζαλ ζεξκφ.) ▲11 Γενικέρ οδηγίερ σειπιζμού γςάλινυν οπγάνυν και ζςζκεςών Ζ ρξήζε ησλ γπάιηλσλ νξγάλσλ θαη ζπζθεπψλ πξέπεη λα γίλεηαη κε πξνζνρή.Ηδηαίηεξα ζηα πεηξάκαηα ρεκείαο θαη βηνινγίαο ν ρεηξηζκφο ηνπο ζρεηίδεηαη κε ζέκαηα© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 10
  11. 11. αζθαιείαο, κηα θαη κε ηελ πηζαλή ζξαχζε ηνπο ππάξρεη θίλδπλνο ηξαπκαηηζκνχ ηφζναπφ ηα ζπαζκέλα ηκήκαηα φζν θαη απφ ηηο πεξηερφκελεο ρεκηθέο νπζίεο θαη ηαβηνινγηθά παξαζθεπάζκαηα, αληίζηνηρα. Έηζη πξέπεη:  Να εμεηάδνληαη πάληα ηα γπάιηλα είδε πξηλ απφ θάζε ρξήζε θαη λα κε ρξεζηκνπνηνχληαη, εάλ έρνπλ ξσγκέο ή ραξαγέο. Παξφκνηεο αλσκαιίεο εμαζζελίδνπλ ην γπαιί θαη ην θαζηζηνχλ επηθίλδπλν γηα ζξαχζε.  Να κελ πηέδνληαη βίαηα ηα πψκαηα θαη νη ειαζηηθνί ζσιήλεο ζηα ηνηρψκαηα ησλ γπάιηλσλ ζσιήλσλ. Να ρξεζηκνπνηείηαη ιηπαληηθφ ή ειαθξά ζέξκαλζε, αλάινγα κε ηελ πεξίπησζε, θαη λα επηιέγεηαη ην ζσζηφ κέγεζνο πψκαηνο.  Να πιέλνληαη θαιά ην γπάιηλα αληηθείκελα κεηά ηε ρξήζε ηνπο, γηα λα απνθεχγνληαη ζθιεξά θαη ζηεγλά ππνιείκκαηα ή ηδήκαηα.  Σα γπάιηλα φξγαλα κε κεγάιν κήθνο, φπσο είλαη ηα ζηθψληα θαη νη πξνρνΐδεο λα κεηαθέξνληαη ζε θαηαθφξπθε ζέζε.  Ζ πξνζαξκνγή γπάιηλσλ ζσιήλσλ ή ζεξκνκέηξσλ ζε πψκα κε νπή λα γίλεηαη κε ηε ρξήζε κηαο πεηζέηαο ή θνξψληαο βακβαθεξά γάληηα θαη γπαιηά πξνζηαζίαο θαη φζν ην δπλαηφ καθξηά απφ ην ζψκα καο.  Να κελ αλαξξνθνχληαη πνηέ κε ην ζηφκα πγξά ζε ζσιήλεο ή ζε ζηθψληα.  Να απνκαθξχλνληαη ηπρφλ ζπαζκέλα γπαιηθά κε ζθνχπα θαη θαξάζη θαη πνηέ κε γπκλά ρέξηα.  Καηά ηε ζέξκαλζε κε ηε ρξήζε εξγαζηεξηαθνχ ιχρλνπ πγξαεξίνπ, λα δηαηεξείηαη θιφγα ρακειή θαη λα ρξεζηκνπνηείηαη ππξίκαρν πιέγκα γηα λα απνθεχγεηαη ε ηνπηθή ζέξκαλζε.  Σα δνρεία κε πγξά ζα πξέπεη λα ζεξκαίλνληαη αξγά θαη λα απνθεπρζνχλ ε ππεξρείιηζε θαη ην πηηζίιηζκα θαη λα ςχρνληαη αξγά. Ζ κεηάβαζε πξέπεη λα γίλεηαη ζηαδηαθά ζηηο κεηαβνιέο ζεξκνθξαζίαο γηα λα κε ξαγίζεη ή ζπάζεη ην γπαιί. ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 11
  12. 12. Πίνακαρ 1: Κίνδςνοι ζηο επγαζηήπιο1. Νεξφ πάλσ ζε γπαιηζκέλν πάησκα, γιηζηξάεη. Γνρεία πνπ δε ρξεζηκνπνηνχληαη δελ πξέπεη λα2. Φειέο ζπζθεπέο ζηελ άθξε ηνπ πάγθνπ, φπσο είλαη ην βξίζθνληαη επάλσ ζηoλ πάγθν εξγαζίαο.πνηήξη δέζεο επάλσ ζηνλ ηξίπνδα κε έλα καθξχ ζηθψλην 9. Έλα κεηαιιηθφ θαηζαβίδη (φρη δνθηκαζηηθφ ηάζεο)πνπ πξνεμέρεη. ρξεζηκνπνηείηαη ζε πξίδα. Κίλδπλνο ειεθηξνπιεμίαο.3. Έλαο καζεηήο βάδεη απφ απξνζεμία ην ρέξη ηνπ ζην 10. Βαξηά κεηαιιηθά αληηθείκελα θξέκνληαη απφ ιεπηφδεζηφ κεηαιιηθφ ηξίπνδα ζέξκαλζεο. Κίλδπλνο ζπάγθν ή απφ ζχξκα (ζηo πείξακα κε ηηο ηξνραιίεο) κεεγθαχκαηνο! θίλδπλν λα πέζνπλ θαη λα πξνμελήζνπλ δεκηά ή4. Έλαο δνθηκαζηηθφο ζσιήλαο πνπ ζεξκαίλεηαη, είλαη αηχρεκα.ζηξακκέλνο πξνο ηέηνηα θαηεχζπλζε, ψζηε ην βξαζηφ 11. Μαθξηά καιιηά θαη θαξδηά ξνχρα θνληά ζηε θιφγα ηνππγξφ κπνξεί λα πεηαρηεί ζηε καζήηξηα. ιχρλνπ πγξαεξίνπ, κπνξεί λα ηζνπξνπθιηζηνχλ.5. Έλαο δνθηκαζηηθφο ζσιήλαο έρεη ζεξκαλζεί, ελψ 12. Υεκηθέο νπζίεο ζε κπνπθάιηα πνπ πξηλ πεξηείραλπεξηέρεη κηα δπζαλάινγε κεγάιε πνζφηεηα πγξνχ ψζηε αλαςπθηηθά θαη πνπ έρνπλ αθφκα ηηο εηηθέηεο ηνπο κπνξείην θαπηφ πγξφ λα μερεηιίδεη. λα εθιεθζνχλ ζαλ ηέηνηα.6. Μπνπθάιηα κε εχθιεθηα θαη θαπζηηθά πγξά, ιφγνπ ράξε 13. Τγξά πνπ ρχλνληαη επάλσ απφ ην χςνο ησλ καηηψλαηζέξαο ή πδξνρισξηθφ νμχ, βξίζθνληαη ζην πάησκα, κε (εδψ κέζα ζε κηα πξνρνΐδα).θίλδπλν θάπνηνο λα γιηζηξήζεη ζηα ρπκέλα λεξά θαη λα 14. Οη έμνδνη ηνπ εξγαζηεξίνπ έρνπλ κπξνζηά ηνποαλαπνδνγπξίζεη ηα κπνπθάιηα. εκπφδηα.7. Οξζνζηάηεο πνπ ζα αλαπνδνγπξίζεη κφιηο 15. Οη καζεηέο βξίζθνληαη πνιχ θνληά ζηo ζεκείν φπνπρξεζηκνπνηεζεί, επεηδή είλαη ζπλαξκνινγεκέλνο κε γίλεηαη ε επίδεημε πεηξακάησλ απφ ηνλ θαζεγεηή.ιαλζαζκέλν ηξφπν. 16. Μαζεηήο πεηάεη ραξηάθη κε απηνζρέδηα ζθεληφλα.8. Λαζηηρέληνη ζσιήλεο πνπ βξίζθνληαη αλάκεζα ζε 17. Μαζεηήο κεηαθέξεη κεγάιν θνξηίν, ην νπνίν ηνπκπνπθάιηα θαη ζε άιιεο ζπζθεπέο κπνξνχλ εχθνια λα εκπνδίδεη ηελ νξαηφηεηα θαζψο πεξπαηάεη.πξνθαιέζνπλ ηελ πηψζε ησλ δηάθνξσλ αληηθεηκέλσλ απφ 18. Οη θαλνληζκνί αζθαιείαο βξίζθνληαη ζε κέξνο πoπ δεληνλ εξγαζηεξηαθφ πάγθν. Ζ αθαηαζηαζία ζηνπο πάγθνπο κπνξνχλ λα δηαβαζηνχλ κε επθνιία απφ ηνπο καζεηέο.κπνξεί λα γίλεη αθνξκή γηα πνιιά αηπρήκαηα. ▲ © 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 12
  13. 13. 12 Γενικέρ οδηγίερ για ηη σπήζη σημικών οςζιών Γηα ηελ απνζήθεπζε θαη ην ρεηξηζκφ ησλ δνρείσλ πνπ πεξηέρνπλ ρεκηθέο νπζίεοθαη παξαζθεπάζκαηα θαζψο θαη γηα ην ρεηξηζκφ ησλ νπζηψλ, πξέπεη λα ηεξνχληαηθαλφλεο αζθαιείαο, πάληα ππφ ηελ επίβιεςε ηνπ ππεπζχλνπ ηνπ εξγαζηεξίνπ. Έηζη,θαηά ηελ απνζήθεπζε θαη ην ρεηξηζκφ ησλ ρεκηθψλ νπζηψλ:  Σα δνρεία κε ηα ρεκηθά λα θπιάγνληαη ζε μεξφ, θαιά αεξηδφκελν ρψξν – αθφκε θαη απφ θαιά θιεηζκέλα δνρεία αλαδχνληαη αηκνί πνπ κπνξεί λα είλαη ηνμηθνί ή δηαβξσηηθνί. Δπίζεο, λα απνθεχγεηαη ε ρξήζε θσηηάο θνληά ζηνπο ρψξνπο απνζήθεπζήο .  Να επηζεσξνχληαη ζπρλά ηα απνζεθεπκέλα ρεκηθά θαη λα απνκαθξχλνληαη ηα αιινησκέλα είδε.  Οη ρεκηθέο νπζίεο λα αζθαιίδνληαη θαη νη καζεηέο λα κελ έρνπλ (άκεζε) πξφζβαζε ζε απηέο.  Γηα κείσζε θηλδχλνπ θαη γηα λα είλαη επθνιφβξεηεο ηα δνρεία κε ηηο ρεκηθέο νπζίεο λα ηαμηλνκνχληαη ζε νκάδεο νκνεηδψλ αληηδξαζηεξίσλ. Οη βαξηέο γπάιηλεο θηάιεο πνπ πεξηέρνπλ ηζρπξά νμέα ή άιια νμεηδσηηθά, λα ηνπνζεηνχληαη ζηα ρακειά ξάθηα ησλ θαηάιιεισλ νξγαλνζεθψλ (μχιηλσλ θνξηακψλ).  Να αλαδεηείηαη πάληα ε εηηθέηα πξηλ ην άλνηγκα ηεο ζπζθεπαζίαο θαη λα ιακβάλνληαη ππφςε νη ζεκάλζεηο θηλδχλσλ, πεξηιακβαλνκέλσλ θαη ησλ πηζαλψλ αληηδξάζεσλ κεηαμχ ησλ νπζηψλ. Σν άλνηγκα ηνπ δνρείνπ λα γίλεηαη πξνζεθηηθά ζε θαιά αεξηδφκελν πεξηβάιινλ θαη λα ρξεζηκνπνηνχληαη πξνζηαηεπηηθά ελδχκαηα θαη εμνπιηζκφο θαη λα επηβεβαηψλεηαη εάλ πξάγκαηη πεξηέρεηαη ε νπζία πνπ αλαγξάθεηαη θαη πξφθεηηαη λα ρξεζηκνπνηεζεί. Γνρείν πνπ δελ έρεη εηηθέηα δε ρξεζηκνπνηείηαη θαη θαηαζηξέθεηαη.  Να ρξεζηκνπνηείηαη θαηά ηελ εμαγσγή θαη ρξήζε ησλ νπζηψλ ε θαηάιιειε κέζνδνο γηα λα ειαρηζηνπνηείηαη ν θίλδπλνο εηζπλνήο ή επαθήο ηνπο κε ην δέξκα, ηα κάηηα ή ηα ξνχρα. Μεηά ηε ρξήζε ην δνρείν ή ε θηάιε λα μαλαθιείλεηαη θαιά.  Να απνθεχγεηαη ε κεηαθνξά ησλ επηθίλδπλσλ ρεκηθψλ νπζηψλ (ππθλά νμέα, βάζεηο θηι.) απφ ηνπο καζεηέο. Καιφ είλαη ν εθπαηδεπηηθφο λα πξνεηνηκάδεη ηα είδε θαη ηηο πνζφηεηεο πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζηνπο εξγαζηεξηαθνχο πάγθνπο.© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 13
  14. 14.  Ο ρεηξηζκφο ησλ ρπκέλσλ πγξψλ λα γίλεηαη κε ηηο απαξαίηεηεο πξνθπιάμεηο θαη κεζφδνπο αληίζηνηρεο ησλ πηζαλψλ θηλδχλσλ.  ΢ε θακία πεξίπησζε δε ζα πξέπεη λα αλακηγλχνληαη άγλσζηεο νπζίεο, επεηδή ππάξρεη θίλδπλνο λα παξαρζνχλ επηθίλδπλα αέξηα ή λα πξνθχςεη βίαηε αληίδξαζε. ▲  Δεο έλα βηληενθιίπ ζρεηηθό κε ηνπο θηλδύλνπο θαη ηελ αζθάιεηα ζην ζρνιηθό εξγαζηήξην θ.ε. Πίνακαρ 2: ΢ύμβολα πποειδοποίηζηρ επικίνδςνυν ανηιδπαζηηπίυν και απαπαίηηηερ πποθςλάξειρ  Ζ κεηάγγηζε κηθξψλ πνζνηήησλ ρεκηθψλ νπζηψλ απφ έλα δνρείν ζε άιιν λα γίλεηαη κε ηε ρξήζε ηεο εηδηθήο ζπάηνπιαο γηα ηα ζηεξεά θαη ηνπ ζηθσλίνπ γηα ηα πγξά, φζν ην δπλαηφλ πην καθξηά απφ ηα κάηηα θαη ην ζψκα.  Σν άγγηγκα θαη ε κεηαθνξά ρεκηθψλ νπζηψλ κε γπκλά ρέξηα πξέπεη λα απνθεχγεηαη. ΢ε πεξίπησζε πνπ θάπνηα ρεκηθή νπζία έξζεη ζε επαθή κε ην δέξκα λα γίλεηαη ακέζσο πιχζε κε άθζνλν λεξφ θαη λα ελεκεξψλεηαη ν ππεχζπλνο εθπαηδεπηηθφο. Να απνθεχγεηαη ε επαθή ησλ ρεξηψλ κε ην ζηφκα θαη ηα κάηηα.  Μηα ρεκηθή νπζία πνηέ δε λα δνθηκάδεηαη κε ην ζηφκα νχηε κπξίδεηαη απ επζείαο νχηε έκκεζα, εθηφο αλ ππάξρνπλ ζπγθεθξηκέλεο νδεγίεο απφ ηνλ ππεχζπλν εθπαηδεπηηθφ. ▲ ΢ηε ζπζθεπαζία ησλ ρεκηθψλ νπζηψλ θαη αληηδξαζηεξίσλ πξέπεη λαππάξρνπλ ηα ζχκβνια θαη νη ελδείμεηο ηππνπνηεκέλσλ θξάζεσλ θηλδχλνπ R (R =risk) θαη ηππνπνηεκέλσλ θξάζεσλ αζθαιείαο S (S = safety). Οη θξάζεηο έρνπλεπηιεγεί έηζη, ψζηε λα θαιχπηνπλ ην ζχλνιν ησλ βαζηθψλ επηπηψζεσλ ελφοπξντφληνο θαη δίλνπλ νδεγίεο πξνθχιαμεο θαηά ηε ρξήζε ηεο νπζίαο, ηηο επηπηψζεηοπνπ απνξξένπλ απφ απηνχο ηνπο θηλδχλνπο ελεκεξψλνληαο ηνπο ρξήζηεο γηα ηηοπξνθπιάμεηο θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ ρεηξηζκνχ ή ηεο απνζήθεπζεο θαη ηεο ζηάζεο πνππξέπεη λα ηεξήζνπλ ζε πεξίπησζε αηπρήκαηνο. Γηα παξάδεηγκα:- R5: Θέξκαλζε κπνξεί λα πξνθαιέζεη έθξεμε.© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 14
  15. 15. - R10:Δχθιεθην.- R14: Αληηδξά βίαηα κε ην λεξφ.- R14/15:Αληηδξά βίαηα κε ην λεξφ ειεπζεξψλνληαο πνιχ εχθιεθηα αέξηα.- S1: Φπιάζζεηαη θιεηδσκέλν.- S16: Μαθξηά απφ πεγέο αλάθιεμεο – Απαγνξεχεηαη ην θάπληζκα.- S37/39: Φνξάηε θαηάιιεια γάληηα θαη ζπζθεπή πξνζηαζίαο καηηψλ /πξνζψπνπ. Πίνακαρ 3: Δπικίνδςνερ ιδιόηηηερ σημικών οςζιών Δπικίνδςνη ιδιόηηηα α/α Υημική οςζία Σνμηθή Δχθιεθηε Καπζηηθή 1 Θεηηθφ νμχ (βηηξηφιη) + - + 2 Νηηξηθφ νμχ (αθνπαθφξηε) + - + 3 Τδξνρισξηθφ νμχ + - + 4 Ομηθφ νμχ + - + 5 Αλζξαθηθφ νμχ + - + 6 Καπζηηθφ θάιην (θαπζηηθή πνηάζα) + - + 7 Καπζηηθφ λάηξην (θαπζηηθή ζφδα) + - + 8 Πνιηφο αζβέζηε - - + 9 Αηζέξαο - + - 10 Βελδίλε + + + 11 Βελδφιην, ηνινπφιην, μπιφιην + + + 12 Αηζαλφιε (νηλφπλεπκα) + + + 13 Σξηρισξναηζπιέλην + - + 14 Σεηξαρισξάλζξαθαο + - - 15 Μφιπβδνο + - - 16 Υξψκαηα κε κφιπβδν θαη αξζεληθφ + + + 17 Κπαληνχρν λάηξην (δειεηήξην) + - -13 Γενικέρ οδηγίερ για ηο σειπιζμό ηυν πηγών θεπμόηηηαρ Ζ πην ζπλεζηζκέλε πεγή ζεξκφηεηαο ζην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θπζηθψλεπηζηεκψλ είλαη ν εξγαζηεξηαθφο ιχρλνο πγξαεξίνπ (γθαδάθη), πνπ ηαπηφρξνλα© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 15
  16. 16. απνηειεί πεξηβάιινλ πνπ κπνξεί λα πξνθαιέζεη αηπρήκαηα (ππξθαγηά ή εγθαχκαηα).Ο εξγαζηεξηαθφο ιχρλνο πγξαεξίνπ κπνξεί λα αληηθαηαζηαζεί κε ην ιχρλννηλνπλεχκαηνο. Γηα ηνλ αζθαιή ρεηξηζκφ ηνπ ιχρλνπ πγξαεξίνπ πξέπεη λα ιακβάλνληαηπξνιεπηηθά κέηξα, φπσο είλαη ηα παξαθάησ:  Οη καζεηέο ζα πξέπεη λα δηδαρζνχλ θαη εμαζθεζνχλ ζηε ρξήζε ηνπ,  Ο ιχρλνο δελ πξέπεη λα αθήλεηαη αλακκέλνο φηαλ δε ρξεηάδεηαη θαη πξέπεη λα ζβήλεηαη κεηά ηε ρξήζε ηνπ.  Όηαλ ζεξκαίλεηαη κηα νπζία ζε δνθηκαζηηθφ ζσιήλα, ν ιχρλνο ζα πξέπεη λα ζεξκαίλεη νκνηφκνξθα φιν ην κήθνο ηνπ ζσιήλα θαη φρη ηνπηθά. Θα πξέπεη λα ιακβάλεηαη ηδηαίηεξε κέξηκλα, ψζηε ν ζεξκαηλφκελνο απφ ην ιχρλν ζσιήλαο λα κελ είλαη ζηξακκέλνο πξνο ην πξφζσπν ησλ πεηξακαηηδφκελσλ. Οη αηκνί κπνξεί λα βιάςνπλ ηα κάηηα ή ην αλαπλεπζηηθφ ζχζηεκα.  Σα εχθιεθηα πιηθά θαη ηα πηεηηθά πγξά πξέπεη λα απνκαθξχλνληαη απφ ηνλ αλακκέλν ιχρλν.  Ο ειαζηηθφο δαθηχιηνο επαθήο ηνπ ζηειέρνπο ηνπ ιχρλνπ κε ηε θηάιε πξέπεη λα δηαηεξεί ηελ ειαζηηθφηεηά ηνπ. Απηφ επηηπγράλεηαη αιείθνληαο ην ζηέιερνο κε βαδειίλε ή ιάδη. Αλ παξνπζηάζεη ξαγίζκαηα, ρξεηάδεηαη αληηθαηάζηαζε.  Ζ απνζήθεπζε ησλ αληαιιαθηηθψλ θηαιψλ πγξαεξίνπ λα γίλεηαη ζε δξνζεξφ κέξνο, λα απνθεχγεηαη ε άκεζε έθζεζή ηνπο ζηελ ειηαθή αθηηλνβνιία θαη ε γεηηλίαζή ηνπο κε πεγέο ζεξκφηεηαο.  Να απνθεχγεηαη ε πξφσξε αιιαγή θηάιεο. Ζ αιιαγή θηάιεο πξέπεη λα γίλεηαη πάληνηε θνληά ζε αλνηθηφ παξάζπξν θαη καθξηά απφ εζηίεο ζέξκαλζεο θαη ηνπο καζεηέο.  Σν άλακκα ηνπ ιχρλνπ γίλεηαη πξψηα κε άλακκα ηνπ ζπίξηνπ ή ηνπ αλαπηήξα θαη έπεηαη ην άλνηγκα ηεο ζηξφθηγγαο ηξνθνδνζίαο ηνπ θαπζίκνπ. Ζ αληίζηξνθε ζεηξά εγθπκνλεί πνιιαπινχο θηλδχλνπο!  Τπάξρνπζα δηαξξνή δηαπηζηψλεηαη απφ ηε ραξαθηεξηζηηθή νζκή, ηνλ ήρν ηεο απψιεηαο θαη ηε ρακειή ζεξκνθξαζία ηεο θηάιεο πνπ πξνθαιείηαη απφ ηελ εθηφλσζε ηνπ θαπζίκνπ.  Πάληνηε δηαηεξνχκε ηε θιφγα ηνπ ιχρλνπ ζε ρακειφ χςνο (ήπηα ζέξκαλζε). ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 16
  17. 17. 14 Γενικέρ οδηγίερ για ηην ανηιμεηώπιζη πςπκαγιών. Πςποζβεζηήπερ Οη πην ζπλεζηζκέλεο αηηίεο ππξθαγηάο ζην ζρνιηθφ εξγαζηήξην νθείινληαη ζε: Γηαξξνή αεξίσλ. Απηαλάθιεμε απξνζηάηεπησλ εχθιεθησλ πιψλ. Βξαρπθπθιψκαηα ιφγσ ειαηησκαηηθψλ ειεθηξηθψλ ζπζθεπψλ θηι. Αλακκέλνπο ιχρλνπο πγξαεξίνπ. Γηα λα πξνθιεζεί ππξθαγηά είλαη απαξαίηεην λα ππάξρεη θαχζηκε χιε, νμπγφλνθαη ζεξκνθξαζία πςειφηεξε απφ ηε ζεξκνθξαζία αλάθιεμεο ηνπ πιηθνχ. Ζ πξφιεςεεπνκέλσο θαη θαηάζβεζε ηεο ππξθαγηάο επηηπγράλεηαη κε ηελ απνκάθξπλζε ελφοηνπιάρηζηνλ απφ ηνπο ηξεηο παξάγνληεο, δειαδή, είηε κε εμνπδεηέξσζε θαηαπνκάθξπλζε ηεο θαχζηκεο χιεο είηε κε απνκφλσζε απφ ηελ επαθή κε ην νμπγφλνείηε κε ειάηησζε ηεο ζεξκνθξαζίαο. Ζ ρξήζε ηνπ λεξνχ θαη ησλ ππξνζβεζηήξσλεπηηπγράλεη ηελ απνκάθξπλζε ηνπ νμπγφλνπ θαη ηελ ειάηησζε ηεο ζεξκνθξαζίαο. Αλ θαη ην λεξφ είλαη ην πην θνηλφ κέζν πνπ ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ θαηάζβεζεππξθαγηψλ, δελ επηηξέπεηαη ρξήζε λεξνχ φηαλ ππάξρεη ειεθηξηθφ ξεχκα.Απαγνξεχεηαη ε ρξήζε λεξνχ, επεηδή είλαη αγσγφο ηνπ ειεθηξηθνχ ξεχκαηνο θαηκπνξεί λα γίλεη αηηία πξφθιεζεο ειεθηξνπιεμίαο. Δπίζεο, ε ρξήζε ηνπ λεξνχ ίζσοδελ είλαη πάληνηε απνηειεζκαηηθή γηα ηελ αληηκεηψπηζε ππξθαγηψλ πνπ έρνπλπξνθιεζεί απφ ρεκηθέο νπζίεο. Δπηπιένλ, ππάξρνπλ πιηθά πνπ αληηδξνχλ βίαηα ήεθξήγλπληαη φηαλ έιζνπλ ζε επαθή κε ην λεξφ. Ο ςεθαζκφο κηαο ρεκηθήο νπζίαο κελεξφ, φηαλ απηή βξίζθεηαη εγθισβηζκέλε ζε πεξηνξηζκέλν ρψξν, είλαη πηζαλφ λα έρεησο απνηέιεζκα ηε δεκηνπξγία εθξεθηηθνχ κίγκαηνο αεξίσλ θαη εχθιεθησλ αηκψλ. Οηθσηηέο πγξψλ, πεξηνξηζκέλεο έθηαζεο, κπνξνχλ λα θαηαπνιεκεζνχλ κε ξίςε άκκνπή κε θάιπςε κε εηδηθή δχζθιεθηε θνπβέξηα. Οη ππξνζβεζηήξεο είλαη ζπζθεπέο πξψησλ βνεζεηψλ γηα ηελ θαηάζβεζε ησλππξθαγηψλ. Σν βάξνο ηνπο θπκαίλεηαη απφ 2 κέρξη 20 θηιά θαη πεξηέρνπλ πιηθφθαηάζβεζεο, πνπ εθηνμεχεηαη φηαλ ηεζεί ζε ιεηηνπξγία ν ππξνζβεζηήξαο. Κάζε ηχπνοππξνζβεζηήξα ιεηηνπξγεί κε ηδηαίηεξν ηξφπν, πνπ αλαγξάθεηαη ζε πηλαθίδα, ηελνπνία θέξεη εμσηεξηθά. Ζ πηλαθίδα απηή αλαθέξεη νδεγίεο ρξήζεο, ηχπνππξνζβεζηήξα, ιφγνπ ράξε, ππξνζβεζηήξαο μεξήο ζθφλεο κε βάξνο 6 θηιά θαηθαηεγνξίεο ππξθαγηψλ γηα ηηο νπνίεο είλαη θαηάιιεινο. Όινη νη ππξνζβεζηήξεοπξέπεη λα ειέγρνληαη θαη λα ζπληεξνχληαη (αλαγνκψλνληαη) ζε ηαθηά ρξνληθάδηαζηήκαηα. Δηδηθά νη ππξνζβεζηήξεο ζθφλεο ζα πξέπεη λα αλαγνκψλνληαη θάζερξφλν. Οη απαηηνχκελνη έιεγρνη αλαγξάθνληαη ζε εηδηθή πηλαθίδα, πνπ ππάξρεη ζε© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 17
  18. 18. θάζε ππξνζβεζηήξα. Ο ρεηξηζκφο ησλ ππξνζβεζηήξσλ πξέπεη λα είλαη γλσζηφο ζεφινπο φζνπο κπαίλνπλ ζην εξγαζηήξην. Οη ππξνζβεζηήξεο πξέπεη λα είλαηαλαξηεκέλνη ζε εκθαλέο θαη πξνζβάζηκν ζεκείν ηνπ εξγαζηεξίνπ, καδί κε ηηοαληίζηνηρεο εηθνλνγξαθεκέλεο νδεγίεο ρξήζεο ηνπο. Με ηελ ελεξγνπνίεζε ηεοζθαλδάιεο ηνπ ππξνζβεζηήξα, ην πεξηερφκελν εθηηλάζζεηαη κε πίεζε, επηθαιχπηεη ηεθιεγφκελε επηθάλεηα θαη ζηακαηά ηελ αληίδξαζε θαχζεο. Ζ επέκβαζε κε ηνλππξνζβεζηήξα πεξηνξίδεηαη ζε εληνπηζκέλεο κφλν αλαθιέμεηο νξγάλσλ θαηζπζθεπψλ. Ζ θσηηά ζε ζπλζήθεο ππξθαγηάο κε άθζνλε θαχζηκε χιε κεγαιψλεη θαηά 50θνξέο θάζε νθηψ ιεπηά. Έηζη, ζε πεξίπησζε ππξθαγηάο νη απαξαίηεηεο ελέξγεηεο γηαηελ θαηάζβεζή ηεο πξέπεη λα μεθηλνχλ ακέζσο θαη απαηηείηαη ε άκεζε θιήζε ηεοΠπξνζβεζηηθήο Τπεξεζίαο ( ηειέθσλν 199). Πίνακαρ 4: Πςποζβεζηήπαρ και δύζθλεκηη κοςβέπηα διάζυζηρ Αλάινγα κε ηα θαχζηκα πιηθά νη ππξθαγηέο ρσξίδνληαη ζε πέληε θαηεγνξίεο, κεηηο αληίζηνηρεο ζεκάλζεηο A, B, C, D θαη Δ . Σν είδνο ηνπ ππξνζβεζηήξα πνπ είλαηθαηάιιεινο γηα ηελ αληηκεηψπηζή ηνπο θαίλεηαη ζηνλ πίλαθα 5. ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 18
  19. 19. Πίνακαρ 5:Σύπορ πςποζβεζηήπα καηά καηηγοπία πςπκαγιάρΚαηηγοπία Σύπορπςπκαγιάρ Δίδορ καύζιμηρ ύληρ-΢ήμανζη πςποζβεζηήπα ΢ηεπεά καύζιμα (μχιν, ραξηί, πιαζηηθά, ΑΦΡΟ΢ Α ειαζηηθά, πθάζκαηα θηι.) πιελ κεηάιισλ ΞΗΡΑ ΢ΚΟΝΗ ΝΔΡΟ ΑΦΡΟ΢ Τγπά καύζιμα (βελδίλε, πεηξέιαην, ιίπε, ΞΗΡΑ ΢ΚΟΝΗ Β ιάδηα, ρξψκαηα, δηαιπηηθά, νηλφπλεπκα θηι.) CO2 ΞΗΡΑ ΢ΚΟΝΗ C Αέπια καύζιμα (πξνπάλην, βνπηάλην, CO2 κεζάλην, πδξνγφλν, πγξαέξην, αζεηηιίλε θηι.) Μέηαλλα (λάηξην, καγλήζην, θάιην, αινπκίλην ΞΗΡΑ ΢ΚΟΝΗ με D ειδική γόμυζη ζε ζθφλε θηι.) Β ΞΗΡΑ ΢ΚΟΝΗ E Όια ηα πξνεγνχκελα κε παξνπζία CO2 ηλεκηπικού πεύμαηορ Β ▲15 Γενικέρ οδηγίερ ζηη σπήζη εξοπλιζμού αζθαλείαρ ΢ηνλ εμνπιηζκφ αζθαιείαο ηνπ ζρνιηθνχ εξγαζηεξίνπ θπζηθψλ επηζηεκψλπεξηιακβάλνληαη ε εξγαζηεξηαθή πνδηά, ηα γπαιηά αζθαιείαο, νη πξνζηαηεπηηθέοπξνζσπίδεο, ηα γάληηα. Ζ εξγαζηεξηαθή πνδηά, πάληλε ή πιαζηηθή (PVC), πξνζηαηεχεη ηα ξνχρα απφηε δηάβξσζε πνπ πξνθαινχλ νη ρεκηθέο νπζίεο, φπσο, ιφγνπ ράξε, ζπκβαίλεη θαηάηελ εθηίλαμε ζηαγνληδίσλ νμέσο. Σα εξγαζηεξηαθά πξνζηαηεπηηθά γπαιηά έρνπλθαθνχο πνπ είλαη θαηαζθεπαζκέλνη απφ PVC ζπλήζσο, θαη παξέρνπλ άκεζε θαηπιεπξηθή πξνζηαζία ησλ νθζαικψλ απφ ζθφλε, ξηλίζκαηα, εθηίλαμε κηθξψλαληηθεηκέλσλ ή ζηαγνληδίσλ ρεκηθψλ νπζηψλ. Σα πξνζηαηεπηηθά γπαιηά ζα πξέπεη λαρξεζηκνπνηνχληαη πάληα απφ φινπο, καζεηέο θαη εθπαηδεπηηθνχο, φηαλ ρεηξίδνληαηγπάιηλα ζθεχε ή ρεκηθέο νπζίεο ή θιφγα.© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 19
  20. 20. Γηα πξνιεπηηθνχο ιφγνπο, ζπληζηάηαη ε ρξήζε πξνζσπίδσλ θαηπξνζηαηεπηηθψλ γαληηψλ θαη γπαιηψλ ζηα πεηξάκαηα ρεκείαο ή φηαλ ρξεζηκνπνηείηαηθιφγα. Πξνζσπίδεο απφ πεπηεζκέλν ραξηί πνπ ζπγθξαηνχληαη κε ιάζηηρν θαηθαιχπηνπλ φιν ην πξφζσπν ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηελ πξνζηαζία ηνπαλαπλεπζηηθνχ ζπζηήκαηνο απφ ζσκαηίδηα ζθφλεο, θαπλψλ θαη απφ αηκνχο.Τπάξρνπλ επίζεο πξνζσπίδεο κε εηδηθά θίιηξα πνπ παξέρνπλ πξνζηαζία απφνξγαληθά αέξηα θαη αηκνχο, αλφξγαλα αέξηα, δηνμείδην ηνπ ζείνπ, φμηλα αέξηα,ακκσλία, νμείδηα ηνπ αδψηνπ θηι. Σα εηδηθά γάληηα ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηελ πξνζηαζία ησλ δαθηχισλ, ηεοπαιάκεο θαη ηνπ θαξπνχ απφ ηνμηθέο ή επηβιαβείο νπζίεο, απφ ηε ζεξκφηεηα, είηεαπφ κηθξφβηα, κχθεηεο θαη ηνχο πνπ κπνξεί λα πξνθαιέζνπλ κνιχλζεηο θαη λνζήκαηαηνπ δέξκαηνο, αιιεξγίεο θιπ. Δίλαη απφ χθαζκα ή απφ ιάζηηρν ή είλαη ηα ιεπηάειαζηηθά γάληηα ρεηξνπξγείνπ.Σηνλ εμνπιηζκό αζθαιείαο ηνπ ζρνιηθνύ εξγαζηεξίνπ θπζηθώλ επηζηεκώλ πεξηιακβάλεηαη θαην ληπηήξαο κε ηε ζπζθεπή πιύζεο καηηώλ (νθζαικόινπηξν). Έρεη κία ή δύν παξνρέο θξύνπ λεξνύ πνπ κε ην πάηεκα θαηάιιεινπ κνρινύ (πεηαινύδαο) εθηνμεύνπλ πίδαθα λεξνύ γηα ηελ πιύζε ησλ καηηώλ ζε πεξίπησζε αηπρήκαηνο. Υπάξρνπλ θαη θνξεηά νθζαικόινπηξα.Καηά ηελ εξγαζία ζην εξγαζηήξην ζα πξέπεη λα απνθεχγνληαη νη γξαβάηεο θαη ηαθαξδηά ή θξεκαζηά ξνχρα, θαζψο θαη ηα ειεχζεξα καθξηά καιιηά, επεηδή θνληά ζηεθιφγα ηνπ ιχρλνπ πγξαεξίνπ κπνξεί εχθνια λα ηζνπξνπθιηζηνχλ. Δπίζεο, πξέπεηλα απνθεχγνληαη ηα "θξεκαζηά" θνζκήκαηα, θαζψο κπνξεί λα παξαζχξνπλ θάπνηαζπζθεπή ή λα έξζνπλ ζε επαθή κε θάπνην αληηδξαζηήξην θαη λα πξνθιεζεί αηχρεκαή αζέιεηε ρεκηθή αληίδξαζε! ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 20
  21. 21. 16 Οι κίνδςνοι από ηο ηλεκηπικό πεύμα ΢ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θπζηθψλ επηζηεκψλ ν θίλδπλνο απφ ην ειεθηξηθφξεχκα είλαη πάξα πνιχ πεξηνξηζκέλνο – κηθξφηεξνο, ίζσο, απφ φζν είλαη ζην ζπίηηκαο. Σα ζρνιηθά εξγαζηήξηα έρνπλ ειεθηξηθή εγθαηάζηαζε κε κνλσκέλνποδηαθφπηεο, θηο θαη πξίδεο ζηεξεήο θαηαζθεπήο θαη δηαθφπηε (ξειέ) δηαθπγήο, νηειεθηξηθέο ζπζθεπέο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη είλαη γεησκέλεο θαη ηα θαιψδηα είλαηκνλσκέλα θαη έρνπλ πηζηνπνίεζε θαηαζθεπήο θαη θαηαιιειφηεηαο θαηά ISO θαη CE.Πάλησο, θαιφ είλαη λα γλσξίδνπκε ηνπο θηλδχλνπο απφ ην ειεθηξηθφ ξεχκα θαζψο θαηπνηα ζεκεία πξέπεη λα πξνζέρνπκε. Ζ γλψζε θαη ε πξφιεςε είλαη νη θαιχηεξνηζχκβνπινη γηα ηελ αζθάιεηά καο. Σν ζψκα καο είλαη αγσγφο ηνπ ειεθηξηζκνχ. Γη απηφ αλ βξεζεί κεηαμχ δχνζεκείσλ ζηα νπνία επηθξαηεί ειεθηξηθή ηάζε, δειαδή ππάξρεη ξεχκα, ην απνηέιεζκαείλαη ε ειεθηξνπιεμία. Σέηνηα πεξίπησζε, ιφγνπ ράξε, έρνπκε αλ αγγίμνπκε ηνθαιψδην θάζεο ηεο ειεθηξηθήο εγθαηάζηαζεο. Σφηε ην ζψκα καο ζα βξεζεί "ππφηάζε" 220 V. Οη ζπλέπεηεο ηνπ ξεχκαηνο ζην ζψκα καο είλαη:  Πξνζβνιή ηνπ αλαπλεπζηηθνχ ζπζηήκαηνο, κε άκεζν θαξδηαθφ επεηζφδην. Δμσηεξηθά ή εζσηεξηθά εγθαχκαηα.  Πξνζβνιή ηνπ αλαπλεπζηηθνχ ζπζηήκαηνο, κε επαθφινπζν ηελ αλαζηνιή ηεο αλαπλνήο, δειαδή αζθπμία. Όιεο απηέο νη ζπλέπεηεο κπνξεί λα έρνπλ δηαθνξεηηθφ βαζκφ ζνβαξφηεηαο,ν νπνίνο εμαξηάηαη απφ ηηο ζπλζήθεο ηεο ειεθηξνπιεμίαο. Οη ζπλέπεηεο είλαηπνηθίιεο, αλάινγα κε ην είδνο ηνπ ξεχκαηνο πνπ ππάξρεη ζηνλ αγσγφ επαθήο, ηελέληαζή ηνπ, ηελ ηάζε, ηελ ηζρχ θαη ηέινο απφ ηελ ζπρλφηεηα φηαλ πξφθεηηαη γηαελαιιαζζφκελν ξεχκα. Χο πξνο ην είδνο ηνπ ξεχκαηνο, ην ζπλερέο ξεχκα (DC) είλαηιηγφηεξν επηθίλδπλν απφ ην ελαιιαζζφκελν (AC). Χο πξνο ηελ έληαζε ηνπ ξεχκαηνο,απηή εμαξηάηαη απφ ηελ ειεθηξηθή αληίζηαζε πνπ παξνπζηάδεη ην αλζξψπηλν ζψκαηε ζπγθεθξηκέλε ρξνληθή ζηηγκή. Ζ ειεθηξηθή αληίζηαζε ηνπ αλζξψπηλνπ ζψκαηνοείλαη κεηαβιεηή απφ 1000 Χ , φηαλ απηφ είλαη πγξφ, έσο 20 kΧ ή πεξηζζφηεξα, φηαλείλαη μεξφ. Σν ξεχκα αξρίδεη λα γίλεηαη επηθίλδπλν αλ μεπεξάζεη ηα 50 mA, ελψξεχκα κεγαιχηεξν απφ 100 mA πξνθαιεί ζάλαην. Οη αθφινπζεο θπζηνινγηθέοεπηδξάζεηο (Πίλαθαο 6) γηα δηάθνξεο ηηκέο έληαζεο ειεθηξηθνχ ξεχκαηνο,αλαθέξνληαη ζε ελαιιαζζφκελν ξεχκα ζπρλφηεηαο 50 Hz θαη γηα δηάξθεηαειεθηξνπιεμίαο 1 δεπηεξφιεπην:© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 21
  22. 22. Πίνακαρ 6: Φςζιολογικέρ επιδπάζειρ ηος πεύμαηορ ζηον ανθπώπινο οπγανιζμό Σιμή πεύμαηορ Φςζιολογικέρ επιδπάζειρ 0,01 - 1 mA: Απιή αίζζεζε, ειαθξά κπτθή ζχζπαζε δαθηχισλ. 1 - 5 mA: Κινληζκφο ησλ λεχξσλ, πφλνο, φξην αλνρήο. < 25 mA 5 - 15 mA: Μπτθέο ζπζηνιέο, κφιηο γίλεηαη δπλαηή ε απειεπζέξσζε απφ ηνλ αγσγφ. 15 – 25 mA: Σν ζχκα αδπλαηεί λα απαγθηζηξσζεί κφλν ηνπ, φξην θηλδχλνπ. 25 - 60 mA ΢χζπαζε αλαπλεπζηηθψλ κπψλ, θαξδηαθέο αλσκαιίεο, απψιεηα ησλ αηζζήζεσλ, εγθαχκαηα ηξίηνπ βαζκνχ.60 mA - 3 A Καξδηαθή παχζε θαη θνηιηαθή καξκαξπγή. >3 A Παξάιπζε αλαπλεπζηηθνχ θέληξνπ θαη ζπαζκνί. Χο πξνο ηελ ηάζε, ζηηο πςειέο ηάζεηο κπνξεί λα πξνθιεζεί ειεθηξνπιεμία θαηρσξίο επαθή (κπνξεί λα μεζπάζεη ειεθηξηθή εθθέλσζε αλάκεζα ζην ζεκείνεγθαηάζηαζεο θαη ζην ζψκα καο). Δμάιινπ ε πςειή ηάζε έρεη ηελ ηδηφηεηα λα"απσζεί" ην αλζξψπηλν ζψκα, πνπ θαηά ηε ζηηγκή ηεο ειεθηξνπιεμίαο εθηηλάδεηαη,ελψ ε ρακειή ηάζε ζπζπά ηα λεχξα, κε απνηέιεζκα λα κελ κπνξεί λααπαγθηζηξσζεί ην ζψκα απφ ην ζεκείν επαθήο πνπ βξίζθεηαη ζε ηάζε. Γεληθά,θάησ απφ θαηάιιειεο πξνυπνζέζεηο, ηάζε κεγαιχηεξε απφ 50 V γίλεηαη επηθίλδπλε,αλ θαη έρνπλ αλαθεξζεί πεξηπηψζεηο ειεθηξνπιεμίαο θαη γηα ηάζε 12 V. Ζ ηάζε ησλ220 V ηνπ δηθηχνπ ηεο ΓΔΖ είλαη πάληνηε απφ επηθίλδπλε έσο ζαλαηεθφξα. Χο πξνο ηελ ηζρχ, φζν κεγαιχηεξε είλαη απηή ηφζν ην ξεχκα γίλεηαηπεξηζζφηεξν επηθίλδπλν. Χο πξνο ηελ ζπρλφηεηα ηνπ ελαιιαζζφκελνπ ξεχκαηνο,φζν κεγαιχηεξε είλαη απηή ηφζν πην αθίλδπλν είλαη ην ξεχκα. ΢ε πεξίπησζε ειεθηξνπιεμίαο πξέπεη λα δηαθφςνπκε ην ξεχκα θαηεβάδνληαοην γεληθφ δηαθφπηε, λα θάλνπκε ηερλεηή αλαπλνή ζην ζχκα θαη λα θαιέζνπκε ηνγηαηξφ. Πξνζνρή, δελ πξέπεη λα αγγίμνπκε ην ζχκα, πξηλ δηα θφςνπκε ην ξεχκα, γηαηίζα πάζνπκε θαη εκείο ειεθηξνπιεμία! ▲17 ΢ύμβολα και αζθάλεια- Πινακίδερ ζήμανζηρ Σα ζχκβνια ή εηθνλνζχκβνια αζθαιείαο πεξηγξάθνπλ κηα θαηάζηαζε ή κηαζπκπεξηθνξά πνπ αλαθέξεηαη ζε κηα ζπγθεθξηκέλε δξαζηεξηφηεηα. Τπελζπκίδνπλ ηηπξέπεη λα θάλνπκε θαη ηη δελ πξέπεη λα θάλνπκε ή δίλνπλ νδεγίεο γηα ηελ αζθάιεηά© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 22
  23. 23. καο, φηαλ εξγαδφκαζηε ζην εξγαζηήξην. Μαο πξνεηδνπνηνχλ επίζεο φηη ππάξρεηθίλδπλνο αηπρήκαηνο θαη πηζαλνχ ηξαπκαηηζκνχ, εθηζηψληαο καο ηελ πξνζνρή. Πξηλνη καζεηέο κπνπλ ζην εξγαζηήξην πξέπεη ζηνηρεησδψο λα αλαγλσξίδνπλ θάπνηαζχκβνια αζθαιείαο. Oη πηλαθίδεο ζήκαλζεο (κε ηα αληίζηνηρα εηθνλνζχκβνια πνπ θέξνπλ)δηαθξίλνληαη ζπλήζσο ζε: Απαγνξεπηηθέο Πξνεηδνπνηεηηθέο Τπνρξέσζεο Γηάζσζεο ή βνήζεηαο Ππξνζβεζηηθνχ εμνπιηζκνχ Κάζε θαηεγνξία πηλαθίδσλ ζήκαλζεο θέξεη έλα ραξαθηεξηζηηθφ ρξψκα (Πίλαθαο7), ην νπνίν παξαπέκπεη ζε θάπνηεο ελδείμεηο ή δηεπθξηλίζεηο. Πίνακαρ 7: Καηηγοπίερ πινακίδυν ζήμανζηρ Πινακίδα Υπώμα Υπώμα ΢ημαζία ή Δνδείξειρ και ζήμανζηρ θόνηος εικονοζςμβόλος ζκοπόρ διεςκπινίζειρ Απαγφξεπζε Δπηθίλδπλεο Απαγνξεπηηθή κόκκινο καχξν θηλδχλνπ θαη ζπκπεξηθνξέο ζπλαγεξκνχ ΢πζηήκαηαΠξνεηδνπνίεζεο κίηπινο ή καχξν Πξνεηδνπνίε- επείγνπζαο ποπηοκαλί ζεο δηαθνπήο/ εθθέλσζεο Τπνρξέσζεο Τπνρξέσζε λα Τπνρξέσζεο μπλε ιεπθφ ζε θέξεηαη εμνπιηζκφο ζπγθεθξηκέλε αηνκηθήο αζθαιείαο ζπκπεξηθνξά Γηάζσζε ή Πφξηεο, έμνδνη, νδνί, βνήζεηα, πιηθά, ζέζεηο, ρψξνη- Γηάζσζεο ή ππάζινο ιεπθφ θαηάζηαζε επηζηξνθή ζηελ βνήζεηαο βνήζεηαο νκαιή θαηάζηαζε Τιηθφ θαη εμνπιηζκφο Αλαγλψξηζε θαη Ππξνζβεζηηθνχ κόκκινο ιεπθφ θαηαπνιέκεζ εληνπηζκφο εμνπιηζκνχ εο ππξθαγηάο  Οη πηλαθίδεο απαγφξεπζεο έρνπλ ζχκβνια ζε θφθθηλν θχθιν θαη απαγνξεχνπλ ηελ ελέξγεηα πνπ δηαγξάθνπλ, ιφγνπ ράξε, ΑΠΑΓΟΡΔΤΔΣΑΗ Ζ ΓΤΜΝΖ ΦΛΟΓΑ.© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 23
  24. 24.  Οη πηλαθίδεο κε ζήκαλζε επηθηλδπλφηεηαο έρνπλ ζχκβνια ζε πνξηνθαιί θφλην θαη πξνεηδνπνηνχλ γηα ηνλ θίλδπλν απφ απξφζεθηε ρξήζε, ιφγνπ ράξε, ΠΡΟ΢ΟΥΖ ΔΤΦΛΔΚΣΔ΢ ΤΛΔ΢.  Σα ζχκβνια πξνεηδνπνίεζεο ζε θίηξηλν θχθιν πξνεηδνπνηνχλ γηα ηελ χπαξμε θηλδχλσλ, ιφγνπ ράξε, ΠΡΟ΢ΟΥΖ ΑΚΣΗΝΟΒΟΛΗΑ ΛΔΗΕΔΡ .  Οη πηλαθίδεο ζε κπιε θχθιν πεξηιακβάλνπλ ππνρξεσηηθά ζήκαηα πνπ πξέπεη λα γίλνληαη απνδεθηά, ιφγνπ ράξε, ΤΠΟΥΡΔΧΣΗΚΖ ΥΡΖ΢Ζ ΓΤΑΛΗΧΝ ΠΡΟ΢ΣΑ΢ΗΑ΢ . Οξηζκέλεο πηλαθίδεο ζήκαλζεο θαίλνληαη ζηνλ Πίλαθα 8. Πίνακαρ 8: ΢ύμβολα αζθαλείαρ ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 24
  25. 25. Βιβλιογπαθία1. Απνζηνιάθεο, Π.: Οξγάλσζε ρώξσλ εξγαζίαο θαη πξόιεςε αηπρεκάησλ, Αζήλα1993.2. Δπηηξνπή ησλ Δπξσπατθψλ Κνηλνηήησλ: Safety Pack (βηβιίν γηα καζεηή & νδεγίεοζηνπο θαζεγεηέο), εθδ. ΟΔΓΒ, Αζήλα, 1995.3. Εεζηκφπνπινο, Γ., Καθεηδφπνπινο, Κ., Μνπηδνχξε-Μαλνχζνπ, Δηξ.,Παπαζηακαηίνπ, Ν.: Θέκαηα δηδαθηηθήο γηα ηα καζήκαηα ησλ θπζηθώλ επηζηεκώλ(βηβιίν+CD), Δθδφζεηο Παηάθε, Αζήλα, 2002, ζην CD ζει. 88-112.4. Καξαπαλαγηψηεο, Β., Παπαζηακαηίνπ, Ν., Φέξηεο, Α., Υαιέηζνο, Υ.,:Εξγαζηεξηαθόο νδεγόο Φπζηθήο β΄/ γ΄ γπκλαζίνπ, εθδ. ΟΔΓΒ, Αζήλα 1998/2000.5. Μάθνο, Κ., Μπάξιαο, Κ., Υείιαξεο, ΢.: Πξώηεο Βνήζεηεο, Α΄ ηάμε ΣΔΔ, εθδ. ΟΔΓΒ,Αζήλα 1999.6. Μπηζδεθηάλ, Γθ., Μνινρίδεο, Σ.: Καηάινγνο νξγάλσλ θαη ζπζθεπώλ εξγαζηεξίνπΦπζηθώλ Επηζηεκώλ, εθδ. ΟΔΓΒ, Αζήλα 2002, ζει. 425-465.7. ΢αξαθφπνπινο, Ν.: Οδεγόο πγηεηλήο θαη αζθάιεηαο ηεο εξγαζίαο, εθδ. Μεηαίρκην,2002.8. ΢ππξέιιεο, Ν., Παπιάηνπ, Δ., Γχθηνπ, Π. θ.ά: Καζνξηζκόο πξνδηαγξαθώλ γηα ηελπξνκήζεηα εξγαζηεξηαθνύ εμνπιηζκνύ θαη νξγάλσζεο εξγαζηεξηαθώλ ρώξσλ, εθδ.Γξαθείν Πξνηππνπνίεζεο ζην Παηδαγσγηθφ Ηλζηηηνχην, Αζήλα 2000.9. ΤΠΔΠΘ/ ΓΗΠΔΔ: Εξγαζηήξην ρεκείαο, Αζήλα 1992 (θσηνη. έθδνζε).10. American Association of Physics Teachers: Safety in physics education, AAPT,2001.11. California Department of Education: Science safety handbook for Californiapublic schools, 1999 ed.12. Diberardinis, L, Baum, J, et al.: Guidelines for laboratory design: health andsafety considerations, J. Wiley Publs., 1993.13. UNESCO: Οδεγόο ηνπ εθπαηδεπηηθνύ, εθδ. UΝΔSCΟ/ Δθπαηδεπηηθά Θέκαηα,Αζήλα 1985. ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 25
  26. 26. ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ 1 Ππώηερ βoήθειερΈλα θνπηί πξψησλ βoεζεηψλ πξέπεη λα πεξηέρεη:Bακβάθη (αηκoζηαηηθό, απoιπκαληηθό)Oηλφπλεπκα (αληηζεπηηθό)Ομπδελέ (απoιπκαληηθό)Βάκκα ησδίoπ (αληηζεπηηθό)Betadine (αληηζεπηηθό, αηκoζηαηηθό)Γάδεο (αηκoζηαηηθό, πξoζηαηεπηηθό)Απηνθφιιεηα patch γηα κηθξνηξαχκαηα /HANSAPLAST (απoιπκαληηθό, πξoζηαηεπηηθό)Λεπθνπιάζηε (επίδεζε)Δπίδεζκo ηξηγσληθφ (γηα θαηάγκαηα) θαη αηκνζηαηηθφΚνιιχξην κε αληηζεπηηθφ (εξεζηζκόο)Aιoηθή αληηζεπηηθήΑιoηθή γηα εγθαχκαηα© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 26
  27. 27. Απιή θνξηηδνλνχρν θξέκαΣνπηθφ αλαηζζεηηθφ ζε θξέκα ή γέιεDEPON / ΑζπηξίλεΑληηζηακηληθά δηζθία θαη θξέκα ή γέιεΑληηφμηλα δηζθίαΑληηδηαξξντθφ΢παζκνιπηηθφ1 ςαιίδη2 δεπγάξηα γαληηψλ κηαο ρξήζεο.1 ιαβίδα ή έλα κεγάιν ηζηκπηδάθη1 ηαηξηθφ ζεξκφκεηξν.5-6 παξακάλεο αζθαιείαοΣν θνπηί πξψησλ βνεζεηψλ πξέπεη λα ηνπνζεηεζεί ζε θάπνηα πξνζηηή ζέζε ζηνεξγαζηήξην θαη φινη νη καζεηέο λα γλσξίδνπλ πνπ είλαη. Να ειέγρνπκε πεξηνδηθά ηαθάξκαθα κήπσο έρνπλ ιήμεη θαη λα αληηθαζηζηνχκε εγθαίξσο φ,ηη έιιεηκκα έρνπκε.Καιφ είλαη λα κελ πεηάκε ηε ζπζθεπαζία ηνπο, ζηελ νπνία πεξηέρνληαη νη νδεγίεορξήζεο. Θπκφκαζηε ηα ηειέθσλα αλάγθεο:Κένηπο Άμεζηρ Βοήθειαρ (ΔΚΑΒ) 166Κένηπο Γηληηηπιάζευν Αθηνών 210 7793777Δθημεπεύονηερ Ιαηποί Αηηικήρ 1602Δθημεπεύονηα Νοζοκομεία 106Πςποζβεζηική Τπηπεζία 199 Υξήζηκo είλαη θαη έλα βηβιίν-νδεγφο πξψησλ βoεζεηψλ, φπσο είλαη ηνζρνιηθφ βηβιίν: Μάθνο Κσλζηαληίλνο θ.ά.: Πρώηες Βοήθειες, Α΄ ηάμε 1νπ θχθινπΣΔΔ, ΟΔΓΒ, 1999 ή νη επηζπλαπηφκελεο (ζπλνπηηθέο) Οδηγίες Πρώηων Βοηθειώνηεο CEDERROTHS ©. ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 27
  28. 28. ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ 2 Πώρ ζβήνονηαι οι θυηιέρ με θοπηηούρ πςποζβεζηήπερ Ζ θαηάζβεζε ηεο θσηηάο γίλεηαη πάληνηε πξνο ηε δηεχζπλζε ηνπ αλέκνπ. Γηα θσηηέο ζε επηθάλεηεο πγξψλ άξρηζε απφ ηε βάζε θαη εκπξφο.Γηα θσηηά απφ ρπκέλα ιάδηα δηαξξνήο άξρηζε ηελ θαηάζβεζε απφ πάλσ πξνο ηαθάησ. Πξνηίκεζε ηελ θαηάζβεζε κε πνιινχο ππξνζβεζηήξεο ζπγρξφλσο παξά ηε δηαδνρηθή ρξήζε απηψλ. Βεβαηψζνπ γηα πηζαλή επαλάθιεμε. Πάληνηε θνίηα πξνο ηελ εζηία ηεο θσηηάο.Φξφληηζε ακέζσο γηα ηελ αλαγφκσζε ησλ ππξνζβεζηήξσλ πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ, θαζψο θαη γηα ηελ εηήζηα ζπληήξεζή ηνπο. ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 28
  29. 29. ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ 3 Σι ππέπει να κάνεηε από ΣΩΡΑ:- Πξέπεη λα μέξεηε απφ πνχ θαη πψο θιείλεη ν γεληθφο δηαθφπηεο γηα ην ειεθηξηθφξεχκα, ην θπζηθφ αέξην θαη ην λεξφ.- Να μέξεηε ηα ρξήζηκα ηειέθσλα ζε ψξα αλάγθεο.- Να έρεηε πξνκεζεπηεί κεξηθά πξάγκαηα πνπ είλαη απαξαίηεηα ζε πεξίπησζεαλάγθεο: θάξκαθα, ξαδηφθσλν κπαηαξίαο, θαθφ θηι.- Να βάιεηε ζε ρακειέο ζέζεηο ηα κεγάια θαη βαξηά αληηθείκελα. Να ζηεξεψζεηε γεξάηα ξάθηα.- Να ζηε ξίμεηε θαιά ηα ςειά ή βαξηά αληηθείκελα ή έπηπια. Να κελ θξεκάζεηε βαξηάπξάγκαηα ζηνπο ηνίρνπο γχξσ απφ ηα θξεβάηηα.- Να έρεηε ζπδεηήζεη θαη λα μέξεηε φινη ζηελ νηθνγέλεηά ζαο ηη πξέπεη λα θάλεηε ζηελπεξίπησζε ζεηζκνχ.Μελ πιεζηάδεηε ζηα παξάζπξα. Με βγαίλεηε ζηα Με ρξεζηκνπνηείηε ην κπαιθόληα. αζαλζέξ. Μελ πεδάηε από Μελ ηξέρεηε όινη καδί ζηελ Μελ αγγίδεηε ηα παξάζπξα . έμνδν. πεζκέλα θαιώδηα.© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 29
  30. 30. Σι ππέπει να κάνεηε ηην ΩΡΑ ηος ζειζμού: Αλ βξεζείηε κέζα:- Μπείηε θάησ απφ έλα γεξφ ηξαπέδη.- ΢ηαζείηε θάησ απφ ηελ θάζα εζσηεξηθήο πφξηαο.- Μείλεηε καθξηά απφ παξάζπξα.- Με βγαίλεηε ζηα κπαιθφληα.- Μελ ηξέρεηε πξνο ηελ έμνδν.- Μελ ρξεζηκνπνηείηε πνηέ ην αζαλζέξ.- ΢ηαζείηε καθξηά απφ έπηπια ή αληηθείκελα πνπ κπνξεί λα πέζνπλ. Αλ βξεζείηε έμσ:- Μελ κπαίλεηε κέζα ζε θηίξηα, γηα λα πξνζηαηεπζείηε κείλεηε ζε ειεχζεξνπο ρψξνπο.- Μελ πιεζηάδεηε ζηηο αθηέο.- Αλ θπθιoθνξείηε κε απηνθίλεην ζηακαηήζηε θαη κείλεηε κέζα ζε απηφ. Σι ππέπει να κάνεηε ΜΔΣΑ ηο ζειζμό:- ΢βήζηε ηε θσηηά αλ έρεη πηάζεη.- Δμεηάζηε ηηο παξνρέο ειεθηξηθνχ ξεχκαηνο, θπζηθνχ αεξίνπ, λεξνχ. Αλπαξαηεξήζεηε βιάβε, θιείζηε ηνπο θεληξηθνχο δηαθφπηεο.- Πξνζπαζείηε λα κε ρξεζηκνπνηείηε ην ζηαζεξφ ή θηλεηφ ηειέθσλφ ζαο θαη ηναπηνθίλεηφ ζαο παξά κφλν γηα έθηαθηε αλάγθε.- Με δνθηκάδεηε λα κεηαθηλήζεηε βαξηά ηξαπκαηηζκέλα άηνκα. Μελ αγγίδεηεειεθηξνθφξα θαιψδηα.- Μείλεηε καθξηά απφ θηίξηα πνπ έρνπλ πάζεη βιάβεο. Μεηά απφ έλαλ ηζρπξφ ζεηζκφαθνινπζνχλ θαη άιινη κεηαζεηζκνί.Θπκήζνπ! Φαθόο, γεληθόο Μπείηε θάησ από έλα Μπείηε θάησ από ηνδηαθόπηεο, ηειέθσλν! ηξαπέδη. θξεβάηη.© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 30
  31. 31. Σηαθείηε κάηω από Μπείηε κάηω από Μείνεηε μακριά απόηην κάζα ηα θρανία . γκρεμίζμαηα.εζωηερικής πόρηας.Η πποζυπική ζαρ ζςμπεπιθοπά ζε πεπίπηυζη ζειζμού:- Αθνινπζείηε πηζηά ηηο νδεγίεο ησλ θξαηηθψλ κέζσλ ελεκέξσζεο θαη ησλ αξρψλ. Μεδίλεηε πίζηε ζε θεκνινγίεο, δεκηνπξγνχλ ζχγρπζε θαη παληθφ.- ΢πλεξγαζηείηε κε ηνπο ππεχζπλνπο γηα ηελ αζθάιεηα ηνπ θνηλνχ. ΢πλεξγαζηείηε κεηνπο γείηνλεο γηα λα βνεζήζεηε ηξαπκαηηζκέλνπο, ειηθησκέλνπο θαη παηδηά.- Μείλεηε ήξεκνη. Ο παληθφο δεκηνπξγεί ζχκαηα.- Οη ψξεο κεηά έλαλ θαηαζηξεπηηθφ ζεηζκφ είλαη θξίζηκεο. ΢θεθζείηε φιεο ηηοζπλέπεηεο θάζε ελέξγεηά ζαο.- Ο απνηειεζκαηηθφηεξνο ηξφπνο γηα λα επηδήζεηε ζε πεξίπησζε ζεηζκνχ είλαη λαείζαζηε ΠΡΟΔΣΟΙΜΑ΢ΜΔΝΟΙ θαη ΚΑΣΑΣΟΠΙ΢ΜΔΝΟΙ. ΟΡΓΑΝΗ΢ΜΟ΢ ΑΝΣΗ΢ΔΗ΢ΜΗΚΟΤ ΢ΥΔΓΗΑ΢ΜΟΤ & ΠΡΟ΢ΣΑ΢ΗΑ΢ ▲© 2002-2007 Νίθνο Παπαζηακαηίνπ, Οδεγίεο αζθαιείαο γηα ην ζρνιηθφ εξγαζηήξην θ.ε. 31

    Be the first to comment

    Login to see the comments

  • nicknick243

    Dec. 29, 2013

Views

Total views

944

On Slideshare

0

From embeds

0

Number of embeds

60

Actions

Downloads

24

Shares

0

Comments

0

Likes

1

×