Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Chương VI Học thuyết kinh tế về chủ nghĩa tư bản độc quyền và chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước V.I.Lênin đã trình bày m...
Tiếp theo giai đoạn cạnh tranh tự do, chủ nghĩa tư bản phát triển lên giai đoạn cao hơn là giai đoạn chủ nghĩa tư bản độc ...
I II III Chủ nghĩa Tư bản độc quyền Chủ nghĩa Tư bản độc quyền Nhà nước Những nét mới trong sự phát triển của chủ nghĩa tư...
<ul><li>Nguyên nhân chuyển biến từ CNTB tự do cạnh tranh sang CNTB Độc quyền </li></ul>C.Mác và Ph.Ăngghen đã dự báo rằng:...
<ul><li>Sự phát triển của LLSX đã hình thành các xí nghiệp qui mô lớn </li></ul><ul><li>Nguyên nhân chuyển biến từ CNTB tự...
LLSXPT Tích tụ và tập trung sản xuất Xí nghiệp quy mô lớn CM KH–KT Thể kỷ 19 Ngành sản xuất mới NSLĐ Tăng Xí nghiệp quy mô...
Từ những nguyên nhân trên, V.I. Lênin khẳng định: <ul><li>Nguyên nhân chuyển biến từ CNTB tự do cạnh tranh sang CNTBĐQ </l...
Có 5 đặc điểm <ul><li>Tập trung sản xuất và các  </li></ul><ul><li>tổ chức độc quyền </li></ul><ul><li>Tư bản tài chính và...
<ul><li>Tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền </li></ul>Tổ chức độc quyền  là tổ chức liên minh giữa các nhà tư bản ...
Tổ chức  độc quyền Thoả thuận về giá cả, quy mô, thị trường  Việc lưu thông do một ban quản trị chung. Việc sản xuất, tiêu...
Tæ chøc ®éc quyÒn Conglemerat Cartel Syndicate Trust m
Các ngân Hàng nhỏ <ul><li>Tư bản tài chính và bọn đầu sỏ tài chính </li></ul>:  “Tư bản tài chính là sự dung hợp giữa tư b...
Vai trò của ngân hàng  Vai trò cũ Vai trò mới <ul><li>Tư bản tài chính và bọn đầu sỏ tài chính </li></ul>Trung gian trong ...
Đầu sỏ  tài chính   Tư bản tài chính Nền  KT  trong nước Nền KT  Thế giới Chế độ tham dự Lênin: “TB tài chính là kết quả c...
CNTB tự do  Cạnh tranh  Xuất khẩu  Hàng hoá Xuất khẩu hàng hoá ra  nước ngoài nhằm mục tiêu Thu về giá trị <ul><li>Xuất kh...
Nguyên nhân – Hình thức Tích luỹ TB phát triển Thừa TB Tương đối Các nước đang phát triển Thiếu TB  Giá ruộng  đất rẻ Tiền...
Chủ thể xuất khẩu TB XK Nhà nước XK Tư nhân Tạo điều  kiện cho  TBTN Xuất khẩu TB Chính trị Kinh tế Quân sự Ảnh hưởng Chín...
Tích tụ và Tập trung Tư bản  Xuất khẩu  Tư bản Cạnh tranh  Giữa các  TCĐQ <ul><li>Sự phân chia thế giới về KT giữa các tổ ...
“ CNTB phát triển càng cao, nguyên liệu càng thiếu thốn, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt và việc tìm kiếm nguồn nguyên liệ...
<ul><li>Mối quan hệ giữa cạnh tranh và độc quyền </li></ul>Lưu ý:  Độc quyền sinh ra từ cạnh tranh tự do, độc quyền đối lậ...
Cạnh tranh trong giai đoạn CNTB Độc quyền Giữa các tổ chức Độc quyền với  các xí nghiệp  ngoài độc quyền Nguồn nguyên liệu...
Giai đoạn  Tự do cạnh tranh Sản xuất HH  giản đơn <ul><li>Biểu hiện hoạt động của QLGT và GTTD trong giai đoạn CNTB độc qu...
<ul><li>Nguyên nhân hình thành và bản chất của CNTB độc quyền Nhà nước  </li></ul><ul><li>Nguyên nhân hình thành </li></ul...
<ul><li>Nguyên nhân hình thành và bản chất của CNTB độc quyền Nhà nước  </li></ul><ul><li>Bản chất của CNTB độc quyền nhà ...
<ul><li>Những biểu hiện chủ yếu của CNTB độc quyền Nhà nước  </li></ul><ul><li>Sự kết hợp nhân sự giữa tổ chức ĐQ với Nhà ...
<ul><li>Sự hình thành và phát triển sở hữu Nhà nước  </li></ul>Xây dựng DNNN  bằng vốn ngân sách Quốc hữu hoá xí nghiệp tư...
Một là: mở rộng sản xuất tư bản chủ nghĩa, bảo đảm sự  lớn mạnh cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản Hai là: giải phóng ...
<ul><li>Sự điều tiết kinh tế của Nhà nước Tư sản </li></ul>Sự điều tiết của NN Tư sản Bộ máy nhà nước Các chính sách Điều ...
CHUÛ NGHÓA TÖ BAÛN  NGAØY NAY VAØ XU HÖÔÙNG VAÄN ÑOÄNG III
<ul><li>* Söï thoáng trò vaø chi phoái kinh teá cuûa caùc  toå chöùc ñoäc quyeàn ña quoác gia, xuyeân quoác gia  </li></ul...
a. Taäp trung saûn xuaát vaø hình thöùc ñoäc quyeàn môùi <ul><li>Caùc cty ñoäc quyeàn ña quoác gia, xuyeân quoác gia: 60.0...
b. Caùc hình thöùc vaø cô cheá thoáng trò cuûa tö baûn taøi chính thay ñoåi TB taøi chính xuaát hieän nhieàu lónh vöïc kha...
c. Nhöõng bieåu hieän môùi veà xuaát khaåu tö baûn Thöù nhaát:  Caùc nöôùc tö baûn phaùt trieån xuaát khaåu laãn nhau Caùc...
Thöù hai:  Chuû theå xuaát khaåu coù söï thay ñoåi lôùn: chuû theå xuaát khaåu chuû yeáu trong CNTB ngaøy nay laø caùc coâ...
d. Söï phaân chia theá giôùi veà maët kinh teá giöõa caùc lieân minh cuûa CNTB ñaõ coù söï thay ñoåi <ul><li>Xu theá quoác...
e. Söï phaân chia theá giôùi giöõa caùc cöôøng quoác <ul><li>“ Chieán löôïc bieân giôùi meàm”, “Bieân giôùi taøi chính” nh...
2. Nhöõng bieåu hieän môùi cuûa CNTB ñoäc quyeàn Nhaø nöôùc a. Söï phaùt trieån cuûa CNTB ñoäc quyeàn nhaø nöôùc Söï phaùt...
b. Söï ñieàu tieát kinh teá cuûa nhaø nöôùc tö saûn cuõng coù nhöõng bieåu hieän môùi. Ñieàu tieát kinh teá cuûa nhaø nöôù...
Phöông thöùc ñieàu tieát kinh teá cuûa nhaø nöôùc tö saûn trong CNTB ngaøy nay Ñieàu tieát baèng chöông trình vaø keá hoaï...
3. Heä thoáng kinh teá cuûa chuû nghóa tö baûn ñoäc quyeàn a. Söï phaùt trieån khoâng ñeàu giöõa caùc nöôùc tö baûn  Nguye...
b. Caùc coâng ty ña quoác gia, xuyeân quoác gia ngaøy caøng coù vai troø lôùn aûnh höôûng theá giôùi : Kinh teá, chính trò...
c. Xu höôùng gia taêng quaân söï hoùa trong thôøi kyø “haäu chieán tranh laïnh” Kinh teá phaùt  trieån giaûm Taøi chính ti...
IV. Thaønh töïu,  haïn cheá vaø xu höôùng vaän ñoäng cuûa CNTB a. Thaønh töïu:  -Löïc löôïng saûn xuaát  : chieám öu theá ...
b. Haïn cheá  <ul><li>Chieán tranh </li></ul><ul><li>Gaây ngheøo ñoùi, beänh taät ôû caùc nöôùc ngheøo </li></ul><ul><li>G...
c. Xu höôùng vaän ñoäng cuûa CNTB <ul><li>Tieáp tuïc phaùt trieån treân cô sôû ñieàu chænh </li></ul><ul><li>Maâu thuaãn c...
III Những nét mới trong sự phát triển của CNTB hiện đại <ul><li>Sự điều chỉnh về quan hệ sản xuất và quan hệ giai cấp </li...
III Những nét mới trong sự phát triển của CNTB hiện đại <ul><li>Điều tiết vĩ mô của nhà nước ngày càng được tăng cường </l...
III Những nét mới trong sự phát triển của CNTB hiện đại <ul><li>Điều tiết và phối hợp quốc tế được tăng cường </li></ul>Cu...
VI Vai trò, hạn chế và xu hướng vận động của CNTB <ul><li>Vai trò của CNTB đối với sự phát triển của nền sản xuất xã hội  ...
<ul><li>Phát triển lực lượng sản xuất </li></ul><ul><li>Quá trình phát triển của chủ nghĩa tư bản đã làm cho lực lượng sản...
<ul><li>Phát triển lực lượng sản xuất </li></ul><ul><li>Cùng với sự phát triển của kỹ thuật và công nghệ là quá trình giải...
<ul><li>Thực hiện xã hội hoá sản xuất. </li></ul>Đó là sự phát triển của phân công lao động xã hội, sản xuất tập trung với...
<ul><li>CNTB đã thiết lập nên nền dân chủ tư sản, xây dựng trên cơ sở thừa nhận quyền tự do thân thể của cá nhân </li></ul>
<ul><li>Hạn chế của chủ nghĩa tư bản </li></ul>Bên cạnh đóng góp tích cực nói trên, chủ nghĩa tư bản cũng có những hạn chế...
<ul><li>Hạn chế của chủ nghĩa tư bản </li></ul>Bên cạnh đóng góp tích cực nói trên, chủ nghĩa tư bản cũng có những hạn chế...
Cơ sở cho sự tồn tại và phát triển của CNTB là quan hệ bóc lột của các nhà tư bản đối với công nhân làm thuê   C.Mác và V....
Cơ sở cho sự tồn tại và phát triển của CNTB là quan hệ bóc lột của các nhà tư bản đối với công nhân làm thuê   C.Mác và V....
Mặc dù chủ nghĩa tư bản ngày nay đã có điều chỉnh nhất định trong quan hệ sở hữu, quản lý và phân phối, và ở một chừng mực...
Theo sự phân tích của C. Mác và V.I. Lênin, đến một chừng mực nhất định, quan hệ sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa sẽ bị phá...
MÂU THUẪN CƠ BẢN CỦA PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT TBCN TÍNH CHẤT VÀ TRÌNH ĐỘ XÃ HỘI  HOÁ CAO CỦA LLSX QUAN HỆ SỞ HỮU  TƯ NHÂN TBCN...
Tuy nhiên, phải nhận thức rằng, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa không tự tiêu vong và phương thức sản xuất cộng sản ...
Câu hỏa ôn tập <ul><li>Nguyên nhân hình thành và đặc điểm của CNTB độc quyền </li></ul>
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Chuong vi

38,220 views

Published on

  • Login to see the comments

Chuong vi

  1. 1. Chương VI Học thuyết kinh tế về chủ nghĩa tư bản độc quyền và chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước V.I.Lênin đã trình bày một cách có hệ thống sâu sắc lý luận về CNTB Độc Quyền và CNTB Độc Quyền nhà nước
  2. 2. Tiếp theo giai đoạn cạnh tranh tự do, chủ nghĩa tư bản phát triển lên giai đoạn cao hơn là giai đoạn chủ nghĩa tư bản độc quyền và sau đó là chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước Thực chất đây là những nấc thang mới trong quá trình phát triển và điều chỉnh của chủ nghĩa tư bản cả về lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất để thích ứng với những biến động mới trong tình hình kinh tế và chính trị thế giới từ cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX đến nay CNTB độc quyền và CNTB độc quyền nhà nước
  3. 3. I II III Chủ nghĩa Tư bản độc quyền Chủ nghĩa Tư bản độc quyền Nhà nước Những nét mới trong sự phát triển của chủ nghĩa tư bản hiện đại NỘI DUNG IV Vai trò, hạn chế và xu hướng vận động của chủ nghĩa Tư bản
  4. 4. <ul><li>Nguyên nhân chuyển biến từ CNTB tự do cạnh tranh sang CNTB Độc quyền </li></ul>C.Mác và Ph.Ăngghen đã dự báo rằng: cạnh tranh tự do sinh ra tích tụ và tập trung sản xuất, tích tụ và tập trung sản xuất phát triển đến một mức độ nào đó sẽ dẫn đến độc quyền Tự do cạnh tranh Tích tụ tập trung sản xuất Độc quyền Vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác vào điều kiện lịch sử mới của thế giới, V.I. Lênin đã chứng minh rằng chủ nghĩa tư bản đã bước sang giai đoạn mới là chủ nghĩa tư bản độc quyền. I Chủ nghĩa Tư bản độc quyền
  5. 5. <ul><li>Sự phát triển của LLSX đã hình thành các xí nghiệp qui mô lớn </li></ul><ul><li>Nguyên nhân chuyển biến từ CNTB tự do cạnh tranh sang CNTBĐQ </li></ul><ul><li>Sự xuất hiện của những thành tựu KH-KT mới </li></ul><ul><li>Sự tác động của các quy luật kinh tế của CNTB </li></ul><ul><li>Cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà tư bản </li></ul><ul><li>Cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1873 trong toàn bộ thế giới TBCN </li></ul><ul><li>Sự phát triển của hệ thống tín dụng TBCN </li></ul>
  6. 6. LLSXPT Tích tụ và tập trung sản xuất Xí nghiệp quy mô lớn CM KH–KT Thể kỷ 19 Ngành sản xuất mới NSLĐ Tăng Xí nghiệp quy mô lớn Tích luỹ tư bản Tác động của quy luật kinh tế Biến đổi cơ cấu kinh tế Tập trung sản xuất quy mô Độc quyền Cạnh tranh Tích luỹ Tích tụ và tập trung TB Khủng hoảng kinh tế Phân hoá XÝ nghiÖp võa vµ nhá ph¸ s¶n XÝ nghiÖp lín cµng lín h¬n XN lớn tồn tại và phát triển Tín dụng phát triển Tích tụ tập trung tư bản Tập trung sản xuất
  7. 7. Từ những nguyên nhân trên, V.I. Lênin khẳng định: <ul><li>Nguyên nhân chuyển biến từ CNTB tự do cạnh tranh sang CNTBĐQ </li></ul>&quot;... cạnh tranh tự do đẻ ra tập trung sản xuất và sự tập trung sản xuất này, khi phát triển tới một mức độ nhất định, lại dẫn tới độc quyền….” (V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, t.27.tr.402) V.I. Lênin đã nêu ra năm đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền TK 15 Cuối TK19 CNTB TDCT CNTB ĐQ CTTG II ĐQTN ĐQ NN
  8. 8. Có 5 đặc điểm <ul><li>Tập trung sản xuất và các </li></ul><ul><li>tổ chức độc quyền </li></ul><ul><li>Tư bản tài chính và bọn đầu </li></ul><ul><li>sỏ tài chính </li></ul><ul><li>Xuất khẩu tư bản </li></ul><ul><li>Sự phân chia thế giới về kinh tế </li></ul><ul><li>giữa các tổ chức </li></ul><ul><li>Sự phân chia thế giới về lãnh thổ </li></ul><ul><li>giữa các cường quốc đế quốc </li></ul>2. Những đặc điểm cơ bản của CNTB độc quyền
  9. 9. <ul><li>Tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền </li></ul>Tổ chức độc quyền là tổ chức liên minh giữa các nhà tư bản lớn để tập trung vào trong tay phần lớn việc sản xuất và tiêu thụ một số loại hàng hoá nào đó nhằm mục đích thu lợi nhuận độc quyền cao 2. Những đặc điểm cơ bản của CNTB độc quyền Tích tụ và tập trung sản xuất Còn ít xí nghiệp lớn Cạnh tranh Gay gắt Thoả hiệp Tổ chức Độc quyền
  10. 10. Tổ chức độc quyền Thoả thuận về giá cả, quy mô, thị trường Việc lưu thông do một ban quản trị chung. Việc sản xuất, tiêu thụ do ban quản trị chung Liên kết dọc của các tổ chức ĐQ. <ul><li>Tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền </li></ul>Cartel Syndicate Trust Conglemerate
  11. 11. Tæ chøc ®éc quyÒn Conglemerat Cartel Syndicate Trust m
  12. 12. Các ngân Hàng nhỏ <ul><li>Tư bản tài chính và bọn đầu sỏ tài chính </li></ul>: “Tư bản tài chính là sự dung hợp giữa tư bản độc quyền công nghiệp và tư bản độc quyền ngân hàng hình thành tư bản tài chính khống chế cả công nghiệp lẫn ngân hàng từ đó chi phối các vấn đề KT-XH” Phá sản trong cạnh tranh Sáp nhập Tổ chức Độc quyền Ngân hàng Tổ chức Độc quyền Công nghiệp Cạnh tranh khốc liệt Tư bản tài chính
  13. 13. Vai trò của ngân hàng Vai trò cũ Vai trò mới <ul><li>Tư bản tài chính và bọn đầu sỏ tài chính </li></ul>Trung gian trong thanh toán và tín dụng Sự phát triển của tư bản tài chính dẫn đến một nhóm nhỏ độc quyền chi phối toàn bộ đời sống kinh tế và chính trị của toàn xã hội tư bản gọi là bọn đầu sỏ tài chính. Trực tiếp đầu tư vào CN Thâm nhập vào các tổ Chức ĐQCN để giám sát Đầu sỏ tài chính Tham dự Thủ đoạn Thống trị KT TT chính trị
  14. 14. Đầu sỏ tài chính Tư bản tài chính Nền KT trong nước Nền KT Thế giới Chế độ tham dự Lênin: “TB tài chính là kết quả của sự hợp nhất giữa TB ngân hàng của một số ít ngân hàng độc quyền lớn nhất, với TB của những liên minh độc quyền các nhà công nghiệp”
  15. 15. CNTB tự do Cạnh tranh Xuất khẩu Hàng hoá Xuất khẩu hàng hoá ra nước ngoài nhằm mục tiêu Thu về giá trị <ul><li>Xuất khẩu tư bản </li></ul>CNTB độc quyền Xuất khẩu Tư bản Xuất khẩu giá trị ra nước ngoài nhằm chiếm đoạt GTTD và các nguồn lợi khác <ul><li>Nguyên nhân: </li></ul><ul><li>Hình thức: </li></ul>
  16. 16. Nguyên nhân – Hình thức Tích luỹ TB phát triển Thừa TB Tương đối Các nước đang phát triển Thiếu TB Giá ruộng đất rẻ Tiền lương Thấp Nguyên liệu Rẻ Trực tiếp Gián tiếp Mục tiêu Tích luỹ khối lượng TB lớn Hội nhập kinh tế Xuất khẩu TB Chính trị Kinh tế
  17. 17. Chủ thể xuất khẩu TB XK Nhà nước XK Tư nhân Tạo điều kiện cho TBTN Xuất khẩu TB Chính trị Kinh tế Quân sự Ảnh hưởng Chính sách Hướng vào Ngành kết cấu Hạ tầng Đặt căn cứ Quân sự Ngành chu chuyển vốn nhanh và lợi nhuận độc quyền cao
  18. 18. Tích tụ và Tập trung Tư bản Xuất khẩu Tư bản Cạnh tranh Giữa các TCĐQ <ul><li>Sự phân chia thế giới về KT giữa các tổ chức độc quyền </li></ul>Tổ chức Độc quyền Quốc tế Sự phát triển Không đều Về mặt Kinh tế Phát triển Không đều Về quân sự Xung đột Quân sự Phân chia Thuộc địa <ul><li>Sự phân chia lãnh thổ giữa các cường quốc </li></ul>Chiến tranh Thế giới
  19. 19. “ CNTB phát triển càng cao, nguyên liệu càng thiếu thốn, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt và việc tìm kiếm nguồn nguyên liệu trên toàn thế giới ngày càng ráo riết, thì cuộc đấu tranh để chiếm thuộc địa càng quyết liệt hơn” Từ năm 1880, bắt đầu xuất hiện cuộc xâm chiếm thuộc địa 3 đế quốc lớn ANH – PHÁP - NGA chia nhau cai trị thế giới CHIẾN TRANH THẾ GIỚI I 1914 -1918 CHIẾN TRANH THẾ GIỚI II 1939 -1945
  20. 20. <ul><li>Mối quan hệ giữa cạnh tranh và độc quyền </li></ul>Lưu ý: Độc quyền sinh ra từ cạnh tranh tự do, độc quyền đối lập với cạnh tranh tự do, nhưng sự xuất hiện của ĐQ không thủ tiêu được cạnh tranh mà còn làm cho cạnh tranh trở nên đa dạng và gay gắt hơn <ul><li>Sự hoạt động của quy luật giá trị và giá trị thặng dư trong giai đoạn CNTB độc quyền </li></ul>C¹nh tranh tù do §éc quyÒn
  21. 21. Cạnh tranh trong giai đoạn CNTB Độc quyền Giữa các tổ chức Độc quyền với các xí nghiệp ngoài độc quyền Nguồn nguyên liệu Nhân công, phương tiện …. Giữa các tổ Chức Độc quyền với nhau Cùng ngành Khác ngành Phá sản Thoả hiệp Trong nội bộ tổ chức Độc quyền Thị phần sản xuất Tiêu thụ <ul><li>Mối quan hệ giữa cạnh tranh và độc quyền </li></ul>
  22. 22. Giai đoạn Tự do cạnh tranh Sản xuất HH giản đơn <ul><li>Biểu hiện hoạt động của QLGT và GTTD trong giai đoạn CNTB độc quyền </li></ul>Giai đoạn Độc quyền Quy luật giá cả SX K + p Quy luật giá trị W = C +v + m Quy luật giá cả ĐQ K + p Pđq = P + P khác ĐQ Quy luật p’ và p’ Quy luật GTTD Lợi nhuận Độc quyền cao
  23. 23. <ul><li>Nguyên nhân hình thành và bản chất của CNTB độc quyền Nhà nước </li></ul><ul><li>Nguyên nhân hình thành </li></ul>CNTB Độc quyền CNTB Độc quyền Nhà nước Tất yếu LLSX phát triển QHSX không phù hợp Sở hữu nhà nước TS PCLĐ phát triển Xuất hiện N.nghề mới Hình thành kết nối mới Mâu thuẫn VS -TS Xoa dịu bằng CSNN Xu hướng QTH MT giữa các TCĐQ Can thiệp của NN Chủ nghĩa Tư bản độc quyền nhà nước II Chủ nghĩa Tư bản độc quyền Nhà nước
  24. 24. <ul><li>Nguyên nhân hình thành và bản chất của CNTB độc quyền Nhà nước </li></ul><ul><li>Bản chất của CNTB độc quyền nhà nước </li></ul>Chủ nghĩa Tư bản độc quyền nhà nước Sức mạnh Nhà nước Sức mạnh TC ĐQ TN Quan hệ kinh tế Chính trị - Xã hội Là sự kết hợp sức mạnh của các tổ chức ĐQ tư nhân với sức mạnh của nhà nước TS trở thành một thiết chế và thể chế thống nhất nhằm phục vụ lợi ích của tổ chức ĐQ và cứu nguy cho CNTB. CNTB độc quyền nhà nước là 1 quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội II Chủ nghĩa Tư bản độc quyền Nhà nước
  25. 25. <ul><li>Những biểu hiện chủ yếu của CNTB độc quyền Nhà nước </li></ul><ul><li>Sự kết hợp nhân sự giữa tổ chức ĐQ với Nhà nước </li></ul>Sự kết hợp về nhân sự thực hiện thông qua các đảng phái, nghiệp đoàn, hội chủ xí nghiệp, hình thức tham dự của các quan chức chính phủ vào tổ chức độc quyền ….. Chính các tổ chức này này đã tạo ra cho tư bản độc quyền một cơ sở xã hội để thực hiện sự thống trị và trực tiếp xây dựng đội ngũ quan chức cho bộ máy nhà nước Nhà nước tư sản Kết hợp nhân sự Các Tổ chức Độc quyền Tham dự II Chủ nghĩa Tư bản độc quyền Nhà nước
  26. 26. <ul><li>Sự hình thành và phát triển sở hữu Nhà nước </li></ul>Xây dựng DNNN bằng vốn ngân sách Quốc hữu hoá xí nghiệp tư nhân bằng cách mua lại Mua cổ phần của các DN tư nhân Mở rộng DNNN bằng vốn tích luỹ của các DNNN Sở hữu Nhà nước Sở hữu nhà nước là sở hữu tập thể của GCTB độc quyền có nhiệm vụ ủng hộ và phục vụ lợi ích của TBĐQ nhằm duy trì sự tồn tại của CNTB. Nó biểu hiện không những ở chỗ sở hữu nhà nước tăng lên mà còn ở sự tăng cường mối quan hệ giữa sở hữu nhà nước và sở hữu độc quyền tư nhân, hai loại sở hữu này đan kết với nhau trong quá trình tuần hoàn của tổng tư bản xã hội II Chủ nghĩa Tư bản độc quyền Nhà nước
  27. 27. Một là: mở rộng sản xuất tư bản chủ nghĩa, bảo đảm sự lớn mạnh cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản Hai là: giải phóng tư bản của tổ chức độc quyền từ những ngành ít lãi để đưa vào những ngành kinh doanh có hiệu quả hơn Ba là: làm chỗ dựa cho sự điều tiết kinh tế tư bản chủ nghĩa theo những chương trình nhất định Chức năng của doanh nghiệp nhà nước <ul><li>Sự hình thành sở hữu Nhà nước </li></ul>
  28. 28. <ul><li>Sự điều tiết kinh tế của Nhà nước Tư sản </li></ul>Sự điều tiết của NN Tư sản Bộ máy nhà nước Các chính sách Điều tiết Ngân sách NN Thuế Hệ thống Tài chính – Tín dụng Kinh tế nhà nước Kế hoạch hoá Sự điều tiết của NN Tư sản Nhằm Hướng dẫn – Kiểm soát và Uốn nắn II Chủ nghĩa Tư bản độc quyền Nhà nước
  29. 29. CHUÛ NGHÓA TÖ BAÛN NGAØY NAY VAØ XU HÖÔÙNG VAÄN ÑOÄNG III
  30. 30. <ul><li>* Söï thoáng trò vaø chi phoái kinh teá cuûa caùc toå chöùc ñoäc quyeàn ña quoác gia, xuyeân quoác gia </li></ul><ul><li>* Söï phaùt trieån cuûa caùc doanh nghieäp vöøa vaø nhoû </li></ul>1. Nhöõng bieåu hieän môùi veà kinh teá cuûa CNTB ñoäc quyeàn a. Taäp trung saûn xuaát vaø hình thöùc ñoäc quyeàn môùi
  31. 31. a. Taäp trung saûn xuaát vaø hình thöùc ñoäc quyeàn môùi <ul><li>Caùc cty ñoäc quyeàn ña quoác gia, xuyeân quoác gia: 60.000 cty, coù khoaûng 500.000 chi nhaùnh khaép nôi treân theá giôùi: 90% voán FDI, 80% NCKH vaø CGCN, 60% giaù trò TM toaøn caàu, 40% saûn löôïng CN </li></ul><ul><li>Coù haøng trieäu DN nhoû hoaït ñoäng taát caû caùc lónh vöïc </li></ul>
  32. 32. b. Caùc hình thöùc vaø cô cheá thoáng trò cuûa tö baûn taøi chính thay ñoåi TB taøi chính xuaát hieän nhieàu lónh vöïc khaùc nhau: thò tröôøng chöùng khoaùn, caùc lónh vöïc giaûi trí, theå thao, dòch vuï quaân söï, tín duïng…trong nöôùc vaø quoác teá
  33. 33. c. Nhöõng bieåu hieän môùi veà xuaát khaåu tö baûn Thöù nhaát: Caùc nöôùc tö baûn phaùt trieån xuaát khaåu laãn nhau Caùc nöôùc ñang phaùt trieån Xuaát khaåu tö baûn Caùc nöôùc tö baûn phaùt trieån Töø nhöõng naêm 70 cuûa TK 20 trôû veà tröôùc Töø nhöõng naêm 70 cuûa TK 20 ñeán nay Ôû nhöõng nöôùc tö baûn phaùt trieån CM KHCN ñaõ taïo ra nhöõng ngaønh baùn daãn vaø vi ñieän töû, ngaønh vuõ truï vaø ñaïi döông.. Trong thôøi gian ñaàu nhöõng ngaønh naøy thu ñöôïc nhieàu lôïi nhuaän Cô caáu kinh teá ñeå thay ñoåi phuø hôïp cho söï tieáp nhaän caùc ngaønh khoa hoïc coâng ngheä cao, löôïng voán lôùn. Coù caùc ñieàu kieän ñeå tieáp nhaän KHCN cao cuûa caùc nöôùc ñaàu tö nhö: trình ñoä tay ngheà coâng nhaân cao, cô sôû haï taàng kinh teá phaùt trieån, trình ñoä KHCN cao Nguyeân nhaân
  34. 34. Thöù hai: Chuû theå xuaát khaåu coù söï thay ñoåi lôùn: chuû theå xuaát khaåu chuû yeáu trong CNTB ngaøy nay laø caùc coâng ty xuyeân quoác gia, ñaëc bieät laø trong ñaàu tö tröïc tieáp. Thöù ba: Hình thöùc xuaát khaåu chuû yeáu laø keát hôïp xuaát khaåu haøng hoaù vôùi xuaát khaåu tö baûn. Trong ñaàu tö tröïc tieáp xuaát hieän nhöõng hình thöùc môùi nhö : xaây döïng- kinh doanh – chuyeån giao (BOT, BT) Thöù tö : Söï aùp ñaët mang tính thöïc daân trong xuaát khaåu tö baûn ñaõ ñöôïc gôõ boû daàn vaø nguyeân taéc cuøng coù lôïi ñöôïc ñeà cao Doanh nghieäp tö nhaân Caùc toå chöùc ñoäc quyeàn tö nhaân Caùc toå chöùc ñoäc quyeàn xuyeân quoác gia Xuaát khaåu haøng hoùa Xuaát khaåu tö baûn Xuaát khaåu Tö baûn keát hôïp XK haøng hoùa Thôøi gian TK 18 Cuoái TK 19 ñaàu TK 20 Nhöõng naêm 50 TK 20 ñeán nay
  35. 35. d. Söï phaân chia theá giôùi veà maët kinh teá giöõa caùc lieân minh cuûa CNTB ñaõ coù söï thay ñoåi <ul><li>Xu theá quoác teá hoùa, toaøn caàu hoùa: UN, WB, IMF, WHO, FAOS, WTO… </li></ul><ul><li>Khu vöïc hoùa: EU, ASEAN, APEC, NAFTA, G7, G77, OECD… </li></ul><ul><li>Quan heä song phöông: theo höôùng hôïp taùc saâu roäng veà caùc maët </li></ul>
  36. 36. e. Söï phaân chia theá giôùi giöõa caùc cöôøng quoác <ul><li>“ Chieán löôïc bieân giôùi meàm”, “Bieân giôùi taøi chính” nhaèm raøng buoäc, chi phoái caùc nöôùc keùm phaùt trieån töø söï leä thuoäc veà voán, coâng ngheä ñi ñeán söï leä thuoäc veà chính trò. </li></ul><ul><li>Kích ñoäng caùc cuoäc xung ñoät toân giaùo, saéc toäc, chieán tranh cuïc boä </li></ul><ul><li>Caùc hoaït ñoäng vaên hoùa, toân giaùo mang maøu saéc chính trò… </li></ul>
  37. 37. 2. Nhöõng bieåu hieän môùi cuûa CNTB ñoäc quyeàn Nhaø nöôùc a. Söï phaùt trieån cuûa CNTB ñoäc quyeàn nhaø nöôùc Söï phaùt trieån LLSX vaø trình ñoä xaõ hoäi hoùa cao Caïnh tranh treân thò tröôøng gay gaét Vai troø cuûa nhaø nöôùc taêng leân CNTB ñoäc quyeàn Nhaø nöôùc phaùt trieån Tyû troïng kinh teá nhaø nöôùc trong neàn kinh teá taêng leân Söï keát hôïp giöõa kinh teá nhaø nöôùc vaø kinh teá tö nhaân taêng leân Chi tieâu taøi chính cuûa nhaø nöôùc ñeå ñieàu tieát neàn kinh teá taêng leân bieåu hieän
  38. 38. b. Söï ñieàu tieát kinh teá cuûa nhaø nöôùc tö saûn cuõng coù nhöõng bieåu hieän môùi. Ñieàu tieát kinh teá cuûa nhaø nöôùc tö saûn trong CNTB ngaøy nay Boä maùy vaø caùc coâng cuï ñieàu tieát Boä maùy ñieàu tieát Caùc coâng cuï ñieàu tieát Laäp phaùp Haønh phaùp Tö phaùp Caùc tieåu ban tö vaán Heä thoáng luaät phaùp Heä thoáng caùc chính saùch Caùc ñoøn baåy kinh teá Muïc tieâu ñieàu tieát kinh teá Khaéc phuïc khuyeát taät kinh teá thò tröôøng TBCN Ñònh höôùng cho söï phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi Thuùc ñaåy taêng tröôûng kinh teá ñaûm baûo cho söï toàn taïi cuûa CNTB
  39. 39. Phöông thöùc ñieàu tieát kinh teá cuûa nhaø nöôùc tö saûn trong CNTB ngaøy nay Ñieàu tieát baèng chöông trình vaø keá hoaïch Ñieàu tieát baèng cô caáu kinh teá thoâng qua quan heä thò tröôøng Ñieàu tieát tieán boä khoa hoïc coâng ngheä baèng chi ngaân saùch cho nghieân cöùu vaø phaùt trieån Ñieàu tieát thò tröôøng lao ñoäng baèng caùch ñaøo taïo vaø ñaøo taïo laïi, baûo hieåm thaát nghieäp, nhaø nöôùc can thieäp vaøo caùc hôïp ñoàng lao ñoäng Ñieàu tieát thò tröôøng taøi chính tieàn teä Ñieàu tieát caùc quan heä kinh ñoái ngoaïi
  40. 40. 3. Heä thoáng kinh teá cuûa chuû nghóa tö baûn ñoäc quyeàn a. Söï phaùt trieån khoâng ñeàu giöõa caùc nöôùc tö baûn Nguyeân nhaân daãn ñeán phaùt trieån khoâng ñeàu Do taùc ñoäng cuûa quy luaät phaùt trieån khoâng ñeàu Do khoâng coù cuøng ñieåm xuaát phaùt vaø trình ñoä phaùt trieån, ñieàu kieän taøi nguyeân khaùc nhau, Phaân thaønh nhieàu nhoùm nöôùc coù trình ñoä phaùt trieån khaùc nhau
  41. 41. b. Caùc coâng ty ña quoác gia, xuyeân quoác gia ngaøy caøng coù vai troø lôùn aûnh höôûng theá giôùi : Kinh teá, chính trò, xaõ hoäi
  42. 42. c. Xu höôùng gia taêng quaân söï hoùa trong thôøi kyø “haäu chieán tranh laïnh” Kinh teá phaùt trieån giaûm Taøi chính tieàn teä phaùt trieån khoâng oån ñònh Tyû suaát lôïi nhuaän giaûm Taêng cöôøng quaân söï hoùa ñeå taêng tyû suaát lôïi nhuaän
  43. 43. IV. Thaønh töïu, haïn cheá vaø xu höôùng vaän ñoäng cuûa CNTB a. Thaønh töïu: -Löïc löôïng saûn xuaát : chieám öu theá veà khoa hoïc coâng ngheä, voán, nhaân löïc - Quan heä saûn xuaát : ngaøy caøng ñieàu chænh treân caùc maët quan heä sôû höõu , phaân phoái, quaûn lyù theo höôùng ISo… - Kieán truùc thöôïng taàng: Nhaø nöôùc, phaùp luaät, daân trí, daân chuû…
  44. 44. b. Haïn cheá <ul><li>Chieán tranh </li></ul><ul><li>Gaây ngheøo ñoùi, beänh taät ôû caùc nöôùc ngheøo </li></ul><ul><li>Gaây oâ nhieãm moâi tröôøng </li></ul><ul><li>Toäi aùc ngay taïi caùc nöôùc TB </li></ul><ul><li>Baát coâng trong caùc cam keát quoác teá veà thöông maïi, taøi nguyeân, nhaân quyeàn… </li></ul>
  45. 45. c. Xu höôùng vaän ñoäng cuûa CNTB <ul><li>Tieáp tuïc phaùt trieån treân cô sôû ñieàu chænh </li></ul><ul><li>Maâu thuaãn cô baûn chöa giaûi quyeát </li></ul><ul><li>Nhaân loaïi hieåu saâu saéc hôn veà CNCS trong hieän thöïc </li></ul>
  46. 46. III Những nét mới trong sự phát triển của CNTB hiện đại <ul><li>Sự điều chỉnh về quan hệ sản xuất và quan hệ giai cấp </li></ul><ul><li>Thể chế quản lý kinh doanh trong nội bộ doanh nghiệp có những biến đổi lớn. </li></ul><ul><li>Quan hệ sở hữu thay đổi </li></ul><ul><li>Kết cấu gia cấp thay đổi với sự xuất hiện của tầng lớp trung lưu đông đảo </li></ul><ul><li>Thu nhập (tiền lương) của người lao động tăng trưởng khá nhanh </li></ul><ul><li>Cơ chế quản lý được cải cách </li></ul><ul><li>Ứng dụng công nghệ cao trong quan lý và điều hành. </li></ul><ul><li>Coi trọng lao động trí thức </li></ul><ul><li>Thay đổi tổ chức mô hình doanh nghiệp </li></ul>
  47. 47. III Những nét mới trong sự phát triển của CNTB hiện đại <ul><li>Điều tiết vĩ mô của nhà nước ngày càng được tăng cường </li></ul><ul><li>Các công ty xuyên quốc gia có vai trò ngày càng quan trọng trong hệ thống kinh tế TBCN, là lực lượng chủ yếu thúc đẩy toàn cầu hoá kinh tế. </li></ul><ul><li>Điều chỉnh linh hoạt trong chiến lược tổng thể </li></ul><ul><li>Thay đổi chính sách kinh tế </li></ul><ul><li>Vận dụng linh hoạt các công cụ điều tiết vĩ mô </li></ul><ul><li>Thúc đẩy phân cộng lao động.. </li></ul><ul><li>Chuyển gia khoa học và công nghệ </li></ul><ul><li>Mở rộng thị trường mang tính toàn cầu </li></ul><ul><li>Cạnh tranh và có những ảnh hưởng lớn đến kinh tế toàn cầu </li></ul>
  48. 48. III Những nét mới trong sự phát triển của CNTB hiện đại <ul><li>Điều tiết và phối hợp quốc tế được tăng cường </li></ul>Cuộc họp th­îng ®ỉnh G8 Canadian Prime Minister andMexican President Meet in Vancouver NAFTA: Khèi th­¬ng m¹i tù do B¾c Mü
  49. 49. VI Vai trò, hạn chế và xu hướng vận động của CNTB <ul><li>Vai trò của CNTB đối với sự phát triển của nền sản xuất xã hội </li></ul>Sự ra đời của chủ nghĩa tư bản đã giải phóng loài người khỏi &quot;đêm trường trung cổ&quot; của xã hội phong kiến, đoạn tuyệt vời nền kinh tế tự nhiên, tự túc, tự cấp chuyển sang phát triển kinh tế hàng hoá tư bản chủ nghĩa, chuyển sản xuất nhỏ thành sản xuất lớn hiện đại C.Mác và Ph.Ăng Ghen khẳng định trong Tuyên ngôn của đảng cộng sản năm 1848: “CNTB ra đời chưa đầy 100 năm mà đã tạo ra được đống của cải vật chất khổng lồ bằng tất cả các thế hệ trước đây cộng lại”
  50. 50. <ul><li>Phát triển lực lượng sản xuất </li></ul><ul><li>Quá trình phát triển của chủ nghĩa tư bản đã làm cho lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ với trình độ kỹ thuật và công nghệ ngày càng cao: từ kỹ thuật thủ công lên kỹ thuật cơ khí, từ cơ khí hóa sang giai đoạn tự động hoá, tin học hoá và công nghệ hiện đại </li></ul>
  51. 51. <ul><li>Phát triển lực lượng sản xuất </li></ul><ul><li>Cùng với sự phát triển của kỹ thuật và công nghệ là quá trình giải phóng sức lao động, nâng cao hiệu quả khám phá và chinh phục thiên nhiên của con người </li></ul>
  52. 52. <ul><li>Thực hiện xã hội hoá sản xuất. </li></ul>Đó là sự phát triển của phân công lao động xã hội, sản xuất tập trung với quy mô hợp lý, chuyên môn hoá sản xuất và hợp tác lao động sâu sắc, mối liên hệ kinh tế giữa các đơn vị, các ngành, các lĩnh vực ngày càng chặt chẽ... làm cho các quá trình sản xuất phân tán được liên kết với nhau và phụ thuộc lẫn nhau thành một hệ thống, thành một quá trình sản xuất xã hội <ul><li>Chủ nghĩa tư bản tổ chức lao động theo kiểu công xưởng do đó đã xây dựng được tác phong công nghiệp cho người lao động, làm thay đổi nề nếp thói quen của người lao động sản xuất nhỏ trong xã hội phong kiến </li></ul>
  53. 53. <ul><li>CNTB đã thiết lập nên nền dân chủ tư sản, xây dựng trên cơ sở thừa nhận quyền tự do thân thể của cá nhân </li></ul>
  54. 54. <ul><li>Hạn chế của chủ nghĩa tư bản </li></ul>Bên cạnh đóng góp tích cực nói trên, chủ nghĩa tư bản cũng có những hạn chế về mặt lịch sử, đó là: <ul><li>Chủ nghĩa tư bản ra đời gắn liền với quá trình tích luỹ nguyên thuỷ của chủ nghĩa tư bản. Thực chất, đó là quá trình tích luỹ tiền tệ nhờ vào những biện pháp ăn cướp, tước đoạt đối với những người sản xuất hàng hóa nhỏ và nông dân tự do; nhờ vào hoạt động buôn bán, trao đổi không ngang gía qua đó mà thực hiện sự bóc lột, nô dịch đối với những nước lạc hậu </li></ul>
  55. 55. <ul><li>Hạn chế của chủ nghĩa tư bản </li></ul>Bên cạnh đóng góp tích cực nói trên, chủ nghĩa tư bản cũng có những hạn chế về mặt lịch sử, đó là: C.Mác cho rằng, đó là lịch sử đầy máu và bùn nhơ, không giống như một câu chuyện tình ca, nó được sử sách ghi chép lại bằng những trang đẫm máu và lửa không bao giờ phai
  56. 56. Cơ sở cho sự tồn tại và phát triển của CNTB là quan hệ bóc lột của các nhà tư bản đối với công nhân làm thuê C.Mác và V.I.Lênin cho rằng: chừng nào chủ nghĩa tư bản còn tồn tại thì chừng đó quan hệ bóc lột còn tồn tại và sự bất bình đẳng, phân hoá xã hội vẫn là điều không tránh khỏi <ul><li>Các cuộc chiến tranh thế giới với mục đích tranh giành thị trường, thuộc địa và khu vực ảnh hưởng đã để lại cho loài người những hậu quả nặng nề: hàng triệu người vô tội đã bị giết hại, sức sản cuất của xã hội bị phá hủy, tốc độ phát triển kinh tế của thế giới bị kéo lùi lại hàng chục năm </li></ul>
  57. 57. Cơ sở cho sự tồn tại và phát triển của CNTB là quan hệ bóc lột của các nhà tư bản đối với công nhân làm thuê C.Mác và V.I.Lênin cho rằng: chừng nào chủ nghĩa tư bản còn tồn tại thì chừng đó quan hệ bóc lột còn tồn tại và sự bất bình đẳng, phân hoá xã hội vẫn là điều không tránh khỏi <ul><li>Chủ nghĩa tư bản đã tạo ra hố ngăn cách giữa các nước giàu và các nước nghèo trên thế giới (thế kỷ 18 chênh lệch về mức sống giữa nước giàu nhất và nước nghèo nhất mới chỉ là 2,5 lần, hiện nay số chênh lệch ấy là 250 lần) </li></ul>
  58. 58. Mặc dù chủ nghĩa tư bản ngày nay đã có điều chỉnh nhất định trong quan hệ sở hữu, quản lý và phân phối, và ở một chừng mực nhất định, sự điều chỉnh đó cũng đã phần nào làm giảm bớt tính gay gắt của mâu thuẫn này. Song tất cả những điều chỉnh ấy vẫn không vượt qua khỏi khuôn khổ của sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa. Vì vậy mâu thuẫn vẫn không bị thủ tiêu <ul><li>Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản </li></ul>
  59. 59. Theo sự phân tích của C. Mác và V.I. Lênin, đến một chừng mực nhất định, quan hệ sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa sẽ bị phá vỡ và thay vào đó là một quan hệ sở hữu mới. Sở hữu xã hội (sở hữu công cộng) về tư liệu sản xuất được xác lập để đáp ứng yêu cầu phát triển của lực lượng sản xuất Điều đó cũng có nghĩa là phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa sẽ bị thủ tiêu và một phương thức sản xuất mới – phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa sẽ ra đời và phủ định phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa <ul><li>Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản </li></ul>
  60. 60. MÂU THUẪN CƠ BẢN CỦA PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT TBCN TÍNH CHẤT VÀ TRÌNH ĐỘ XÃ HỘI HOÁ CAO CỦA LLSX QUAN HỆ SỞ HỮU TƯ NHÂN TBCN VỀ TƯ LIỆU SẢN XUẤT
  61. 61. Tuy nhiên, phải nhận thức rằng, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa không tự tiêu vong và phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa cũng không tự phát hình thành mà phải được thực hiện thông qua cuộc cách mạng xã hội, trong đó giai cấp có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo cuộc cách mạng xã hội này chính là giai cấp công nhân <ul><li>Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản </li></ul>
  62. 62. Câu hỏa ôn tập <ul><li>Nguyên nhân hình thành và đặc điểm của CNTB độc quyền </li></ul>

×