Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Hoe zich positioneren in een sterk veranderende arbeidsmarkt?

1,470 views

Published on

Op 20 juni 2011 organiseerde Socius de studiedag 'Organisatorische uitdagingen voor sociaal-culturele organisaties'. Dit is de presentatie van Dirk Malfait van Verso.

Published in: Education
  • Login to see the comments

  • Be the first to like this

Hoe zich positioneren in een sterk veranderende arbeidsmarkt?

  1. 1. Hoe  zich  posi+oneren  in  een   sterk  veranderende   arbeidsmarkt?   Studiedag  Socius  “organisatorische   uitdagingen  voor  het  socio-­‐cultureel   werk”,  20  juni  2011,  Vilvoorde  
  2. 2. Verso,  Vereniging  voor  Social  Profit   Ondernemingen      !   Intersectorale  werkgeversorganisa+e  voor  de  socialprofitsectoren   in  Vlaanderen,  opgericht  in  1997.      !   Krachtenbundeling  van  18  federa+es  uit  diverse  ac+viteitstakken:   gezondheidszorg,  welzijn,  aangepaste  tewerkstelling,  socioculturele   sector,  onderwijs  en  sociale  huisves+ng.  !   Verenigt  zowel  ondernemingen  uit  de  private  sector      als  de  publieke  sector.  
  3. 3. Missie  Sociaal  overleg  !    Op  sectoraal  niveau  zijn  het  onze  ledenfedera+es  zelf  die  zetelen  in  de  paritaire  overlegorganen.  Op  intersectoraal  niveau  verdedigen  wij  het  gezamenlijk  standpunt  van  de  aangesloten  federa+es  +jdens  de  vijPaarlijkse  Vlaamse  Intersectorale  Akkoorden  (VIA).    !    Verso  is  erkend  als  interprofessionele  gesprekspartner  in  de  Sociaal-­‐Economische  Raad  van  Vlaanderen  (SERV).  Samen  met  de  andere  sociale  partners  adviseren  we  het  overheidsbeleid.  !    Verso  is  ook  ac+ef  in  het  Vlaams  Economisch  Sociaal  Overlegcomité  (VESOC),  waar  het  drieledig  overleg  tussen  overheid,  vakbonden  en  werkgevers  plaatsvindt.  
  4. 4. Missie  Overlegpla?orm  en  onderzoek    !    Daarnaast  biedt  Verso  een  pla?orm  waar  de  verschillende  deelsectoren  een  toekomstvisie,  standpunten  en  strategie  voor  de  socialprofitsector  kunnen  uitdenken.    !    Verso  zet  ook  sterk  in  op  onderzoek  dat  de  economische  en  maatschappelijke  betekenis  van  de  socialprofitsector  in  beeld  brengt.    
  5. 5. Hoe  zich  posi+oneren  in  een  sterk  veranderende   arbeidsmarkt   !   Even  achterom  kijken:  Hoe  sterk  is  onze  arbeidsmarkt   veranderd?     !   Posi+e  van  de  socio-­‐culturele  sector  op  de  Vlaamse   arbeidsmarkt   !   Even  vooruit  kijken:  Hoe  zal  onze  arbeidsmarkt  verder   evolueren?   !   Wat  te  doen?    
  6. 6. 1.  Hoe  is  onze  arbeidsmarkt   veranderd?     Van  een  éénvormige  naar   meervormige  arbeidsmarkt      
  7. 7. Hoe  is  onze  arbeidsmarkt  veranderd?    !   In  1983  waren  er  heel  wat  minder  mensen  aan  het  werk  dan   momenteel  (2009).    
  8. 8. Werkzaamheidsgraad  (aantal  werkenden  per  100   mensen  tussen  15-­‐64  jaar)  in  Vlaanderen  70,0  65,0  60,0  55,0  50,0   Bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek - EAK, via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  9. 9. Hoe  is  onze  arbeidsmarkt  veranderd?    !   In  1983  waren  er  heel  wat  minder  mensen  aan  het  werk  dan   momenteel  (2009).    !   In  1983  waren  vooral  mannen  aan  de  slag   (kostwinnersmodel),  terwijl  de  vrouwen  sindsdien  een   enorme  inhaalbeweging  hebben  gemaakt  (par+cipa+e-­‐ effect).    
  10. 10. Werkzaamheidsgraad  volgens  geslacht,  Vlaanderen  75,0  70,0  65,0  60,0  55,0  50,0  45,0  40,0  35,0  30,0  25,0   mannen   vrouwen   Lineair  (mannen)   Lineair  (vrouwen)  
  11. 11. Hoe  is  onze  arbeidsmarkt  veranderd?    !   In  1983  waren  er  heel  wat  minder  mensen  aan  het  werk  dan   momenteel  (2009).    !   In  1983  waren  vooral  mannen  aan  de  slag   (kostwinnersmodel),    terwijl  de  vrouwen  sindsdien  een   enorme  inhaalbeweging  hebben  gemaakt  (par+cipa+e-­‐ effect).  !   De  merkwaardige  evolu+e  van  de  werkzaamheid  bij  55-­‐ plussers.    
  12. 12. Werkzaamheidsgraad  55-­‐64  jaar,  Vlaanderen  55,0  50,0  45,0  40,0  35,0  30,0  25,0  20,0  15,0  Bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek - EAK, via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  13. 13. Hoe  is  onze  arbeidsmarkt  veranderd?      !   In  1983  boden  zich  heel  wat  jongeren  aan  op  de   arbeidsmarkt,  terwijl  er  momenteel  heel  wat  “ouderen”  zijn.      
  14. 14. Vergrijzing  en  ontgroening  op  de  Vlaamse   arbeidsmarkt  :  jong/oud-­‐ra+o  950000   180   165  900000   160  850000   137   140   125  800000   115   113   120   111   112   107   100  750000   95   100  700000   80  650000   60  600000   40  550000   20  500000   0   15-­‐24  jaar   55-­‐64  jaar   jong  oud  ra+o  
  15. 15. Hoe  is  onze  arbeidsmarkt  veranderd?    !   In  1983  boden  zich  heel  wat  jongeren  aan  op  de   arbeidsmarkt,  terwijl  er  momenteel  heel  wat  “ouderen”  zijn  !   In  1981  waren  er  heel  wat  laaggeschoolden,  sindsdien  is  de   scholarisa+egraad  sterk  toegenomen.              
  16. 16. Evolu+e  van  het  aantal  laaggeschoolden  en   hooggeschoolden  (25-­‐64  jaar),  Vlaanderen   2500   2000   1500   1000   500   0   1981   1991   2001   2009   laaggeschoold   hooggeschoold  Bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek - EAK, via Steunpunt WSE, Volkstelling (Bewerking VERSO)
  17. 17. Hoe  is  onze  arbeidsmarkt  veranderd?    !   In  1983  boden  zich  heel  wat  jongeren  aan  op  de   arbeidsmarkt,  terwijl  er  momenteel  heel  wat  “ouderen”  zijn    !   In  1981  waren  er  heel  wat  laaggeschoolden,  sindsdien  is  de   scholarisa+egraad  sterk  toegenomen.    !   In  1981  telde  Vlaanderen  heel  wat  minder  niet-­‐Belgen  dan   in  2010.  Ook  het  aantal  Belgwordingen  nam  toe.        
  18. 18. Evolu+e  van  het  aantal  niet-­‐Belgen  in  Vlaanderen  450000  400000  350000  300000  250000  200000  150000  100000   50000   0   1981   1991   2001   2010   niet-­‐Belgen  
  19. 19. Evolu+e  van  het  aantal  Belgwordingen  in  België  70.000  60.000  50.000  40.000  30.000  20.000  10.000   0   1990   1991   1992   1993   1994   1995   1996   1997   1998   1999   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   Belgwordingen   Bron : FOD economie, AD SEI (NIS), (Bewerking Verso)
  20. 20. Hoe  is  onze  arbeidsmarkt  veranderd?      !   In  1981  telde  Vlaanderen  heel  wat  minder  niet-­‐Belgen  dan   in  2010.  Ook  het  aantal  Belgwordingen  nam  toe.  !   In  1983  werd  er  amper  deel+jds  gewerkt,  terwijl  momenteel   bijna  1  op  vier  van  de  werkenden  dit  via  deel+jdarbeid  doet.              
  21. 21. Aandeel  deel+jdarbeid,  Vlaanderen  25,0   24,0   22,8   22,6   23,2   22,4   21,1   20,2  20,0   18,8   18,2   17,4   16,6   15,9  15,0   14,1   14,4   13,5   12,4   12,7   11,4   11,5   10,1   10,5  10,0   9,2   9,4   9,3   8,2   7,4   7,1   5,0   0,0   Aandeel  deel+jd  arbeid   Lineair  (Aandeel  deel+jd  arbeid)  
  22. 22. Hoe  is  onze  arbeidsmarkt  veranderd?    !   In  1981  telde  Vlaanderen  heel  wat  minder  niet-­‐Belgen  dan   in  2010.  Ook  het  aantal  Belgwordingen  nam  toe.  !   In  1983  werd  er  amper  deel+jds  gewerkt,  terwijl  momenteel   bijna  1  op  vier  van  de  werkenden  dit  via  deel+jdarbeid  doet.      !   Sinds  1983  neemt  het  percentage  mensen  dat  werkt  via  een   +jdelijke  contract  (o.a.  interimarbeid)  gestaag  toe.    
  23. 23. Aandeel  +jdelijke  contracten,  Vlaanderen  12,0  10,0   9,5   8,3   8,0   8,0   7,5   7,6   7,5   7,7   7,8   7,4   7,5   6,9   6,9   6,8   6,6   6,0   5,7   6,0   5,3   5,2   4,9   4,8   4,9   4,7   4,4   4,1   4,1   4,2   4,3   4,0   2,0   0,0   aandeel  +jdelijke  contracten   Lineair  (aandeel  +jdelijke  contracten)  
  24. 24. Hoe  is  onze  arbeidsmarkt  veranderd?    !   Sinds  1983  neemt  het  percentage  mensen  dat  werkt  via  een   +jdelijke  contract  (o.a.  interimarbeid)  gestaag  toe.  !    De  ter+airisering  van  werkgelegenheid  zet  zich  verder  :  in   1984  werkte  1  op  3  werknemers  in  België  in  de  industrie  in   2010  is  dit  1  op  4.          
  25. 25. Aandeel  (%)  van  de  gezondheidszorg  en  maatschappelijke   dienstverlening  in  de  totale  werkgelegenheid,  Vlaanderen  16  14   13,5   12,2  12   10,1  10   8   6   5,6   4   2   0   1984   1994   2004   2010  Bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek - EAK, via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  26. 26. 2.  Posi+e  van  de  socio-­‐culturele   sector  op  de  Vlaamse   arbeidsmarkt    
  27. 27. Geïndexeerde  evolu+e  loontrekkende  werkgelegenheid   (rsz),  Vlaanderen  140   19  623    135  130  125  120  115  110  105  100   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   Socio-­‐culturele   Social  profit   Totaal   Bron : RSZ via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO
  28. 28. Werkgelegenheid  (rsz)  naar  geslacht,  Vlaanderen,  2010   90   78,4   80   70   58,6   60   53,3   50   46,7   41,4   40   30   21,6   20   10   0   Socio-­‐culturele   Social  profit   Totaal   man   vrouw  Bron : RSZ via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  29. 29. Werkgelegenheid  (rsz)  volgens  leefijdsklasse,   Vlaanderen,  2010   21,6   24,3   23,4   90,0   80,0   70,0   60,0   50,0   70,5   67,9   67,4   40,0   30,0   20,0   10,0   7,9   7,8   9,2   0,0   Socio-­‐culturele   Social  profit   Totaal   <  25  jaar   49  jaar   >  49  jaar  Bron : RSZ via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  30. 30. Gemiddelde  leefijd,  Vlaanderen,  2009   42,0   41,5   41,5   41,0   40,5   40,3   40,0   39,7   39,5   39,5   39,3   39,0   38,8   38,5   38,0   37,5   37,0   Socio-­‐culturele   Social  profit   Totaal   man   vrouw  Bron : RSZ via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  31. 31. Instroomgraad  (%),  Vlaanderen,  2007  70,0   63,0  60,0  50,0   45,9   42,4  40,0  30,0   21,5  20,0   12,4   12,4   11,5  10,0   6,2   5,0   0,0   <  25  jaar   25-­‐49  jaar   >  49  jaar   Socio-­‐culturele   Social  profit   Totaal   Bron : Datawarehouse AM&SM bij KSZ via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  32. 32. Uitstroomgraad  (%),  Vlaanderen,  2007  50,0   45,4  45,0  40,0  35,0   32,2  30,0  25,0   22,9   20,3  20,0  15,0   13,6   11,6   11,2   10,5   9,8  10,0   5,0   0,0   <  25  jaar   25-­‐49  jaar   >  49  jaar   Socio-­‐culturele   Social  profit   Totaal   Bron: Datawarehouse AM&SM bij KSZ via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  33. 33. %  deelJjds  werkenden,  Vlaanderen,  2010  80,0  70,0   67,5  60,0   56,4   52,5  50,0  40,0   29,3   28,1  30,0  20,0   13,4  10,0   0,0   Socio-­‐culturele   Social  profit   Totaal   man   vrouw  
  34. 34. Omvang  van  de  deelJjdarbeid,  Vlaanderen,  2010  70,0   62,2   59,0  60,0  50,0   47,3   39,3  40,0   33,0   31,4  30,0  20,0   13,4   9,6  10,0   4,7   0,0   Socio-­‐culturele   Social  profit   Totaal   <  46%   46%-­‐75%   >  75%  Bron : RSZ via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  35. 35. ra+o-­‐werknemer/VTE,  vlaanderen,  2009  200   185  180   164   160   156  160   146   137   134   137   137   134   136  140   133   129   128   125   125   125   126   125   126   124   125   121   118   119   120   114   115   116  120   112  100   80   60   40   20   0   <  25   25-­‐29   30-­‐34   35-­‐39   40-­‐44   45-­‐49   50-­‐54   55-­‐59   >  60   Totaal   Socio-­‐culturele   Social  profit   Totaal     Bron : RSZ via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  36. 36. %  werkzoekenden  die  een  job  vinden  op  het  totaal   aantal  ontvangen  vacatures,  Vlaanderen  45  40  35  30  25  20  15  10   5   0   Cultuur  et  al   Gezondheidszorg   Maatschappelijke   Social  Profit   Totaal   dienstverlening   2007   2010   Bron : VDAB (Bewerking VERSO)
  37. 37. 3.  Hoe  zal  onze  arbeidsmarkt   verder  evolueren  ?   Vergrijzing  in  de  context  van  de   knelpunteconomie    
  38. 38. Leefijdsopbouw  van  de  werknemers  in  de  social  profit,     Vlaanderen  50000  45000   42989  40000   38174   38775   36654   35917  35000   35050   34080   32765   32056   32496   32065   31094   30974  30000   30101   27848   26325  25000   24186  20000   19316   18471   17625   17298   16446  15000  10000   8117   5000   4547   1677   0   18-­‐24   25-­‐29   30-­‐34   35-­‐39   40-­‐44   45-­‐49   50-­‐54   55-­‐59   60-­‐64   VG  2003   VG  2009   VG  2015   Bron RSZ via Steunpunt WSE (Bewerking VERSO)
  39. 39. Effecten  van  de  vergrijzing  van  de  werknemerspopula+e  in  de  Vlaamse  social  profit  (2009-­‐2015)  in  termen  van  bijkomende   (vervangende)  werknemers  Aanzuiveringseffect   Arbeidsvolume  -­‐effect   58  200   4  300   Totaal     67  500   (Vervoegd)  uikrede-­‐effect   5  000  
  40. 40. Alankelijkheidsgraden,  Vlaanderen,  2000-­‐2060  120,0  100,0   80,0   60,0   40,0   20,0   Bron  :  FPB,  NIS  bevolkingssta+s+eken  (Bewerking  Verso)   0,0   2000  2002  2004  2006  2008  2010  2012  2014  2016  2018  2020  2022  2024  2026  2028  2030  2032  2034  2036  2038  2040  2042  2044  2046  2048  2050  2052  2054  2056  2058  2060   Bev  65-­‐plus/bev  beroepsac+eve  leefijd   Bev  niet-­‐beroepsac+eve  leefijd/Bev  beroepsac+eve  leefijd   Bev  65-­‐plus/werkenden   Bev  niet-­‐beroepsac+eve  leefijd/werkenden  
  41. 41. Het  huzarenstuk:  60%  werkzame  55-­‐plussers  in  2030  (België)  90   mannen  (nullijn)  80   81,3   mannen  (2030)   79,3   77,3   75,3   vrouwen  (nullijn)   71,7   73,3   71,9  70   69,7   67,7   vrouwen  (2030)   65,9   65,7   62   63,7   61,7   60,6  60   54,8   54,9  50   50,7   49,4   49,7   47,9   47   43,9  40   41   38,6   35,6   36   33,8   31,9  30   30,3   29,8   27,4   24,8   23,5  20   19,7   19,5   15,4   13,5   11,9  10   7,8   0   55  jaar   56  jaar   57  jaar   58  jaar   59  jaar   60  jaar   61  jaar   62  jaar   63  jaar   64  jaar    Bron : Steunpunt WSE
  42. 42. Toekomst  !   Vergrijzing    van  de  samenleving  zal  de  zorgvraag  en  dus  de   vraag  naar  extra  personeel  in  de  social  profit  doen   toenemen.  !   Vergrijzing  (en  ontgroening)  van  de  medewerkers  zal  de   vervangingsvraag  en  dus  de  vraag  naar  personeel  in  de   social  profit  doen  toenemen.  !   Deze  vraag  naar  extra  personeel  situeert  zich  in  een  context   van  toenemende  krapte  op  de  onze  arbeidsmarkt.  !   Het  niet  vinden  van  geschikt  personeel  kan  de   werkgelegenheidsgroei  op  termijn  doen  stokken.   (bedreiging)  !   De  werkgelegenheidsmotor  mag  niet  stokken,  gezien  het  de   basis  is  van  ons  sociaal  model  
  43. 43. 4.  Wat  te  doen?    Meerdere  paden  moeten   bewandeld  worden    
  44. 44. Vergrijzing   Loonkost   Capaciteitstekort   Andere  echte  of  vermeende   uitdagingen:     -­‐   Innova+ekracht  daalt   -­‐   Opleidingsinspanning  daalt   -­‐   Produc+viteit  daalt   -­‐   Absenteïsme  s+jgt  50+  betaalbaar     Verhoog   -­‐ Leefijdsbewust   Verhoog   Verlaag   houden   arbeids   personeelsbeleid   instroom   uitstroom   volume   -­‐ Loopbaanbeleid   -­‐ VTO-­‐beleid   -­‐   Inzeken  op  innova+e   Financiële   Aanpassen   Remediëren  i.f.v.   -­‐ Intersectorale   Vervangings   leepaarheid   uitstapregelingen   ini+ële     Managements mobiliteit   premie   organisa+es   (brugpensioen,   doelstellingen    en   ondersteuning   -­‐ 50+  premie   landingsbanen,  ..)   gevolgen  VAP   -­‐ Gerichte   instroomac+es   regeling/landings   banen   Migra+e  
  45. 45. Bedankt  www.verso-­‐net.be  

×