Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

UNG THƯ CỔ TỬ CUNG

SẢN PHỤ KHOA

  • Login to see the comments

UNG THƯ CỔ TỬ CUNG

  1. 1. UNG THÖ COÅ TÖÛ CUNG GS.TS. TRAÀN THÒ LÔÏI
  2. 2. MUÏC TIEÂU „ 1. Keå ñöôïc caùc nguyeân nhaân vaø caùc ñoàng yeáu toá gaây ung thö coå töû cung. „ 2. Moâ taû ñöôïc 3 daïng ñaïi theå cuûa ung thö coå töû cung. „ 3. Keå ñöôïc caùc giai ñoaïn laâm saøng (theo FIGO) cuûa ung thö coå töû cung. „ 4. Chaån ñoaùn ñöôïc ung thö coå töû cung qua laâm saøng vaø caän laâm saøng. „
  3. 3. DÒCH TEÃ HOÏC „ Ung thö CTC phoå bieán nhaát ôû phuï nöõ taïi caùc nöôùc keùm phaùt trieån. „ Moãi naêm# 500.000 phuï nöõ bò ung thö xaâm laán môùi maéc treân toøan theá giôùi „ Taàn suaát môùi maéc : 10-20ca /100.000 phuï nöõ. „ Ôû Ñoâng Nam AÙ: 25-40ca/ 100.000 phuï nöõ. „ Chöông trình taàm soaùt UTCTC baèng pheát moûng teá baøo CTC ñaõ giaûm ñöôïc taàn suaát UTCTC xaâm laán ôû caùc nöôùc coâng nghieäp ñeán 75%
  4. 4. NGUYEÂN NHAÂN „ Nhieãm HPV (Human Papilloma Virus) laø nguyeân nhaân haøng ñaàu gaây ung thö coå töû cung: 90-100% UTCTC coù HPV (+). „ Nhieãm HPV laø moät beänh laây qua ñöôøng tình duïc, chieám 10 - 25% ôû phuï nöõ treû döôùi 30 tuoåi, 5 - 8% ôû phuï nöõ treân 30 tuoåi. „ Nhieãm HPV nguy cô cao (chuûng 16, 18)nguy cô töông ñoái taêng 10-75 laàn „ Trong UTCT, HPV-DNA saùt nhaäp vaøo genome gaây ra loaïn saûn, ung thö
  5. 5. NGUYEÂN NHAÂN „ Caùc ñoàng yeáu toá (co-factors - yeáu toá caàn thieát ñeå taïo neân nguy cô) gaây ung thö coå töû cung laø : „ - Hoaït ñoäng tình duïc sôùm, <17 tuoåi. „ - Coù nhieàu baïn tình, choàng coù nhieàu baïn tình. „ - Veä sinh sinh duïc keùm (ñoàng yeáu toá = Herpes, Chlamydia). „ - Huùt thuoác laù. „ - Suy giaûm mieãn dòch (nhieãm HIV, AIDS).
  6. 6. Tieán trình töø nhieãm ñeán ung thö Toån thöông trong bieåu moâ laùt nguy cô thaáp(LSILs) Toån thöông trong bieåu moâ laùt nguy cô (HSILs) Ung thö vi xaâm laán Taàm soaùt Ñieàu trò Thôøi gian naêmthaùng Bieåu moâ bình thöôøng Nhieãm HPV Tế bào rỗng CIN I CIN II CIN III/ CIS
  7. 7. Xuaát ñoä ung thö coå töû cung Xuaát ñoä Töû suaát XN PAP Vacxin UT coå töû cung HPV Ñoâng Phi Nam Phi Melanesia Vuøng Caribeâ Trung Myõ Taây Phi Nam Myõ Trung Nam Trung AÙ Micro/Polynesia Ñoâng Nam AÙ Ñoâng Aâu Baéc Phi Nam Aâu Taây Aâu Baéc AÂu Nhaät Baûn Baéc Myõ UÙc/ Taân Taây Lan Trung Quoácây AÙ Taàm soaùt HPV
  8. 8. Vuøng chuyeån tieáp truï-lát NHAÉC LAÏI VEÀ GIAÛI PHAÃU HOÏC, TEÁ BAØO HOÏC, MOÂ HOÏC CTC
  9. 9. HÌNH AÛNH ÑAÏI THEÅ CUÛA UNG THÖ COÅ TÖÛ CUNG „ - Daïng suøi, thöôøng gaëp nhaát, moïc töø coå töû cung ngoaøi, suøi leân thaønh moät khoái nhö boâng caûi to roäng, bôû, deã chaûy maùu. Ñoâi khi daïng naøy phaùt xuaát töø trong keânh coå töû cung laøm caêng to coå töû cung vaø keânh coå töû cung, bieán coå töû cung thaønh daïng baàu daøi caêng nhö thuøng röôïu. „ - Daïng chai xaâm nhieãm coå töû cung bieán coå töû cung thaønh cöùng nhö ñaù. „ - Daïng loeùt, laøm maát coå töû cung vaø phaàn treân cuûa aâm ñaïo taïo thaønh moät hoá saâu loõm.
  10. 10. SÖÏ LAN TRAØN CUÛA UNG THÖ COÅ TÖÛ CUNG „ - AÊn lan vaøo nieâm maïc aâm ñaïo „ - AÊn lan vaøo cô töû cung ôû ñoaïn döôùi vaø thaân treân „ - Lan vaøo haïch baïch huyeát ôû quanh coå töû cung vaø töø ñoù xaâm laán haïch. „ - Lan thaúng vaøo caùc caáu truùc laân caän hay chu cung, tôùi caân cô bòt vaø tôùi thaønh chaäu. Ung thö coù theå lan ñeán baøng quang, tröïc traøng gaây doø baøng quang-aâm ñaïo hoaëc doø tröïc traøng-aâm ñaïo.
  11. 11. CAÙC GIAI ÑOAÏN LAÂM SAØNG CUÛA UNG THÖ COÅ TÖÛ CUNG (FIGO 1995) „ Giai ñoaïn 0 : ung thö taïi choã, trong bieåu moâ. „ Giai ñoaïn I : ung thö chæ khu truù ôû coå töû cung „ Ia : ung thö xaâm laán chæ chaån ñoùan qua vi theå. Xaâm laán giôùi haïn ñeán moâ ñeäm saâu toái ña 5mm vaø roäng toái ña 7mm. „ Ia1: xaâm laán saâu  3mm, roäng  7mm „ Ia2: xaâm laán: 3 - 5mm vaø roäng  7mm „ Ib : sang thöông laâm saøng khu truù ôû CTC, hoaëc khoâng coù bieåu hieän laâm saøng nhöng lôùn hôn giai ñoaïn Ia (xaâm laán >5mm). „ Ib1: sang thöông laâm saøng < 4cm „ Ib2: sang thöông laâm saøng > 4cm.
  12. 12. CAÙC GIAI ÑOAÏN LAÂM SAØNG CUÛA UNG THÖ COÅ TÖÛ CUNG (FIGO 1995) Giai ñoaïn II : ung thö xaâm laâùn aâm ñaïo nhöng chöa ñeán 1/3 döôùi hoaëc ñaõ xaâm nhieãm chu cung nhöng chöa ñeán thaønh chaäu. ‟IIa: lan tôùi aâm ñaïo nhöng chöa lan ñeán chu cung ‟IIb: lan tôùi chu cung nhöng chöa tôùi thaønh chaäu
  13. 13. CAÙC GIAI ÑOAÏN LAÂM SAØNG CUÛA UNG THÖ COÅ TÖÛ CUNG (FIGO 1995) „ Giai ñoaïn III: ung thö lan ñeán 1/3 döôùi aâm ñaïo hoaëc lan tôùi thaønh chaäu. Thaêm tröïc traøng: khoâng coù khoûang troáng khoâng ung thö giöõa khoái u vaø thaønh chaäu. Taát caû ung thö coù thaän tröôùng nöôùc hoaëc thaän khoâng hoaït ñoäng ñöôïc xeáp vaøo giai ñoaïn naøy, tröø khi ñöôïc bieát do nguyeân nhaân khaùc. „ IIIa: lan ñeán 1/3 döôùi aâm ñaïo vaø coù theå lan tôùi chu cung nhöng chöa ñeán thaønh chaäu „ IIIb: lan ñeán thaønh chaäu vaø/hoaëc thaän tröôùng nöôùc hay thaän khoâng hoaït ñoäng
  14. 14. CAÙC GIAI ÑOAÏN LAÂM SAØNG CUÛA UNG THÖ COÅ TÖÛ CUNG (FIGO 1995) „ Giai ñoaïn IV : ung thö lan ra khoûi vuøng chaäu hoaëc lan ñeán nieâm maïc baøng quang hay tröïc traøng. „ IVa : lan tôùi cô quan laân caän „ IVb : di caên xa.
  15. 15. GIAÛI PHAÃU BEÄNH „ 1. Böôùu coù nguoàn goác töø nieâm maïc: ‟ Carcinome teá baøo gai ‟ Carcinome teá baøo tuyeán ‟ Adenosquamous carcinoma „ 2. Böôùu coù nguoàn goác töø moâ ñeäm: ‟ Sarcoma, carcinosarcoma, leiomyosarcoma „ 3. Böôùu töø di tích oáng Gartner „ 4. Caùc loaïi böôùu khaùc: ‟ Ung thö di caên töø nôi khaùc, lymphoma, Melanoma, carcinoid.
  16. 16. CHAÅN ÑOAÙN „ LAÂM SAØNG „ Trieäu chöùng cô naêng: - xuaát huyeát aâm ñaïo, dòch tieát aâm ñaïo baát thöôøng. 80 - 90% beänh nhaân coù xuaát huyeát aâm ñaïo baát thöôøng : coù theå laø sau giao hôïp, kinh baát thöôøng, hoaëc xuaát huyeát giöõa chu kyø, sau maõn kinh. - Dòch aâm ñaïo nhieàu, nhôøn, nhö muû. „ - Caùc trieäu chöùng: dòch aâm ñaïo hoâi, ñau vuøng chaäu, söng chaân, tieåu nhieàu laàn chæ gaëp khi beänh ñaõ tieán trieån. „ - Moät soá beänh nhaân hoaøn toaøn khoâng coù trieäu chöùng gì.
  17. 17. CHAÅN ÑOAÙN „ Thaêm khaùm : „ - Giai ñoïan sôùm: toång traïng bình thöôøng. „ - Giai ñoaïn muoän: suït caân, coù haïch beïn, haïch thöôïng ñoøn, phuø chaân, baùng buïng, traøn dòch maøng phoåi hoaëc gan to. „ Khaùm phuï khoa: coå töû cung: moät trong 3 daïng ñaïi theå ñaõ keå treân, coå töû cung bôû, deã chaûy maùu. Dòch aâm ñaïo: loaõng, ñuïc nhö muû, laãn maùu. „ Thaêm khaùm aâm ñaïo, thaêm aâm ñaïo-tröïc traøng ñeå xem ñoä lan traøn cuûa ung thö tôùi tuùi cuøng aâm ñaïo, thaønh aâm ñaïo tröïc traøng, chu cung vaø ñoä di ñoäng cuûa töû cung, ñoâi khi sôø ñöôïc haïch xaâm laán ôû thaønh chaäu.
  18. 18. Döï phoøng caáp 1 vaø caáp 2 • Döï phoøng caáp 1 – Bieän phaùp söû duïng ñoái vôùi nhöõng ngöôøi khoâng coù bieåu hieän laâm saøng ñeå ngaên ngöøa beänh khoâng phaùt trieån vd:vaccin • Döï phoøng caáp 2 – Nhöõng can thieäp cho beänh nhaân coù baèng chöùng beänh – Nhöõng haønh ñoäng ñeå laøm chaäm hoaëc ngöøng tieán trieån beänh trong giai ñoaïn ñaàu cuûa beänh
  19. 19. Döï phoøng caáp 2: taàm soaùt UT CTC „ Pap smear „ Kyõ thuaät Liquid-based cytology (ñaõ ñöôïc FDA vaø EU coâng nhaän töông ñöông Pap smear quy uôùc) „ Xeùt nghieäm HPV (HCII) nhö phöông phaùp taàm soùat hoaëc hoã trôï khi pap baát thöôøng(ñaõ ñöôïc FDA vaø EU coâng nhaän) „ Quan saùt tröïctieáp sau Acetic Acid:VIA, Lugol iodine: giuùp nhaän roõ toån thöông. BS Papanicolaou 1. Bell S et al. Prev Med 1995; 24: 610–6; 2. Lerman C et al. Am J Obstet Gynecol 1991; 165: 658–62.
  20. 20. PHAÙC ÑOÀ TAÀM SOAÙT UT CTC Phaùc ñoà American Cancer Society American College of OB&GYN (ACOG) Tuoåi baét ñaàu taàm soaùt 3 naêm sau laàn giao hôïp ñaàu tieân 3 naêm sau laàn giao hôïp ñaàu tieân Khoûang caùch: -Pap smear -Liquid-based cytology -HPV test+ cytology Moãi naêm, moãi 2-3 naêm vôùi ≥30t, coù 3 laàn pheát TB (-) Moãi 2 naêm, moãi 2-3 naêm vôùi ≥30t, coù 3 laàn pheát TB (-) Moãi 3 naêm neáu HPV(-), TB(-). EUROGIN 2008: mỗi 5 năm nếu HPV(-) HCII, TB(-) Moãi naêm, moãi 2-3 naêm vôùi ≥30t, coù 3 laàn pheát TB (-) Moãi naêm, moãi 2-3 naêm vôùi ≥30t, coù 3 laàn pheát TB (-) Moãi 3 naêm neáu HPV(-), TB(-)
  21. 21. GIỚI HẠN CỦA CHƯƠNG TRÌNH TẦM SOAÙT „ Độ nhậy vaø độ chuyeân phaùt hiện UTCTC thấp: 30-50% aâm tính giả „ Đoøi hỏi trang thiết bị, tốn keùm đối với một số địa phương. 1 „ Do đoù chương trình tầm soaùt khoâng được thưc hiện ở một số nước. „ Người phụ nữ sẽ bị khoù chịu, lo lắng khi: ‟ Thực hiện test tầm soaùt ‟ Chờ đợi kết quả 1. Renshaw AA et al. Arch Pathol Lab Med 2004; 128: 153–7; 2. Burd EM. Clin Microbiol Rev 2003; 16: 1–17; 3. Denny L et al. Vaccine 24 Suppl 3: S71-7; 4. Basen-Enquist et al. Cancer 2003; 98: 2009-14
  22. 22. Taàm soaùt nơi coù nguoàn löïc kinh teá thaáp „ Cung caáp taän nôi caùc chöông trình taàm soaùt, chaån ñoaùn vaø ñieàu trò beänh „ Chi phí thaáp, kyõ thuaät ñôn giản coù theå ñieàu trò ngay khi phaùt hieän caùc baát thöôøng „ Bao phủ roäng khaép „ Chöông trình giaùo duïc thích hôïp, höôùng tôùi nhaân vieân chaêm soùc söùc khoõe vaø phuï nöõ „ Xaây döïng cơ chế löôïng giaù hieäu quaû chöông trình taàm soaùt Yeâu caàu Denny L et al. Vaccine 2006 24 Suppl 3: S71-7
  23. 23. QUAN SAÙTCTC BẰNG MẮT THƯỜNG SAU BOÂI ACID ACETIC: VIA „ VIA laø một caùch để phaùt hiện tổn thương tiền ung thư CTC. Người thực hiện test sẽ boâi CTC bằng dung dịch acid acetic 3-5%, quan saùt sự thay đổi của CTC đối với a.acetic. „ A.acetic được tế baøo chưa trưởng thaønh hấp thu baøo tương chuyển maøu đục. Bằng mắt thường sẽ thấy vuøng biểu moâ bắt mauø trắng, còn gọi laø vuøng “biểu moâ trắng”. „ Tế baøo láaù tầng vaø tế baøo tuyến trưởng thaønh khoâng phản ứng theo kiểu naøy.
  24. 24. QUAN SAÙT TRÖÏC TIEÁP (VIA)
  25. 25. Döï phoøng caáp 1: VAÉC XIN „ VN hiện nay đaõ coùvắc xin phoøng ngừa UTCTC gồm 2 loại: „ Tứ giaù: 6,11,16,18 „ Nhị gia: 16,18

×