Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Chuong

bộ chứng từ trong thanh toán quốc tế

  • Login to see the comments

Chuong

  1. 1. CÁC CHỨNG TỪ SỬ DỤNGTRONG THANH TOÁN QUỐC TẾ GV Nguyễn Xuân Đạo
  2. 2. Nội dung của chương1. Chứng từ vận tải (Transport Document)2. Chứng từ bảo hiểm (Insurance Document)3. Chứng từ hàng hóa (Goods Document)
  3. 3. CÁC CHỨNG TỪ TRONG NGOẠI THƯƠNG CHỨNG TỪ THƯƠNG MẠI CHỨNG TỪ TÀI CHÍNHCHỨNG TỪ VẬN TẢI CHỨNG TỪ BẢO HIỂM CHỨNG TỪ HÀNG HÓA VẬN ĐƠN HÓA ĐƠN BẢO HIỂM ĐƠN ĐƯỜNG BIỂN THUƠNG MẠI GIẤY CHỨNG VẬN ĐƠN GIẤY CHỨNG NHẬN BẢO HÀNG KHÔNG NHẬN XUẤT XỨ HIỂM CHỨNG TỪ HỢP ĐỒNG BẢO PHIẾU ĐÓNG VẬN TẢI ĐA HIỂM BAO GÓI PHƯƠNG THỨC GIẤY CHỨNG PHIẾU BẢO NHẬN CHẤT HIỂM CHỨNG TỪ LƯƠNG, SỐ VẬN TẢI LƯỢNG ĐƯỜNG SẮT, ĐƯỜNG BỘ, CÁC CHỨNG TỪ ĐƯỜNG THỦY KHÁC NỘI ĐỊA
  4. 4. CÁC CHỨNG TỪ THƯƠNG MẠI TRONG NGOẠI THƯƠNG CHỨNG TỪ THƯƠNG MẠI CHỨNG TỪ TÀI CHÍNH HỐI PHIẾU KỲ PHIẾU SÉC THẺ THANH TOÁN
  5. 5. 1. Chứng từ vận tải (CTVT) Khái niệm CTVT là chứng từ được thành lập bởi người có trách nhiệm sau khi người bán giao hàng cho người chuyên chở tại địa điểm giao hàng qui định. Chức năng:  Là bằng chứng của hợp đồng chuyên chở đã được ký kết.  Là biên lai nhận hàng của người chuyên chở. Luật điều chỉnh chứng từ vận tải: xem Giáo trình TTQT, ĐH Ngân hàng TP.HCM, NXB Thống kê, 2006, trang 47-49.
  6. 6. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Khái niệm: VĐĐB (Ocean Bill of Lading hay Marine Bill of Lading, viết tắt là B/L) la chứng từ chuyên chở hàng hóa (Transport Document) bằng đường biển do người có chức năng ký phát cho người gửi hàng (Shipper) sau khi hàng hóa đã được nhận để chở hay đã được bốc lên tàu.
  7. 7. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Nguoàn luaät ñieàu chænh  Coâng öôùc quoác teá ñeå thoáng nhaát moät soá quy taéc veà vaän ñôn ñöôøng bieån, kyù keát taïi Brussels ngaøy 25/8/1924, goïi taét laø coâng öôùc Brussels 1924, coøn ñöôïc goïi laø QT Hague coù hieäu löïc naêm 1931.  Nghò ñònh thö Visby 1968, söûa ñoåi Coâng öôùc Brussels 1924, coù hieäu löïc töø 23/6/1977, cuøng vôùi QT Hague taïo thaønh QT Hague-Visby. 
  8. 8. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Chức năng của B/L:  Là biên lai nhận hàng để chở do người chuyên chở cấp.  Là bằng chứng của hợp đồng vận tải  Là chứng từ sở hữu hàng hóa.
  9. 9. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Phạm vi sử dụng:  Đối với người bán:  B/L chứng minh về việc hoàn thành nghĩa vụ giao hàng của mình.  B/L là 1 chứng từ không thể thiếu khi lập bộ chứng từ thanh toán  Đối với người nhập khẩu:  Căn cứ vào B/L để xem người bán có hoàn thành nghĩa vụ giao hàng hay không  Dùng B/L để nhận hàng  Dùng B/L để chuyển nhượng, mau bán hàng.
  10. 10. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Phạm vi sử dụng:  Đối với người chuyên chở:  Sau khi giao hàng và nhận lại B/L gốc, người chuyên chở được xem là hoàn thành nghĩa vụ chuyên chở.  B/L là 1 căn cứ để giải quyết các tranh chấp về giá trị, số lượng, chất lượng hàng hóa chuyên chở
  11. 11. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Phạm vi sử dụng:  Các trường hợp khác: B/L là chứng từ quan trọng được sử dụng trong giải quyết các tranh chấp, khiếu nại, kiện tụng giữa các bên có liên quan. B/L là 1 chứng từ trong bô hồ sơ đòi người bảo hiểm bồi thường tổn thất B/L còn là chứng từ được sử dụng khi làm thủ tục, khai báo hải quan.
  12. 12. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Hình thức của B/L:  Kích thước, màu sắc: thường có cỡ A4. Bản gốc (Original) có thể in màu mặt trước và mặt sau. Bản sao (Copy) thường được in bằng mực đen mặt trước, mặc sau để trống.  Hình thức mặt trước: rất đa dạng, tùy vào thiết kế của các hãng tàu.  Tiêu đề: tiêu đề rất phong phú, nó không quyết định loại vận đơn và phương thức chuyên chở. Để nắm 2 vấn đề này đòi hỏi phải căn cứ vào nội dung cụ thể trên B/L.
  13. 13. Một số tiêu đề của vận đơn Vận đơn đường biển thông thường có các tên sau:  Bill of Lading  Ocean Bill of Lading  Marine Bill of Lading  Sea Bill of Lading  Liner Bill of Lading  Port to Port Shipment Bill of Lading  Through Bill of Lading
  14. 14. Một số tiêu đề của vận đơn Vận đơn dùng cho vận tải đa phương thức (hoặc vận tải liên hợp) và vận tải biển từ cảng đến cảng:  Bill of Lading for Combined Transport Shipment or Port to Port Shipment  Bill of Lading for Multimodal Transport Shipment or Port to Port Shipment
  15. 15. Một số tiêu đề của vận đơn Vận đơn đa dụng:  Bill of Lading or Sea waybill for Combined Transport Shipment or Port to Port Shipment  Bill of Lading – Not Negotiable unless consigned to order Vận đơn của FIATA (Fédération Internationale des Associations de transitaires et Assimilés):  Negotiable FIATA Combined Transport Bill of Lading
  16. 16. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Nội dung của B/L 1 Tiêu đề của B/L 2 Số của B/L (B/L No.) 3 Tên hãng chuyên chở (Shipping Company) 4 Người gửi hàng (Shipper) 5 Người nhận hàng (Consignee) 6 Bên được thông báo (Notify Party)
  17. 17. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Nội dung của B/L (tiếp theo) 7 Nơi nhận hàng để chở (Place of Receipt) 8 Cảng bốc hàng (Port of Loading) 9 Cảng dỡ hàng (Port of Discharge)10 Nơi giao hàng (Place of Delivery)11 Tên tàu & số hiệu chuyến tàu (Vessel & Voy. No.)12 Số lượng vận đơn gốc (Number of Original B/L)
  18. 18. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Nội dung của B/L (tiếp theo)13 Ký mã hiệu & số hiệu hàng hóa (Marks & Numbers))14 Số lượng và mô tả hàng hóa (Number & kind of Packages: Description of Goods)15 Trọng lượng cả bì (Gross Weight)16 Thể tích (Measurement)17 Tổng số container hoặc kiện hàng được ghi bằng chữ (Total No. of Containers or Packages in words:)
  19. 19. 1.1 Vận đơn đường biển (VĐĐB) Nội dung của B/L (tiếp theo)19 Chi tiết về cước phí và các loại phí khác (Freight details, Charges)21 Ngày và nơi phát hành B/L (Place and Date of Issue) SHIPPED on Board the Vessel Xác nhận về ngày22 Date: ................................... hàng được bốc lên By: ............(signed)............. tàu23 Người phát hành vận đơn ký tên (Signature)
  20. 20. Phân loại vận đơn đường biểna. Caên cöù vaøo vieäc ñaõ xeáp haøng hay chöa  Vaän ñôn ñaõ xeáp haøng (Shipped on Board B/L) Laø vaän ñôn ñöôïc phaùt haønh sau khi haøng hoaù ñaõ ñöôïc xeáp leân taøu. Treân B/L naøy, thöôøng ngöôøi chuyeân chôû, ñaïi lyù hoaëc thuyeàn tröôûng ñoùng daáu caùc chöõ nhö : “Shipped on board”, “On board”, “Laden on Board” hoaëc “Shipped”.  Vaän ñôn nhaän ñeå xeáp (Received for shipment B/L): laø loaïi vaän ñôn ñöôïc phaùt haønh sau khi ngöôøi chuyeân chôû nhaän haøng vaø cam keát seõ xeáp haøng vaø vaän chuyeån haøng hoaù baèng con taøu ghi
  21. 21. Phân loại vận đơn đường biểnb. Caên cöù pheâ chuù cuûa thuyeàn tröôûng treân vaän ñôn  Vaän ñôn hoaøn haûo (Clean B/L) : laø loaïi vaän ñôn maø ôû treân ñoù khoâng coù pheâ chuù xaáu cuûa thuyeàn tröôûng veà haøng hoaù cuõng nhö tình traïng cuûa Caùch hoaù. haøng theå hieän vaän ñôn hoaøn haûo nhö sau :  Ñoùng daáu “Clean” leân phaàn nhaän xeùt veà haøng hoaù vaø bao bì.  Khoâng coù pheâ chuù gì treân tôø vaän ñôn.  Coù pheâ chuù nhöng khoâng laøm maát tính hoaøn haûo cuûa vaän ñôn : second
  22. 22. Phân loại vận đơn đường biểnb. Caên cöù pheâ chuù cuûa thuyeàn tröôûng treân vaän ñôn  Vaän ñôn khoâng hoaøn haûo (Unclean B/L) : laø loaïi vaän ñôn maø ôû treân ñoù coù pheâ chuù xaáu cuûa thuyeàn tröôûng veà haøng hoaù cuõng nhö tình traïng cuûa haøng hoaù. Ví duï: - Moät soá thuøng bò beïp kho xeáp leân taøu. - Haøng bò öôït khi nhaän ñeå xeáp. - Kieän haøng soá “345 HTK” khoâng coù. - Kyù maõ hieäu bò nhoeø khoâng roõ
  23. 23. Phân loại vận đơn đường biểnc. Caên cöù vaøo quyeàn chuyeån nhöôïng, sôû höõu haøng hoaù ghi treân vaän ñôn:  Vaän ñôn ñích danh (Straight B/L, B/L to a named person): laø vaän ñôn maø treân ñoù ngöôøi ta ghi roõ teân vaø ñòa  chæ cuûa theo leänh (B/L to order of) : Vaän ñôn ngöôøi nhaän. laø vaän ñôn maø treân ñoù ngöôøi ta khoâng ghi roõ teân ngöôøi nhaän haøng maø ghi :”theo leänh cuûa …” Ví duï : -To order of shipper -To order of consignee -To order of the bank
  24. 24. Phân loại vận đơn đường biểnc. Caên cöù vaøo quyeàn chuyeån nhöôïng, sôû höõu haøng hoaù ghi treân vaän ñôn:  Vaän ñôn voâ danh (To bearer B/L) : laø vaän ñôn treân ñoù khoâng ghi ngöôøi nhaän haøng vaø cuõng khoâng ghi theo leänh. Thuyeàn tröôûng seõ giao haøng cho ai caàm vaän ñôn (B/L holder) vaø xuaát trình cho hoï. Vaän ñôn naøy ñöôïc chuyeån nhöôïng baèng caùch trao tay vì ai laø ngöôøi caàm vaän ñôn ñeàu coù theå nhaän ñöôïc haøng.
  25. 25. Phân loại vận đơn đường biểnd. Caên cöù vaøo phöông thöùc thueâ taøu  Vaän ñôn taøu chôï (Liner B/L) : laø vaän ñôn ñöôïc duøng khi haøng hoaù ñöôïc göûi theo taøu chôï. Moïi ñieàu khoaûn ñöôïc in saün treân vaän ñôn vaø chæ do  moät beân taøu chuyeán / Vaän ñôn theo Vaän ñôn (ngöôøi chuyeân chôû) kyù teân. ñoàng thueâ taøu : laø vaän ñôn hôïp ñöôïc caáp trong tröôøng hôïp coù hôïp ñoàng thueâ taøu, chæ xaûy ra vôùi thueâ taøu chuyeán vaø taøu ñònh haïn. Treân vaän ñôn thöôøng coù ghi : “B/L to be used with charter party”.
  26. 26. Phân loại vận đơn đường biểne. Caên cöù vaøo haønh trình chuyeân chôû ñôn ñi thaúng (Direct B/L) : laø vaän ñôn Vaän ñöôïc caáp trong tröôøng hôïp haøng hoaù ñöôïc chuyeân chôû thaúng töø caûng xeáp haøng maø khoâng coù chuyeån taûi caûng  doïc ñöôøng. OÂ “Transhipment” khoâng ñöôïc Vaän ñôn chôû suoát (Throught B/L) : laø vaän ghi gì. ñöôïc caáp trong tröôøng hôïp coù ñôn chuyeån taûi caøng doïc ñöôøng, coù thay theá taøu chuyeân chôû vaø ngöôøi chuyeân  Vaän ñôn vaän taûi lieân hôïp (Combined chôû. transport B/L): laø vaän ñôn ñöôïc caáp trong tröôøng hôïp haøng ñöôïc vaän chuyeån ít nhaát baèng hai phöông thöùc vaän taûi khaùc
  27. 27. Phân loại vận đơn đường biểnf. Caên cöù vaøo khaû naêng löu thoâng  Vaän ñôn goác (Original B/L): laø vaän ñôn ñöôïc ñöôïc duøng ñeå nhaän haøng, thanh toaùn, chuyeån nhöôïng, khieáu naïi, kieän tuïng … do ngöôøi chuyeân chôû phaùt haønh theo yeâu caàu cuûa ngöôøi göûi  haøng.. Copy (Copy B/L) : laø vaän ñôn Vaän ñôn khoâng coù giaù trò löu thoâng, khoâng phaûi laø chöùng töø sôû höõu haøng hoaù. Ngöôøi ta duøng ñeå laøm thuû tuïc, tham khaûo hoaëc löu tröõ hoà sô.
  28. 28. Bản gốc1 Original First Original Original2 Original Second Original Duplicate3 Original Third Original Triplicate Bản Copy B/L có đóng dấu ‘COPY’B/L có tiêu đề ‘Non-negotiable B/L’
  29. 29. Phân loại vận đơn đường biểng. Moät soá loaïi vaän ñôn, chöùng töø khaùc  Giaáy göûi haøng ñöôøng bieån (Sea waybill) Maët tröôùc cuûa noù cuõng töông töï nhö vaän ñôn thoâng thöôøng, bao goàm caùc ñieàu khoaûn chuû yeáu nhö teân haøng, caûng xeáp, caûng dôõ, ngöôøi chuyeân chôû, ngöôøi nhaän haøng vaø moät soá caùc chi tieát khaùc. Maët sau ñeå troáng hoaëc ghi ngaén goïn vôùi muïc ñích tieát kieäm chi phí in aán. Sea waybill khoâng coù chöùc naêng löu thoâng, treân beà maët thöôøng coù in
  30. 30. Phân loại vận đơn đường biểng. Moät soá loaïi vaän ñôn, chöùng töø khaùc (tt)  Vaän ñôn do ngöôøi giao nhaän caáp (Forwarder’s B/L): laø caùc vaän ñôn do FIATA (Lieân ñoaøn quoác teá caùc Hieäp hoäi giao nhaän) phaùt haønh vaø bao goàm caùc loaïi sau :  Vaän ñôn vaän taûi ña phöông thöùc cuûa FIATA (FBL) : do FIATA phaùt haønh, ñaõ ñöôïc Phoøng thöông maïi quoác teá vaø Ngaân haøng chaáp nhaän. Noù do ngöôøi giao nhaän caáp khi chuyeân chôû haøng hoaù baèng vaän taûi ña phöông thöùc hay vaän taûi
  31. 31. Phân loại vận đơn đường biểng. Moät soá loaïi vaän ñôn, chöùng töø khaùc (tt)  Forwarder’s Certificate of Transport (FCT): Giaáy chöùng nhaän vaän taûi naøy do ngöôøi giao nhaän caáp cho ngöôøi göûi haøng, xaùc nhaän nghóa vuï cuûa ngöôøi giao nhaän phaûi giao haøng taïi caûng ñeán thoâng qua ñaïi lyù do ngöôøi giao nhaän  House B/L (Vaän ñôn gom haøng) : do chæ ñònh. ngöôøi giao nhaän caáp cho ngöôøi göûi haøng leû, khi ngöôøi giao nhaän cung caáp dòch vuï gom haøng trong vaän taûi ñöôøng bieån, vaän taûi haøng khoâng. Noù chöa ñöôïc Phoøng thöông maïi quoác teá thoâng
  32. 32. Phân loại vận đơn đường biểng. Moät soá loaïi vaän ñôn, chöùng töø khaùc (tt) ñôn ñaõ xuaát trình taïi caûng göûi  Vaän (B/L Surrendered) : ñaây laø loaïi vaän ñôn thoâng thöôøng, chæ khaùc laø ngöôøi chuyeân chôû hoaëc ñaïi lyù ñoùng theâm daáu “ñaõ xuaát trình” (Surrendered), ñoàng thôøi ñieän baùo “Express Release” cho ñaïi lyù taïi caûng ñeán bieát ñeå ñaïi lyù giao haøng cho ngöôøi nhaän maø khoâng caàn xuaát trình B/L goác. Ngöôøi göûi haøng chæ caàn Fax baûn vaän ñôn naøy ñeán ngöôøi nhaän laø ngöôøi nhaän coù theå nhaän ñöôïc haøng.
  33. 33. Phân loại vận đơn đường biểng. Moät soá loaïi vaän ñôn, chöùng töø khaùc (tt) ñôn beân thöù ba (Third Party B/L): laø  Vaän vaän ñôn treân ñoù ghi ngöôøi höôûng lôïi L/C khoâng phaûi laø ngöôøi göûi haøng (Shipper) maø laø ngöôøi khaùc.  Vaän ñôn coù theå thay ñoåi (Switch B/L): laø vaän ñôn cho pheùp thay ñoåi moät soá chi tieát treân B/L nhö : caûng xeáp, caûng dôõ, soá löôïng haøng, ngöôøi göûi, ngaøy  kyù … lai Thuyeàn phoù (Mate’s receipt): laø Bieân bieân lai ghi cheùp vieäc xeáp haøng leân taøu do Thuyeàn tröôûng hoaëc Thuyeàn phoù laäp. Noù laø cô sôû ñeå caáp vaän
  34. 34. 1.2 Vận đơn hàng không Khái niệm Air Waybill (AWB) laø moät chöùng töø vaän chuyeån haøng hoùa vaø laø baèng chöùng cuûa vieäc kyù keát hôïp ñoàng vaän chuyeån haøng hoùa baèng maùy bay, veà ñieàu kieän cuûa hôïp ñoàng vaø vieäc ñaõ tieáp nhaän haøng hoùa ñeå vaän chuyeån (Luaät haøng khoâng daân duïng Vieät Nam quy ñònh).
  35. 35. 1.2 Vận đơn hàng không Các tên gọi của chứng từ vận tải hàng không:  Air waybill, Air Consignment Note, House Air Waybill, Air Transport Document ...  Không vận đơn, Vận đơn hàng không, Chứng từ vận tải hàng không, Biên lai gửi hàng hàng không, Giấy gửi hàng hàng không, Biên lai gửi hàng hàng không
  36. 36. 1.2 Vận đơn hàng khôngChöùc naêng  Laø baèng chöùng cuûa HÑVT ñöôïc kyù keát giöõa ngöôøi vaän chuyeån vaø ngöôøi göûi haøng.  Laø baèng chöùng chöùng nhaän vieäc nhaän haøng cuûa ngöôøi chuyeân chôû haøng khoâng.  Laø hoùa ñôn thanh toaùn cöôùc phí.  Laø giaáy chöùng nhaän baûo hieåm.  Laø chöùng töø khai haûi quan. 
  37. 37. 1.2 Vận đơn hàng khôngNoäi dung cuûa vaän ñôn haøng khoâng AWB ñöôïc in vaø phaùt haønh theo maãu tieâu chuaån cuûa IATA (IATA Standard Form), moät boä AWB goâm 9 ñeán 12 baûn, trong ñoù coù 3 baûn goác. Caùc baûn goác goàm 2 maët, caùc baûn coøn laïi chæ coù maët tröôùc, maët sau ñeå troáng.
  38. 38. 1.2 Vận đơn hàng không Noäi dung cuûa vaän ñôn haøng khoâng:Maët tröôùc cuûa AWB goàm caùc coät muïc ñeå troáng: Ngöôøi göûi haøng vaø NVC seõ ñieàn vaøo nhöõng thoâng tin caàn thieát khi laäp AWB  Soá vaän ñôn (AWB number);  Saân bay xuaát phaùt (Airport of departure);  Teân vaø ñòa chæ cuûa ngöôøi phaùt haønh vaän ñôn (Issuing carrier’s name and address);  Tham chieáu tôùi caùc baûn goác (Reference to originals): treân AWB ñaõ in saün baûn goác 1,2,3;  Tham chieáu tôùi caùc ñieàu kieän cuûa hôïp ñoàng (Reference to conditions of contract): in
  39. 39. Maët tröôùc cuûa AWB goàm caùc coät muïc ñeå troáng:  Ngöôøi göûi haøng (Shipper);  Ngöôøi nhaän haøng (Consignee);  Ñaïi lyù cuûa ngöôøi chuyeân chôû (Issuing carrier’s agent);  Tuyeán ñöôøng (Routing);  Thoâng tin thanh toaùn (Accounting information);  Tieàn teä (Currency);  Maõ thanh toaùn cöôùc (Charges code);
  40. 40. Maët tröôùc cuûa AWB goàm caùc coät muïc ñeå troáng:  Cöôùc phí (Charges);  Giaù trò keâ khai vaän chuyeån (Declare value for carrier);  Giaù trò khai baùo haûi quan (Declare value for customs);  Soá tieàn baûo hieåm (Amount of insurance);  Thoâng tin laøm haøng (Handling information);  Caùc chi phí khaùc (Other charges);  Cöôùc traû tröôùc: goàm cöôùc troïng löôïng traû tröôùc (Prepaid Weight Charges); thueá traû tröôùc (Prepaid Tax), toaøn boä cöôùc vaø chi phí traû tröôùc (Total prepaid) …
  41. 41. Maët tröôùc cuûa AWB goàm caùc coät muïc ñeå troáng:  Cöôùc traû sau (Collect);  OÂ xaùc nhaän cuûa ngöôøi göûi haøng (Shipper’s certification box);  OÂ xaùc nhaän cuûa ngöôøi chuyeân chôû (Carrier’s excution box);  OÂ chæ daønh cho ngöôøi chuyeân chôû ôû nôi ñeán (For carrier’s use only at destination);  Cöôùc traû sau baèng ñoàng tieàn ôû nôi ñeán, chæ duøng cho ngöôøi chuyeân chôû (Collect charges in destination currency, for carrier’s use only).
  42. 42. 1.2 Vận đơn hàng khôngNoäi dung cuûa vaän ñôn haøng khoâng: Maët sau cuûa AWB goàm 2 noäi dung chính:  Thoâng baùo coù lieân quan ñeán giôùi haïn traùch nhieäm cuûa ngöôøi vaän chuyeån.  Nhöõng ñieàu khoaûn cuûa hôïp ñoàng vaän chuyeån (Conditions of Contract)
  43. 43. Maët sau cuûa AWB goàm 2 noäi dung chính:  Nhöõng ñieàu khoaûn cuûa hôïp ñoàng vaän chuyeån (Conditions of Contract) (tt)  Caùc ñònh nghóa;  Thôøi haïn traùch nhieäm cuûa ngöôøi chuyeân chôû haøng khoâng;  Cô sôû traùch nhieäm cuûa ngöôøi chuyeân chôû haøng khoâng;  Giôùi haïn traùch nhieäm cuûa ngöôøi chuyeân chôû haøng khoâng;  Cöôùc phí cuûa haøng hoùa chuyeân chôû;  Troïng löôïng tính cöôùc;  Thôøi haïn thoâng baùo toån thaát;  Thôøi haïn khieáu naïi ngöôøi chuyeân chôû;  Luaät aùp duïng.
  44. 44. 1.2 Vận đơn hàng khôngPhaân phoái vaän ñôn haøng khoâng:  Baûn goác soá 1 maøu xanh ñöôïc phaân phoái cho NVC phaùt haønh (Issuing Carrier)  Baûn goác soá 2 maøu hoàng ñöôïc PP cho ngöôøi nhaän haøng (Consignee)  Baûn goác soá 3 maøu xanh da trôøi ñöôïc PP cho ngöôøi göûi haøng (Shipper)  Baûn soá 4 ñöôïc göûi ñeán nôi ñeán cuoái cuøng  Baûn soá 5 coù maøu traéng daønh cho saân bay ñeán (Ghi chú: NVC là người vận chuyển)
  45. 45. 1.2 Vận đơn hàng khôngPhaân phoái vaän ñôn haøng khoâng:  Baûn 6,7,8 maøu traéng daønh cho ngöôøi chuyeân chôû thöù 3,2,1.  Baûn soá 9 maøu xanh laù caây daønh cho NVC laäp AWB hay ñaïi lyù giöõ laïi  Baûn 10,11 coù maøu traéng daønh cho caùc NVC (Extra Copy for Carrier)  Baûn 12 daønh cho Hải quan
  46. 46. 1.2 Vận đơn hàng khôngPhaân loïai AWB  AWB cuûa haõng haøng khoâng (Airline AWB)  AWB trung laäp (Neutral AWB)  AWB chuû (Master AWB)  AWB gom haøng (House AWB)
  47. 47. 1.2 Vận đơn hàng khôngCô sôû phaùp lyù cuûa vaän taûi ñöôøng haøng khoâng quoác teá  Coâng öôùc Warsawa, kyù ngaøy 12/10/1929.  Nghò ñònh thö söûa ñoåi Coâng öôùc Warsawa, kyù taïi Hague ngaøy 28/09/1955, goïi taéc laø nghò ñònh thö Hague.  Coâng öôùc boå sung cho coâng öôùc Warsawa, kyù taïi Guadalajara ngaøy 18/09/1961, goïi taéc laø Coâng öôùc Guadalajara.  Nghò ñònh thö söûa ñoåi Coâng öôùc Warsawa, kyù taïi Guatemala ngaøy 08/03/1971, goïi taéc laø nghò ñònh thö
  48. 48. 1.2 Vận đơn hàng khôngCô sôû phaùp lyù cuûa vaän taûi ñöôøng haøng khoâng quoác teá Caùc nghò ñònh thö söûa ñoåi Coâng öôùc Warsawa soá 1,2,3,4, kyù taïi Montreal … Caùc coâng öôùc quoác teá veà haøng khoâng daân duïng : Coâng öôùc Paris 1919, Coâng öôùc Habana 1928, Coâng öôùc Rome 1933, Coâng öôùc Rome 1952 boå sung cho Coâng öôùc Rome 1933, Coâng öôùc Chicago 1944, Coâng öôùc Tokyo 1963, Coâng öôùc Hague 1970, Coâng öôùc Montreal 1971.
  49. 49. Ñieàu 23, UCP 600: Chöùng töø vaän taûihaøng khoânga. Moät chöùng töø vaän taûi haøng khoâng, duøcho goïi teân nhö theá naøo, phaûi: i. chæ roõ teân cuûa ngöôøi chuyeân chôû vaø ñöôïc kyù bôûi: * ngöôøi chuyeân chôû, hoaëc * moät ñaïi lyù ñöôïc chæ ñònh cho hoaëc thay maët ngöôøi chuyeân chôû.Caùc chöõ kyù cuûa ngöôøi chuyeân chôû hoaëcñaïi lyù phaûi phaân bieät ñöôïc ñoù laø chöõkyù cuûa ngöôøi chuyeân chôû hoaëc ñaïi lyù.Chöõ kyù cuûa ñaïi lyù phaûi theå hieän laø ñaïilyù ñaõ kyù thay maët cho hoaëc ñaïi dieän chongöôøi chuyeân chôû.
  50. 50. Ñieàu 23, UCP 600: Chöùng töø vaän taûihaøng khoâng ii. chæ roõ raèng haøng hoùa ñaõ ñöôïc nhaän ñeå chôû. iii. chæ roõ ngaøy phaùt haønh . Ngaøy naøy seõ ñöôïc coi laø ngaøy giao haøng, tröø khi chöùng töø vaän taûi haøng khoâng coù ghi chuù cuï theå veà ngaøy giao haøng thöïc teá, trong tröôøng hôïp ñoù, ngaøy ghi trong ghi chuù ñoù seõ ñöôïc coi laø ngaøy giao haøng. Baát cöù thoâng tin naøo khaùc treân chöùng töø vaän taûi haøng khoâng coù lieân quan ñeán ngaøy vaø soá chuyeán bay seõ khoâng ñöôïc xem xeùt
  51. 51. Ñieàu 23, UCP 600: Chöùng töø vaän taûihaøng khoâng v. laø baûn goác daønh cho ngöôøi göûi haøng hoaëc ngöôøi giao haøng, cho duø tín duïng quy ñònh moät boä ñaày ñuû baûn goác. •vi. chöùa ñöïng caùc ñieàu kieän vaø ñieàu khoaûn chuyeân chôû hoaëc coù daãn chieáu ñeán caùc nguoàn khaùc chöùa ñöïng caùc ñieàu kieän vaø ñieàu khoaûn chuyeân chôû. Noäi dung caùc ñieàu kieän vaø ñieàu khoaûn chuyeân chôû seõ khoâng ñöôïc xem xeùt.
  52. 52. Ñieàu 23, UCP 600: Chöùng töø vaän taûihaøng khoâng b. Nhaèm muïc ñích cuûa ñieàu khoûan naøy, chuyeån taûi coù nghóa laø dôõ haøng xuoáng töø maùy bay naøy vaø laïi xeáp haøng leân maùy bay khaùc trong moät haønh trình vaän chuyeån töø saân bay khôûi haønh tôùi saân bay ñeán quy ñònh trong tín duïng.
  53. 53. Ñieàu 23, UCP 600: Chöùng töø vaän taûihaøng khoâng c.i. Chöùng töø vaän taûi haøng khoâng coù theå quy ñònh raèng haøng hoùa seõ hoaëc coù theå ñöôïc chuyeån taûi, mieãn laø toaøn boä haønh trình vaän chuyeån moät vaø cuøng moät chöùng töø vaän taûi haøng khoâng. ii. Moät chöùng töø vaän taûi haøng khoâng quy ñònh raèng chuyeån taûi seõ hoaëc coù theå xaûy ra laø coù theå chaáp nhaän, ngay caû khi tín duïng khoâng cho pheùp chuyeån taûi.
  54. 54. Đ ieàu 27, UCP 600: Chöùng töø vaäntaûi hoaøn haûoNgaân haøng seõ chæ chaáp nhaän chöùng töøvaän taûi hoaøn haûo. Chöùng töø vaän taûihoaøn haûo laø chöùng töø maø treân ñoùkhoâng coù ñieàu khoaûn hoaëc ghi chuù naøotuyeân boá moät caùch roõ raøng veà tình traïngkhuyeát taät cuûa haøng hoùa hoaëc bao bì. Chöõhoaøn haûo” hoaøn haûo” khoâng nhaát thieátphaûi xuaát hieän treân chöùng töø vaän taûi, duøcho tín duïng coù yeâu caàu ñoái vôùi chöùng töøvaän taûi laø” ñaõ xeáp hoaøn haûo”.
  55. 55. 1.3 Chứng từ vận tải đa phương thứcÑònh nghóa veà chöùng töø VTÑPTTheo quy taéc cuûa UNCTAD/ICC:Chöùng töø VTÑPT laø chöùng töø chöùng minh chomoät hôïp ñoàng vaän taûi ña phöông thöùc vaø coùtheå thay theá baèng moät thö truyeàn döõ lieäuñieän töû, nhö luaät phaùp aùp duïng cho pheùp vaøcoù hình thöùc coù theå löu thoâng hoaëc khoângtheå löu thoâng, coù ghi roõ teân ngöôøi nhaän.
  56. 56. 1.3 Chứng từ vận tải đa phương thứcÑònh nghóa veà chöùng töø VTÑPT (tt)Theo Coâng öôùc LHQ veà chuyeân chôû haønghoùa baèng VTÑPT naêm 1980:Chöùng töø VTÑPT laø moät chöùng töø laøm baèngchöùng cho moät hôïp ñoàng vaän taûi ña phöôngthöùc, cho vieäc nhaän haøng ñeå chôû cuûa ngöôøikinh doanh vaän taûi ña phöông thöùc vaø cam keátcuûa anh ta giao haøng theo ñuùng nhöõng ñieàukhoûan cuûa hôïp ñoàng.
  57. 57. 1.3 Chứng từ vận tải đa phương thứcÑònh nghóa veà chöùng töø VTÑPT (tt)Theo điều 2, nghị định 125/2003/NĐ – CP ngày29/20/2003 của Chính phủ về VTĐPTQT:Chứng từ VTĐPT là văn bản do người kinh doanhVTĐPT, là bằng chứng của Hợp đồng VTĐPT, xácnhận người kinh doanh VTĐPT đã nhận hàng để vậnchuyển và cam kết giao hàng theo đúng những điềukhoản của Hợp đồng đã được ký kết.
  58. 58. 1.3 Chứng từ vận tải đa phương thứcSo với (Ocean/Marine/Sea) B/L, chứng từ vận tải đaphương thức có nhiều điều khoản, điều kiện chuyên chởkhác nhau nhưng vẫn có đủ các chức năng:  Biên lai giao nhận hàng  Giấy xác nhận quyền sở hữu hàng  Bằng chứng của một hợp đồng vận tải đa phương thức đã ký kết.
  59. 59. 1.3 Chứng từ vận tải đa phương thứcHình thöùc cuûa chöùng töø VTÑPTMTO (Multimodal Transport Operator) nhaäntraùch nhieäm veà haøng hoaù, anh ta hoaëcngöôøi ñöôïc uûy quyeàn seõ caáp moät chöùngtöø VTÑPT tuøy theo ngöôøi göûi haøng löïa choïnôû daïng löu thoâng ñöôïc hay khoâng löu thoângñöôïc.
  60. 60. 1.3 Chứng từ vận tải đa phương thứcNoäi dung cuûa chöùng töø VTÑPT Neâu tính chaát chung, kyù maõ hieäu caàn thieát ñeå nhaän daïng haøng hoùa Tình traïng beân ngoøai cuûa haøng hoùa Teân vaø ñòa ñieåm kinh doanh chính cuûa MTO Teân, ñòa chæ ngöôøi göûi haøng, ngöôøi nhaän haøng Ñòa ñieåm, ngaøy MTO nhaän haøng ñeå chôû Ngaøy hay thôøi haïn giao haøng ôû ñòa
  61. 61. 1.3 Chứng từ vận tải đa phương thứcNoäi dung cuûa chöùng töø VTÑPT Nôi vaø ngaøy caáp chöùng töø vaän taûi ña phöông thöùc Chöõ kyù cuûa MTO hay ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn Tieàn cöôùc cho moãi phöông thöùc vaän taûi Hình thöùc döï kieán caùc phöông thöùc vaän taûi vaø caùc ñòa ñieåm chuyeån taûi (neáu ñaõ bieát) Caùc coâng öôùc aùp duïng vaø nhöõng ñieåm thoûa thuaän khaùc…
  62. 62. 1.3 Chứng từ vận tải đa phương thứcCaùc loaïi chöùng töø VTÑPT Vaän ñôn FIATA (FIATA Negotiable Multimodal Transport Bill of Lading – FBL). Chöùng töø vaän taûi lieân hôïp (Combined Transport Document - COMBIDOC). Chöùng töø VTÑPT (Multimodal Transport Document – MULTIDOC). Chöùng töø vöøa duøng cho vaän taûi lieân hôïp vöøa duøng cho vaän taûi ñöôøng bieån (Bill of Lading for Combined Transport Shipment or Port to Port Shipment)
  63. 63. 2. Chứng từ bảo hiểm Khái niệm Chöùng töø baûo hieåm laø chöùng töø do ngöôøi baûo hieåm laäp vaø caáp cho ngöôøi ñöôïc baûo hieåm laøm baèng chöùng cho hôïp ñoàng baûo hieåm vaø ñöôïc duøng ñeå ñieàu tieát quan heä giöõa ngöôøi baûo hieåm vôùi ngöôøi ñöôïc baûo hieåm.
  64. 64. 2. Chứng từ bảo hiểm (CTBH) Chức năng của chứng từ bảo hiểm:  CTBH là bằng chứng của hợp đồng bảo hiểm, qui định trách nhiệm và quyền lợi của người bảo hiểm (Insurer) và người được bảo hiểm (Insured).  CTBH có tính lưu thông và có giá trị chuyển nhượng. Người mua bảo hiểm có thể chuyển nhượng quyền đòi bồi thường bảo hiểm cho người khác bằng cách ký hậu chuyển nhượng CTBH.
  65. 65. 2. Chứng từ bảo hiểm (CTBH) Nội dung của CTBH:  Tên, địa chỉ của người bảo hiểm (Name and Address of Insurer)  Tên, địa chỉ của người được bảo hiểm (Name and Address of Insured)  Loại tiền, số tiền bảo hiểm (Currency code, Amount Insured)  Địa điểm giải quyết khiếu nại đòi bồi thường (Claim, if any, payable at)  Điều kiện bảo hiểm (Insurance Conditions)  Đối tượng bảo hiểm (Goods)
  66. 66. 2. Chứng từ bảo hiểm (CTBH) Nội dung của CTBH (tt):  Tên phương tiện vận chuyển, hành trình, ngày dự kiến khởi hành (Ship or vessel called, Port of Loading, Port of Discharge, Shipped on Board date/ Date of Issuance B/L, ...)  Số bản gốc của CTBH (Number of Original)  Ngày và nơi lập CTBH (Place and date of Issuance)  Chữ ký của người bảo hiểm (Signature of the insurance carrier authorized)  Chữ ký ký hậu chuyển nhượng CTBH cho người thụ hưởng (Endorsement)
  67. 67. 2. Chứng từ bảo hiểm (CTBH) Các lưu ý khi sử dụng, xử lý CTBH:  CTBH phải thể hiện trên bề mặt là được phát hành và ký tên bởi công ty bảo hiểm (Insurance Company) hoặc đại lý (Agent) của họ.  CTBH nếu phát hành theo mẫu biểu của người môi giới, và được ký bởi người bảo hiểm hoặc đại lý của họ, sẽ được chấp nhận. Hoặc người môi giới cũng có thể ký với tư cách là đại lý của người bảo hiểm.  Tất cả các bản gốc (nếu có) của CTBH phải được xuất trình.
  68. 68. 2. Chứng từ bảo hiểm (CTBH) Các lưu ý khi sử dụng, xử lý CTBH: (tt)  Nếu hợp đồng mua bán hăặc L/C không nói rõ loại CTBH thì Bảo hiểm đơn (Insurance Policy) hoặc Giấy chứng nhận bảo hiểm (Insurance Certificate) hoặc Phiếu bảo hiểm ngỏ (Declarations of under Open Cover) được chấp nhận.  Ngày hiệu lực của CTBH là ngày phát hành CTBH, ngày này không được sau ngày giao hàng (Shipment date).
  69. 69. 2. Chứng từ bảo hiểm (CTBH) Các lưu ý khi sử dụng, xử lý CTBH: (tt)  CTBH ký phát sau ngày giao hàng sẽ được chấp nhận nếu có điều khoản ghi rõ giá trị hiệu lực của hợp đồng bảo hiểm bắt đầu từ ngày giao hàng.  Loại tiền trên CTBH phải cùng loại với HĐNT hoặc L/C và số tiền bảo hiểm bằng số tiền thấp nhất mà HĐNT hoặc L/C yêu cầu.  Nếu HĐNT hoặc L/C không quy định số tiền bảo hiểm thấp nhất thì tối thiếu là phải bằng 110% trị giá CIF hoặc CIP hoặc 110% số tiền của hóa đơn hoặc bất kì chứng từ nào khác.
  70. 70. 2. Chứng từ bảo hiểm (CTBH) Các lưu ý khi sử dụng, xử lý CTBH: (tt)  Số tiền bảo hiểm tối thiểu là 110% các trị giá nói trên.  CTBH phải được lập theo hình thức có thể chuyển nhượng được. Người xuất khẩu phải xuất trình CTBH gốc với tư cách là người được bảo hiểm và phải ký hậu CTBH. Hoặc anh ta phải xuất trình CTBH cấp cho người nắm giữ (Issued to bearer).  HĐNT hoặc L/C phải quy định rõ về loại hình bảo hiểm và các rủi ro bổ sung. Nếu không, CTBH sẽ được chấp nhận như khi xuất trình)
  71. 71. 2. Chứng từ bảo hiểm (CTBH) Các lưu ý khi sử dụng, xử lý CTBH: (tt)  CTBH ghi rõ BH có miễn thường (Franchise) hoặc khấu trừ (Deductive) được chấp nhận. Nếu HĐMB hoặc L/C yêu cầu không áp dụng bồi thường theo tỷ lệ thì CTBH không được ghi như vậy.  Nếu HĐMB hoặc L/C có quy định BH “All Risks”. CTBH thể hiện ghi chú “All Risks” hoặc “Institute Cargo Clauses (A)”, có thể thể hiện một số rủi ro loại trừ, vẫn được chấp nhận.  Mô tả hàng hóa trên CTBH phải đúng với hàng hóa thực tế được BH.
  72. 72. 2. Chứng từ bảo hiểm (CTBH) Các loại CTBH:  Giấy chứng nhận bảo hiểm (Insurance Certificate)  Hợp đồng bảo hiểm bao (Open Policy, Floating Policy, Open Cover)  Bảo hiểm đơn (Insurance Policy)  Phiếu bảo hiểm (Cover Note)
  73. 73. 3. Chứng từ hàng hóa3.1 Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)3.2 Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin)3.3 Các chứng từ khác
  74. 74. 3.1 Hóa đơn thương mạia) Nội dung của hóa đơn thương mại: i. Các bên: tên và địa chỉ đầy đủ của người bán và người mua, số tham chiếu của các bên và ngày tháng phát hành. ii. Hàng hóa: tên hàng, mô tả hàng hóa, các chi tiết về trọng lượng/khối lượng, đơn giá và tổng trị giá iii. Cơ sở điều kiện giao hàng: thể hiện chi phí bảo hiểm và vận tải được chi trả bởi ai, vào lúc nào
  75. 75. 3.1 Hóa đơn thương mạia) Nội dung của hóa đơn thương mại (tt) iv. Điều kiện thanh toán và trao chứng từ: tùy thuộc vào phương thức thanh toán là ghi sổ, ứng trước, nhờ thu hay tín dụng chứng từ. v. Chi tiết về vận tải: phương tiện chuyên chở, tên người chuyên chở, cảng bốc, cảng dỡ hàng. vi. Các nội dung khác: tùy qui định của các nước mà CI có thể phải thể hiện các nội dung như: thông tin về xuất xứ, chi phí vận tải và bảo hiểm được thể hiện độc lập, chữ ký bằng tay của người bán, mã số phân loại thuế
  76. 76. 3.1 Hóa đơn thương mạib) Chức năng của hóa đơn thương mại:  Hóa đơn thương mại là chứng từ thanh toán cơ bản, là căn cứ đòi tiền và trả tiền.  Hóa đơn thương mại thể hiện giá trị hàng hóa mua bán, nên nó được sử dụng để xác định giá tính thuế xuất, nhập khẩu và giá trị bảo hiểm.  Hóa đơn thương mại là một trong những căn cứ để theo dõi việc thực hiện hợp động mua bán.  Hóa đơn thương mại là công cụ đảm bảo tiền vay.
  77. 77. 3.1 Hóa đơn thương mạic) Phân loại hóa đơn thương mại: i. Hóa đơn tạm thời (Provisional Invoice) và hóa đơn chính thức (Final Invoice) ii. Hóa đơn chiếu lệ (Pro Forma Invoice) iii. Hóa đơn xác nhận (Certified Invoice) iv. Hóa đơn lãnh sự (Consular Invoice) v. Hóa đơn chi tiết (Detailed Invoice) vi. Hóa đơn hải quan (Custom’s Invoice)
  78. 78. 3.2 Giấy chứng nhận xuất xứVì sao cần phải có giấy chứng nhận xuất xứ (Certificateof Origin – C/O)?  Giấy chứng nhận xuất xứ có thể được yêu cầu khi các thương nhân muốn được hưởng ưu đãi thuế quan, các ưu đãi khác theo các thỏa thuận hoặc các hiệp định song phương, đa phương.  Theo quy định của pháp luật các nước hoặc các công ước, điều ước quốc tế.
  79. 79. 3.2 Giấy chứng nhận xuất xứa) Chức năng của giấy chứng nhận xuất xứ:  Là chứng từ có thể được yêu cầu xuất trình để thanh toán.  Là căn cứ để hải quan tính thuế, áp dụng các chính sách thương mại cho hàng hóa.
  80. 80. 3.2 Giấy chứng nhận xuất xứb) Nội dung của giấy chứng nhận xuất xứ: i. Tên và địa chỉ của người bán/người gửi hàng ii. Tên và địa chỉ của người mua/người nhận hàng iii. Mô tả hàng hóa iv. Tên và địa chỉ của người sản xuất v. Tuyên bố của người phát hành về việc xác thực nguồn gốc của hàng hóa vi. Người phát hành, chữ ký và hoặc con dấu của người phát hành vii. Ngày xác thực nguồn gốc của hàng hóa
  81. 81. 3.2 Giấy chứng nhận xuất xức) Các loại giấy chứng nhận xuất xứ: i. Form A: là loại C/O áp dụng cho hàng hóa xuất từ các nước đang và kém phát triển vào các nước thuộc khối OECD theo Chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập (Generalized System of Preferences – GSP). ii. Form O: áp dụng cho hàng hóa là cà phê khi xuất sang các nước là thành viên hiệp hội cá phê thế giới (ICO). iii. Form X: áp dụng cho hàng hóa là cà phê khi xuất sang các nước không là thành viên ICO.
  82. 82. 3.2 Giấy chứng nhận xuất xức) Các loại giấy chứng nhận xuất xứ: iv. Form T: áp dụng cho hàng dệt may Việt Nam xuất khẩu sang các nước thuộc EU. v. Form Handicraft: áp dụng cho hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam xuất khẩu sang các nước thuộc EU, trừ hàng dệt may thủ công. vi. Form B: áp dụng cho hàng hóa xuất khẩu không thuộc yêu cầu của các loại C/O khác mà bên mua yêu cầu. vii. Form S: áp dụng cho hàng hóa xuất sang Lào theo thỏa thuận ưu đãi Việt-Lào.
  83. 83. 3.2 Giấy chứng nhận xuất xức. Các loại giấy chứng nhận xuất xứ: viii.Form D: áp dụng cho hàng hóa mua bán giữa các nước là thành viên AFTA theo chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT) ix. Form E: áp dụng cho hàng xuất khẩu thuộc diện được ưu đãi thuế quan theo Hiệp định khung về hợp tác kinh tế toàn diện giữa ASEAN và Trung Quốc. x. Form AK: Mẫu C/O ưu đãi cho hàng xuất khẩu của Việt Nam và các nước ASEAN khác sang Hàn Quốc
  84. 84. 3.2 Giấy chứng nhận xuất xức) Các loại giấy chứng nhận xuất xứ: xi. Form Venezuela: ấp cho một số mặt hàng xuất khẩu nhất định của Việt Nam sang Venezuela xii. Form M: cấp cho hàng dệt may, giày dép xuất khẩu của Việt Nam sang Mexico
  85. 85. 3.3 Các chứng từ khác Phiếu đóng gói (Packing List) Giấy chứng nhận chất lượng (Certificate of Quality) Giấy chứng nhận số lượng/trọng lượng (Certificate of Quantity/Weight) Giấy chứng nhận kiểm định (Certificate of Inspection) Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) Giấy chứng nhận kiểm dịch động vật (Veterinary Certificate) Giấy chứng nhận vệ sinh (Sanitary/Health Certificate)

×