Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Akış Şemaları ( İş Analizi ve Uygulamaları Dersi)

60,463 views

Published on

İş Analizi dersi için ödev; iş akışlarını, sorunlarını ve işlem sıralarını takip edebilmek için oluşturulan akış şemalarının şekil, anlam ve kullanım tekniklerini anlatan bir çalışma.

Published in: Business

Akış Şemaları ( İş Analizi ve Uygulamaları Dersi)

  1. 1. T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ANABİLİM DALI İNSAN KAYNAKLARI VE ÇALIŞMA İLİŞKİLERİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) AKIġ ġEMALARI HAZIRLAYAN: 127210001 Tuğba Özen
  2. 2. 1- ALGORĠTMA NEDĠR? TANIMI 2- AKIġ ġEMALARI NEDĠR? TANIMI 3- AKIġ ġEMALARI VE ALGORĠTMA ARASINDAKĠ FARKLAR NELERDĠR? 4- AKIġ ġEMALARI SEMBOLLERĠ NELERDĠR? 5- AKIġ ġEMALARININ GRUPLARI NELERDĠR? 6- AKIġ ġEMALARI NASIL ÇIKARILIR? 7-AKIġ ġEMALARININ FAYDALARI NEDĠR? SUNUM ĠÇERĠĞĠ
  3. 3.  Algoritma, herhangi bir sorunun çözümü için izlenecek yol anlamına gelmektedir.  Bilgisayara hangi çevre biriminden girileceğinin, problemin nasıl çözüleceğinin, hangi basamaklardan geçirilerek sonuç alınacağının, sonucun nasıl ve nereye yazılacağının sözel olarak ifade edilmesi biçiminde tanımlanabilir. 1 – Başla 2 – Birinci Sayıyı Oku 3 – İkinci Sayıyı Oku 4 – İki Sayıyı Topla 5 – Dur 1- ALGORĠTMA NEDĠR? TANIMI Örnek 1: Verilen iki sayının toplamının bulunmasının algoritması aĢağıdaki gibi yazılır.
  4. 4. Örnek 1: Girilen iki sayının toplamını hesaplayan akış diyagramı. Yandaki şekilde de görüldüğü gibi, iki sayı girilmekte(X,Y), Bu sayılara ait toplamlar hesaplanmakta (Z=X+Y) ve sonuç görüntülenmektedir. Örnek:1
  5. 5.  Akış şeması, bir ürün veya metotla ilgili bütün olayların akışını gösteren bir şemadır.  Akış şemasıyla üretim sürecinde yapılacak işlerin sıralaması, taşıması, kalite kontrolü, gecikme ve depolama gibi faaliyetler şema aracılığıyla gösterilmektedir.  Şemalar araştırıcı veya sonuç çıkarıcı nitelikte değildir. Sadece bilgileri düzenli ve açık-seçik göz önüne sermek amacına hizmet eder.  Literatürde genellikle ASME(Amerikan Makine Mühendisleri Odası) tarafından kabul edilen sembollerin kullanıldığı görülür. 2- AKIġ ġEMALARI NEDĠR? TANIMI
  6. 6. 3- AKIġ ġEMALARI VE ALGORĠTMA ARASINDAKĠ FARKLAR NELERDĠR?  AkıĢ Ģemalarında; 1-Adımların simgeler Ģeklinde kutular içine yazılmıĢ olması gerekir. 2-Adımlar arasındaki iliĢkilerin ve yönünün oklar ile gösterilmesi gerekmektedir.
  7. 7. Bağlaç: Hazırlanan bir akış diyagramında uzak bir noktaya bağlantıyı göstermek için kullanılır. Döngü: İş akışında döngü (birden fazla tekrarlı iş) varsa Kullanılır. Ön Tanımlı ĠĢlem: Akış çizelgesinde önceden tanımlı iş var ise kullanılır. Depolama: Depolanacak olan veriyi ve tutulacağı ortamı belirtmek için kullanılır. Dosya: Saklanması gereken bilgileri kaydetmek için kullanılır. Gecikme: Faaliyetlerin dengesiz olması nedeniyle ortaya çıkan gecikmeleri ifade eder. 4-AKIġ ġEMASI SEMBOLLERĠ
  8. 8. BirleĢik Faaliyetler: İşlem ve kontrol faaliyetlerinin birlikte yapıldığını ifade etmektedir. ĠĢlem ve Hesaplama: Her türlü hesaplama (işlem) ve atama için kullanılır. Bilgi GiriĢi: Klavyeden yapılacak olan girişler için kullanılır. Girilecek olan bilgi bir değişkende tutulur. KarĢılaĢtırma-Karar: Program akışını istenen şartlara göre değiştirmek için kullanılır. Şart doğru ise Evet (e), yanlış ise Hayır (H) AkıĢ Çizgisi: Genellikle alşağıya ve sola doğru çizilir. İşlem sırasını ifade eder. BaĢla veya Bitir: Her programın bir başlangıç ve bir bitişi vardır 4- AKIġ ġEMASI SEMBOLLERĠ
  9. 9. Veri İşlem Öteki İşlem Karar Önceden Tanımlı İş İç Depolama Belge Çoklu Belge Sonlandırıcı Hazırlık Elle Girdi Elle İşlem Kart Depolanmış Veri Gecikme Manyetik Disk 4-AKIġ ġEMALARI SEMBOLLERĠ NELERDĠR?
  10. 10. Lamba çalışmıyor Fişi tak Yeni bir lamba al Lambanın fişi takılı mı? Ampul patlak mı? Ampulü değiştir. Hayır Hayır Evet Evet Hayır Örnek 2 : Kaynak:http://tr.wikipedia.org/wiki/Ak%C4%B1%C5%9F _%C5%9Femas%C4%B1,Erişim Tarihi:09.04.2013Örnek 2.
  11. 11. 5-AKIġ ġEMALARININ GRUPLARINELERDĠR? 1-Proses Sırasını Gösteren ġemalar 1.Taslak Proses Şemaları 2. Akış Proses Şemaları 2.1. İş Akışı Şeması-İşçi Tipi 2.2.İş Akışı Şeması-Malzeme Tipi 2.3.İş Akışı Şeması-Donatım Tipi 3.İki El Süreç Şeması 2-Zaman Ölçekli ġemalar 2.1.Çoklu Etkinlik Şeması 2.2.Simo Şeması 2.3. P.T.S. Şeması 3-Hareketleri Gösteren ġemalar 3.1.Akış Şeması 3.2.İp Şeması 3.3.Çok Boyutlu Şemalar 3.4.Memo Hareket Filmleri 3.5. Gezi Şemaları
  12. 12. 1-TASLAK PROSES ġEMASI Ana faaliyetlerin baştan sona kadar sıralanarak kaydedildiği ve prosese ait genel bir fikir veren şemadır. Taslak proses şemasında faaliyet konusu, faaliyetin yapıldığı yer ve tarih bilgileri şemanın başına yazılır. Daha sonra işlem ve kontrollerin akışını ve sürelerini gösteren şekil çizilir. En altta özet yer alır. Özette toplam işlem sayısı ve süresi ile toplam kontrol sayısı ve süresi (saniye veya dakika olabilir) bulunur. 1-PROSES SIRASINI GÖSTEREN ġEMALAR ġekil 1. Taslak Proses ġeması http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is-analizi-dersi-kitabi, Erişim Tarihi: 17.04.2013)
  13. 13. 2-AKIġ PROSES ġEMASI Akış proses şemalarıyla başlangıç noktasından bitiş noktasına kadar yapılmakta olan işlemlerin sistematik olarak şekli çizilir ve sembollerle gösterilir. Sol kısım yapılan analizin özetine ayrılmıştır. Sağ üst kısımda; işin yapıldığı yer ve faaliyetin konusu, şemanın hangi esasa göre ve kim tarafından hazırlandığı, tarih vs. gibi açıklayıcı bilgiler yer alır. Analiz sonunda işaretli semboller bir çizgi ile birleştirildiğinde prosesin akışını açıkça görmek mümkün olur. ġekil 2. AkıĢ Proses ġeması http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is-analizi-dersi-kitabi, Erişim Tarihi: 17.04.2013)
  14. 14.  ĠĢ akıĢ Ģeması-iĢçi tipi: İşçilerin yaptığı faaliyetleri gösteren iş akış şemasıdır.  ĠĢ akıĢ Ģeması-malzeme tipi : Malzemenin nasıl taşındığını veya nasıl işlendiğini kaydeden iş akış şemasıdır.  ĠĢ akıĢ Ģeması-teçhizat : Teçhizatın kullanım şeklini gösteren ve kaydeden iş akış şemasıdır. Bu şemalardan hangisi kullanılırsa kullanılsın semboller birbirlerinin benzeri özelliklere sahip bulunmaktadır. 2-AKIġ PROSES ġEMASI
  15. 15. 3-ĠKĠ EL PROSES ġEMASI Özellikle montaj ve imalata yönelik işlemlerde, işçinin el, parmak ve kollarının ağırlıklarını ve birbirleriyle ilişki durumlarını çizgi şeklinde gösteren bir şemadır. Akış proses şemasında tek bir faaliyet olarak gösterilen bir etkinlik burada birçok kısma ayrılmış olarak gösterilebilir. ġekil 3. Ġki El Süreç ġemasında Kullanılan Semboller http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is-analizi-dersi-kitabi, Erişim Tarihi: 17.04.2013)
  16. 16. 3-ĠKĠ EL PROSES ġEMASI ġekil 4. Sağ ve Sol El Proses ġeması http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is-analizi-dersi-kitabi, Erişim Tarihi:17.04.2013)
  17. 17. ġekil 5. Tuğla Örme ĠĢinde Sağ ve Sol El Proses ġeması Örneği http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is-analizi-dersi-kitabi, Erişim Tarihi: 17.04.2013) 3-ĠKĠ EL PROSES ġEMASI
  18. 18. 2-ZAMAN ÖLÇEKLĠ ġEMALAR 2.1.ÇOKLU ETKĠNLĠK ġEMALARI Bir veya birkaç makine veya birkaç işçiden oluşan iş sistemlerine ait faaliyetlerin zaman skalası üzerinde koordineli olarak gösterildiği şemadır. Özellikle bir işçinin bakabileceği makine sayısının belirlenmesinde veya işçinin bir grup olarak yürüttükleri işlerin geliştirilmesinde kullanılır. ġekil 6. Çoklu Faaliyet ġeması Kaynak: http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is-analizi-dersi-kitabi, EriĢim Tarihi: 17.04.2013)
  19. 19. 2.2.Eġ ZAMANLI HAREKET (SĠMO) ġEMASI Mikro hareket etüdünün kayıt şemasıdır. İşçinin çalışması sırasındaki, ellerinin veya kollarının mikro hareketlerini zamanlandırılmış olarak kaydetmeye yarar. Eğer film çekim hızıyla gösterilirse ve yeteri kadar bu işlem tekrarlanırsa zaman etüdü çalışması yapmakta mümkün olur. ġekil 7. Simo ġeması Kaynak: http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is-analizi-dersi-kitabi, Erişim Tarihi: 17.04.2013)
  20. 20. 2.3. P.T.S. ġEMASI Önceden saptanmış zaman standardı, temel beden hareketleri için hesaplanmış zamanlardan yararlanarak belli bir performans düzeyinde yapılan bir işin zamanının saptanmasında kullanılan iş ölçme tekniğidir. Bu teknik mikro düzeyde metot analizinde de kullanılır.
  21. 21. 3-HAKERET GÖSTEREN ġEMALAR 3.1.AKIġ ġEMASI Belirli bir işin yapıldığı yerin ve burada bulunan tezgahların ölçekli birkaç kişi üzerinde işçi ve malzeme hareketlerini yönlü çizgilerle gösterilmesinden meydana gelir. Yönlendirilmiş çizgiler işçinin taşıma veya yalnız yürüme esnasında izlediği yollardır. ġekil 8. AkıĢ ġeması Kaynak: http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is- analizi-dersi-kitabi, Erişim Tarihi: 17.04.2013)
  22. 22. 3.2.ĠP ġEMASI İşçilerin malzemenin veya teçhizatın belirlenen sıraya göre izlediği yolları bir ip yardımıyla ölçmek ve planlamak için kullanılır. ġekil 9. Ġp ġeması Kaynak:http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is-analizi-dersi-kitabi, Erişim Tarihi: 17.04.2013)
  23. 23. 3.3.ÇOK BOYUTLU ġEMALAR Cyclegraph Tekniği: Bir film üzerine vücut organlarının hareketlerinin, o organa bağlı bir ışık kaynağı aracılığıyla kaydedilmesidir. Chronocyclegraph Tekniği: Cyclegraph’ ın özel bir şeklidir. Bu teknikte elektrik akımı, ışık kaynağının yanıp sönmesini sağlayacak şekilde kesikli olarak verilmektedir. Böylece hareketin hızını ve yönünü tespit etmek mümkün olmaktadır. Uzun veya düzensiz çevrim zamanı olan işlerde veya bir grup işçinin metot analizinin yapıldığı durumlarda uzun aralıklı fotoğraf alabilecek özel kameralar yardımıyla yapılır. Bu özel kameralarla dakikada belirli hızlara ayarlanan filmlerle fotoğraf çekilir. Dakikada 16 fotoğraf çeken kameralarla alınan fotoğraflar kare kare incelenir 3.4.MEMO HAREKET FĠLMLERĠ
  24. 24. 3.5. GEZĠ ġEMALARI Gezi şeması; işçilerin, malzemelerin ve teçhizatın belli bir zaman zarfında çeşitli iş yerleri arasındaki hareketlerini rakamsal olarak şema üzerinde gösteren bir kayıt sistemidir. Gezi şemaları içinde daha küçük kareler olan büyük bir kare biçimindedir. Küçük karelerin her biri bir iş durağını göstermektedir ġekil 10. Gezi ġeması Kaynak: http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is-analizi-dersi-kitabi, Erişim Tarihi: 17.04.2013)
  25. 25. 6- AKIġ ġEMALARI NASIL ÇIKARILIR? 1- ĠĢin baĢlığının yazılması ve baĢlangıç noktasının belirlenmesi: NE ?, 2- ĠĢin nasıl yapıldığının belirlenmesi: “NASIL?” 3- ĠĢin ne zaman yapıldığının belirlenmesi: “NE ZAMAN?”, 4- ĠĢin kimin tarafından yapıldığının belirlenmesi: “KĠM?” 5- ĠĢin sonlandırılması: “SONUÇ”
  26. 26. ġekil 11. Kaynak:http://www.bidb.hacettepe.edu.tr/eimza/isakisi.php, Erişim Tarihi:18.04.2013)
  27. 27. 7-AKIġ ġEMALARININ FAYDALARI NEDĠR?  Gereksiz bazı faaliyetlerin ortadan kaldırılması,  Bazı faaliyetlerin birbiri ile birleĢtirilerek zamandan ve emekten tasarruf sağlanması  Gecikme ve depolamanın ortadan kaldırılması,  ĠĢ akıĢının kontrol edilmesi ve programın kodlanmasının kolaylaĢtırılması ,  ĠĢletmede verimliliğin artmasını ve maliyetlerin azalmasını sağlaması gibi faydaları vardır. 2 43 1
  28. 28. Kaynakça: Bahadır, Emre (2009) ‘’ Akış Diyagramı’’ (http://www.muhendissohbetleri.com/akis-diyagrami/l, Erişim Tarihi: 16.04.2013) Menteşoğlu, Mustafa ‘’Akış Diyagramları’’ (http://www.byte.com.tr/makaleler/default.asp/Gorev/MakaleGoster/Makale/42/Sayfa/160, Erişim Tarihi: 09.04.2013) Özcan, Selami (2013) ‘Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi ,(2007) Ankara, ‘’Akış Diyagramları’’ https://www.dropbox.com/s/f7l9szjc5n3kmh2/bir%20isletmede%20zaman%20et udu%20ve%20simulasyon%20calismasi.pdf, Erişim Tarihi: 09.04.2013) Murat, Güven (2009) ‘’Süreç Yönetimi ve İş Akış Şemaları’’ (https://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&ved =0CEEQFjAA&url=http%3A%2F%2Fmimfakulte.ktu.edu.tr%2Fic_kontrol_uyum _eylem_plani%2Fis_akislari%2Fsurec_yonetimi.ppt&ei=7ydvUdb5HsiD4gTIh4 A4&usg=AFQjCNGtMmWauF7ePLcRDrj2C7WtYbQP6g&sig2=aSll4PIh8ng3qY bG6Y29qA, Erişim Tarihi:10.04.2013) http://www.bidb.hacettepe.edu.tr/eimza/isakisi.php, Erişim Tarihi8.04.2013
  29. 29. Onarcan, Aysun, Mete Alikalfa ve Muzaffer Kapanoğlu (2011) ‘’Ms Visio 2010 İle İş Akışlarına yönelik Süreç Şemalarının Oluşturulması’’ ,(http://www.enformatik.ogu.edu.tr/belgeler/MS_Visio_2010_Egitimi_v5.pdf, Erişim Tarihi:09.04.2013) Tekin, Mahmut (2012) ‘’Üretim Yönetimi Konya’’ ‘’İş Etüdü ile İlgili Temel Bilgiler’’ http://www.genelbilge.com/is-etudu-ile-ilgili-temel-bilgiler.html, Erişim Tarihi: 10.04.2013) (http://tr.wikipedia.org/wiki/Ak%C4%B1%C5%9F_%C5%9Femas%C4%B1, Erişim Tarihi:09.04.2013) (http://dijitalders.com/icerik/620/akis_diagram_sembolleri.html, Erişim Tarihi:09.04.2013) Özcan, Selami (2013) ‘’İş Analizi Ders Kitabı’’ http://blog.yalova.edu.tr/selamiozcan/2013/04/07/is-analizi-dersi-kitabi, Erişim Tarihi: 17.04.2013) Kaynakça:

×